Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Algemene onderwerpen die niet specifiek in een van de andere categorien vallen.
zelfbouw, modificaties, restauraties., etc, enz

Moderator: Beheerdersteam

Gebruikersavatar
markbakk
Berichten: 5698
Lid geworden op: wo 15 sep 2010, 21:27
Locatie: Arnhem

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door markbakk »

Deze is een stuk betaalbaarder en ik denk dat je in de praktijk geen verschil gaat merken met de Seas. Al zou ik zoiets eerder toepassen in een groter systeem. Maar er is ook een kleiner broertje.

Qua laag filteren: inderdaad. Maar aangezien je toch laag moet gaan meten om de response van de lijn te optimaliseren, lijkt me dat een minder groot issue. Kun je ergens in een grote ruimte terecht? Of ergens waar je een ground plane meting kunt doen? Henkjan huurde daarvoor ooit een sporthal af.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

Die CA18RNX is een prima midwoofje voor een TL, zowel 2-weg als 3-weg. Daar hoef je niks anders voor te zoeken. (Eigenlijk past iedere reguliere midwoef wel in een TL.) Al zou ik hem in een 2-weg niet te hoog crossen. Ben zelf laatste weken wat in het gratis Hornresp simulatie progje gedoken. Heeft wel een wat steile leercurve maar werkt goed en het is niet zo steil als de MK Mathcad sheets! Hier een heel goede tutorial:



Als je even een half uurtje de tijd neemt en het ook daadwerkelijk zelf na doet, is het eigenlijk kinderspel. Die uitleg staat hier ook als tekst: https://audiojudgement.com/hornresp-tut ... ne-design/

Maar indachtig dit verhaal: viewtopic.php?t=27500 is het laatste woord nog niet gezegd :mrgreen:
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9198
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door wouter »

Cantiga schreef: ma 08 jul 2024, 0:33
Jullie brengen mij wel aan het twijfelen..
Mijn advies is, blijf bij je originele wensen. Een goede speaker kun je kant en klaar kopen, nog goedkoper is 2e hands. En als je het zelfbouwen leuk vindt kun je goede ontwerpen vinden van zeer ervaren ontwerpers. Wil je toch liever zelf ontwerpen, maak het dan niet te ingewikkeld en blijf dicht bij je oorspronkelijke opzet.

Voor een 2-weg zijn er heel wat mogelijkheden gedocumenteerd, maar ik zie het draadje al richting basale TL's gaan wat mij doet terugdenken aan mijn studententijd waarin bijv. met CAAD 4.0 en Loudspeaker Cookbook vuistregels ik allerlei varianten van hetzelfde recept gebouwd heb.
Het enige interessante blad is m.i. Hobby Hifi, die ook uitvoering dempingsvarianten documenteert, maar ik krijg het idee dat dit allemaal als Foggy/wazige marketing wordt weggezet - al jaren. Blijkbaar ben ik wat goedgelovig.

Ik had eigenlijk wel goede hoop op dat hier samen enige vorm van vooruitgang op 2-weg gebied gevonden zou gaan worden. Daarom had ik ook even meegezocht naar T+A en PMC, en ontwerpen uit HH en ik zie ook nog wel heil in mijn splitted TL aanpak (maar onvoldoende tijd genomen om uit te werken). En uiteraard de topics van Chris T, Henkjan en Pappaleo. Tony vond zijn TL destijds (met nog steeds goede units) ongeveer het beste wat met 2-weg mogelijk was. Geen wazig verhaal, gewoon goed gedocumenteerd wat mij betreft. Maar goed, mij ervaring is vooral bouwen en luisteren - in theoretische vervangingsschema's ben ik minder thuis. Toch blijkt AJhorn elke keer goed te voorspellen wat akoestisch gebeurt, dus ondanks dat ik niet weet (en hoef te weten) welke modellen er achter zitten werk ik er wel eens een idee mee uit. De praktijk is meestal even romantisch als de extra inspanning t.o.v. een BR - fors dus ;-)

Wellicht wordt het een heel leuk topic, maar je geeft zelf steeds aan het erg druk te hebben dus misschien wordt het bij toenemende complexiteit ook steeds minder realistisch. Think about it...

Just my 2 cts.
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

Ha Wouter, ik denk dat je gelijk hebt, en ik blijf hier bij mijn 2 weg TL. (ook al hebben de driewegmensen hier zeker gelijk!). Het blijft toch een leuke uitdaging om een goede 2 weg TL te ontwikkelen. Dat blijft voor mij op dit moment behapbaar.

