elipson 1302

[snoef3]

Even een tijd terug in de geschiedenis met Elipson.

Alweer een tijd terug heb ik een elipson 1303 opgeknapt. En weer verkocht want te groot, te hoog vooral, voor in de huiskamer. Maar geluid van vooral mid is heel bijzonder: super transparant, snel en geen kleuring. Er bleek een kleine 2-weg versie te zijn: de 1302. De eerste die ik tegenkwam wilde de verkoper bij nader inzien toch niet verkopen nadat hij ze van de slaapkamer had verplaatst naar de huiskamer en daar nog even had aangesloten.
Laatst ben ik toch in het bezit gekomen van een setje met de originele siare tweeter.
Ervaringen:
Het mid is herkenbaar van de 1303. Het is echt live in de huiskamer. Akoestische muziek, singer songwriter is geweldig om naar te luisteren. Klassiek en jazz ook. Ik snap niet helemaal hoe dat werkt met die interne kamers maar het werkt geweldig. Zijn er meer ontwerpen waar het Helmholz resonantie principe in is gebruikt?
In principe zou een doorgezaagde 1303 hetzelfde zijn maar dat is niet zo. Er zijn toch kleine aanpassingen: ten eerste natuurlijk dat de tweeter niet terugspringt in het front zoals bij de 1303. Dat is in het filter aangepast. Ook de bas ontbreekt en de filtering van de mid is derhalve ook anders. zie foto's.

Er is ook een mindere kant van de 1302. Het geluid is wat iel. Maar misschien is dat de herinnering aan andere vintage speakers die hier stonden (Translater en B&W). Bij rock en pop wordt het anders en dat zit in het hoog. Dan wordt het toch vermoeiend na een paar nummers. In de 1303 zaten audax tweeters. Misschien zijn de siare wat scherper dan de modernere audax. Of is de filteraanpassing in de 1302 'ongunstig' in mijn beleving.
Verder is het stereobeeld minder, het beeld hangt toch vooral tussen de speakers in. The ballad of Bill Hubbard van Amused to death, blijft toch dichter bij de linker speaker dan ik gewend ben.l met al een wisselend beeld hoewel luistermoeheid een goede reden is om toch weer te wisselen.

Ik ga in ieder geval de filtercomponenten doormeten. (niet ik maar iemand met de juiste spullen ervoor)

[ray5150]

Lijkt me vrij zinloos. de enige componenten die kunnen verlopen zijn elektrolytische condensatoren. die zitten er niet op.
Een spoel is een opgerold stuk koperdraad, dat verloopt niet in waarde.
Een weerstand kan wel van waarde veranderen, maar dan is hij dusdanig zwaar overbelast geweest dat de units ook schade moeten hebben.
En bij gesealde condensatoren zoals hier gebruikt, is die kans ook vrij klein, heel vaak meten die nog na 40 jaar hetzelfde als de dag dat ze uit de fabriek kwamen.

[VintageHarry]

Verder is het stereobeeld minder, het beeld hangt toch vooral tussen de speakers in.

Dat beeld is bij de 1303 wel goed begrijp ik?

[snoef3]

dank @ray5150: dat scheelt weer. Ik maak me wel zorgen over de spoel met de rode tape. Daar zit een zwarte plek op alsof er toch iets mee is gebeurd. Die speaker speelt ook een ietsiepietse zachter. Daarom het idee om in ieder geval die te controleren.

@VintageHarry: Ik had het idee van wel. Maar het is al weer langer geleden. Het is vooral minder breed in mijn herinnering.
Heb je ervaring met de siare tweeter?

[snoef3]

Over het filter voor het hoog: in de 1303 zit een L-pad voor de tweeter, die is in de 1302 vervangen door een weerstand aan het begin. Weet iemand wat het effect daarvan is? En waarom zou die keuze gemaakt zijn? Het verschil met de 1303 is alleen de fysieke plaatsing enigzins naar achter.

[VintageHarry]

Met dit type Siare helaas geen ervaring, wel met de Audax. Maar deze Siare heeft imho oorspronkelijk ook in de 1303 gezeten, zal dan vast geen slechte tweeter zijn. Opbouw van de 1303 kast en filter zijn uiteraard anders zoals je ook schrijft, dat maakt een vergelijking lastig. Je kunt natuurlijk zelf eens wat experimenteren met een klein weerstandje of (nog kleiner) spoeltje voor de tweeter?

[snoef3]

@VintageHarry: Opbouw is alleen uiterlijk anders. Systeem met interne resonantiekamers is hetzelfde. De plaatsing van de tweeter is het enige verschil ongeveer 5 cm diepteverschil. Maar wel ander weerstand opbouw in schema.

