Actieve attenuator

[Wil Crooymans]

Een veel voorkomend probleem bij het koppelen van audioapparatuur is dat in- en uitgangsniveau’s niet op elkaar zijn afgestemd. Apparatuur zoals CD-spelers, streamers en DAC’s hebben tegenwoordig een hoge uitgangsspanning. Versterkers daarentegen hebben vaak een veel te hoge gain voor deze bronnen, waardoor de volumeknop amper open gedraaid kan worden. Ik liep tegen dit probleem aan toen ik mijn Meitner DAC met een uitgangsspanning van zelfs 2.3 Volt koppelde aan mijn Sugden A21SE. Om dit probleem op te lossen wilde ik niet gebruik maken van passieve attenuators, omdat ik de ervaring heb dat die het geluid nadelig kunnen beïnvloeden, wat o.a. te maken heeft met de impedantie en capaciteit van de versterkeringang. Een actieve attenuator bestaat echter niet, en daarom heb ik op basis van een ontwerp van TI genaamd “Active Volume Control for Professional Audio” zelf iets gemaakt. De volume Control van TI heeft een super lage ruis en vervorming en de uitgang is gebufferd, zodat het geluid door deze schakeling niet aangetast wordt. Als behuizing heb ik een Phono premamp van Cambridge gebruikt, gedeeltelijk gesloopt en met name de inwendige dual 15 volt voeding en het uitgangsrelais met sturing gebruikt. Uiteindelijk ben ik uitgekomen op maar liefst 28dB verzwakking oftewel Vin/Vout = 25!!!

[Shadow]

Het betere bak en braadwerk?
Maar 2,3V is helemaal niet gek toch, meeste apparatuur die single ended aangesloten wordt schommelt zo rond de 2V, dus het klinkt eerder alsof de Sugden erg veel gain heeft?

Edit;

https://www.sugdenaudio.com/a21se-integrated-amplifier

110mV @ zero attenuation for full output, ja da's de andere kant van het spectrum

[Kappa7]

In vroegere tijden was line level gewoon 1V met de komst van de CD is dat 2V geworden en daar zijn de voor en eind verstrekkers eigenlijk nooit in mee gegaan. Daar mee bereiken veel set met de knop op 12 uur al vol vermogen.
Zijn we ondertussen al wel aan gewent en het is makkelijk als je direct een eind trap wil aansturen een passive VV is dan alles wat nodig is.
Een bovenstaande oplossing kan dan helpen om je oude vertrouwde vv te kunnen blijven gebruiken.

[Pjotr]

Uh, er is nooit een standaard geweest voor lijn niveau. Nou ja de DIN standaard dan en die was 50mV voor 0dB. Verder is het gewoon een ratjetoe RCA/Cinch is van oudsher 0,5V. Zowel voor Amerikaans als Japans spul. Maar het is geen standaard. Het is wat RCA aanhield eind jaren '50. En digitale spullen variëren meestal tussen 1V en 2V voor ongebalanceerd. Dus met meerdere bronnen is een VV wel zo handig. Die 50mV komt nog voor op hele oude taperecorders. Maar verder kun je die vergeten. Dus een VV die tussen de 12db en 20dB kan versterken kan dan wel zo handig zijn i.d.d.

[Regenpak]

Het lijkt me een beetje overkill. Ik zie niet in wat een tweetal weerstandjes aan de ingang van de Sugden voor negatieve invloed zouden hebben, zeker vergeleken met een actieve oplossing. De Sugden ziet dan 1.0k//22k≈1.0k en dat is niet veel anders dan de output van de DAC aanbiedt (meestal iets van 100 ohm ofzo). Maar het is natuurlijk wel een aardige exercitie. En: if it's worth doing, it's worth overdoing.

Tjerk

[Pjotr]

Zeker een leuke oefening. Ik kende dat verhaaltje al langer. Staat hier: https://www.ti.com/lit/ug/tidu034/tidu0 ... duckgo.com Is gebaseerd op een oud Baxandall artikel. Het levert een logaritmische audio taper met lineaire potmeters. En aangezien de gelijkloop van lineaire potmeters een stuk beter te realiseren is dan met logaritmische potmeters zou dat een voordeel kunnen zijn.

[Regenpak]

Interessant verhaal, dat TI application note. Ik kende het niet. Weer wat geleerd!

Tjerk

[hannesie]

Grappig, mijn Nakamichi 630 VV was best lekker, maar met de CD er aan/op was het minder.

Transtec (toen nog aan de Schiedamse Vest, Rotterdam) heeft er een aanpassing op gedaan met weerstanden van Quad.

De gevoeligheid aangepast, probleem getackeld.

[RonnyB]

Hannesie zegt het, gevoeligheid aanpassen door bv aanpassen feedback weerstand.

