Mastodont: fullrange met de Philips 9710M

[lepain]

Dag allemaal,

Dit topic gaat over mijn huidige project. Een BR met vintage breedbander.

De 9710M is een bekende breedbandluidspreker uit de jaren zestig. De 9710 heeft een membraandiameter van 8,5 inch en heeft een alnico magneet. Mijn exemplaren zijn uit het jaar 65. Ik heb ze gekregen van mijn opa, ze zitten nu nog in de originele Philips kasten. Dit zijn gesloten kasten van 30 liter. Dat is veel te klein om met deze driver enige bass te krijgen.

Ik ga de driver toepassen in een 40 liter BR kast. De afstemming en het volume van de kast zijn toendertijd voorgeschreven door Philips. Ook Troels Gravesen heeft de 9710M in zo'n kast toegepast.

De 9710M is een legendarische speaker, maar heeft een grillig karakter. De frequentiekarakteristiek (zie onderaan) laat in een oogopslag zien waarom.
De piek op 3 KiloHertz is oorverdovend. Deze luidspreker doet zachte muziek luid klinken. En luide muziek... naja, zorg maar dat je niet recht voor de speaker zit.
Deze speaker bundelt behoorlijk, en naast de hoofdas is de piek dan ook niet storend meer.

Twee problemen dus:
1. grote pieken op de luisteras
2. sterk bundelen van hoge frequenties.

In deze luidspreker ga ik proberen om deze beide tekortkomingen in een klap op te lossen;
ik wil de overtollige energie op de luisteras naast de luisteras gebruiken. Dit wil ik voor elkaar krijgen door een wig voor de luidspreker te plaatsen. Ik heb een afbeelding van een voorbeeld toegevoegd.
Waarschijnlijk ga ik echter voor een verticale wig in plaats van een kegel omdat ik vooral horizontale spreiding wil bereiken. Horizontale spreiding draagt bij aan de ruimtelijkheid, verticale spreiding niet.
De wig zal geluid met oplopende frequentie meer en meer verspreiden. Om op 3KHertz al effectief te zijn zal de wig hogere frequenties op de hoofas te veel afzwakken.
Daarom ga ik voor het superhoog een tweeter gebruiken; de Peerless sr10/8. Ik heb deze 1 inch dome gekozen vanwege haar zachte afval en hoge rendement. In het gebied waar ik haar wil gebruiken is dat 94dB/watt/meter. Misschien krijgt deze tweeter haar eigen miniwigje.

Het filteren van dit alles zal zo makkelijk nog niet zijn, maar ik denk dat ik er veel van ga leren. Het filter zal extern zijn, dus ik kan eindeloos experimenteren.

Dat waren de bijzondere aandachtspunten. Verder wil ik bereiken dat:
1. wandresonanties minimaal zijn
2. er geen staande golven zijn in de kast
3. diffractieverschijnselen geminimaliseerd zijn
4. de speaker in samenwerking met mijn subs gesloten te gebruiken is

daarom krijgt de kast:
1. een sandwichconstructie, van binnen naar buiten: 12mm berkenmultiplex, 18mm zand, 18mm MDF
2. inwendig punten op alle kastwanden met uitzondering van de baffle
3. grote afrondingen
4. een deksel op de poort
volgende post: eerste foto's van de constructie

[arjank]

Hey Lepain,

Leuk project, ik zal het zeker blijven volgen.

Zelf heb ik ook nog twee 9710's liggen, het zijn alleen types met een keramische magneet. De frequentiekarateristiek en de TSP's zijn gelijk aan de oude types.
Ik ga hier ook nog een keer iets leuks van maken.
Mijn aanpak zal echter anders zijn gezien ik geen supertweeter wil gebruiken. Middels zuigkringetjes wil ik het geheel een beetje in bedwang krijgen, ik zorg dan dat het hoog axiaal niet gedempt wordt zodat je buiten de as nog enige hogetonenenergie hebt. Ik heb ooit een test setup gemaakt en het resultaat was erg ok. Vooral stemmen klinken erg mooi door deze units.
Ik denk dat deze philips het vooral goed zou doen met ondersteuning in het laag. bijv met twee 20cm woofers die dan tot 200hz lopen en daarboven neemt de philips het over. Je hebt dan veel rendement en je blijft het voordeel van een puntbron houden.