Voor Pjotr: ik heb meer moeite om mijn apple computers zaken te laten draaien dan om ermee te leren werken.. Ik heb hier nu MAC OS Monterey 12.7.5 en volgens mij werkt hornresp daar niet op.. Maar wellicht kun je mij vertellen hoe ik dat hier werkend kan krijgen?

Ik lees en leer hier op het forum enorm veel, ook is er momenteel door omstandigheden veel drukte uit werk in mijn bestaan. Toch ben ik vrij serieus: Ik moet twee supermooie stukken padoek van ruim 4mm dik gaan lijmen op de baffles van (iets aangepaste) tabaq behuizingen van 15mm berkenmultiplex. Dit vooral om aan de voorkant te verbergen dat het multiplex is. Dat padoek is erg hard, en ik zie hier een mogelijkheid tot "Constrained layer damping" heb online wat onderzoek gedaan en vond dit: http://www.swedac-acoustic.com/products ... lim-dg-a2/ Zie bijlagen.

Heb maar 10KG (minimum hoeveelheid) besteld. Niet enkel voor die tabaq frontjes, maar vooral ook voor dit project. Uiteindelijk wil ik die hele TL behuizing vormen uit twee lagen van 9mm dik multiplex met dit spul ertussen als lijm. Ik wil dit vooral doen omdat het ingaat tegen al mijn principes in mijn werk: voor de snaarinstrumenten waar ik aan werk gebruik ik juist lijmsoorten met zo min mogelijk demping (beenderlijm en titebond), alsook ongelamineerd massief hout met een zo hoog mogelijke Q. Bij luidsprekers en kastmaterialen geld zo'n beetje de omgekeerde wereld geloof ik.
Bijlagen
Loss factor DGA2.pdf
(138.88 KiB) 15 keer gedownload
Loss factor DGA2 2.pdf
(151.38 KiB) 34 keer gedownload
Loss factor DGA2 3.pdf
(131.4 KiB) 16 keer gedownload
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

Even voor de duidelijkheid.. Ik snap dat demping van het cabinetmateriaal iets anders is dan het dempen van de lijn..
Ik ben héél erg geïntereseerd in die slanke lijn die Wouter heeft gesimuleerd die bijna recht was, en waarvan hij een rechte lijn heeft gemaakt.. Ik heb liever iets van tapsheid, en het geeft niet hoe weinig, het is slechts één schot qua constructie. Meermaal heb ik, ook op dit forum gelezen dat drivers met een lagere Qts ook met een wat smallere lijn toekunnen, zelfs 1/2 sd heb ik gelezen, maar laat ik 0,9 Sd als minimum stellen voor de poort om met een minimum aan compressie binnen het "klassieke TL verhaal" te blijven. Ik wil die lijn ook tegen de vloer aan laten uitkomen (pootjes/outriggers) onder de speaker dus. Hierdoor kan hij denk ik vrij laag worden afgestemd.. Ja ik ben bereid enige efficiëntie op te geven voor een wat lagere afstemming en een kleinere kastinhoud. Als een voorkamer een goed idee is, hoe goed is dan die eerdergenoemde 5 Liter van de IHA als voorkamer rond de driver? Dat is uiteraard plusminus.. Maar ik wil het liefst zelf kunnen simuleren. Kan ik al op mijn oude computer, in augspurger software, maar daar kan ik de lijn doorsnede niet kleiner maken dan de doorsnede bij de voorkamer op 1/3.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

Cantiga schreef: di 09 jul 2024, 0:50
Voor Pjotr: ik heb meer moeite om mijn apple computers zaken te laten draaien dan om ermee te leren werken.. Ik heb hier nu MAC OS Monterey 12.7.5 en volgens mij werkt hornresp daar niet op.. Maar wellicht kun je mij vertellen hoe ik dat hier werkend kan krijgen?
MS Windows installeren? :hide: :D Maar zonder gekheid, ooit een grote Mac fan in het pre Power PC tijdperk van Apple, ik zou het nu ook niet meer weten. I.i.g. is Hornresp zo basic dat het op vrijwel ieder 32 bits MS Win systeem draait. Dus ook op een goede emulator op de Mac. Maar daar zijn anderen hier meer deskundig in.

