Bouw/modificatie verslag Mable VT86PP 12ax7 EL84 :D

[evostars]

Ik zie dat in de fase draaier ook behoorlijk wat vervorming is, in de fase gedraaide (bovenste), zie bovenste graph
dit is bij 60Hz.

En bij vol volume cross over distortion (gemeten: UT sec)

hmm, niet zo netjes allemaal

of zou dit een simulatie error zijn, omdat de el84 maar tot 300V gaat, terwijl er werkelijk 360V ofzo overstaat

[6550forever]

Wat je ziet op de anode van de fasedraaier is typisch gedrag voor een kathodyne fase draaier als de eindbuizen overstuurd worden. Deze link: http://www.freewebs.com/valvewizard/cathodyne.html geeft een duidelijke uitleg.
Maar ik vraag me af of het in deze versterker een probleem is, voor een EL84 is iets van 25VPP max nodig om hem volledig uit te sturen dacht ik? Dat moet deze fase draaier makkelijk aankunnen.

Dat je sterke cross over ziet bij volledige uitsturing klopt, maar ook hier ziet het eruit alsof de versterker flink staat te klippen. De spanning over de kathode weerstand (+ elco) van de EL84 wordt dan veel hoger dan normaal waardoor het werkpunt naar klasse B verschuift. Zeker in een simulatie waarin je "steady state" aan het oversturen bent valt dit op. Als je een korte overstuur "burst" zou simuleren (meer de situatie in de praktijk) ziet het er waarschijnlijk al veel beter uit.
Overigens zou je dit wel kunnen verbeteren met de LED truuk die je eerder voorstelde. De spanning op de kathodes van de EL84's (en daarmee het werkpunt) zal dan veel constanter zijn.

Je moet wel oppassen met het verhogen van de tegenkoppeling (verlagen R6). Er zit in deze versterker namelijk een compensatiecircuit (C2/R8). Als je de tegenkoppeling verandert moet je die mee veranderen. In ieder geval alles goed checken met de scoop bij verschillende belastingen.

[nl3prc]

Daar heb je helemaal gelijk in
Als de loadness erop zit staat hij altijd aan ik heb zoiets ook op mijn ECL82 ampje gezet omdat het geluid anders gewoon te vlak is.

je kan natuurlijk ook als je dat van plan bent een toonregeling in je voorversterker bouwen

Nog even een opmerking kan je de achtergrond in Spice in je grafieken niet op grijs waarde zetten this nu niet duidelijk te zien.

Ik heb ook nog even de sim gedraaid en tot de 17 watt gaat hij goed zo te zien.
Alleen heb ik wel die ultra liniar aan sluiting weggelaten.

[evostars]

Daar heb je helemaal gelijk in
Nog even een opmerking kan je de achtergrond in Spice in je grafieken niet op grijs waarde zetten this nu niet duidelijk te zien.

Done!
Loudness inbouwen is wellicht toch wel een goeie, gezien ik ook veel op lage volumes luister. Moet ik alleen wel een creatief plekje vinden voor de schakelaar (of permanent aan laten )

...Je moet wel oppassen met het verhogen van de tegenkoppeling (verlagen R6). Er zit in deze versterker namelijk een compensatiecircuit (C2/R8). Als je de tegenkoppeling verandert moet je die mee veranderen...

Ik begrijp die compensatie niet helemaal, C2/R8 geleid hoge tonen naar de aarde, toch? Of doet dit stiekem meer dan ik denk (sub laag correctie)?
En waarom compenseren? ik snap dat als je teveel feedback geeft, dat ie uiteindelijk niet meer doet wat je wilt, ongeveer hetzelfde als wanneer je een microfoon in de speaker duwt (maar dan uit fase)...

[nl3prc]

voor een EL84 is iets van 25VPP max nodig om hem volledig uit te sturen dacht ik?

Dat is dus 12,5 Vmax is ongeveer 9 Veff om het verhaal kompleet te maken.

[evostars]

Ik heb ff wat aangepast aan het loudness cirquit, grafiek is met de pot op 5%. Iets subtieler, en met hoog correctie.

wellicht zonder schakelaar inbouwen

[nl3prc]

Ik heb hem even gesimuleerd ja dat werkt ook leuk alleen zou ik c2 iets hoger maken 300pF dan begint hij iets eerder in het spectrum
Je kan ook nog in de toekomst zoiets als hier staat maken.
http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... =7&t=15588
Zelf ben ik op het moment met onderstaande bezig.
http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... =7&t=14817

[6550forever]

Ik begrijp die compensatie niet helemaal, C2/R8 geleid hoge tonen naar de aarde, toch? Of doet dit stiekem meer dan ik denk (sub laag correctie)?
En waarom compenseren? ik snap dat als je teveel feedback geeft, dat ie uiteindelijk niet meer doet wat je wilt, ongeveer hetzelfde als wanneer je een microfoon in de speaker duwt (maar dan uit fase)...

