Luchtgelagerde draaitafel; project in uitvoering

[rdv300b833]

Afgelopen ETF (European Triode Festival) was weer top.
Ik ben daar nu al enkele malen geweest en er werd al meerdere keren op gehint dat ik eens de grote versterker ( TB3/1000) moest meenemen. Nou is die wel een (on)gezonde 400 kg dus daar was ik niet al te happig op. Toch heb ik me laten overhalen en inderdaad heeft die bak groot succes gehad; werd alom gewaardeerd en speelde heerlijk. Hoe bedoel je buizen en geen bas en/of vermogen......effe lachen......sluit je luidspreker maar aan en verbaas je .....hi hi.

Nou vond mijn rug deze grap niet aardig dus gelukkig ben ik goed gesteund door een kudde audio-collegae die die 400 kg van de 2e etage naar beneden hebben geholpen. Vervolgens bleef de versterker een dikke 2 maanden enkele m2 in de woonkamer blokkeren tot aan de ETF. Wat was mijn betere helft thuis blij dat het ETF-tijd was; eindelijk weer een bereikbare woonkamer. Dat ze er echt wel genoeg van had bleek ook uit een sinister appje richting ETF in Denemarken...."ze vond het niet erg als de 400 kg versterker niet meer terug kwam". En soms is zo'n "hint" vooral verstandig om naar te luisteren.
Op de ETF zelf oogstte die TB3/1000 dus succes. En wel zo dat iemand ze graag wilde. Ik heb de TB3/1000 ter plaatste aan hem gegeven en zelfs afgeleverd thuis. Nou is die persoon een audio-fenomeen op zich en in ruil krijg ik een nogal bijzondere draaitafel terug. Hij is ontwerper van de Caeles; een luchtgelagerde draaitafel. Opeens is mijn huidige 50cm draaitafel een ukkie want hier praat je over enkele honderden kilo's (geen typefout). Normaal levert hij de Caeles in extrovert wit-email of bladgoud (wat de koper wenst) maar ik ben niet van het uiterlijk dus hij kon zich nu storten op het audiofiele concept. Hij helemaal in zijn nopjes want nu kan hij eindelijk eens zijn Caeles maken zoals die bedoeld is; ik krijg dus een belachelijk overmaats gebeuren helemaal getweaked door de ontwerper zelf.
Alles is handwerk; moet gemaakt en besteld worden; is nogal groot.....dus de spulletjes komen langzaam binnen.
Het is zo groot dat ik de hele audioset moet ombouwen. Ben nu helemaal blij dat de grote versterker weg is want het had niet eens meer gepast.

Hierbij dus wat foto's van werk in uitvoering.
Het idee is dus een luchtgelagerde draaitafel waarvan de bovenste basis ook nog eens afgeveerd is met luchtbalgen.

En zo komt mijn huidige toch al niet onaardige draaitafel (50cm diameter; 18"arm....) in de verkoop.

Met muzikale groet,
Reinout

[Henkjan]

Indrukwekkend weer.

Btw: is je betere helft nog steeds blij?

[rdv300b833]

tja.......ik mocht geen 400 kg versterker mee terug nemen.
Het is een 200-300 kg (volgt) draaitafel geworden. Dus ik heb voldaan aan de opdracht; toch ?
Gelukkig laat ze me mijn hobby gewoon bedrijven. In ieder geval is de 1400 Volt nu weg; heb alleen nog een open 827 volt op de 35TG versterkers staan...

Groetsels, Reinout

[carolus]

Hi Reinhout.
Welkom in de club "luchtgelagerdedraaitafels".
Mooi project ... een diapason.

Een quid:
Voorzie je een automatische "toerental-rem" bij (mogelijke) "druk-uitval"?