Wouter zijn tip om gewoon eens een goed bestaand ontwerp na te bouwen lijkt mij anders ook wel een hele goede. Krijg je iig ervaring hoe e.e.a. uitpakt. Anders blijf je zoeken. Kast, demping, unit keuze etc. is 1 ding, een goed filter klussen een ander.
Gebruikersavatar
Marp
Beheerder / Sysadmin
Berichten: 8790
Lid geworden op: vr 11 mar 2005, 22:25
Locatie: Bergen op Zoom

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Marp »

Hornresp blijkt het op een mac prima te doen met Wine. Waarschijnlijk kan je er dan ook een zelfstandige executable van maken met Winebottler.
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

Wine enzo werken erg slecht op mac sinds ze met het Catalina OS alle ondersteuning voor 32bit hebben opgegeven..
Ik ben eraan gewend geraakt dat ik met apple soms dingen niet meer kan.. Maar ik baal er wel van. Maar dit is erg off topic. Ik kan wellicht mijn zoon omkopen zodat ik soms tijd mag besteden achter zijn windows machine..
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

Dat begon eigenlijk 30 jaar geleden al. Er was toen hele mooie engineering software voor de 68000 Macs ontwikkeld. Veel mooier en beter dan op de PC destijds. Maar Apple had daar maling aan en focuste zich op de kantoor en DTP markt. Binnen 5 jaar zag je bijna geen Mac meer in de R&D. Jammer wel. Aantal van die software verdween geheel en een deel werd gelukkig geport aar MS WinNT. Deel van die software gebruik ik nog steeds (elektronica design) en is eigenlijk nog steeds niet ingehaald wat betreft functionaliteit en efficiëntie.
Gebruikersavatar
markbakk
Berichten: 5698
Lid geworden op: wo 15 sep 2010, 21:27
Locatie: Arnhem

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door markbakk »

Cantiga schreef: wo 10 jul 2024, 2:09
Wine enzo werken erg slecht op mac sinds ze met het Catalina OS alle ondersteuning voor 32bit hebben opgegeven..
Ik ben eraan gewend geraakt dat ik met apple soms dingen niet meer kan.. Maar ik baal er wel van. Maar dit is erg off topic. Ik kan wellicht mijn zoon omkopen zodat ik soms tijd mag besteden achter zijn windows machine..
Hoe herkenbaar. Voor werk en thuis (familie) alleen maar macOS. Daaraan heb ik nauwelijks omkijken. Zoonlief heeft uiteraard een W11 game-PC en ik heb een oude ASUS 13" op W10 voor deze hobby. Kost weinig, werkt prima, je hebt niet echt rekenkracht nodig (tot je met FEM/BEM aan de slag gaat). Zou er zó weer een kopen.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

Yep, een kleine gerefurbishte mini/micro HP desktop kost je de kop niet, neemt nauwelijks plaats in en gebruikt weinig stroom. Neem dan wel een versie die W11 aan kan anders zit je straks daar weer mee. Ik heb zelf een I5-gen10 dingetje met Nvme schijfje er in en draai daar probleemloos stevige Spice sims op. Weliswaar niet zo snel als mijn oude dual Xeon maar snel zat voor de hobby en zeker al die LS audio ontwerp- en meetsoftware. En bonus: I.p.v. de 90W idle van het Xeon workstation verstookt het maar 7,5W idle O:)
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

OK ik snap het en wil het hier niet over computertechnologie hebben en mijn achterstand daarin.. Voor veel simulatiesoftware moet ik een nieuwe oude computer aanschaffen, en om te meten heb ik ook wat dingen nodig. Niet onoverkomelijk, maar voor nu ben ik even verder gegaan met wat ik heb en kan: Heb op mijn oude mac (2007 macbook) Jullie (Henk Jan's) Martin king Excel even toegepast op mijn Augspurger Transmissionline analog/TLwrx 3.2. Ook heb ik dit vergeleken met de eerder gemaakte simulaties in hornresp van Wouter. Zo krijg ik een aardig beeld van wat blijkbaar een goed werkgebied is voor deze TL.. Deze simulatoren blijken aardig met elkaar in overeenstemming.

Wat mij opvalt is dat het inkorten van de lijnlengte door het taps maken van de lijn, bij deze driver parameters , die slappe extensie in het laag beïnvloedt. Als ik het allemaal zo (zonder een echte kamer/ruimte) simuleer met deze driver parameters, lijkt het alsof ik beter niet op de lijnlengte moet bezuinigen, maar juist wel op dat lijn oppervlakte. Kan zo'n beetje worden gehalveerd. En ja, dan komt ook die eerdere simulatie van Wouter opduiken: het kan dan vrijwel, of helemaal recht.