Het effect is inderdaad ongeveer zoals wanneer je een microfoon in de speaker duwt

Als je het frequentieverloop van de versterker bekijkt (zonder terugkoppeling) dan zal je zien dat de hoge tonen vanaf een bepaalde frequentie worden afgezwakt. Het punt waar dit begint noemen we een "pool". Zo'n pool veroorzaakt een fasedraaiing van 90 graden. De eerste pool wordt als het goed is veroorzaakt door de spreidingsinductie van de ugt. Dit is nog niet zo erg. Het probleem is nu dat er meestal meerdere polen zijn en al die polen draaien de fase met een extra 90 graden. In totaal kun je zo uitkomen op 180 graden of meer.

Als je nu pech hebt en de totale rondgaande versterking (dus dat is de versterking van de ingang gemeten, via de terugkoppelweerstand en terug naar de ingangsbuis) is groter dan 1 op het punt waar alle opgetelde fasedraaiingen van alle polen 180 graden is gaat de boel oscilleren! Tegenkoppeling is dan veranderd in meekoppeling.

R8/C2 proberen dit te voorkomen door ervoor te zorgen dan de rondgaande versterking al ver beneden 1 is voordat de fasedraaiing 180 graden benaderd. Als ik even snel reken (interne weerstand ecc83 zo'n 100k bij 0.5mA ruststroom, misschien zelf iets meer door kathodeweerstand) komt ik uit kantelpunten van 40KHz/186KHz. Dit betekent dat de versterking van de voortrap vanaf 40KHz gecontroleerd begint af te nemen om zo de rondgaande versterking beneden de 1 te houden op het punt van 180 graden fasedraaiing.

Beetje technisch verhaal zo maar als je een scoop hebt en een stapeltje C'tjes en R'tjes dan is er altijd wel uit te komen!

[AatV]

Beetje technisch verhaal zo maar als je een scoop hebt en een stapeltje C'tjes en R'tjes dan is er altijd wel uit te komen!

Toevallig (om het mezelf makkelijk te maken) voor dit doel een variabel condensatortje besteld, met een bereik van 10 tot 140 pF.

groet,
Aat

[evostars]

Ik begrijp die compensatie niet helemaal, C2/R8 geleid hoge tonen naar de aarde, toch? Of doet dit stiekem meer dan ik denk (sub laag correctie)?
En waarom compenseren? ik snap dat als je teveel feedback geeft, dat ie uiteindelijk niet meer doet wat je wilt, ongeveer hetzelfde als wanneer je een microfoon in de speaker duwt (maar dan uit fase)...

Het effect is inderdaad ongeveer zoals wanneer je een microfoon in de speaker duwt

Als je het frequentieverloop van de versterker bekijkt (zonder terugkoppeling) dan zal je zien dat de hoge tonen vanaf een bepaalde frequentie worden afgezwakt. Het punt waar dit begint noemen we een "pool". Zo'n pool veroorzaakt een fasedraaiing van 90 graden. De eerste pool wordt als het goed is veroorzaakt door de spreidingsinductie van de ugt. Dit is nog niet zo erg. Het probleem is nu dat er meestal meerdere polen zijn en al die polen draaien de fase met een extra 90 graden. In totaal kun je zo uitkomen op 180 graden of meer.

Als je nu pech hebt en de totale rondgaande versterking (dus dat is de versterking van de ingang gemeten, via de terugkoppelweerstand en terug naar de ingangsbuis) is groter dan 1 op het punt waar alle opgetelde fasedraaiingen van alle polen 180 graden is gaat de boel oscilleren! Tegenkoppeling is dan veranderd in meekoppeling.

R8/C2 proberen dit te voorkomen door ervoor te zorgen dan de rondgaande versterking al ver beneden 1 is voordat de fasedraaiing 180 graden benaderd. Als ik even snel reken (interne weerstand ecc83 zo'n 100k bij 0.5mA ruststroom, misschien zelf iets meer door kathodeweerstand) komt ik uit kantelpunten van 40KHz/186KHz. Dit betekent dat de versterking van de voortrap vanaf 40KHz gecontroleerd begint af te nemen om zo de rondgaande versterking beneden de 1 te houden op het punt van 180 graden fasedraaiing.

Beetje technisch verhaal zo maar als je een scoop hebt en een stapeltje C'tjes en R'tjes dan is er altijd wel uit te komen!

Duidelijk! Thx

[nl3prc]

Beetje technisch verhaal zo maar als je een scoop hebt en een stapeltje C'tjes en R'tjes dan is er altijd wel uit te komen!

Toevallig (om het mezelf makkelijk te maken) voor dit doel een variabel condensatortje besteld, met een bereik van 10 tot 140 pF.
groet,
Aat

Daar kan je ook heel leuk een 3 meter buizen zender mee maken.

