Opknappen Vifa Basis 95

[eQuanD]

Nog dit misschien. Er is reeds aangehaald geweest dat de kwaliteit van de filteronderderdelen bij KEF uitstekend waren. Bij de Vifa kan dat best anders zijn, gezien daar misschien minder goede onderdelen voor werden gebruikt, waarvan de waardes wel van veranderen met de ouderdom. Stel dat zo’n oudere elco het begeeft, nu er een serieuze versterker opstaat, zou dit kunnen problematisch zijn voor de versterker. Ik ben nog steeds voorstander voor zekerheid, en niets aan het lot over te laten.

[Kappa7]

Ik lees een hoop kan en zou kunnen, volgens mij weet je dat allemaal pas als je gemeten hebt.
Anders blijft het maar gissen natuurlijk.

[Maarten-Jan]

Wederom dank voor alle input. Jammer dat niemand me kan zeggen wat ik moet doen om de bipolaire elko's exact te vervangen door de nieuwe folie condensatoren. Ik heb ze al besteld, en zou eventueel nog die bestelling kunnen wijzigen.

Verder zal ik de bipolaire condensatoren niet weggooien. Ik laat ze meten en kan er desnoods naar terug. Gezien mijn doel om de speakers op te knappen is het vervangen van slijtage gevoelige delen na 30 jaar een logische keuze, zeker als me dit geadviseerd wordt door een bekend bedrijf in deze branche.

[dre]

Gewoon monteren en luisteren.
Titus weet echt wel wat hij mee geeft.

[eQuanD]

Dat is zeker waar. Ik zou me toch niet echt comfortabel voelen als ik weet dat er oude elco’s in mijn speakers zitten. Ze kunnen wel een goed resultaat weergeven bij meting, maar dat is nog geen zekerheid dat deze tijdens bedrijf goed blijven. Condensatoren gaan stuk tijdens bedrijf, onder belasting. Het zwakste punt zal wel de elco’s zijn. Ik vind het wel goed dat hier aandacht wordt geschonken aan de eventuele gevolgen van het vervangen van de elco’s. Maar er is een verschil tussen theorie en de praktijk.

[Shadow]

Wat kan jij zagen zeg
Van emand die hulp komt vragen over z'n NAD die gerecapped moet worden tot elco goeroe

[Lnsadnoh]

Of ondeskundigheid?

Dit was uiteraard bedoelt om een beetje de discussie wat verder op te voeren.
Titus weet echt wel wat wel en niet kan.
Ik zou dit gewoon gaan proberen, misschien klinkt het nog wel een stukje mooier.
Misschien merk je geen verschil.
Als je het niet probeert dan zal je het ook nooit weten.
Dat er mooie nieuwe componenten dan dalijk inzitten geeft ook veel voldoening.

[eQuanD]

Wat kan jij zagen zeg
Van emand die hulp komt vragen over z'n NAD die gerecapped moet worden tot elco goeroe

Nochtans écht niet slecht bedoeld hoor

[eQuanD]

Als ik het filter van de Basis 95 bekijk, is dat een nogal 'basic' filter. Niets mis mee trouwens. Alhoewel ik daardoor sterk de indruk heb dat hier geen voorwaarden werden gesteld aan de ESR waardes van de condensatoren. Hoeft ook niet, want het laagfilter zal op zo'n 300 Hz afvallen. Bij deze waarde en voor een 47µF is de capacitantie Xc ongeveer 11 Ohm. Een totaal andere orde dan het verschil van de ESR waarde tussen een MKP of bip.elco. ESR waardes zijn eerder belangrijk in situaties waar piekstromen voorkomen, zoals in voedingen (en vooral schakelende voedingen). Dit is hier niet het geval.

Als je de tekst leest van de Vifa Basis 95 in de Elektuur Special Hifi luidsprekers 9 staat ook duidelijk :
Bij de opbouw van het filter dienen natuurlijk goede komponenten gebruikt te worden. Aangeraden wordt om voor kondensatoren MKP-types te gebruiken en voor de spoelen exemplaren met een zo dik mogelijke draad.