Ik ga, voordat ik met relatief dure drivers aan de slag ga eerst wat kloten met 2 Visaton W200S-8 die ik hier heb liggen (ja, dat gaat een andere kast worden, maar ik kan ermee mijn TL gevoel scherpen). Gewoon wat goedkope basisleerstof uit de praktijk. Dit is, net als de Seas Ca18RNX ook een relatief lage qts driver (ja groter oppervlak, maar met een minder lineaire uitslag).Ga ik trachten te koppelen aan een Tang-band 881SJF of iets dergelijks. Goedkoop genoeg om lekker mee aan te kloten zonder jullie lastig te vallen lijkt me.

Dit is echter slechts een experiment om praktijk gevoel voor de voorgestelde seas drivers te krijgen. Praktijk is voor mij minder belastend dan computers, software en theorie.. Maar voor die laatsten ben ik jullie enorm dankbaar!
Gebruikersavatar
markbakk
Berichten: 5698
Lid geworden op: wo 15 sep 2010, 21:27
Locatie: Arnhem

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door markbakk »

Goedkoop genoeg om lekker mee aan te kloten zonder jullie lastig te vallen lijkt me.
Ik zou je willen aanmoedigen om ons toch maar lastig te blijven vallen. Volgens mij ben je goed bezig en zo leren we allemaal wat van elkaar.

Wat mij in het (verre) verleden erg heeft geholpen is het (leren) meten. Ik zou je willen aanraden om ook dat onderdeel van de vergelijking op te pakken. Ik heb zo’n vermoeden dat je REW wel aan de praat krijgt op je bejaarde Mac. Een betrouwbare meetmicrofoon heb je (Sonarworks) voor onder de €80 thuisgestuurd, een audio interface heb je vast wel en een meetbrugje voor de impedantie heb je zo gemaakt, je weet hoe je een soldeerbout moet vasthouden volgens mij.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

Helemaal eens met Mark, ga vooral door met ons lastig vallen met je bevindingen en vragen! Het is ook een hobby die ons allemaal hier bezig houdt en waar wij zelf ook het nodige mee afgeprutst hebben en nog steeds doen!

W.b. die verschillende simuprogjes en MJK sheets: Ze gaan allemaal uit van hetzelfde impedantie model! Dus wel logisch dat ze min of meer hetzelfde resultaat laten zien. W.b. vorm van de lijn, dat beïnvloed niet alleen de afstemming maar zeker ook de verliezen in de TL-lijn, die zijn bij taps toelopen naar het einde groter, dan van een rechte TL lijn. Dat zie je ook aan het frequentieverloop in het laag: Hoe tapser je hem laat lopen des te meer gaat het op een CB lijken. Zelfde geldt voor de doorsnede van de lijn t.o.v het speakeroppervlak. Die zou ik zelf beslist niet kleiner maken dan van de speaker. In een TL kun je eigenlijk bijna alle midwoof wel kwijt, eigenlijk is dat helemaal niet zo kritisch. Maar je kunt simuleren, filosoferen en zo wat je wilt, het gaat om het klinkend resultaat! En dat vernemen wij graag van je O:)
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Tom Magchielse »

Ik val er nu net in, maar zag aan het begin van dit draadje de uitgangspunten: een driver met een hoge waarde van Bl /Mms, zulks vanwege de "snelheid" . Dat lijkt me al meteen onjuist; een hogere waarde van Bl/Mms leidt tot een grotere conusversnelling, maar niet automatisch tot een steiler verlopende druk. Een grote conusversnelling geeft een hoge geluidsdruk. Voor een steiler oplopende geluidspuls is een grotere bandbreedte nodig. Die krijg je niet vanzelf door Bl/Mms te vergroten. Daarvoor is meer nodig, zoals een geschikt ontwerp van de vorm van de conus, en het conusmateriaal.

Snelle woofers is ook zo'n onzin verhaal. Een woofer hoeft geen "snelle" signalen door te geven, dus dat kan het niet zijn. Grote diepe conussen zullen door de vorm altijd een begrensde bandbreedte hebben, zolang ze beneden het opbreekgebied werken. Kom je daarboven, dan breekt de conus op in buigingsgolven, waarna weer wel wat meer hoog wordt afgestraald, maar van een piekerig, resonerend karakter waar je niet perse blij van wordt.
Een andere interpretatie van "snel" is in dit verband een woofer met een (over)-kritisch gedempt aandrijfsysteem. Daarvoor is een optimale waarde, afhankelijk van of het systeem van de tweede, derde of vierde enz orde is. Sneller dan dat optimum heeft geen nut..

