Fineerproblemen met strijkboutmethode

[Hans Nootdorp]

Ook ik heb nog steeds problemen met fineren volgens de strijkboutmethode.
In een eerder project (Menhir) heb ik op mijn baffles Mahoniefineer gelijmd met "normale witte houtlijm. Daarbij ontstonden toch flinke scheuren in het fineer.

Ik weet die scheuren toen aan het oude fineer dat al zeker 10 jaar oud was. Alhoewel ik het wel eerst wat vochtig had gemaakt en tussen 2 platen heb laten drogen om mooi vlak te worden. Direct tijdens het strijken trokken de scheuren al in het fineer.
Strijkbout stond op mediumwarm (zijde/wol) dus niet te warm lijkt mij. En velletje bakpapier er tussen om geen vlekken o.i.d. in het fineer te krijgen en om soepel met de bout te kunnen strijken.

Nu weer met mijn subwooferkast met andere fineer (erg mooi Iepen) gaan strijken. Fineer vrij kort geleden gekocht en er goed uitziend.
En... wederom een flinke scheur....

Scheur(en) zijn wel zo'n 2 mm, dus echt niet mooi.
De vraag is wat ik nu verkeerd doe...?
Wat er volgens mij gebeurt is dat het fineer tijdens het strijken krimpt, althans, meer dan de ondergrond (multiplex bij mij).
Maar ja door de warmte van de bout zorgt natuurlijk voor verdamping van het vocht in het hout.

Zowel mpx als fineer smeer ik echt heel dun met lijm in. Uiteraard krult het fineer flink op, maar als je de lijm wat langer laat drogen (tot ca. 1 uur) dan trekt dat wel weer bij en tijdens het strijken (van uit het midden beginnen) wordt het wel weer helemaal vlak.
In mijn eerdere Menhir-project heb ik de lijm steeds maar ca. 20 minuten laten drogen, maar ook toen kreeg ik dus scheuren.
Hier las ik dat de strijkbout op hoogste stand zou moeten, maar dat vind ik te heftig. Te warm doet ook het hout verkleuren heb ik gemerkt.
https://www.woodworking.nl/threads/fineren.145/

De vraag is wat ik anders moet doen om die scheuren te voorkomen....
Ik lees hier en daar toch ook dat er mensen zijn, die erg goede ervaring met e strijkboutmethode hebben. Wie heeft de gouden tip?

Overigens ging bij mij het fineren met Bubinga-fineerplaat (volgens mij Kuiperflex) wel echt supergoed maar dat was fineer met een onderlaag dat daardoor veel minder "werkt".

[pappaleo]

Als het geen kuiperflex fineer is, dan gebruik ik de strijboutmethode niet meer. Ik ben daar een beetje klaar mee. Als het even kan fineer ik met tix lijm.

[Barry2001]

Nou heb ik behalve het kastje aan het begin van dit topic (nog) niet veel ervaring met fineren, maar sprak van de week met AF die me vooral op het hart drukte fineer 24 uur te laten acclimatiseren als het bv uit een koude garage komt, samen met het werkstuk waar het op moet komen. Helemaal als je (zoals jij hier) fineer gebruikt zonder onderlaag. Kan dat misschien spelen? Maar nogmaals, ben ook een fineer-beginner.

[Arno]

In principe is de strijkbout methode gewoon niet zo goed. Het zit nooit zo vast als wanneer het fineer echt geperst is.

Het is bij bredere vlakken wel echt belangrijk dat de lijm en het fineer goed droog zijn, anders komt er teveel spanning vrij op het moment dat je het gaat verwarmen. Ook die speakersparing waar het fineer niet vastzit zorgt voor spanning in het fineer. Die scheur zit ook precies waar ik hem zou verwachten, waar het hout kwartiers is en dus de minste samenhang tussen de vezels bestaat.

Ik gebruik de methode eigenlijk alleen voor smalle stroken of voor ronde vlakken. Als het te doen is met lijmklemmen (ecotools) zou ik dat zeker doen.

Als je grotere vlakken wilt strijken raad ik aan om eerst het hele vlak een beetje vlot losvast erop te krijgen en dan beetje bij beetje wat meer druk geven, zodat je niet meteen op één plek heel veel warmte toevoegt. Om meer druk te kunnen geven kan je ook een afgeronde schuurkurk gebruiken om plaatselijk wat extra druk te geven.

[pappaleo]

Ook als het fineer 3 maanden in dezelfde ruimte ligt als het werkstuk en het wordt ook in die ruimte verlijmd, dan barst het nog met de strijkboutmethode.

[pappaleo]

En wat Arno zegt: echt vast zit het ook niet.

[dre]

Even een paar keer wat water er op sprayen.

[Hans Nootdorp]

Dat acclimatiseren is bij mij het probeem niet.

