Geknutsel aan een Variac.

[ray5150]

Recentelijk is het bezit gekomen van een variac op leeftijd.
Deze is gedoneerd door een zeer gewaardeerd forumlid.
hij zou moeten werken, maar ik heb dat niet geprobeerd.
In de huidige staat vind ik het niet verstandig deze nu te gaan gebruiken.
Het losse stopcontact en de kabel en stekker zijn dan ook inmiddels verwijderd.

Plan is om er een ruim multiplex kastje omheen te maken met wat gaatjes aan de zijkanten om lucht door te laten.
Ook wil ik dan IEC male ingang en een inbouwstopcontact voor de uitgang + een IEC female uitgang monteren.
Graag zou ik er ook een LED display bijzetten, heb er ergens nog eentje liggen.
Ook ga ik van de week even langs radio Twenthe om te kijken of zij een draaiknop voor het ding hebben.

Ik vraag me nu even een paar dingen af :

- Ik heb nog wat 5x20 mm glasbuiszekeringhouders voor paneelmontage, kan deze beter aan de in of uitgang gemonteerd worden, of allebei ?
- is het verstandig of noodzakelijk om het frame aan de aarde te koppelen ?

[douwebakker]

Hoi Ray,
Leuk ding maar ik zou er niet teveel energie en geld insteken.
Het is immers een regelbare autotrafo dus onveilig tenzij je er een scheidingstrafo voor zet natuurlijk.
Ik zie op MP regelmatig gescheiden regeltrafo's tegenkomen tussen de 50 en 100 euro.
Daar heb je veel meer aan.
Douwe

[ray5150]

Mja, doel van ding is gebruik bij het opstarten van (buizen)versterkers.
Ik snap je punt dat het iets veiliger is om een scheidingstrafo te gebruiken, maar volgens mij hebben 95 % van de in de handel verkrijgbare variac's ook geen galvanische scheiding in huis.
Wat de kosten betreft, zijn alle materialen als in huis, dus minimaal.

[OWC]

Doorgaans gebruik ik twee zekeringen, een vaste voor de primaire kant en een automatische zekering voor de secundaire kant.
Als er maar 1 zekering gebruikt wordt, lijkt me primair de juiste juiste.
In feite is het verstandig om zulk soort apparaten te zekeren van het lichtnet, mocht er iets mis mee gaan.
Mocht je zeker weten nooit het maximale vermogen nodig te hebben (dus de 2kW), kan het handig zijn om de waarde van de zekering wat lager te kiezen.

Houd met de secundaire kant rekening met de maximale stroom van de variac, die geldt namelijk ook bij lagere spanningen.
Een winding is gelimiteerd door de stroom (P=I²*R). Dus komt er dus idd op neer dat bij lagere spanningen er ook minder vermogen beschikbaar is.
(in dit geval is dat dus 8A)

In het algemeen is de regel om alle metalen aan randaarde de leggen, tenzij deze dubbel geïsoleerd zijn.
Het is sowieso wel verstandig, zeker bij oudere apparatuur.
edit; het lijkt er trouwens op dat in dit geval de knop ook van metaal is?
Als dat zo is, dan moet het zelfs. Persoonlijk zou ik kijken of er een andere knoop voor te vinden is.

Ben momenteel mijn VARIAC ook aan het ombouwen, maar wacht inmiddels al meer dan een 1,5 maand op een paar onderdelen

[Pjotr]

Mja, doel van ding is gebruik bij het opstarten van (buizen)versterkers.
Ik snap je punt dat het iets veiliger is om een scheidingstrafo te gebruiken, maar volgens mij hebben 95 % van de in de handel verkrijgbare variac's ook geen galvanische scheiding in huis.
Wat de kosten betreft, zijn alle materialen als in huis, dus minimaal.

Een gescheiden variac is handig, of eigenlijk een must, als je apparatuur onder handen hebt waarbij je direct aan het lichtnet aan het klussen bent. B.v. de oude buizen TV's. Maar gezien je voor de hobby doorgaans met een isolerende voedingstrafo werkt of sowieso dubbel geïsoleerd, is het overbodig. Zo'n gescheiden variac heeft ook een grotere Ri dan een auto-trafo versie.

[ray5150]

Doorgaans gebruik ik twee zekeringen, een vaste voor de primaire kant en een automatische zekering voor de secundaire kant.
Als er maar 1 zekering gebruikt wordt, lijkt me primair de juiste juiste.
In feite is het verstandig om zulk soort apparaten te zekeren van het lichtnet, mocht er iets mis mee gaan.
Mocht je zeker weten nooit het maximale vermogen nodig te hebben (dus de 2kW), kan het handig zijn om de waarde van de zekering wat lager te kiezen.

