Mijn mening als zelfbouwer en tweaker: er is geen betere speler dan eentje die je zelf onder handen hebt gehad
Dat klinkt simplistisch, en is het eigenlijk ook wel.
Niettemin, de fabrieksspelers zoals die in eind '80 en begin jaren '90 werden geleverd, waren m.i. in mechanisch en electronisch opzicht de betere van wat er later op de markt werd gebracht.
Daarin zijn altijd verbeteringen aan te brengen, maar het probleem met zo'n wat oudere speler is natuurlijk dat het mechanische deel al wat uurtjes achter de rug kan hebben.
Daarmee bedoel ik vnl. de laserunit en de feed- en spindle motoren.
Zijn die delen nog verkrijgbaar, of kun je uit een oude voorraad een compleet NOS loopwerkje verkrijgen, dan zou mijn keuze vallen op bijv. een TEAC VRDS10 of 20, een zwaardere Marantz of zelfs een Pioneer Stable Platter speler.
Ben je handig met electronica, en snap je de basics van een speler een beetje, dan is er veel eer te behalen aan de analoge- en de voedingskant van de zaken, alsmede de clockgenerator.
Zie daarvoor oa. de site van Guido Tent (
www.tentlabs.com ) , er zijn er nog wel meer zoals Trichord (
www.trichordresearch.com ).
Wat betreft de methode van D/A conversie zijn er tegenstrijdige berichten over ouderwetse zestienbitters, al dan niet met oversampling, of de andere principes zoals 1 bits ( vroeger "Bitstream" ) en principes zoals oa. door Denon gebruikt (Delta-Sigma conversie) en nog vele andere.
In mijn optiek zijn die verschillen soms wel aanwijsbaar, soms ook valt het me niet op.
Wat voor mij in ieder geval belangrijk is, is dat de mechanische basis van een speler goed is (zwaar uitgevoerd, met een stabiele positionering van het plaatje, zoals de Pioneer Stable Platter of het befaamde TEAC loopwerk wat ook in Wadia en Spectral spelers zat, bijvoorbeeld).
Maar ook een principe zoals Sony gebruikt, het verplaatsen van de spindle + disc t.o.v. een stationaire laser, kan goed zijn.
De electronica is (voor mij dan) relatief simpel aan te passen en naar een hoger niveau te tillen.
Denk dan als eerste aan goede ontkoppelingen van alle voedingsspanningen, desnoods met aparte trafo's , en een aparte (Tent) clockgenerator *met eigen voeding* .
De volgende optie is het aanpakken van het analoge uitgangsdeel, waarbij het verwijderen van de mute-transistoren op nummer 1 staat (desnoods te vervangen door een relais dat naar aarde kortsluit bij muting, nooit de contacten in serie zetten! ).
Ook het vervangen van de uitgangsopamp, door een beter type, of een discreet opgebouwde trap, of zelfs een buizenuitgang, kan verandering brengen. Eventueel kan bij sommige modificaties de uitgangselco vervallen, of, in het geval van een buizenuitgang, vervangen worden door een polypropyleen type van een kleinere waarde.
In zo'n geval is het van belang dat de ingangsimpedantie (belasting) van de daaropvolgende versterkeringang niet te laag is, in het algemeen liever hoger dan 50 kilo-ohm.
"Verandering" schrijf ik hierboven, en niet per se verbetering, niet elke modificatie is even succesvol, en sommige mods doen het in de ene speler wel goed, de andere doen niets, of maken het alleen maar slechter....
E.e.a. hangt ook samen met hoe het systeem als geheel werkt, dus moet je de (voor) versterker en zelfs de speakers en ruimte in het verhaal betrekken.
Verder zijn er dan nog wel wat mechanische foefjes om een speler nog iets "rustiger" te krijgen, maar in het algemeen zijn die verbeteringen marginaal t.o.v. de winst die er is te behalen in het electronische deel.
Wat zeker ook belangrijk is, is om de speler *goed* af te (laten) regelen, als de servoregelingen goed staan ingesteld, wordt er ook minder "rommel" op de voeding gezet, en daar profiteert elk deel van de speler van.
Enfin, dat zou mijn keuze zijn.
Als ik iemand een kant-en-klare speler zonder modificaties aan zou moeten raden, dan zou ik voor een "allesvreter" als een TEAC VRDS10 of 20 gaan, ware het niet dat die alweer wat ouder zijn en, zoals gezegd, heel goed kunnen profiteren van wat "upgrades".
Denk nu niet dat de verschillen wereldschokkend en hemelsbreed zijn, maar het kan wel net het verschil vormen tussen lichte irritatie na een paar uurtjes ( of al eerder! ), of een zalige avond muziekluisteren waar je maar geen eind aan kunt maken.
Tenslotte: het gehele verhaal hierboven geldt slechts voor de standaard 44.1 kHz/16 bits CD.
Wil je HDCD/SACD/DVD-A draaien, dan zul je een speler moeten zoeken die dat aankan, ik heb daar geen ervaring mee en kan je daar dus niets over zeggen.
Wel zal het ongetwijfeld mogelijk zijn om ook die spelers te "tweaken".