Ik had het ingelijmde fineer ook al een uur laten drogen.
Maar schijnbaar bevatte het fineer toch nog aardig wat vocht toen ik begon te strjjken. Anders had het natuurlijk niet verder kunnen krimpen. Misschien de lijm op fineer nog langer laten drogen? Of wordt de lijm niet meer plastisch als zij te lang ingedroogd is?

Het zit hem volgens mij in het verschil in krimp tussen ondergrond/kast (mpx) en het fineer. Blijkbaar krimpt tijdens strijken het fineer meer dan de kast.

Misschien het fineer eerst inlijmen en erg lang laten drogen en de kast misschien vlak voor het strijken inlijmen en niet laten drogen...?
Ook overweeg ik om vooraf de kast flink vochtig te maken. Dan zal die met strijken meekrimpen met fineer. Zou theoretisch ook beter moeten gaan, lijkt mij.

Dre doet de suggestie: 'bevochtigen". Bedoel jij dan het fineer of de kast? Fineer bevochtigen lijkt mij averechts te werken.

[ds23man]

Bij fineren met de gewone ( wateroplosbare) witte houtlijm moet je persen. En vergis je niet, je hebt een hoop kilo's per cm2 nodig. Heb wel eens gezien hoe skinplate ( dat spul wat gebruikt wordt voor flightcases) gemaakt wordt. Platen worden ( 244x122) ingelijmd en de formicalaag ook, daarna gaat een stapeltje ( schat 25 of meer) in een hele grote pers waar het minimaal 24 uur onder zware druk blijft staan. Laat nooit meer los.

https://www.zelfbouwcase.nl/volledige-p ... e-hpl.html

[jeroen_d]

Als het geen kuiperflex fineer is, dan gebruik ik de strijboutmethode niet meer. Ik ben daar een beetje klaar mee. Als het even kan fineer ik met tix lijm.

+1, bisontix werkt probleemloos

[dre]

+1 voor contactlijm!

[Barry2001]

Bisontix wordt hier ook de vervolgstap.

@Hans, volgens mij kun je het voor jezelf een stuk eenvoudiger maken als je fineer op een flexplaat gaat gebruiken.

[Henkjan]

voordeel van witte houtlijm is dat t niet meteen vast zit
als je genoeg lijmklemmen hebt kan je met een gewone kast prima met witte lijm

[Hans Nootdorp]

voordeel van witte houtlijm is dat t niet meteen vast zit
als je genoeg lijmklemmen hebt kan je met een gewone kast prima met witte lijm

Ik dacht dat jij ook met de strijkbout werkte, HenkJan...

[Henkjan]

nee, traditionele rolverdeling hier thuis hoor

[Bean]

Strijkbout methode ooit eens geprobeerd, maar... nee... niet voor mij. Mijn voorkeur is inderdaad persen met gewone houtlijm en veel klemmen. En echt een mooi dun laagje lijm, want anders pers je de lijm dwars door je fineer heen.

Wat betreft de scheuren in je fineer: je kunt met een vochtige theedoek en je strijkbout weer wat vocht terugbrengen in het fineer. Het fineer zal uitzetten (sneller dan je denkt, dus voorzichtig!). Omdat de houtlijm ook weer flexibel wordt, zal de scheur sluiten en blijft je fineer ook zitten.
Ik heb op deze manier scheuren gedicht die groter waren dan 2mm.
Voor de duidelijkheid: ze blijven ook dicht

[Hans Nootdorp]

Even een paar keer wat water er op sprayen.

Tijdens het strijken?
Zelf toegepast of suggestie die theoretisch zou moeten werken...?

[jeroen_d]

Met tix ontstaan geen scheuren, je brengt er geen vocht bij. Zeker op zo’n dunne laag hout maak je het veel te nat met witte houtlijm. Gewoon randen laten uitsteken en daarna afsnijden of frezen. Het is juist fijn dat het met tix meteen vastzit

[Henkjan]

ik heb m'n 3weg gewoon met witte houtlijm gedaan: kast insmeren met lijm, fineer er op en goed positioneren, wat tempex er op, dikke plaat hout (evt nog wat extra balkjes) er op om de aandrukkracht te verdelen, en vervolgens met lijmklemmen aanpersen

... Het is juist fijn dat het met tix meteen vastzit

dat mes snijdt aan 2 kanten, ik vind dat persoonlijk dus een nadeel, zeker met grotere vlakken (nog los van de stank).

ik gooi deze er nog maar eens in: https://www.af.nl/voorraad/fineer/fineerles/

[Hans Nootdorp]

Ja, die tutorial van AF kende ik al, HenkJan en heb ik in principe ook gevolgd.