[evostars]

Ik heb nog een beetje met de loudness waardes zitten spelen. En ben nu hierop uit gekomen.
Ik heb ook nog eens naar de gehoor curve gekeken, mooi hoe ons gehoor op lagere volumes zich aanpast.

[nl3prc]

En toch ben ik van mening dat je je hoog beter iets eerder moet laten opkomen zo,n beetje rond de 2 k
Ook is het zo dat die grafiek een standaard is en je zal het toch echt op jouw gehoor moeten instellen.

this nou niet zo dat je kan kiezen uit een zakje Oren.

[evostars]

En toch ben ik van mening dat je je hoog beter iets eerder moet laten opkomen zo,n beetje rond de 2 k
Ook is het zo dat die grafiek een standaard is en je zal het toch echt op jouw gehoor moeten instellen.

this nou niet zo dat je kan kiezen uit een zakje Oren.

indeed!

ik ga die 150p iets groter maken, naar een 220p dan is het +3dB punt(bij 5% van de pot) rond de 7.8KHz ipv 11KHz.
Dat vind ik een mooie waarde.
Met 330p komt het +3dB punt rond de 5,1 KHz.

Ik realiseer me dat ik dit los van de amp simuleer... ff kijken hoe het in het totaal plaatje past.

[evostars]

Hmm die waardes bevallen me wel, maar als ik n=0,1 invoer bij de volume pot (ik neem aan dat dat 10% volume is) dan verdwijnen mijn midden frequenties... maar goed, dan moet ik de amp gewoon iets harder zetten, wat ik niet erg vind opzich (komt ook door de neg. feedback)

[evostars]

ik heb die pot voor de zekerheid maar even vervangen door 2 weerstanden.
gezien ik niet zo ver in de lage regionen zal komen met de volume pot, ga ik die 150p toch vervangen door een 330p

[nl3prc]

MM dat ligt aan de potmeter en die is normaal logaritmisch dus dan klopt je uitkomst dus niet helemaal
Elk procent zal dan ook een andere vehoging op je schaal hebben.

[evostars]

Ik kon niet meer wachten op de 4x 220uF dus ik heb de loudness ingebouwd. Met
330pF. Meteen ook de 47uF vervangen door betere panasonic caps. De feedback is nu 6.8K

Het laag bevalt me nu stukken beter. Ik hoor/voel de sub frequenties weer die ik eerder miste. Het hoog is een stuk frisser nu. Veel beter in balans over het hele spectrum. Dat is de eerste indruk.

Het was wel frotten. Past allemaal maar net.

[evostars]

Er zit ook nog voldoende volume in. Ik heb de versterker nu nog geen kwart open staan, zeg maar op 9 uur. En dat is hard zat. Op vol volume hoor ik hem wel iets vervormen, maar dan staat ie ook zo hard dat de hele straat mee kan genieten.

[evostars]

Het is natuurlijk even wennen aan het nieuwe geluid, maar ik vind er nu toch wel erg veel top hoog in zitten, en net iets teveel sub laag, hoewel ik dat altijd wel lekker heb gevonden. 220pF en 220nF zouden denk ik toch beter werken. Maar het is nogal een piel werk om dat weer te veranderen.
Eerst maar eens ff een paar daagjes luisteren/wennen, en als die 220uF's erin gaan, dan wellicht toch nog aanpassen.

[evostars]

Na wat langer geluisterd te hebben, ben ik niet tevreden met het hoog en laag zoals het nu is.
Morgen komen de 220uF's binnen, dus dan ga ik die erin zetten, en meteen de 330p (c2) veranderen in 150p en de 100nF veranderen in 150nF.

[evostars]

Helaas de mundorfs zijn vandaag niet met de post binnen gekomen.

Ondertussen heb ik de 330pF en de 100nF wel vervangen door 150pF en 150nF.
Veel beter. Nu is alles in balans met het mid.
Hoog is erg prettig. Sub laag is mooi warm en diep, net een paar dB extra, wat mijn voorkeur altijd is geweest.
Jummy. Genieten!

Maandag of dinsdag die 220uF inbouwen, eens kijken wat dat nog doet met de strakheid van het laag.

[klusser]

Leuk topic!

Ik heb zelf een paar jaar terug ook een tonefactory kit gekocht, nagenoeg hetzelfde schema maar dan met 6v6 buizen. Ook bij mij moest ik de tegenkoppeling sterk vergroten voor een goed geluid (demping factor was veel te laag) en heb de buizen in triode geschakeld. De versterker had zo zijn kuren kan ik me herinneren maar eenmaal opgelost doet ie t prima! Ik ga dit topic eens rustig doorlezen.

[evostars]

Triode, ja dat wilde ik nog schakelbaar inbouwen, maar ik kan geen goed plekje voor de schakelaars vinden. Enjoy reading.

[nl3prc]

Hou je er wel rekening mee dat het vermogen van EL84 in triode van 6 watt out terug gaat naar zo'n 1,95 watt out