BasWeergever-2: experimentele dubbelwandige 40L kast

[Inventor]

Ik ben broedende op een ontwerp voor een nieuwe weergever. Daarvoor overweeg ik een paar concepten die nieuw voor me zijn. Om ze te testen ga ik een experimentele baskast maken.
* afmetingen binnenruimte: 45 x 30 x 30 cm --> inhoud 40 L
* dubbelwandig
* demontabele baffle om verschillende luidsprekers te kunnen monteren

Ik beoog hiermee...
* het beproeven van een dubbelwandige kastconstructie met vulmateriaal in de wanden.
* het beproeven van verschillende luidsprekers (drivers). Onder meer één die ik zelf wil gaan maken.

De kast-afmetingen zijn zodanig gekozen dat ik precies een plaat hout van de Gamma (standaardmaat 61x122cm) kan 'opmaken' (dus zonder restmateriaal te hebben). De foto toont een zaagplan en laat een schets van de kast-doorsnede zien.

[Inventor]

Stille behuizing
Waar men schrijft over stille kastconstructies^^ zie ik verschillende werkingsprincipes:
* enorm zware kastwanden (bijv. dikwandig en/of met lood beplakt) hebben zoveel traagheid dat ze nauwelijks bewegen
* enorm stijve kastwanden (bijv. dikwandig of met 'bracing') hebben zoveel stijfheid dat ze nauwelijks bewegen
Maar met niet-bewegende wanden ben je er nog niet... Het is weliswaar fijn dat de kast dan niet 'zingt', maar de geluidsenergie (die dan de kast niet kan ontsnappen) moet dan alsnóg gedissipeerd worden, om te voorkomen dat het door het luidsprekermembraan naar buiten stuitert en het geluid verkleurt. Dit wordt normaliter bereikt met vulmateriaal in de kast (wol, B.A.F., Bondum, o.i.d.)
^^ Bijv. het kastmaterialen onderzoek: www.zelfbouwaudio.nl/archief/web/browse/zelfbouwaudio.nl/zba.lan/indexb3b7.html

Dempende wanden
Het dempen van de geluidsenergie die de kast ingestuurd wordt zou, naast de werking van dempingsmateriaal in de kast, ook kunnen door de kastwanden een dempende werking te geven, zoals bij:
* Avalon Acoustics: www.avalonacoustics.com/silent-inert-composite
* Wilson Audio produceert hun kasten van verschillende zelf-ontwikkelde kunststoffen met eigen dempingskarakter. Dat schijnt zo taai spul te zijn dat ze na iedere 2u frezen een diament-frees moeten weggooien... Lekker spul maar niet heus...
Deze fabrikanten gebruiken vastestof materialen. Ik denk bij 'demping' zelf eerder aan viskeuze vloeistoffen (Newtoniaanse demping). Dat moet dan als vulmateriaal in een dubbele-wand-constructie worden gehouden.
Eigenlijk wil je, denk ik, een materiaal met grote zgn. bulkviscositeit. Zie (en.wikipedia.org/wiki/Volume_viscosity).
Dat heeft betrekking op irreversibele weerstand tegen compressie of uitrekking. Dat is een materiaaleigenschap waar ik zelf echter weinig bekend mee ben. Bij stromingsleer heb ik enkel met schuif-viscositeit gewerkt.

Wand-vulmateriaal
Met name zand en stroop zou ik willen proberen. Zand heeft denk ik een 'traagheids effect'. Zou het ook een 'viscositeits effect' hebben?
Stroop lijkt me ook het proberen waard. STROOP?! Ja, dat spul kan enorm veel energie opnemen. Dat merk je als je er in roert
Praktisch lijkt gewone keukenstroop me een goede kandidaat: enorm viskeus en goedkoop.
Als m'n kast maar lekdicht wordt...

Ik vind op internet weinig informatie over dempende wand-vul-materialen. Tot nu toe heb ik deze bronnen:
* zand tussen een dubbele wand is een beproefde techniek. Ik lees over 'zilverzand' en 'vogelzand'.
* Erik van Voorst deed in de baskasten van zijn 'Front der Fronts' een mengsel van loodkorrels en zand. Ik herinner me dat iemand in zijn bouwverslag ergens refereerde aan een onderzoek van Klang & Ton of iets dergelijks waaruit bleek dat dat het beste werkte, maar ik kan die referentie niet terugvinden.
* Hier op het forum (weet niet meer welk onderwerp) heb ik ergens iemand vloeibare bitumen in een dubbele wand zien doen. Maar dat zou na verloop van tijd uitharden geloof ik. Dat wil ik juist niet.