Allez, luchtige salukes ..... en met de rug belasting do it safe.
Karel

[Barry2001]

Lijkt me een uitstekende ruil Reinout en een unieke kans om deze tevens unieke draaitafel in je bezit te krijgen. Heel gaaf, blijf svp posten, volgmodus aan

[rdv300b833]

En het audiohok is gereed gemaakt voor de grote draaitafel....
Was effe werk met een verdwaalde 100 kg hardsteen; 50 kg metaal.Deze basis moet ik nog vullen met kwartszand maar dat kan nog even wachten.
M'n rack is nu wel met 1/3e teruggebracht dus ik kan geen gebruik meer maken van de "oude" draaitafel. Jammer; want die speelde de cd er altijd al gemakkelijk uit.

Ook een mooi moment om de voedingslijnen en andere dradenbrei eens op te schonen; ruimt de boel ook weer netjes op.

4 maart komt de volgende lading metaal van de draaitafel binnen; dan moet het toch langzaam de hoogte in gaan.

Genieter ze van het mooie weer,
Reinout

[Wowly]

Hahaha echt een kolfje naar jouw hand. Superbly overgecontrueerd en h-bom proof!

Maar je mag hem rustig meenemen naar breda hoor, ik til wel mee

[Kappa7]

Wauw dat is wel weer erg gaaf.
Kan me best voorstellen dat je de versterker wel erg zal missen maar deze tafel maakt een hoop goed.
En het biedt weer kansen voor een nieuw project.

Ik ben overigens wel benieuwd naar de arm die hier op komt.
Gaat dat ook iets met lucht worden?

Groetjes George

[Ruud7]

Ga vooral door met info en plaatjes sturen,ik geniet ervan en ik hoor nog niets,wat geweldig,dit doet me een beetje denken aan de(in vroegere jaren)Homestudio,die hadden eens een stuk geschreven,over een man die zelf zijn platenspeler had gemaakt,en die stond in een slaapkamertje naast de woonkamer,een enorm bakbeest,alle onderdelen laten extern laten maken,met een bijna ziekelijke tolerantie,hij droeg witte handschoenen om zijn vingerafdrukken niet op het draaiplateau te laten komen.
Ik denk dat mijn vrouw me had laten opbergen,en eens in het jaar op bezoek had gekomen.

[rdv300b833]

....gezien de reacties mag ik doorgaan....

Eerst even de vragen:
- ik denk nog niet aan een luchtgelagerde arm; laat ik maar eerst eens een luchtgelagerd plateau snappen voordat ik die stap maak;
- meenemen naar Breda gaat het niet worden. Heb nu vrijwel alle metaal onderdelen binnen, de boel schoongemaakt en gewogen, en dan komt de volgende rekensom....
Gewicht:
- backbone 15 kg
- sterstuk 50 kg
- plateau 30 kg
- demperpilaar (3x) 30 kg (incl luchtbalgen)
- toonarmbasis 10 kg
- rack 50 kg
- zandvulling 75 kg
- steen basis 80 kg
Totaal 340 kg.
Nou hoeft die steen basis niet mee naar een demo maar dan hou je nog 260 kilo draaitafel over. En dan reken ik nog niet eens de compressor, luchttank, etc mee.

Ik begin wel met de foto's.
Eerst heb ik de voet/rack gevuld met kwartszand. Zand is mooi bruikbaar want het vult goed; blijft lekker stabiel en natuurlijk goed zwaar/dood. Nadeel is dat het vochtig kan zijn maar daarvoor is een mooie oplossing: vuurgegloeid kwartszand / zilverzand. Wordt normaal gebruikt voor bij filterinstallaties en als vul materiaal voor gietvloeren. Dat spul wordt gewoon drooggebakken en is niet alleen kurkdroog maar dan ook bacterie/schimmelvrij. Best handig want het zand wordt opgesloten in de 3 zuilen en ik heb geen zin in corrosie. Het zand heb ik niet rechtstreeks er in gekieperd maar gestort in zandslurven (smallere zandzakken).
Er was 75 kg nodig.