Ik denk ook dat luidsprekers die een identieke overdracht (van elektrisch naar akoestisch) hebben, identiek zullen klinken. Peek heeft dat ooit op het Nat Lab overtuigend gedemonstreerd. Alleen, luidsprekers met verschillende werkingsmechanismen hebben vrijwel nooit dezelfde overdracht. En als twee luidspreker een verschillende overdrachtskarakteristiek hebben, zullen ze vrijwel zeker verschillend klinken. Dat komt er dan bij luisterproeven uit, maar wat bewijst dat dan?
vr gr Tom
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Tom Magchielse »

Als je je wat meer verdiept in de werking van conussen, merk je al snel dat het gedrag ervan redelijk blijft tot het opbreekpunt. Tot aan die frequentie, die bepaald wordt door de straal van de conus en de voortplantingssnelheid van drukgolven door het conusmateriaal, is het gedrag goed voorspelbaar. Dat is meestal ongeveer de frequentie waar de golflengte gelijk is aan de omtrek. Vanaf die frequentie treden allerlei afwijkingen op, zoals de buigingsgolven in de conus, maar ook de sterke frequentieafhankelijkheid van de stralingsweerstand t.g.v de conusvorm, die de karakteristiek sterk beïnvloeden. Wil je uit dat gebied weg blijven, dan is het aan te bevelen de overgang van laag naar midden-hoog beneden dat opbreekpunt te kiezen. Voor een redelijk huiskamer systeem heb je al gauw een 20 cm woofer nodig, die een opbreekgebied rond 1 kHz zal hebben. Dat maakt het vinden van aan geschikte midden-hoog unit voor een twee-weg systeem lastig. Je kunt dan drie dingen doen: kiezen voor een superieure 20 cm woofer, op voorspraak van een of andere guru, kiezen voor een driewegsysteem, met de daarmee verbonden complexiteit van de cross-over, of gaan voor een bescheidener systeem met minder output a la LS3/ 5A. Het leven bestaat nu eenmaal uit compromissen.
vr gr , Tom
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Tom Magchielse »

Ter afsluiting iets over die eeuwige discussie over TL versus BR. Om te beginnen bestaat er een hele waaier van afstemmingen voor een BR. Er is dus zeker niet zoiets als "de" BR. Al die afstemmingen vereisen een andere Qts van de driver, dus in de praktijk gewoon een andere unit. Hoe kun je dan ooit beweren dat "BR niet klinkt" Dat soort sweeping statements zijn eigenlijk nooit waar.
Het Qts- bereik voor een strakke BR ligt zo rond 0.3 tot 0.45. Dat voor TL's begint pas bij 0.5, m.a.w. als je optimale baskasten van beide soorten vergelijkt, hoor je bijna altijd verschillende drivers. Wat is zo'n vergelijking dan nog waard?
Basluidsprekers beluister je natuurlijk nooit zonder het bijbehorende midden-hoog systeem. Maar wat beoordeel je dan?
Laten we die geloofsartikelen over de principes van baskasten achter ons laten, en gewoon inhoudelijk discussieren.
vr gr. Tom
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9198
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door wouter »

Amen! Vergelijken is ook bijna ondoenlijk.

Echter de generieke opmerking dat gelijke overdrachten gelijk klinken valt er voor mij ook onder. Ergo: verschillende units en conus materialen klinken doorgaans zo groot als het verschil is, ipv gelijk - want dat zijn ze in de praktijk niet.

En een TL die pas optimaal functioneert bij Qts = 0,5 lijkt me dan een gevolg van TL als noodzaak. Ik heb TL's gemaakt met woofers die geen tekortkomingen in hun aandrijving hadden, maar wellicht wordt dit dan gezien als hele lange basreflex zonder voorkamer - ik kan dat allemaal niet meer volgen. Gewoon een TL simulatie optimaliseren en bouwen.

De enige winst die er nog te boeken valt is nauwkeurige voorspellingen en een kast optimaal afstemmen op een woofer en de kast zelf optimaliseren voor wat betreft strategisch de woofer plaatsen en strategisch dempen. Hobby hifi laat m.i. daar de laatste stand van zaken in zien, maar dat is blijkbaar allemaal gesneden koek.