Ik begrijp dat bij de meeste uitvoeringen indertijd wel zal gebruik gemaakt geweest zijn van bip. elco's voor het laagfilter. Prijsverschil toen was nogal groot tussen MKP's en bip. elco's (ruw of glad). Ook het feit dat het signaal niet via deze condenstoren moet passeren (staan parallel op de woofers), kan ook een reden geweest zijn om goedkopere caps te nemen voor het laag. Maar ook daar kunnen we over discussiëren . . .

Ik herhaal dat het goed is om even stil te staan over de mogelijke gevolgen door een ander soort condensator te gebruiken voor het laag. En dit is soms wel belangrijk, maar hier in mindere mate.

Titus weet inderdaad écht wel wat hij meegeeft. Succes met de afbouw, en veel luistergenot !

[Maarten-Jan]

Dank! Deze info sluit de discussie wat mij betreft. Het pakketje wordt vandaag bezorgd, ik zal binnenkort de folie condensatoren op de printplaat solderen. Ik deel hier mijn ervaringen.

Voor de liehebbers, het eenvoudige filter van de Basis 95

[Kappa7]

Toch maar even een simulatie gemaakt om de impact te bepalen.
Of het acceptabel is bepaal je natuurlijk zelf.
Punt is dat een aanpassing van je ERS waarde effect heeft.
Op deze plek is de impact niet heel groot maar hij is er wel.
De enige aanpassing is de ESR waarde bij de elco is die hier 0.34 Ohm gebruikt en voor de MKP 0.08 Ohm.

[eQuanD]

Bedankt George voor uw simulatie. Dit maakt veel duidelijk. U hebt de ESR waarde van de MKP meer dan 4 maal lager genomen dan van de elco's. Dat zijn goede waardes.

De grafiek toont aan dat de filterwerking bijna niet wordt beïnvloed door een ander soort condensator te gebruiken. Het verschil is zeer miniem, zoals ik reeds had aangegeven. De +/- 5% tolerantie van de condensatoren zal een grotere invloed hebben op de kurve dan het verschil van de 4 maal hogeren ESR waarde bij een elco in vergelijking met een MKP.

We weten wel dat een capaciteit ook een eigen timbre of klankleur heeft. Vooral bij een 1ste of 3de orde hoogdoorlaat zal men het verschil in klank horen als men bijvoorbeeld een Mundorf of een Duelund zal gebruiken met een zelfde capaciteit en ESR waarde. Het signaal moet in dit geval de condensatoren passeren om naar de tweeter te gaan. In ons geval hier zal het verschil in klankkleur bij gebruik van een andere condensator niet of nauwelijks merkbaar zijn, omdat bij een laagdoorlaat filter de condensator parallel op de woofer staat, en het signaal er niet doorheen moet.

In de nederlandse ontwerpen die in de Elektuur LS specials staan, worden 2 soorten symbolen gebruikt voor een condensator. Voor een MKP is dit een volledig zwart symbool, voor een bip.elco is dit een wit symbool. Tot en met de special 8 staat er een onderdelen tabel, met specificaties van onder andere de gebruikte condensatoren. Vanaf special 9, wordt deze tabel niet meer weergegeven. Toch blijft men de 2 verschillende symbolen gebruiken. In het schema van de Basis 95 in special nr.9 staan de condensatoren in het laagfilter nog weergegeven met het MKP symbool (zwart). In de begeleidende tekst wordt ook aangeraden om MKP's te gebruiken in dit filter. Dus ik heb een sterk vermoeden dat bij het ontwerp van de Basis 95 ook in het laagfilter MKP's werden gebruikt.

[Shadow]

We weten wel dat een capaciteit ook een eigen timbre of klankleur heeft. Vooral bij een 1ste of 3de orde hoogdoorlaat zal men het verschil in klank horen als men bijvoorbeeld een Mundorf of een Duelund zal gebruiken met een zelfde capaciteit en ESR waarde. Het signaal moet in dit geval de condensatoren passeren om naar de tweeter te gaan. In ons geval hier zal het verschil in klankkleur bij gebruik van een andere condensator niet of nauwelijks merkbaar zijn, omdat bij een laagdoorlaat filter de condensator parallel op de woofer staat, en het signaal er niet doorheen moet.

Hoe kom je hierbij? eigen ervaring?

[Maarten-Jan]

De nieuwe condensatoren werden netjes afgeleverd door de postbezorger. Toen ik het pakketje opende schrok ik wel even van het formaat van deze nieuwe foliecondensatoren. Die zouden wel eens zo groot kunnen zijn dat het moeilijk wordt ze op het filter te plaatsen.