[rdv300b833]

Afgelopen weekend dus de draaitafel zelf op wezen halen. Die stond semi-gereed voor transport. Gelukkig nog opgebouwd zodat duidelijk was hoe de boel in elkaar zat. Dus aldaar stapje-voor-stapje afbouwen; dan vervoeren; en thuis (na schoonmaken) stapje-voor-stapje opbouwen.

Het plateau en de toonarmbasis zitten verbonden: de backbone.
Dit is met spikes vervolgens op het sterstuk geplaatst.
Het sterstuk heeft 3 uitlopende "armen" waar de demper-pilaren onder zitten.
Die demperpilaren passen weer op het rack/voet.

Het is een gezellig gebeuren van RVS, aluminium, messing, carbon en plastic. Wat opvalt is de drive om resonanties te onderdrukken:
- alle laagjes hebben andere diktes of zijn van ander materiaal;
- overal zitten spikes/kogels/whatever;
- zelfs massieve samenstellingen van bijvoorbeeld messing en RVS worden asymmetrisch plaatselijk uitgehold en afgevuld met lood zodat er geen trillingen ontstaan;
- de draaitafelopbouw lijkt 100% symmetrisch maar is het niet (want symmetrie leidt tot de mogelijkheid van resonantie).....

Nou had ik al tegen de maker gezegd dat ik vooral een goede speler wou en hij was dolblij dat hij niet weer een optisch statement moest bouwen. Daarmee heb ik nu wel een "functioneel design" gekregen (netjes uitgedrukt) en zeer afwijkend van de originele Caeles in opbouw en uitvoering.
Nadelig: echt niet zo mooi....laten we eerlijk wezen: dit heeft de aantrekkelijkheid van een betonblokje....
Voordelig: klassen beter dan het origineel. Veel gunstiger zwaartepunt, veel betere componenten, kwalitatief veel betere trillingdempers, veel (echt VEEL) zwaarder uitgevoerd.

Als voorbeeldje de demperpilaar. Da's nu een massieve aluminium toren (cones onderop) waar een dubbele luchtbalg opstaat. De boel kan je "netjes" uit het zicht werken door 2 alu schaaldelen er om heen te plaatsen.
In de originele Caeles is dit een geïntegreerd fraai zuiltje met een enkelvoudige luchtbalg.

[rdv300b833]

De 3 balgen zelf zijn in een massief alu/RVS-behuizing.
Op de foto's zie je bovenop een zwart passtuk voor de verbinding naar de arm van het sterstuk. Dat passtuk is weer een trillingsonderdrukking en deze keer opgebouwd uit 2 concave RVS schotels met een keramische kogel.

[rdv300b833]

Het plateau is een RVS gevaarte waarvan de rand zelf voorzien is van een groot aantal messing inserts. Daarnaast is het plateau aan de binnenzijde voorzien van een rijkelijke laag smurrie (want er zou nog maar eens een trillingkje rondzweven ?).

Datzelfde principe is bij de poelie van de motor toegepast: lekker massief, voorzien van inserts en afgedempt met smurrie.

[rdv300b833]

Zo...de boel mag nu uit elkaar....vervoeren...schoonmaken en vervolgens in elkaar zetten.

Dat in elkaar zetten is voor later want er missen nog 3 alu schijven (de verbinding tussen rack/voet en de demper-pilaren).

In ieder geval kan je mooi op de foto's het gebruik van de materialen zien:
- backbone: RVS + messing en voorzien van loden vulplekken. POM-cones aan massief carbon-staven. De 3e cone (onderop; nu niet te zien) is weer van messing om maar geen symmetrie te hebben.
- het sterstuk met haar 15 lagen (3 RVS, 5 alu; 7 plastic). Ook mooi te zien de holte in de armen waar het passtuk van de luchtbalg in komt te vallen.