[Inventor]

Zo, ik heb m'n gedachtes ordentelijk op een rijtje gezet. Dat geprobeerd althans.
Morgen bouwen met MDF en vuren.

Weltrusten allemaal,
Pieter

[JanRSmit]

Wilson Audio gebruikt zaken als wat in Nederland als pertinax of hardpapier (hapa) wordt genoemd, of hardweefsel als ipv kraftpapier een katoenweefsel (hawe) wordt gebruikt.
Wat avalon lijkt te gebruiken is wat -Earl Geddes- ook gebruikte, een mengsel van een niet al te stugge polyurethaan en microballoons(kleine glasbolletjes) . Als dempingslaag in CLD zeer effectief.
Wat ik heb gebruikt is 2 lagen hapa of hawe met als dempingsmateriaal er tussen een Zweeds product wat bedoeld is voor dempinglaag in polyester jachten ter plaatse van de machinekamer. Dit als laag tussen de dikke lagen glasweefsel/polyester.
Bij relatief stijve en zware materialen als hapa of hawe moet de dempingslaag ook relatief stug zijn. Massa met stijfheid plus demping is zeer effectief , maar ook zwaar.
Tav verwerken hapa etc is het opletten dat het verspanen relatief snel gebeurt en met lucht wordt gekoeld, de spanen en stof kunnen anders door wrijving snel heet worden en zelfs gaan smeulen. Ze geleiden wamte nogal slecht. Dan worden de vrezen en zagen ook snel bot watcweer meer wrijving geeft.

[Pjotr]

Dubbelwandig met vulling e.d. heeft alleen zin als je de wanden wilt dempen bij resonanties. Nadeel daarvan is dat het minder stijf is. Zandvulling in de wanden haalt onnodig veel extra energie weg wat een baskast ook te "doods" kan maken. Bij een baskast heb je eigenlijk geen last van wandresonanties en kun je de wanden beter zo maken dat ze zo min mogelijk doorbuigen t.g.v. de drukvariaties in de kast. Dus zo stijf en dik mogelijk. In die zin zijn de materialen die Jan aangeeft optimaal evenals het modernere HDF/Trespa. Maar dikwandig berkenmultiplex met bracings is een goed en beter hanteerbaar alternatief. Vullen met dempings materiaal heeft beslist zin. Het lineariseert de compressie/expansie van de lucht waardoor de vervorming minder wordt. Hoeveel je er in stopt is lastig aan te geven. Eigenlijk is de regel zoveel dat het optimaal klinkt naar je smaak. Mijn ervaring met BAF, Baileys e.d. 20 - 30 gram/l. Je stopt er niet snel teveel in bij een baskast.

[JanRSmit]

Idd is dubbelwandig met zandvulling niet optimaal zoals Pjotr aangeeft. De wanden zijn niet met elkaar verbonden, daardoor minder stijf. Naast stijfheid van het materiaal (E-modulus) is dikte van belang (afstand uiterste vezels) .
Wat je ook doet, demping in de wand is nodig om de harmonischen van de paneel resonantie te dempen.

[Pjotr]

Jawel maar bij een 30 - 40 literkast met de aangegeven afmetingen is de kans niet erg groot dat die in het weergavegebied van de kast komen te liggen. Je slaat ze derhalve ook niet aan. Zeker niet met wat bracings. Ik had destijds mijn B139's in een 40L kast van 22mm spaanplaat. Was geen resonantie te bekennen met een piezo opnemertje op de kast.

[Inventor]

Wilson Audio gebruikt zaken als wat in Nederland als pertinax of hardpapier (hapa) wordt genoemd, of hardweefsel als ipv kraftpapier een katoenweefsel (hawe) wordt gebruikt.
Wat avalon lijkt te gebruiken is wat -Earl Geddes- ook gebruikte, een mengsel van een niet al te stugge polyurethaan en microballoons(kleine glasbolletjes) . Als dempingslaag in CLD zeer effectief.
Wat ik heb gebruikt is 2 lagen hapa of hawe met als dempingsmateriaal er tussen een Zweeds product wat bedoeld is voor dempinglaag in polyester jachten ter plaatse van de machinekamer. Dit als laag tussen de dikke lagen glasweefsel/polyester.
Bij relatief stijve en zware materialen als hapa of hawe moet de dempingslaag ook relatief stug zijn. Massa met stijfheid plus demping is zeer effectief , maar ook zwaar.
Tav verwerken hapa etc is het opletten dat het verspanen relatief snel gebeurt en met lucht wordt gekoeld, de spanen en stof kunnen anders door wrijving snel heet worden en zelfs gaan smeulen. Ze geleiden wamte nogal slecht. Dan worden de vrezen en zagen ook snel bot watcweer meer wrijving geeft.