[VintageHarry]

Tja, meer kan ik er ook niet van zeggen, sorry…

[John P]

De kwaliteit van de plaatsing wordt ook bepaald door de kwaliteit van de bas. Daar deze in een tweeweg meestal slechter is dan in een drieweg kan het goed zijn dat dat de oorzaak is. Het is een psychoakoestisch dingetje. Hoe minder het gehoor hoeft te compenseren in de bas, des te meer capaciteit blift er over voor de mids.

[snoef3]

@John P: Zal vast iets doen die psychoakoestiek. Met een sub erbij klinkt het meer in balans. Maar het scherpe randje vooral bij pop en rockmuziek blijft.

[wouter]

@VintageHarry: Opbouw is alleen uiterlijk anders. Systeem met interne resonantiekamers is hetzelfde. De plaatsing van de tweeter is het enige verschil ongeveer 5 cm diepteverschil. Maar wel ander weerstand opbouw in schema.

Ben even benieuwd, heeft deze kleine kast dezelfde interne triple resonator opbouw? Ik probeer daarover uit te zoeken wat er over bekend is, maar is wat fragmentarisch...

[snoef3]

Ja Wouter, met triple resonator. Vorm is anders maar ik neem aan dat volumes van de kamers hetzelfde zijn want de driver waar de volumes op berekent zijn is dezelfde als in de 1303.

[VintageHarry]

Nu het toch (ook) over de 1303 gaat, mag ik tussendoor ook nog wat vragen? Er staat hier sinds enige tijd zo’n set, maar dan in onderdelen (kasten, filters, drivers). Het filterschema is duidelijk genoeg, maar wat er niet bijstaat is of alle drivers in fase worden aangesloten of deels in tegenfase. Wie weet dat?

[eQuanD]

Volgens ChatGPT staan de 3 units allemaal in fase. Dus massa aan de negatieve klem van alle units.

[snoef3]

Volgens mij omgepoold want tweede orde filter?

[Henkjan]

Volgens ChatGPT staan de 3 units allemaal in fase. Dus massa aan de negatieve klem van alle units.

valt nog mee dat ie ze niet aan t lichtnet hangt.
bron vragen en zelf bronnen inzien, anders is t antwoord net zo veel waard als dat van mn buurjochie van 6

[VintageHarry]

Volgens mij omgepoold want tweede orde filter?

Dat kan, maar hoeft niet altijd het geval te zijn. In deze box levert de afwijkende vorm van het front ook al een verschil op. Ik hoopte dat jij uit eigen ervaring nog wist hoe dat met de fase zat, maar kan me goed voorstellen dat dat al te lang geleden is.

@eQuanD, mijn vertrouwen in ChatGTP is te beperkt om dat direct voor waar aan te nemen

[eQuanD]

Volgens ChatGPT staan de 3 units allemaal in fase. Dus massa aan de negatieve klem van alle units.

valt nog mee dat ie ze niet aan t lichtnet hangt.
bron vragen en zelf bronnen inzien, anders is t antwoord net zo veel waard als dat van mn buurjochie van 6

Is juist. Massa-teken ook op het hoger weergegeven schema.

[eQuanD]

Volgens mij omgepoold want tweede orde filter?

Dat kan, maar hoeft niet altijd het geval te zijn. In deze box levert de afwijkende vorm van het front ook al een verschil op. Ik hoopte dat jij uit eigen ervaring nog wist hoe dat met de fase zat, maar kan me goed voorstellen dat dat al te lang geleden is.

@eQuanD, mijn vertrouwen in ChatGTP is te beperkt om dat direct voor waar aan te nemen

Absoluut,vandaar ik ook mijn bron heb vermeld.

[snoef3]

Het zou goed kunnen dat bij de 1303 niet en bij de 1302 de tweeter wel is omgepoold. De 1302 heeft een gewone baffle met mid en hoog en bij de 1303 is het hoog teruggeplaatst.
Ik heb de siare tweeters vervangen door audax nadat Rudy van @RumoH ze had doorgemeten en volgens mij zei hij nog dat ze omgepoold erin moesten.

[VintageHarry]

Dat laatste, was dat bij de 1302 of bij de 1303?

[snoef3]

De 1302!

[VintageHarry]

Duidelijk, bedankt! Voor de 1303 zoek ik dan gewoon nog even verder.

[VintageHarry]

Voor de geïnteresseerden, inmiddels ben ik er uit eigen ervaring achtergekomen dat bij de 1303 de mid omgepoold moet t.o.v. beide andere drivers. Dat valt met name in het laag op, doe je dat niet dan is er geen bas van betekenis. Het kostte even extra tijd om daar achter te komen, maar inmiddels is de set hier spelend.

[VintageHarry]

Nog iets anders, het elders op dit forum getoonde filterschema geldt niet voor alle 1303 versies. Mijn oude versie met de 15 Ohm Audax woofers heeft een ander schema voor de tweeter, deze wordt 2e orde gefilterd met een 2,2 μF C en niet met weerstanden verzwakt.