[lepain]

De beloofde foto's:

[audioot]

zou deze speaker ook in een hoorn werken?(bv hedlund hoorn)
sorry voor een beetje stelen van het toppic
mvg
audioot

[lepain]

zou deze speaker ook in een hoorn werken?(bv hedlund hoorn)
sorry voor een beetje stelen van het toppic
mvg
audioot

Topic stelen? welnee joh!
Ik vind het heel leuk om te lezen dat er meer mensen met deze speakers werken. Maar of ze het in een hoorn zouden doen...zou ik echt niet weten. Ze hebben een vrij hoge Q, ik dacht dat dat in een hoorn niet echt wenselijk was. Maar ik heb ook op de site van Rog Mogale (speakerplans.net) gelezen dat een luidspreker met hoge Q in een hoorn minder droog klinkt, maar niet per see onprettig. De beyma 8ag/n (Qts>1.0) doet het uiteindelijk ook in een hoorn.

[lepain]

En ik heb natuurlijk ook niet stilgezeten.
Ik heb nu de achterwand volledig bedekt met punten. Ik heb ook het tweede verstevigingskruis gemaakt, en nog wat punten gemaakt voor de zijwanden.

Ik begin er aan te twijfelen of ik in Breda een ruwe box kan laten zien. Het zal iig veel discipline en een goede planning vragen. En dat is nou niks voor mij!

[CarloPJB]

Jeetje man,daar zit `n berg werk in!

Ziet er i.i.g. solide en doordacht uit.

Ben erg benieuwd naar het eindresultaat.

[audioot]

verdomd een berg werk zeg
maar bedankt voor het advies
ik moet de speakers nog ophalen bij een vriend van mij maar ik ga er zeker iets mee doen
tja en ik vind de hedlund hoorn nu juist eens een speciaal speeltje om te bouwen daarom
ik volg je toppic met veel interesse en nog veel suc6 lepain
mvg
audioot

[lepain]

Heej,

kom ik weer met een update. Het project is vanochtend mastodont gedoopt. Ik weet niet zo goed wat een mastodont is, maar ik denk dat het lijkt op deze speaker. Middeleeuws groot en middeleeuws zwaar!

Ik heb de afgelopen weken hard doorgewerkt, want ik wil toch iets meenemen naar breda. Komen die foto's!

[CarloPJB]

[allintojazz]

de bracing lijkt wel een beetje op een geraamte, nu nog ergens een slurf aan vast plakken en je mastodont is geboren!

[Henkjan]

.... Ik weet niet zo goed wat een mastodont is,

http://nl.wikipedia.org/wiki/Mastodont

[lepain]

.... Ik weet niet zo goed wat een mastodont is,

http://nl.wikipedia.org/wiki/Mastodont

Aha, das toch best een mooi beest. Drie of vier slagtanden... Legendarisch!

[Wowly]

Wow! gaaf, meld je het wel ff aan Bij Bart-M of in het topic van de apparatuur? Super

jan

[lepain]

Ik zal de vorderingen weer eens bekendmaken:

- De interne bracing is af.
- Alle driehoekjes zitten er in; Joechee! Wat is dat een werk geweest zeg! Het is af te raden, maak maar zo'n bol-hoorn ding, werkt ook.
-Ik heb tijdelijke baffles gemaakt voor de luisterdag.

wat gaat er nog gebeuren voor zaterdag?
- er komen ribben op de buitenkant van de berkenkast, hier kan ik dan later de mdf buitenkast op lijmen. Nu zullen ze extra stijfheid geven omdat er bij een kloptest toch nog geluid hoorbaar is.
- er wordt een houdertje gemaakt voor de fles water, en een wigje voor de tweeter
- er komt nog wat demping in de box
- de tijdelijke baffle wordt met schroeven en tochtband op de kast geklemd.
- het "filter" komt "netjes" op een plankje met kroonstenen zodat de 150hz highpass op de 9710M naar keuze aan of uit kan
- misschien krijgt de baffle nog wat externe verstevigingen omdat hij niet verlijmd wordt met de interne bracing

En een update zonder foto's is als een file zonder auto's, dus daar komtie dan!

[Penguin]

Mare Henk jan hoever staat het er mee, klaar voor Breda?

[Lnsadnoh]

Mare Henk jan hoever staat het er mee, klaar voor Breda?