Interessante informatie, dankjewel, Jan.
Overigens: Ik kan me voorstellen dat het verspanen zo moeilijk is omdat het vezels zijn. (Het is geen isotroop materiaal zoals metalen.)

Bij een baskast (...) kun je de wanden beter zo maken dat ze zo min mogelijk doorbuigen t.g.v. de drukvariaties in de kast. Dus zo stijf en dik mogelijk.

Als we ons dat extreem voorstellen, dus oneindig stijve wanden, dan zie ik voor een dubbelwandige behuizing drie mogelijkheden:
1) de 'binnenkast' is oneindig stijf, de 'buitenkast' niet. In dit geval heeft de buitenkast geen zin, toch? Want daar wordt dan geen beweging (dus geen energie) op aangebracht. En: in dit geval wordt wordt geen door-de-luidspreker-geproduceerde energie opgenomen door de wanden; deze energie zal op een andere manier 'verwerkt' moeten worden.
2) de buitenkast is oneindig stijf, de binnenkast niet. In dit geval zal door de binnenkast energie opgenomen worden en door energie-dissiperend vulmateriaal omgezet worden in warmte. Deze opstelling heeft dus gevolgen voor de akoestiek binnenin de kast. Ik vermoed dat dit een positief effect zal zijn.
3) de binnenkast én de buitenkast zijn beide oneindig stijf. In dat geval heeft een dubbele wand geen zin.
Ik concludeer uit deze gedachte-experimenten dat van deze gevallen enkel geval 2 (buitenkast extreem stijf, binnenkast slapper) de moeite van het bouwen waard is. Deze optie lijkt me echter moeilijk te construeren - althans wanneer je de buitenkast-wanddikte beperkt wilt houden. Het is veel makkelijker om de binnenkast oneindig stijf te construeren (bijv. d.m.v. spanten). Je hebt daar immers ruimte om materiaal haaks op je wandplaat aan te brengen.

Vullen met dempings materiaal heeft beslist zin.

Je doelt hier op spul in de kamer van de behuizing, toch? (Niet in de wand)

Het lineariseert de compressie/expansie van de lucht waardoor de vervorming minder wordt.

Wil je me uitleggen hoe dat werkt?

Wat je ook doet, demping in de wand is nodig om de harmonischen van de paneel resonantie te dempen.

Oef, wat een opluchting. Kwas bijna gaan denken dat mijn constructie overbodig is
Maar: goed punt. Inderdaad: iedere behuizingconstructie heeft allerlei eigenmodi. Dat gaat trillingen opleveren omdat ze worden gevoed met energie. Die trillingen moeten gedempt worden.

Jawel maar bij een 30 - 40 literkast met de aangegeven afmetingen is de kans niet erg groot dat die in het weergavegebied van de kast komen te liggen. Je slaat ze derhalve ook niet aan. Zeker niet met wat bracings. Ik had destijds mijn B139's in een 40L kast van 22mm spaanplaat. Was geen resonantie te bekennen met een piezo opnemertje op de kast.

Interessant punt. Je schreef eerder ook " Bij een baskast heb je eigenlijk geen last van wandresonanties". Ik weet niet of het helemaal correct is. Stel dat qua akoestisch signaal een impuls of ruis wordt aangebracht, wat beide signalen zijn waarin het hele frequentiespektrum voorkomt, dan zullen die eigenmodi wel aangeslagen worden, toch? Hmmm, maar het wisselfilter beperkt weliswaar het frequentiespektrum dat naar de luidspreker wordt gestuurd. Zouden in een mid-laag behuizing de wandresonanties wel significant zijn?


Het blijft ingewikkeld.
Tsja, ik ga maar doorbouwen en we zullen erachter komen hoe het klinkt en wat vervormingsmetingen gaan uitwijzen.

Bedankt voor het meedenken, mannen!