Inhoudelijk discussiëren zit er dan voor mij niet in vrees ik, ik heb vooral ervaring in het bouwen van luidsprekers. Ik heb geen achtergrond in alles wat er aan fysica, natuurkunde, elektrotechniek of akoestiek bij komt kijken. Maar ik zie daar ook weinig heil in voor mijn beleving van de hobby, aangezien ik nog dezelfde vragen heb als 10 jaar geleden ondanks dagelijks het forum checken. Ik kan TS alleen helpen met een opzet, en dat was dan ook mijn bijdrage.
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

Ik volg wat je zegt en ben het met je eens. Maar ik heb nimmer gezegd dat ik BR kasten niet goed vond klinken. Ik begrijp ook dat er conusbreakups zijn en verschillende conusprofielen, en dat het afstraalgedrag bij hoge frequenties wordt beperkt door drivergroote. Mijn streven die (BL/mms) x Sd waarde tussen de gebruikte drivers bij elkaar in de buurt te houden is enigzins omstreden, maar is er ook iets schadelijks aan? Vooral ook als ok rekening tracht te houden met andere factoren? Zelf heb ben ik een aantal malen erg onder de indruk geweest van TL luidsprekers, vandaar dat ik deze eens wil maken/ermee experimenteren. Hoop binnenkort met bouwen van een goedkope experimentele TL (of met het project uit dit topic)te beginnen. Hoop daarvan verslag uit te brengen.

Wouter enorm bedankt voor jouw meest zinnige en leerzame bijdragen hieraan. Ik hoop de resultaten met je te kunnen gaan delen als het ding gebouwd is, en tijdens het bouwen komen er vast meer vragen.

Ik leer overigens veel op dit forum, ook door de diverse artikelen en simulaties van Tom Magchielse te lezen en bekijken. Mijn complimenten aan de vele mensen die hier al dat leerzaams hebben uitgezocht, opgeschreven en delen! Zonder het direct te willen bouwen vind ik concepten van Sonab, Larsen Hifi en Duevel erg interessant. zijn daar ook topics over? Hier een linkje naar een de nieuwste Larsen met wat rare concepten er in: https://www.stereophile.com/content/lar ... oudspeaker (beetje oftopic, maar ik hoop dat het niet erg is?)
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

I.d.d. Wouter vergelijken doe je in deze met je oren. Dat is grotendeels ook een smaakkwestie. En die oren vertellen mij i.i.g. dat een goed ontworpen TL wezenlijk anders klinkt van karakter dan een goed ontworpen BR. Een TL klinkt voor mij meer ontspannen dan een BR zonder dat de basweergave aan "body" inboet. Maar m.i. blijft het zo appels met peren vergelijken. Een BR is een massa-veer resonantie system vergelijkbaar met een LC kring. Een TL is meer een looptijd systeem vergelijkbaar met 1/4 λ resonant stub transmission line in de HF techniek. Al zijn sommige TL LS uitvoeringen m.i. i.d.d. meer een verkapte BR.
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Tom Magchielse »

Wat betreft het startpunt van Bl/Rms te maximaliseren: de suggestie is een beetje dat een grotere versnelling van de conus tot "snellere" akoestische pulsen leidt. Die gedachte lijkt verleidelijk, maar is onjuist. Grotere versnelling leidt tot snellere bewegingen van de conus, maar tegelijk ook tot een grotere amplitude, dus meer geluidsdruk. Vergelijk het met het bekende slew-rate probleem: Voor een grotere outputspanning heb je bij dezelfde bandbreedte een hogere slew-rate nodig. Voor dit soort ideeën moet we onze mede-forumleden behoeden.

Wouter houdt de mogelijkheid open dat een audiosysteem klankmatige effecten kan vertonen die niet in de overdracht zijn terug te vinden. Daarop is eigenlijk de "high-end" filosofie gebaseerd: er is meer tussen hemel en aarde dan uw wave-analyser kan vaststellen (vrij naar Shakespeare). Als dat waar is kunnen professionele ontwerpers de handschoen in de ring werpen, hoe je ook meet en analyseert, het blijft verborgen. Wel raar dat een industrieel product als een luidspreker zulke metafysische eigenschappen kan hebben. Let's agree to differ....
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9198
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door wouter »

Dat laatste is totaal niet wat ik bedoel, ik zou niet durven :-)
Inclusief de hele high end filosofie over een kam scheren, lijkt me ook niet fair - al heb je het ook over professionele ontwerpers dus daarin zie ik wel de nuance.

