Vandaag dan de beloofde meting van de frequentieresponse van de bas en de tweeter:
De meting is met REW uitgevoerd. De meetmicrofoon gericht op de tweeter op een afstand van 50 cm want dat is ongeveer de afstand tussen de luidspreker en de toehoorder achter het bureau. Blauw is de bas en groen de tweeter. Deze laatste gemeten vanaf 200 Hz.
De bas heeft vanaf zo'n 180 Hz een stijgende lijn tot 1 KHz, daarna dalend vanaf 2 KHz. De tweeter stijgt vanaf 200 Hz snel naar zo'n 1,5 KHz om daarna een dalend verloop te krijgen.
Dat wordt dus een leuke klus om er nog een recht frequentieverloop uit te krijgen
kijken we even wat het oorspronkelijke ontwerp van de fabrikant was:
De tweeter wordt door slechts 1 elco van 4 uF gescheiden van de basspeaker. Simpeler en goedkoper kan het niet. Dit is dus enkel gedaan om de lage frequenties niet door de tweeter te laten gaan om te voorkomen dat deze daardoor kapot gaat en om de kosten laag te houden.
De basspeaker heeft geen enkele begrenzing en loopt lekker door in het bereik van de tweeter.
Dat geeft het volgende resultaat als frequentieresponse:
De zwarte lijn is de frequentieresponse. Zoals de afbeelding laat zien loopt deze van 155 Hz tot ongeveer 1,2 KHz flink omhoog met een verschil van 20 dB. Dat is dus duidelijk veel te veel en is ook de reden dat dit speakertje zo lekker schel klinkt.
Er is ook een flinke dip te zien rond 1,5 KHz als gevolg van een 180 graden tegenfase van de bas met de tweeter (of andersom, net hoe je het bekijkt).
Daarna is er een stijging te zien naar 90 dB tussen 8 en 9 KHz wat voornamelijk van de basspeaker afkomstig is met wat versterking van de tweeter.
We kunnen onze lol op dus.
Ik heb besloten om alles op 70 dB af te stemmen. Dat is hard zat als je op 50 cm van het speakertje af zit en ik hou nog wat bas erin op dat niveau, vanaf 200 Hz.
Laat ik beginnen met een opstelling zonder filter:
Dat geeft dan het volgende resultaat:
Laten we een spoel in serie met de basspeaker zetten bv 4,7 mH (wat best vrij hoog is) en een elco in serie voor de tweeter van 3,9 uF:
Nou, dat gaat de goede kant op. Het geheel begint al wat op "gelijke hoogte" te komen
(Ik ga me eerst even richten op de basspeaker. Deze wil ik wat eerder "afkappen" zodat de cross-over frequentie ergens op 1,5 KHz komt te liggen.
Ik begin met de bas en niet met de tweeter omdat de tweeter straks qua geluidssterkte afgestemd moet worden op de basspeaker. Dat is makkelijker dan dat je het andersom doet omdat een tweeter vaak afgezwakt moet worden en een basspeaker kun je niet versterken naar het hogere niveau van de tweeter. Een tweeter speelt vaak een 5 tot 15 dB harder dan een basspeaker in de praktijk.)
Daarvoor zet ik een elco van 33 uF parallel aan de basspeaker:
De afval begint nu vanaf 1 KHz ipv 2 KHz en verloopt ook steiler. Tegelijk zien we dat we ook de piek van de basspeaker bij 8 Khz kwijt zijn
. Mooi.
Er komt er wel een bult bij 400 Hz. Deze pakken we aan met een passieve seriële notch als filter die parallel aan de basspeaker wordt gezet:
Kijk, dat begint al ergens op te lijken
Morgen nemen we de tweeter verder onder handen.
Wordt vervolgd.
). Van 1 van de speakersetjes was het versterkertje kapot en van de andere de aansluiting. Jarenlang in de kast gelegen. Toch maar iets leuks mee gedaan. Speakertjes uit de kastjes gehaald en een Mini Open Baffle van gefabriceerd. Leuk voor bij de pc.
.
)