Mvg, Pieter

[Inventor]

Na een tijd dubben in de Gamma heb ik gekozen om de dubbele-wand-constructie te maken met 4mm MDF plaat + 12mm tussenruimte + 9mm MDF plaat.

Vanochtend begonnen met een paneel maken. Ik moet dit paneel 3x maken; en dan nog 2x een vierkant paneel voor de kopse kanten van de kast.

Onderdelen:

De 12mm balkjes fungeren als afstandhouder, en als 'vlees' om de balken op de kopse kanten van het paneel aan de MDF platen te bevestigen. De 9mm MDF plaat ontbreekt hier. De inhoud voor vulling wordt 1.4L.

Alles tegen elkaar aan:

Het geheel is 26mm dik. Het gewicht valt mee; slechts een ruime kilogram.



Ik wilde de dunne wand aan de buitenkant van de kast doen. Ik heb 9mm balkjes gekocht om deze 4mm dikke plaat te verstijven. Maar ik bedacht dat ik hierdoor misschien niet het hele paneel met zand gevuld krijg, tenzij ik meerdere vulplekken per paneel gebruik, maar dat zou me te gek worden.

De 9mm balkjes zouden voor verstijving zorgen zonder dat de binnenwand en buitenwand elkaar komen te raken. Ik wil ze (energetisch) gescheiden houden. De balkjes benaderen de 9mm MDF plaat met 3mm vrije ruimte:

Nu moet ik een manier bedenken om de panelen te vullen.
Eerst een vul-inrichting knutselen, dan het paneel verlijmen.

Groetjes, Pieter

[Pjotr]

Vullen met dempings materiaal heeft beslist zin.

Je doelt hier op spul in de kamer van de behuizing, toch? (Niet in de wand)

Het lineariseert de compressie/expansie van de lucht waardoor de vervorming minder wordt.

Wil je me uitleggen hoe dat werkt?

Daarvoor even terug naar het natuurkundeboek middelbare school: Hierop is de Algemene gaswet van toepassing. Als je lucht samenperst neemt niet alleen de druk toe maar ook de temperatuur. Door de temperatuurverhoging neemt dan de druk extra toe en is het proces geen lineaire rechte lijn. Bij expansie geldt het omgekeerde. Men noemt zo'n proces ook wel "Adiabatisch". Ga je de kast vullen met dempingsmateriaal dan wordt die temperatuurverhoging veel minder door warmte uitwisseling. Men zegt dan dat het proces overgaat naar "Isothermisch". Dat is dan meer lineair en heeft derhalve ook minder vervorming tot gevolg.

Dit betreft dempingvulling in de kast. Het dempt uiteraard ook staande golven en reflecties. Dempingsschuim op de wanden dient uitsluitend om staande golven en reflecties te dempen. Daar heb je alleen mee te maken als de afmetingen groter worden dan de halve golflengte van het signaal. Dat heb je dus in een 2-weg. Maar in een 3-weg waar het basbereik hooguit tot een 250Hz loopt heeft demping op de wanden doorgaans weinig zin in het bascompartiment. Al zal de echte purist het er niet zo mee ens zijn

Overigens waarom zou je alle geluid dat door de wanden lekt zo massief willen dempen? Als die wanden elastisch buigen, wat ze meestal zullen doen, dan is hun geluidsproductie in het basbereik identiek aan wat er uit de speaker komt, alleen dan in tegenfase en op een niveau slechts een fractie daarvan. Dat doet erg weinig met het uiteindelijk waarneembare signaal. Dat wordt hooguit een tiende dB zwakker.

Het lijkt er op dat het echt serieus aanpakt. Het heeft dan wel zin om een trillingsopnemertje op diverse plekken op de kast te plakken om te bezien wat er gebeurt. Die vind je vrij gemakkelijk in de z.g.n. muziek ansichtkaarten in de kiosk. Daarin zit een piezo speakertje wat je daarvoor heel goed kunt gebruiken, die gaan tot ca 3 kHz. Met een beetje geluk compleet in een plat aluminium doosje. Ik heb die dingetjes destijds met succes gebruikt door ze met dubbelzijdig tapijttape/verlegtape op de kast te plakken. Met een oscilloscoop en/of geluidskaart kun je dan e.e.a. prima in beeld brengen.

[Walt]

4mm lijkt me te dun.

[richard]

Ik wilde de dunne wand aan de buitenkant van de kast doen.