[Wil Crooymans]

Ik heb een schema die waarschijnlijk overeenkomt met het versterkergedeelte in m’n A21SE en ik heb ook een foto gevonden van de printkaart. Zo te zien komt het overeen en kan ik de terugkoppel weerstand van 470K verkleinen om de gain van de A21SE terug te brengen. Dan heb ik geen losse attenuator meer nodig.

[Pjotr]

Het is wel altijd oppassen met het verkleinen van de feedbackweerstand i.v.m. stabiliteit. Altijd afchecken met een blokgolf en scoop. Vind het een wat merkwaardig schema met die tegenkoppeling zo.

[Wil Crooymans]

Ik twijfel. Sugden geeft aan: Our amplifies are designed with high gain as this gives the sound we prefer on our products. Making the change you are suggesting is not something we would recommend

[Shadow]

Er is maar één manier om erachter te komen wat jij daar van vindt; uitproberen - en dan op zo'n manier dat je het makkelijk kan terug draaien.

[RonnyB]

Dit lijkt de 470k weerstand in de feedback van de voortrap. Versterking van deze voortrap is nu ongeveer 6 maal.
Je kunt hier een 100k weerstand parallel overheen plaatsen. De versterking zal dan 1 maal zijn.
Werkt het niet knip je de 100k er zo weer uit.

[Wil Crooymans]

Ik heb toch teveel twijfels. Mogelijk moet er meer aangepast worden in het terugkoppel circuit. Om de gain vd versterker zelf terug te brengen zou ik het wel aandurven om tussen voorversterker print en eindversterkerprint een weerstandsverzwakking te maken, gebufferd met bijvoorbeeld een OPA627.

[Pjotr]

Hoef je niet te bufferen. Dat is alleen nodig als je een langere kabel achter een weerstand verzwakker hangt. Als je een verzwakker met twee 1K weerstanden van 1/4 watt in de plug aan de eindversterker kant soldeert gaat dat prima. Dan heb je 6 dB verzwakking en vaak is dat voldoende. Wil je meer dan zou je aan de ingang een 2K2 of 3K3 kunnen solderen i.p.v. 1K. In dit geval: Bij twijfel niet inhalen! I.i.g. niet als je het niet met een scoop kunt afchecken. Een oscillerende versterker kan ook een rokende tweeter opleveren. Of het zobel netwerkje opblazen.

[Wil Crooymans]

Ik bedoel een verzwakker intern de Sugden, tussen voorversterker printkaart en eindversterker printkaart. Gezien ik 28dB wil verzwakken betekent dat 24K in serie en 1K naar aarde. Dan krijg je een te hoge impedantie voor de ingang van de eindversterkerprint, waardoor buffering wenselijk is.

[Wil Crooymans]

Is dit een goede optie. Nu heeft het versterker gedeelte een weerstand van 1K aan de ingang. Als ik die vervang door deze verzwakker, blijven de interne voorversterker en versterker gedeelte 1K zien.

[Pjotr]

Ja prima. Je kunt ook aan de ingang 22K nemen met 1K naar massa en dan de de 1K naar de versterker weglaten. Dan ziet de versterker ook ong 1K. Je kunt dan de gevoeligheid naar wens variëren door de 22K te verkleinen. Heb dit vaak op die manier gedaan door zoiets in de plug bij de versterker te solderen, werkt prima. Dan kun je je Sugden origineel laten.

[Wil Crooymans]

Ik bedoel een verzwakking intern de Sugden. Tussen de printkaart van het voorversterker gedeelte en de printkaart van de eindversterker. Door bijvoorbeeld 22K toe te passen in serie kan dat een nadelig effect hebben door capaciteit ingangcircuit.

[Pjotr]

Dan soldeer je het toch IN je Sugden....

[Wil Crooymans]

Dit is een vollediger schema van de eindversterker lijkt het en ook het ingangscircuit lijkt beter te kloppen. Tevens een afbeelding hoe ik de verzwakking toe zou willen voegen.

[RonnyB]

Bovenstaande mod wijzigt de ingangsimpedantie behoorlijk van 47k naar 1k. Als in de uitgang van de pre een condensator zit verschuift de high pas een factor 47 wat voor minder laag weergave zorgt.

De deler maken met ipv 1k een 47k en ipv een 47ohm en 2k2 te nemen is de verzwakking 25x en de impedantie 49k. Dit verandert niets aan de bass weergave.

[Wil Crooymans]

De transistor zorgt toch voor een lage ingangsweestand met 47 ohm naar aarde. Dus je hebt 1K + 2x 47 ohm als ingangsimpedantie. Of zie ik dat verkeerd?

[Pjotr]

Dat zie je goed maar daarmee zet je dan weer 1K in serie en ziet de versterker toch ook weer 1K. Je creëert zo een nodeloos lage ingangsimpedantie.