Houd met de secundaire kant rekening met de maximale stroom van de variac, die geldt namelijk ook bij lagere spanningen.
Een winding is gelimiteerd door de stroom (P=I²*R). Dus komt er dus idd op neer dat bij lagere spanningen er ook minder vermogen beschikbaar is.
(in dit geval is dat dus 8A)

Dank voor de uitleg. ik zal er rekening mee houden.

In het algemeen is de regel om alle metalen aan randaarde de leggen, tenzij deze dubbel geïsoleerd zijn.
Het is sowieso wel verstandig, zeker bij oudere apparatuur.
edit; het lijkt er trouwens op dat in dit geval de knop ook van metaal is?
Als dat zo is, dan moet het zelfs. Persoonlijk zou ik kijken of er een andere knoop voor te vinden is.

Bedoeling is om er een knop als deze op te zetten :
https://www.stockclear.nl/a-58405614/kn ... escription

Ben momenteel mijn VARIAC ook aan het ombouwen, maar wacht inmiddels al meer dan een 1,5 maand op een paar onderdelen

Ik heb zelf wat kleine bestellingen bij Ebay en aliexpress uitstaan momenteel, duurt tegenwoordig enkele maanden.

Een gescheiden variac is handig, of eigenlijk een must, als je apparatuur onder handen hebt waarbij je direct aan het lichtnet aan het klussen bent. B.v. de oude buizen TV's. Maar gezien je voor de hobby doorgaans met een isolerende voedingstrafo werkt of sowieso dubbel geïsoleerd, is het overbodig. Zo'n gescheiden variac heeft ook een grotere Ri dan een auto-trafo versie.

Duidelijke uitleg. gelukkig zijn de meeste dingen die erachter komen te hangen voorzien van een eigen transformator.

[OWC]

Als je het idd echt allemaal netjes en veilig wilt hebben, zou ik een 1 op 1 trafo ervoor zetten.
Op die manier werk je altijd gescheiden (CAT I omgeving) van het lichtnet.
Handig om er dan ook nog even overspanningsbeveiliging etc bij te gooien.

Ik weet niet hoeveel vermogen je nodig hebt, maar tot 300-400VA zijn ze meestal niet zo heel duur.

Sommige mensen gebruiken gloeilampen als stroombeveiliging.
Ik vind ze zelf niet heel prettig werken, en houd gewoon een analoge stroom meter in de gaten bij het langzaam opdraaien van de spanning.
Je ziet daar snel genoeg of er kortsluiting is. Er zijn volgens mij ook schakelingen die je evt zou kunnen maken met een indicatie lampje/LEDje etc.

[Pjotr]

Handig om er dan ook nog even overspanningsbeveiliging etc bij te gooien.

Wij van het genootschap ter bescherming van overspanningsbeveiligingen maken ernstig bezwaar tegen het gooien met overspanningsbeveiligingen!

[OWC]

Handig om er dan ook nog even overspanningsbeveiliging etc bij te gooien.

Wij van het genootschap ter bescherming van overspanningsbeveiligingen maken ernstig bezwaar tegen het gooien met overspanningsbeveiligingen!

Zet dat bezwaar maar uiteen, ik ben benieuwd.

[ray5150]

Goed lezen, Bart !

[Rody]

Ray, Ik heb laatste een 700W ILP ringkernisolatietransformator (Galgje iemand?) in een multiplex kastje met een V en I wapper gekocht van MP. Moet nog wat aan geknutseld worden (inwendig aansluiten, trafo ziet er ongebruikt uit). Zit zelfs een DIY softstartprintje bij. Toen vertelde iemand me dat mijn variac al galvanisch gescheiden is (Doh!) dus is de trafo overbodig. Als je heb kunt gebruiken mag je hem voor 5 tientjes ophalen (Veldhoven).

[OWC]

Ray, Ik heb laatste een 700W ILP ringkernisolatietransformator (Galgje iemand?) in een multiplex kastje met een V en I wapper gekocht van MP. Moet nog wat aan geknutseld worden (inwendig aansluiten, trafo ziet er ongebruikt uit). Zit zelfs een DIY softstartprintje bij. Toen vertelde iemand me dat mijn variac al galvanisch gescheiden is (Doh!) dus is de trafo overbodig. Als je heb kunt gebruiken mag je hem voor 5 tientjes ophalen (Veldhoven).

Galvanisch gescheiden variacs zijn niet bepaald standaard, dus ik zou dat eerst maar eens dubbel checken
hint; als het redelijk betaalbaar was kun je er wel vanuit gaan dat het niet zo is.

[douwebakker]

Ray, Ik heb laatste een 700W ILP ringkernisolatietransformator (Galgje iemand?) in een multiplex kastje met een V en I wapper gekocht van MP. Moet nog wat aan geknutseld worden (inwendig aansluiten, trafo ziet er ongebruikt uit). Zit zelfs een DIY softstartprintje bij. Toen vertelde iemand me dat mijn variac al galvanisch gescheiden is (Doh!) dus is de trafo overbodig. Als je heb kunt gebruiken mag je hem voor 5 tientjes ophalen (Veldhoven).