Zou ik aan de binnenkant doen of je moet vervorming in de buitenwand op de koop toe nemen.
je gaat de boel vullen; fr wanden zullen door de massa van het zand naar buiten drukken. Maar overdracht van trillingen blijf je houden, ook door het zand. Het is hoogstens handig voor de massa en enige interne demping.

Optimaal is de tussenruimte vacuüm te zuigen.

[wouter]

Nu moet ik een manier bedenken om de panelen te vullen.
Eerst een vul-inrichting knutselen, dan het paneel verlijmen.

Groetjes, Pieter

Ik boorde altijd een gat in de tussenlaag na verlijming, en dan geduldig met een trechter de boel afvullen. Ca 70% kan voor het lijmen wel, maar het zand klinkt altijd nog wat in.

Gaat er niets meer bij, dan de andere n lange deuvel of stuk rondhout er inslaan met lijm uiteraard. Nee, met een hamer, dat timmert beter

[Inventor]

Daarvoor even terug naar het natuurkundeboek middelbare school: Hierop is de Algemene gaswet van toepassing. Als je lucht samenperst neemt niet alleen de druk toe maar ook de temperatuur. Door de temperatuurverhoging neemt dan de druk extra toe en is het proces geen lineaire rechte lijn. Bij expansie geldt het omgekeerde. Men noemt zo'n proces ook wel "Adiabatisch". Ga je de kast vullen met dempingsmateriaal dan wordt die temperatuurverhoging veel minder door warmte uitwisseling. Men zegt dan dat het proces overgaat naar "Isothermisch". Dat is dan meer lineair en heeft derhalve ook minder vervorming tot gevolg.

Ah, duidelijke uitleg, dank je. Dus het dempingsmateriaal fungeert als warmte-buffer. Het neemt warmte op tijdens de compressie en geeft het weer af tijdens de expansie, begrijp ik dat goed? Ik heb de invloed nagerekend:

CODE: Selecteer alles

Sd = 2 dm2		membraan oppervlak
x = 1 mm		membraan uitslag
-> dV = 0.02 L		volumeverplaatsing

V1 = 40 L		nominaal kamervolume
V2 = V1-dV = 39.98 L	kamervolume bij compressie
V2/V1 = 0.9995		volumeverhouding bij compressie

drukverhouding tijdens isentropisch (adiabatisch) proces:
k = 1.4			verhouding warmtecapaciteiten Cp/Cv
p2/p1 = (V2/V1)^-k	drukverhouding bij compressie
  = 0.9995^-1.4
  = 1.00070
druktoename p2-p1 bij adiabatisch proces met p1= 1bar = 100kPa:
dp = p2-p1 = p1*(p2/p1-1) = 100e3*0.00070 = 70 Pa

drukverhouding tijdens isothermisch proces:
p2/p1 = (V2/V1)^-1
   = 0.9995^-1
   = 1.00050
druktoename p2-p1 bij isothermisch proces met p0 = 1 bar = 100kPa:
dp = p2-p1 = p1*(p2/p1-1) = 100e3*0.00050 = 50 Pa

Het verschil is significant: bij een isothermisch proces is de druktoename 40% minder.
Weer wat geleerd

Overigens waarom zou je alle geluid dat door de wanden lekt zo massief willen dempen? Als die wanden elastisch buigen, wat ze meestal zullen doen, dan is hun geluidsproductie in het basbereik identiek aan wat er uit de speaker komt, alleen dan in tegenfase en op een niveau slechts een fractie daarvan. Dat doet erg weinig met het uiteindelijk waarneembare signaal. Dat wordt hooguit een tiende dB zwakker.

Eens. 't gaat me meer om vervormde geluiden die zouden kunnen ontstaan door wat er binnenin de kamer met het geluid gebeurt en om geluid dat kan ontstaan door trillingen in de kastconstructie.

Waarom zouden luidsprekerfabrikanten met dezelfde dingen bezig zijn? Ik kwam toevallig gister op het werk van Rockport Technologies. Die bouwen dubbelwandige kasten met een dempende laag ertussen - precies zoals ik nu doe - al gebruiken zij geen stroop

Het lijkt er op dat het echt serieus aanpakt. Het heeft dan wel zin om een trillingsopnemertje op diverse plekken op de kast te plakken om te bezien wat er gebeurt. Die vind je vrij gemakkelijk in de z.g.n. muziek ansichtkaarten in de kiosk. Daarin zit een piezo speakertje wat je daarvoor heel goed kunt gebruiken, die gaan tot ca 3 kHz. Met een beetje geluk compleet in een plat aluminium doosje. Ik heb die dingetjes destijds met succes gebruikt door ze met dubbelzijdig tapijttape/verlegtape op de kast te plakken. Met een oscilloscoop en/of geluidskaart kun je dan e.e.a. prima in beeld brengen.