Wat ik bedoel is dat ik geen waarde zie in opmerkingen dat dingen die hetzelfde meten ook hetzelfde klinken, want als je hetzelfde meet maar het klinkt anders... Dan meet je dus niet goed. Anders gezegd, materialen klinken NIET hetzelfde omdat ze nooit exact hetzelfde meten. Stellen dat dingen hetzelfde klinken als je appels met appels vergelijkt klinkt mij als zeggen dat wanneer bananen groen en peervormig zijn en aan een stokje hangen dit bananen zijn die naar peren smaken. Ik kan er niets mee, zelfs de metafoor loopt niet lekker ](*,)

En dat grijpt terug op veel oudere discussies of gesprekken, net hoe je er naar wilt kijken, mbt conus materiaal.
Misschien moeten we dat tackelen door het eenvoudiger te stellen: als je met behulp van een DSP de overdracht gelijk kan maken... Klinkt het dan ook gelijk? Puur op frequentie karakteristiek lijkt me dat geen positief resultaat geven. En als het op andere aspecten gelijk gemaakt wordt, verloopt de frequentie karakteristiek weer anders... So? Eenmaal gebouwd met een bepaalde opzet geeft een specifieke klank toch?!?
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

Laten we het vooral experimenteel en empirisch houden, en open staan voor elkaars denkruim. Heb een kast bedacht die dichtbij de denkbeeldige roos zou moeten zitten, en voldoende ruimte overlaat tot experimenten.

In de bijlage een tekening van een voor mij aantrekkelijke testkast. Het is een soort van samengaan van Wouters laatste rechte simulatie lijn simulatie (met IHA), alsook met Pjotr z'n voorkamer gemengd met mijn gemixte gevoelens. Het is een bijna rechte lijn met een door Wouter voorgestelde kastbreedte van 15,1cm. Wouter had een rechte lijn gesimuleerd van 1,70m de doorsnede was Sd = 136cm2. met een IHA van 5 liter.

in zijn opmerkingen liet hij vallen dat de lijn zo weinig taps was dat een rechte lijn handiger leek. Daar ben ik hem dankbaar voor, maar mijn neiging naar asymmetrie deed mij die lijn taps lopen van + 5% Sd naar min - Sd bij de poort, zonder daarbij overigens de lengte aan te passen. Ook heb ik Wouters idee om de woofer boven de "vouw" te plaatsen ter harte genomen. Wouter stelde ook voor om die ruimte achter de tweeter te benutten als IHA. Maar ik heb die IHA even losgelaten, en ben meegegaan in Pjotr z'n idee van een voorkamer, en heb de ruimte achter de tweeter als zodanig benut. Dat levert een extra ruimte (boven dat van de tapse lijn in dit deel) op van zo'n 7,75L Dit volume kan in de testkast gemakkelijk worden verkleind indien nodig.

Bovendien krijgen we hierbij boven de poort een ruimte ter beschikking die afgesloten kan zijn, dan benaderd deze Wouters lijn van 1,70m. Ofwel de lijn kan verlengd worden met met max 35 cm, waarbij er evt. een poortofset ontstaat (geen rekening houdend met tapsheid) geeft dat een resonantie op 41,8Hz. Ruim boven de Fs van de driver (35Hz, maar daar moeten we volgens de theorie boven blijven vanwege de vrij lage Qts). Kanttekening hierbij, Wouters simulatie ging uit van een IHA van 5 Liter die hier ontbreekt, en dit is met een voorkamer die niet is gesimuleerd.

De ruimte boven de poort kan ook worden benut als IHA aan het begin van de lijn of beide. Alles lijkt hier onzeker, maar alles is in de buurt van diverse simulaties en aanpasbaar..

Bij het verwijderbaar houden van een zijpaneel kan deze ruimte op allerlei manieren worden veranderd.. IHA of poortofset en daarbij is ook het volume en of de lijnlengte en of de precieze plaatsing van de poort nog te tweaken.

Ik kan een zaagplan gaan maken, maar lever deze even aan jullie uit om lek te schieten..
Bijlagen
TL testkast ca18rnx.JPG
Laatst gewijzigd door Cantiga op ma 15 jul 2024, 3:52, 2 keer totaal gewijzigd.
Cantiga
Berichten: 37
Lid geworden op: wo 22 mei 2024, 1:04
Locatie: Ergens rond de peperbus

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Cantiga »

Even terugkomend op de (uiterst welkome!) reactie van Tom Magchielse: Ik ben er niet per sé op uit om die BL/mms x Sd te maximaliseren, maar om die tussen de gebruikte drivers juist overeen te laten komen. Dat is mijn primaire insteek. En ja, als dat getal zonder andere problemen omhoog kan, dan ben ik zeker geen tegenstander! Maar ik ben zeker bereid in te leveren op deze waarde, waar ik op uit ben is dat deze waarde tussen de gebruikte drivers min of meer gelijk blijft. Is dat problematisch? of is dat best een goed idee wellicht?