Volgens mij is hij al een heel eind .
Of verklap ik iets

Lepain: Jeetje, wat een geduld heb jij, mijn complimenten

[lepain]

Mare Henk jan hoever staat het er mee, klaar voor Breda?

Volgens mij is hij al een heel eind .
Of verklap ik iets

Lepain: Jeetje, wat een geduld heb jij, mijn complimenten

Er moeten nog een paar dingen gedaan worden, precies die dingen die in mijn vorige post staan, het gaat wel lukken allemaal. Ik heb vandaag vrij, en ik ga er effe hard tegen aan.

[richard]

En een update zonder foto's is als een file zonder auto's, dus daar komtie dan!

Doet me sterk denken aan die modelbouwers die een compleet interieur inbouwen in het schaalmodel een 17e eeuws retourschip. Na het aanbrengen van de huidplanken en het dek is hier niets meer van te zien, de foto's zijn dan een tastbaar bewijs. En natuurlijk de voldoening van de wetenschap dat er veel zorg aan het binnenwerk is besteed.

[Ivo]

Dit is behoorlijk heftig. Cool!

[lepain]

Het is heel erg heftig, zo weet ook mijn rug. Daarom vandaag een rustdag.

Ik heb gisteren de ribben op de buitenkant gelijmd, en de tijdelijke baffles definitief geassembleerd (zaten eerst met schroeven in elkaar). Beide boxen heb ik bijna volledig maar losjes opgevuld met demping.

Uiteindelijk heb ik bij een kast de baffle er op geschroefd, en het ding aangesloten. Maar dat viel wel wat tegen. Bass is boemerig en bij een kloptest klinkt de baffle niet lekker.
Het is beide wel te verklaren, die grote mdf plaat die nu als baffle dient is zo slap als een krant, als ik er nog tijd voor heb zal ik er wat ribben op lijmen.
En de bass is boemerig omdat de poort nog niet op zijn definitieve lengte is. De poort wordt nog 3,6 centimeter langer in de definitieve speaker. Ook de dichtheid van de demping zou nog wat omhoog kunnen.

[richard]

Hoe klinkt het laag als je de poort dichtstopt? Is hij wel bedoeld voor basreflex? Zo te zien is de Fs/Qts optimaal voor gesloten behuizing.

[lepain]

Hallo allemaal, ik kom net uit mijn bed, ik heb na de luisterdag wel 12 uur geslapen.

De speakers hebben nu een plekkie in de woonkamer en ik ga er tijdje niets aan veranderen. Behalve dat plekkie in de woonkamer dan, want daar kan mij moeder het natuurlijk niet mee eens zijn. En geef haar eens ongelijk.

Hier komt dus de laatste update in een lange periode:
De boxen zijn beiden losjes gevuld met demping. De tijdelijke baffle is vastgeschroefd en de tweeter en mid hebben een provisorische destructor/deflector/diffusor.

[lepain]

Hoe klinkt het laag als je de poort dichtstopt? Is hij wel bedoeld voor basreflex? Zo te zien is de Fs/Qts optimaal voor gesloten behuizing.

Als ik een wat baf in de poort duw wordt de bass stukken beter. De Philips heeft inderdaad wat ongunstige paramters. Maar niet alleen voor basreflex, ook voor gesloten. Om een redelijk lage Q te bereiken heb je een enorme kast nodig. Eigenlijk voelt ie zich het beste in een gesloten kast groter dan 100 liter. Of een open baffle.

[lepain]

Het begint zowaar ergens op te lijken.
Laat ik even kort samenvatten wat jullie gemist hebben:
De mdf buitenwand heb ik er op gelijmd. De ruimte die nu tussen de beide wanden is ontstaan wordt later gevuld met zand.

Dit weekend heb ik deze kasten netjes afgewerkt. Alle schroefgaten gevuld met plamuur, en dit weer vlak geschuurd. Vier randen van de mdf kast afgerond met dezelfde radius als bij de subwoofers. En de basspoorten een mooie "flare" gegeven.

De halve maantjes die je in sommige foto's op de zijkanten ziet zijn handvatten. Die zijn nu al erg handig, maar eigenlijk bedoeld om de box de trap op en af te krijgen. Dan moeten ze gedragen worden door 2 man, en met deze handvatten geef ik de bovenste man grip op de box.

Ik heb dit weekend ook hout gehaald voor de baffles. Ik zal morgen een plaatje uploaden waarop je kunt zien hoe die baffle wordt.