Hahaha, ik pak 't altijd serieus aan
Maar slim idee! Ik was niet van plan om trillingsopnemers op de kast te doen. Ik hoopte dat ik met een meetmicrofoon en REW software o.i.d. de vervorming zou kunnen meten en vergelijken met een andere weergever.
En ik ga vooral mijn oren gebruiken natuurlijk.

[Inventor]

Ik wilde de dunne wand aan de buitenkant van de kast doen.

Zou ik aan de binnenkant doen of je moet vervorming in de buitenwand op de koop toe nemen.
je gaat de boel vullen; fr wanden zullen door de massa van het zand naar buiten drukken. Maar overdracht van trillingen blijf je houden, ook door het zand. Het is hoogstens handig voor de massa en enige interne demping.

Optimaal is de tussenruimte vacuüm te zuigen.

De vervorming (bol gaan staan) zal meevallen want het 4mm MDF blijkt verrassend stijf. Er komt maar 1 à 2 kg aan vulmateriaal in de wand, per paneel. Ik moet, als ik de 4mm plaat op het raamwerk leg, flink erop gaan hangen om enige vervorming te veroorzaken.

Afgezien daarvan, heb ik me bedacht: ik ga de 4mm plaat aan de binnenkant doen en de 9mm plaat aan de buitenkant. Zodoende worden zoveel mogelijk trillingen doorgegeven aan het vulmateriaal.

[Inventor]

Ik boorde altijd een gat in de tussenlaag na verlijming, en dan geduldig met een trechter de boel afvullen. Ca 70% kan voor het lijmen wel, maar het zand klinkt altijd nog wat in.

Gaat er niets meer bij, dan de andere n lange deuvel of stuk rondhout er inslaan met lijm uiteraard. Nee, met een hamer, dat timmert beter

Ik wil graag twee verschillende vulmaterialen proberen. Eerst zand, dan stroop (lijkt me de slimste volgorde ). Dus ik moet een vul-inrichting hebben die ook als leegloop-inrichting kan dienen. Dichtlijmen is hier dus niet handig. Ik zit te denken aan een flink gat boren en daar een bout of schroef in schroeven. Misschien zelfs twee gaten per paneel - eentje voor de ontluchting.

Mvg, Pieter

[Inventor]

Zandvulling in de wanden haalt onnodig veel extra energie weg wat een baskast ook te "doods" kan maken.

Kun je dit uitleggen Pjotr? Jou lijkt dit een ongewenst effect neem ik aan (al schrijf je dat niet expliciet).

Ik wil dat een weergever het audiosignaal van de bron omzet van elektriciteit in geluid, niet meer en niet minder; dus zonder effecten die wat bijtellen of afhalen van 't signaal.

Wat is volgens jou het effect dat een kast heeft op wat de luidspreker (of de weergever als geheel) weergeeft; en in hoeverre is dat gewenst of ongewenst?
(Ik doel nu niet op het voorkomen van akoestische kortsluiting maar op klankveranderingen, in relatie tot wat je schreef over 'doods' klinken.)

Zou het door jou genoemde effect bij een MotionalFeedBack-baskast ook nadelig zijn?
(Ik zoek een gedachte-experiment op scherp te krijgen wat je bedoelt)

[Pjotr]

Is lastig aan te geven. Ik heb het destijds ook geprobeerd met mijn eerste subs (met KEF B139) en ik had nog wel dikkere plankjes gebruikt: 12mm spaanplaat met 12mm zilverzand er tussen. Ik vond het toen achteraf eigenlijk niet beter klinken dan goed gebraced 22mm massief spaanplaat. Enige voordeel is een hoger gewicht/massa. Wat dan als beter tegen fundament voor de speaker fungeert. Maar dat maakte het ook weer onhandelbaarder. M.i. kun je dan beter je heil zoeken in impuls gecorrigeerd met 2 woofers tegenover elkaar. Maak voor het laag het gewoon allemaal zo stijf mogelijk is mijn idee. Maar zelf weten doe je het pas als je het ook uitgeprobeerd hebt. Wat sommige fabrikanten doen heeft meestal ook een hoog marketing gehalte.