Ben blij dat het audiohok was voorbereid; deze grap kost ruimte.
Tot de volgende fotoserie. Dat zal dan de opbouw zijn van de draaitafel op de voet/rack en de luchtinstallatie.
Met muzikale groet,
Reinout

[anonamemouse]

Wow...

[Barry2001]

Nog wel onderzettertjes over in de keuken Indrukwekkend allemaal, 'een plaatje draaien' krijgt zo een nieuwe dimensie!

[ds23man]

Ik neem aan dat we dit in Breda kunnen beluisteren?

[Wowly]

Bizar mooi gemaakt hoor. Ik kan daar wel van genieten zonder in de " doe es ff normaal" modus te schieten waar veel NL-ers tegenwoordig mee behept zijn.

[rdv300b833]

Dit weekend weer een stukje verder gekomen: de opbouw van backbone en draaiplateau.

Op de foto zijn op de backbone goed te zien: de combi van messing en RVS met her en der wat loden ingietstukken.
De verbinding met het luchtlager is d.m.v. een zestal bouten; die hoeven niet meer dan handvast; meer dan genoeg.
Bij de eerste foto zie je ook een serieus grote as liggen. Perfect geslepen stuk machinestaal met een overmaatse keramische kogel. Dit zou een meer-dan-mannelijke as zijn in een prima draaitafel. Maar deze Caeles heeft helemaal geen as nodig want het luchtlager zelf is bi-conisch en dat trekt dus zichzelf perfect centrisch.
Hier dient deze volledig vrijlopende as als mechanische diode. Er ZOU eventueel nog een trilling ergens kunnen ontstaan in/rond het lager en dan leidt deze as dit simpelweg af richting een teflon plaat.
De as is perfect op maat: het duurt een tijdje voordat het is "ingezakt". Maar dat is irrelevant want hij komt toch los te staan.
De ontwerper heeft dit toegevoegd omdat hij een klein geluidsverschil bij bepaalde armen dacht te horen......ik ben pragmatisch en plaats dat ding maar want het houdt een mogelijke insluipweg van stof keurig dicht.

De boel zit nu dicht en past perfect. Je voelt dat het lager kan bewegen (maar je zit dan op de veiligheidscoating te bewegen....aarrghh) en moet nu echt wachten tot de pneumatiek is aangelegd. In ieder geval is de 50 kg compressor alvast binnen.

Daarnaast is het wachten op 3 stukken aluminium. Deze 3 schijven zijn de verbindingsstukken tussen het rack/voet en de dempingspilaren.....ik kan dus nu niet verder met de opbouw.

Niet erg; ik wist dat dit een project was wat een lange adem verlangt. Vrijdag ga ik een nogal afwijkende arm bekijken/beluisteren. Mocht dat lukken/klinken heb ik weer een foto-momentje want dat zal dan eerder zijn dan de pneumatiek of alu-schijven.

Met muzikale groet,
Reinout

[Retro]

Wow, dit is echt mooi gemaakt.
Niets wordt aan het toeval overgelaten, maar ik heb toch enkele vraagjes.
De basis van het hele apparaat is zeer solide zwaar en zo uitgevoerd dat er zeker geen trillingen doorgegeven worden naar het draaiplateau.
Is het niet zo dat het luchtlager al geen trillingen doorlaat naar de draaitafel?
Hoe weet je zeker dat de de trillingen in de perslucht die de compressorpomp veroorzaakt niet bij het lager aankomen.

[rdv300b833]

Goedenavond Retro,

goede vraag....maar daar heb ik wel een antwoord op.
Dit luchtlager is juist uit de precisie industrie gehaald waar het gewoonlijk wordt ingezet als wrijfingsloos lager in productie van halfgeleider en electronicaindustrie. Daarnaast zijn er vele toepassingen in laboratoria en bij medische toepassingen (waarbij snelheid en grote massa's spelen).
De toleranties zijn erg klein (30 tot 60 nanometer !) en bovendien is de constructie (bi-konisch) nog eens een extra zekerheid want dit centreert automatisch en levert interne demping op.
Aan het lager zal het niet liggen.