Mooi gebaar.

[ray5150]

Het is aardig aangeboden, maar ik maak er geen gebruik van.

[ray5150]

En weer door.
Ik schreef eerder dat ik achter zo'n grote draaiknop aan zou gaan.
Die zijn normaal gesproken heel lastig te vinden. bij Radio Twenthe gewoon op voorraad voor 5 Euro.
Klein detail, de spantang maat was 8 mm, de as is echter 10 mm.
Gelukkig woont hier in de buurt een zeer gewaardeerd forum lid die veel ervaring heeft in de fijnmechaniek, en ook over een draaibank kan beschikken.
Het demonteren en weer in elkaar zetten van de Variac was meer werk dan dat asje afdraaien, maar zo kon ik gelijk alles schoonmaken en smeren.

Inmiddels ook al wat plankjes (tweedehands multiplex) gezaagd. de IEC chassidelen en de zekering houder komen op een stukje blanco printplaat te zitten die op zijn beurt weer op een uitsparing in het multiplex komt te zitten.

De Voltmeter opgezocht. dit is er een met een 3 draden, voedingspanning, meetspanning, en een gemeenschappelijke massadraad.
Op de foto staat er 23 Volt op aangesloten, plan is om 2 kleine trafotjes's te gebruiken, een voor voeding op de vaste netspanning, en de andere op de uitgang van de Variac voor de meetspanning. er zit dan wel een decimaal puntje in de weg, maar daar kan ik niet van wakker liggen.

[ray5150]

Even een opzetje gemaakt voor het voedingkje van de Volt meter.

De potmeter in het onderste schema zou een meerslagen blauwe instelpotmeter moeten worden.
Hiermee zal de afgelezen waarde aangepast kunnen worden aan de daadwerkelijke spanning op de uitgang van de variac.

Ik ga ervan uit dat enkele mA (meetspanning) al genoeg is om een waarde aan te geven.

[ray5150]

Het schema van hierboven omgezet naar een stukje werkende hardware.

En dat vervolgens in de kast gebouwd.

Nu moet alles nog bedraad worden. het geval wil dat de schaalverdeling van 0 tot 260 Volt loopt.
Dat hoef ik niet perse te halen. lijkt me in mijn geval niet nodig.
De vorige eigenaar vertelde mij dat de 230 Volt amper gehaald werd.
Volgens mij kwam dat omdat de bedrading verkeerd aangesloten zat.

Dit is de oorspronkelijke bedrading, de witte draden de inkomende spanning, de bruine en blauwe de uitgaande.

Er zijn twee taps aanwezig op de variac. geen idee waarvoor dat is.

Volgens mij moet ik de inkomende en uitgaande nul op K aansluiten, T is de loper, voor de uitgaande fase, en N de inkomende fase.
L en M (de 2 taps) gebruik ik dan niet, en X en Y zijn NC.
De schaalverdeling is linksom 0 Volt, en rechtsom 260 Volt.

Klopt mijn veronderstelling, of heb ik het helemaal mis ?

[ray5150]

Niemand ?

[Kappa7]

Ik vermoed dat je de inkomende spanning op K (Nul) en M aan kan sluiten.
Uitgaande spanning zou dan op de K (Nul) en de Loper komen (T)
Op die manier zou je dan ook boven de 230 moeten kunnen komen als je voorbij de M gaat.
Zegmaar het stukje tussen de M en N in.

[Walt]

Is dat niet om als een potentio meter te kunnen laten werken?

[Kappa7]

Maar dat is het in feite toch ook?

[Pjotr]

Ik vermoed dat je de inkomende spanning op K (Nul) en M aan kan sluiten.
Uitgaande spanning zou dan op de K (Nul) en de Loper komen (T)
Op die manier zou je dan ook boven de 230 moeten kunnen komen als je voorbij de M gaat.
Zegmaar het stukje tussen de M en N in.

I.d.d. K en M ingaand, K en T uitgaand. Potentiemeters zijn weer heel andere dingen...

[ray5150]

Goed. dan ga ik het zo uitvoeren.

[Ah!buis]

Meestal staat de N voor neutraal, zou dat de gemeenschappelijke aansluiting in en uit zijn.
Krijg je N-L in en N-T uit. Werkt de knop dan misschien als een waterkraan ?
Anne

[ray5150]

Klopt, Anne, en de L staat voor de fase.
Maar als ik L en N volgens het plaatje zou aansluiten zou de variac precies verkeerd om werken.
Linksom = volle netspanning.
Rechtsom = 0 Volt.

Ik denk dat die letters (L en N) misschien een jaar of 50 terug nog niet echt gebruikelijk waren ?