Het verschil is significant: bij een isothermisch proces is de druktoename 40% minder.

Dat zou je wel willen hè Maar dat ga je dat in de praktijk nooit halen. Het effect is ook dat doordat de drukvariatie minder wordt, het lijkt of de kast groter wordt. Stel je daar niet teveel van voor, meer dan 10-20 % schijnbare vergroting zal het niet worden. Beste blijft je oren te gebruiken voor een voor jou optimale klank. Teveel demping is ook niet goed en haalt het leven er weer wat uit. Al is dat meer merkbaar in het middengebied dan in het basgebied m.i.

[JanRSmit]

Ik wilde de dunne wand aan de buitenkant van de kast doen.

Zou ik aan de binnenkant doen of je moet vervorming in de buitenwand op de koop toe nemen.
je gaat de boel vullen; fr wanden zullen door de massa van het zand naar buiten drukken. Maar overdracht van trillingen blijf je houden, ook door het zand. Het is hoogstens handig voor de massa en enige interne demping.

Optimaal is de tussenruimte vacuüm te zuigen.

De vervorming (bol gaan staan) zal meevallen want het 4mm MDF blijkt verrassend stijf. Er komt maar 1 à 2 kg aan vulmateriaal in de wand, per paneel. Ik moet, als ik de 4mm plaat op het raamwerk leg, flink erop gaan hangen om enige vervorming te veroorzaken.

Afgezien daarvan, heb ik me bedacht: ik ga de 4mm plaat aan de binnenkant doen en de 9mm plaat aan de buitenkant. Zodoende worden zoveel mogelijk trillingen doorgegeven aan het vulmateriaal.

Interessante gedachte, kun je uitleggen hoe in jouw beleving zand een dempende werking geeft?

[richard]

Interessante gedachte, kun je uitleggen hoe in jouw beleving zand een dempende werking geeft?

Zoals Peter al aangeeft door de massa. Daarnaast is het zand een los materiaal. Door de trillingen zullen de korrels onderling enigszins verschuiven en zo wrijvingsenergie opnemen.
Moet het wel droog, eenparig van korrelafmeting en bij voorkeur een ronde korrel hebben zodat het niet te veel in elkaar haakt. Dus geen scherp zand, maar schoon, droog duinzand zou ideaal zijn.

Maar een goede verstijving in de vorm van bracing of een matrix is meestal lichter en minstens zo effectief.

[bert stoltenborg]

En ketsen ze ook weer allemaal 'vervorming"naar de onschuldige luisteraar.

[JanRSmit]

Interessante gedachte, kun je uitleggen hoe in jouw beleving zand een dempende werking geeft?

Zoals Peter al aangeeft door de massa. Daarnaast is het zand een los materiaal. Door de trillingen zullen de korrels onderling enigszins verschuiven en zo wrijvingsenergie opnemen.
Moet het wel droog, eenparig van korrelafmeting en bij voorkeur een ronde korrel hebben zodat het niet te veel in elkaar haakt. Dus geen scherp zand, maar schoon, droog duinzand zou ideaal zijn.

Maar een goede verstijving in de vorm van bracing of een matrix is meestal lichter en minstens zo effectief.

Zou kunnen. Maar ik zie zand niet de snelheid aankunnen bij verplaatsingen bij honderden Hertz. Als ik het goed begrijp wordt door diagonale strips de wanden in driehoekige panelen opgedeeld. Zo'n paneel is klein dus hoge eigen mode. Daarnaast de hele wand zal in zijn eigen mode niet gedempt worden door het aanwezige zand door de diagonale strips.

[Pjotr]

Maar bij onder de 100Hz waar het telt, wel. Ik las ooit in een speakerbouwboek bij een beschrijving van een baskast met zandgevulde panelen, dat droog zilverzand door de trillingen kan gaan zweven en dan niets meer doet. Maar of dat een eigen bedenksel was...?

[richard]

Zou kunnen. Maar ik zie zand niet de snelheid aankunnen bij verplaatsingen bij honderden Hertz.

Nooit van zingend zand gehoord? Dat beweegt ook zo snel dat het geluid geeft.

[richard]

Als het alleen om massa en stijfheid gaat kun je de wanden beter van beton maken. Of staal.