Met de luidspreker weer op zijn zijkant op een kleedje op tafel kon ik het filter net genoeg naar buiten krijgen om het te bewerken met de bovenste woofer verwijderd. Ik had geen zin om het filter weer los te halen dus ik besloot het zo te proberen. Al snel had ik de drie bipolaire condensatoren naast de nieuwe Jantzen liggen:

Kwaliteit heeft zo zijn afmetingen; oud vs nieuw

Ik heb bij de eerste speaker de condensatoren naast elkaar gemonteerd. Er zat net niet genoeg aansluitingsmateriaal op om ze "op elkaar" te stapelen. Toen ik het filter weer monteerde bleek deze oplossing niet ideaal, het filter is nu te breed om geplaatst te worden. Ik heb hem tijdelijk gemonteerd om het geluid te kunnen beoordelen en jullie om advies te vragen.

Geluid:
Geen hoorbaar verschil. Ook al wilde ik heel graag wat horen, het is er niet. De ene speaker is nu nog origineel en de andere aangepast. Prachtig te vergelijken. Muzikaal zijn ze wat mij betreft gelijk. Ik heb ook even de bi-amping gebruikt om te beoordelen of het hoog beter uitgefilterd wordt in de lage regio. Dit kan ik nu eenvoudig doen door een versterker uit te zetten. Geen verschil. Een fijn idee dat de slijtagedelen uit het filter nu op orde zijn, verder levert het op het eerste oor niks op.

Vraag:
Wie kan me een tip geven hoe ik de bevestigingsdraad van de condenstor het beste kan verlengen zodat ik de middelste condensator "op de andere twee" kan monteren?

[Shadow]

Stukje installatiedraad pakken? Gewoon 1,5mm2 vd draad is prima.

[ray5150]

Een stukje ouderwets telefoonkabel of brandmelder kabel kan ook.
Beiden hebben een massieve kern, de eerste is 0,5 mm2, de tweede is is 0,8 tot 1,0 mm2.

[Walt]

Die nieuwe MKP's mogen eerst wel een tijdje inspelen, dikke kans dat het straks wel beter klinkt.

[Shadow]

En als je dacht dat je alles gehad had

Pfffff de trolletjes doen hun best weer

[Maarten-Jan]

Ik ben bijna 50, wat mij betreft is mijn gehoor nog prima, feit is dat dit niet meer zo is....

Maar ik moet zeggen dat ik inmiddels bij akoestische gitaarmuziek veel sprankelende geluid hoor aan de nieuwe kant.... of is mijn linker oor beter?

[Walt]

Simpel te testen door je hoofd 180 graden te draaien.

[Leeuwarden]

Dat doet pijn én het doet me denken aan die ene film…

[Leeuwarden]

Oh ja: The Exorcist.

[Maarten-Jan]

Dat wil ik voorkomen! Daarom lag speaker twee vanavond op de eettafel om ook zijn upgrade te krijgen. Met dank aan de tip van Shadow kon ik de condensatoren nu mooi op elkaar gestapeld als een setje vaten wijn op de printplaat solderen. Nu paste het filter precies terug op zijn plek Ik begin er zowaar handig in te worden. Dat is ook nodig want de eerste speaker moet weer uit elkaar om het filter ook op deze manier op te bouwen. De installatiedraad past overigens niet door het gaatje in de printplaat, ik heb het gaatje daarom opgeboord met een klein boortje, daarna ging het perfect!

Netjes terug op zijn plek!

[Lnsadnoh]

Maarten-Jan lukt het op deze manier?
Volgens mij zitten ze alle parallel?

Edit: Ah! ik zie dat je het al voor elkaar hebt.

[wouter]

En als je dacht dat je alles gehad had

Pfffff de trolletjes doen hun best weer

Waarom is de mening van Walter nou weer trollen? Ik vind dit eerder trollen, hoe je reageert op een mede forumlid.

Ik dacht meteen aan dat een MKP ipv elco moeilijk hoorbaar is bij mono vergelijk, de verschillen lijken me enigszins waarneembaar bij een stereo paar. Maar zoals vaker gezegd, het hoeft niet hoorbaar te zijn en ook zeker niet vanzelfsprekend een verbetering.