Ik ben overigens niet per sé van de highend gedachte. Ik heb vaker high end materialen verkeerd horen gaan, en ja jouw advies over cone breakup neem ik hierbij ter harte (lichte metalen conussen hebben hoge Q resonanties die weer met zware logge materialen gedempt moeten worden, of met zware filtering. Weefselmaterialen hebben grote stijfheidsverschillen tov. hun weefrichting wat soms tot zeer nare breakup pieken kan leiden. Ja, dat alles kan opgelost worden en fantastisch klinken, maar dat is niet mijn hobby. Vandaar dat ik graag conservatief begin met inherent dempende conusmaterialen zoals soft dome tweeters en papier voor de woofer. Volgens mij is dat een prima materiaal om vanuit te gaan, ja het breekt op. Maar het dempt zichzelf hierbij vrij goed, vooral als die breakup subkritisch blijft! In de aanvang van deze thread heb ik aangegeven dat deze luidspreker optimaal moest zijn bij beheerst geluidsniveau in een gemiddelde woonkamer van een rijtjeshuis. Ik heb daarbij een papiernconus uitgezocht die volgens mij in deze toepassing ver onder zijn kunnen moet presteren.. Tot in hoeverre komt die cone breakup dan om de hoek kijken?

Ik weet dat ik voor een mid driver met 18cm aan de grote kant zit voor een optimale mid driver, maar gezien dit een tweeweg is en die driver alles moet doen, lijkt de lagere uitslag van de grotere conus mij beneficieel voor de lineariteit (en minimale doplereffecten) op de hogere frequenties die het ding moet weergeven. Voorts hoop ik die hogere frequenties als lager af te filteren door een tweeter te gebruiken met een lage Fs, en met een waveguide, zodat deze vrij laag kan overnemen. Hoe laag is nog even de vraag.

Maar wat is hier highend? Ik luister naar violen, cello's, stemmen, piano's, gitaren en mandolines in het echt in verschillende ruimtes. Ik heb nimmer een luidspreker gehoord die zo klonk. Ik weet vrij zeker dat iedereen die niet doof is het verschil kan horen tussen een luidspreker en een vleugel.
Ik beeld mij niet in dat ik met mijn geringe ervaring echte luidsprekers zo kan laten klinken. Ik hoop hooguit om mijn "ergenis" bij het horen van luidsprekers te verminderen.

(En ja, ik ben mij zeer bewust van de limitaties van opnametechnieken zoals microfoons, voorversterkers en alle nabewerkingen bij opnames. Maar mijn ervaringen en ergenissen zijn er al bij uitversterkt live geluid (en ja, dat is helaas deels mijn vak..).
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: Hulp nodig bij TL seas CA18RNX en meer..

Bericht door Pjotr »

Denk dat je met dat ontwerp wel aardig op de goede weg zit Cantiga (heb je trouwens ook een voornaam?). Een 1/4λ TL met de speaker op 1/3 van de lijn geeft m.i. wel het meeste resultaat voor een gegeven totaal volume. Het is ook al een oud gegeven. Maar als 2-weg zul je zoveel demping in de lijn moeten stoppen om de rommel hogerop kwijt te raken, dat je uiteindelijk voor het laag het karakter van een zwaar gedempte gesloten kast overhoudt. Daarmee gooi dan de karakteristieke basversterking van een TL weg. En dat is jammer. Maar dat gezegd hebbende: Bouwen dat ding! Wellicht is het niet gelijk de hoofdprijs, je moet ergens beginnen met ervaring op te doen. Hier een grappig draadje er over waar iemand denkt iets nieuws te hebben uitgevonden: https://www.diyaudio.com/community/thre ... nt.243483/

Wat betreft deze:
Cantiga schreef: ma 15 jul 2024, 3:24
Even terugkomend op de (uiterst welkome!) reactie van Tom Magchielse: Ik ben er niet per sé op uit om die BL/mms x Sd te maximaliseren, maar om die tussen de gebruikte drivers juist overeen te laten komen. Dat is mijn primaire insteek. En ja, als dat getal zonder andere problemen omhoog kan, dan ben ik zeker geen tegenstander!
BL/mms x Sd is niet anders dan een maat voor de gevoeligheid van een speaker. Waar Re ook nog een rol in heeft, maar ok. Uiteraard zal iedereen dat zo hoog mogelijk willen hebben. Maar dat zit dan soms andere gewenste eigenschappen in de weg. Het nut om die bij een meerweg dat van de onderlinge speakers zoveel mogelijk gelijk te willen hebben ontgaat mij. Wat is je motivatie daarvoor eigenlijk?
Plaats reactie

Terug naar “Algemeen Luidspreker Zelfbouw”