Alleen krijg ik het dus niet zo mooi krimpvrij zoals jij.

ik gooi m er maar weer in: 45mm rondhout, essen fineer (zonder backing), strijkbout methode. zit al 13 jaar er op. je kijkt tegen de naad aan
IMG_20201013_080612.jpg

Dus toch wel rolverwisseling bij jullie thuis, volgens mij...
Of.... heb je stiekem door jouw vrouw laten strijken... Dat zou ook verklaren waarom jij ook niet de gouden tip hebt....

En ik heb een extra uitdaging omdat ik 3 vellen aan elkaar wil voegen.
De 1e plaat fineer komt bovenop en moet zowel links als rechts om de bocht ca. 10 cm. doorlopen. En op de beide zijkanten moet dan het andere vel er tegenaan komen.

Ook bij mijn proefstukje ontstond een niet zo fijne scheur, terwijl ik daar toch van dat speciale fineertape/band (met gom) aan de achterzijde van de naad had geplakt.

Maar dat fineertape houdt de 2 delen dus niet voldoende bij elkaar.

Dat maakt het er niet makkelijker op...

Maar eens kijken wat ik met "de vochtige theedoek" van Bean kan bereiken.
Of misschien wel met een stoomstrijkijzer....

[Bean]

En ik heb een extra uitdaging omdat ik 3 vellen aan elkaar wil voegen.
De 1e plaat fineer komt bovenop en moet zowel links als rechts om de bocht ca. 10 cm. doorlopen. En op de beide zijkanten moet dan het andere vel er tegenaan komen.

Om een bochtje fineren is inderdaad moeilijk. Daar zit je bijna zeker vast aan de strijkboutmethode.

Ook bij mijn proefstukje ontstond een niet zo fijne scheur, terwijl ik daar toch van dat speciale fineertape/band (met gom) aan de achterzijde van de naad had geplakt.

Fineertape is normaal gesproken bedoeld om aan de voorzijde (zichtzijde) te plakken. Je kunt het na het plakken van het fineer weer verwijderen door het nat te maken. Het moet dus niet in de lijm komen, want dan laat het door de nattigheid weer los.

[Shadow]

En zet het uit etc, ik denk dat we al een deel van Hans z'n probleem hiermee gevonden hebben

[Hans Nootdorp]

... Fineertape is normaal gesproken bedoeld om aan de voorzijde (zichtzijde) te plakken. Je kunt het na het plakken van het fineer weer verwijderen door het nat te maken. Het moet dus niet in de lijm komen, want dan laat het door de nattigheid weer los.

Dat is inderdaad logisch. Dat was nog niet in mij opgekomen... Ik had ergens gelezen/gezien dat het tape gewoon aan de achterkant kon en dan gewoon (handig) kon blijven zitten.
Maar goede tip, Bean...

Btw: als iemand een metertje of wat van dat voegtape nodig heeft; stuur dan even een PB. Ik kan van die dikke rol wel wat missen.

[ray5150]

Ik heb hier mijn ervaringen met het werken met voegentape beschreven : viewtopic.php?p=1935981#p1935981
Voor de rest kan ik alleen melden over het werken met houtlijm en een strijkbout dat het ook een kwestie van gevoel en ervaring is.
Mijn ervaring is dat als de boel scheurt, de strijkbout of te heet stond, of je de bout te lang op 1 plaats hebt gehouden.
Ik zet de strijkbout zeg maar 1 stand boven de minst warme stand, dan gaat het meestal wel goed. en ik gebruik ook een schuurkurk, handig om blazen eruit te vlakken.

[Hans Nootdorp]

Gisteren het proefstukje bewerkt met vochtige theedoek en niet al warm strijkijzer.
Vooraf zag het er zo uit:

Met het strijken met de vochtige theedoek trok de kier(en) dicht en begon het fineer op een aantal plaatsen op te bollen, zoveel zette het dus uit.

Dat betekende dus ook dat het fineer lokaal los kwam.
Na een uurtje drogen was het al weer aardig vlak, alhoewel niet zo vlak als het voor de "behandeling" was. Niet ideaal dus.

Na een uurtje of zo zag het er aardig netjes uit, de kier was eigenlijk helemaal weg.
Maar.... na een dag drogen kwam de kier toch weer terug, zij het minder breed.

Het resultaat van de behandeling met de "natte lap" is te zien als we foto 1 met foto 3 vergelijkt: de kier is wel duidelijk wat kleiner is geworden, maar niet geheel verdwenen.

Ergo: voorkomen is beter dan genezen.

Komende week een ander proefstukje maken, met:
fineerband aan zichtzijde
strijkijzer nog minder heet
lijm op fineer eerst een paar uur laten drogen
lijm op ondergrond/kast kort van te voren (kwartier of zo) aanbrengen
ondergrond/kast vooraf vrij vochtig maken. Na strijken droogt en krimp kast zodat zij iets meekrimpt met fineer. Alhoewel door de houtdikt wel niet veel zal uitzetten, vrees ik...
tijdens strijken tussendoor licht bespuiten.