Dan de lucht zelf: dat moet natuurlijk voor elkaar zijn. Dus niet de al aanwezige compressor rechtstreeks aan het lager aansluiten maar via 2 verschillende luchttanks met hoogteverval (vanwege damp/condensvorming) een totaal-pakket waarbij het lager en de dempers zelf een eigen toevoer hebben. Natuurlijk komt er een "gezonde" hoeveelheid filtering in inclusief vochtafvang.
Dus: compressor op de 1e verdieping; audioset op de 2e verdieping. En de luchttanks er tussen in.
Het is natuurlijk fijn dat het lager een constante luchtbehoefte heeft. Daarmee is mettertijd een nette afstelling mogelijk zodat de compressor met haar eigen eerste interne 30 liter luchttank de eerste externe luchttank vult (en als demper dient voor schoksgewijze luchttoevoer); de verbruikers zelf tappen uit het tweede externe vat. Afstellen dus.....maar zover ben ik nog niet.

Met muzikale groet, Reinout

[Henkjan]

wat voor soort compressor is het? kan je geen niet pulserend type gebruiken? hoeveel lucht en met welke druk is nodig?

[rdv300b833]

Zondag...bouwdag !

Ik kon bij een stel collega audioten de missende alu-schijven ophalen die nu wel zouden moeten passen dus ik kon/mocht weer verder.

start: rack met zandslurven afgetopt met zand

Daar konden dus die missende schijven op zodat ik verder kon bouwen:

schijven geplaatst

Vervolgens de drie massieve zuiltjes, luchtbalgen en afscherming plaatsen:

opbouw i 3 stadia

Past niet meer......ophogen.De ontwerpen wenste een dieper gelegen zwaartepunt EN heeft de hoeveelheid lagen in het sterstuk vergroot. Maar daardoor mis ik een aantal centimeters want nu rusten de armen van het sterstuk niet meer op de luchtbalgen maar op het rack zelf. Een tijdelijke oplossing: even wat stenen uit de tuin totdat er wat metaal is gedraaid......
Het werkt. Niet de mooiste oplossing maar ik kan weer even verder.

stenen als opvulmiddel......

De backbone met draaiplateau kan er op.

draaiplataeu geplaatst

Vervolgens de toonarm-zuil met arm zelf. He he...het wordt een draaitafel.

Armbasis + arm geplaatst

Overzichtje:

stand van vandaag.....

En nu dus nog een aantal tussenstukken laten draaien zodat de stenen-oplossing weer weg kan.
Maar voor het idee is het prima. Daarnaast is Chantal best wel blij want mijn audiohok = haar washok. En tot op de dag van vandaag lag de grond bezaaid met draaitafelonderdelen. Die hoeveelheid onderdelen is nu netjes "gestapeld" zodat zij de wasrekjes weer kan opstellen......
En de firma Festo gaat een advies uitbrengen over luchttanks en filtering....even afwachten dus.

Een zeer nuttige audio-zondag !
Met muzikale groet,
Reinout

[ds23man]

Heb je geen droogtrommel?

[Henkjan]

wat voor soort compressor is het? kan je geen niet pulserend type gebruiken? hoeveel lucht en met welke druk is nodig?

ik zie dat t een gewone pulserende compressor is
https://www.hbm-machines.com/producten/ ... compressor
een 2 cilinder, dat is al beter maar het blijven cilinders, heb je echt 8barg nodig voor dat lager? een schroefcompressor zou gevoelsmatig beter zijn. dan pak je het pulseren bij de bron aan.

[beetje OT]ze hebben ook een 8 cilinder compressor https://www.hbm-machines.com/producten/ ... compressor. die wil ik voor mn garage, leg dan wel een leiding naar mn schuurtje zodat ik daar ook lucht heb.