Audio en Techniek A15-MKIII

[ray5150]

(Een ode aan het werk van wijlen John van der Sluis.)

Tsja, een mens verzameld zo nog eens wat in loop der jaren...
Misschien leuk om op te merken dat alles op deze foto is afkomstig van diverse ZBA forumleden.

Het Audio en Techniek verhaal. ik heb het tijdschrift eerlijk gezegd destijds nooit gelezen of gekocht, terwijl ik toch al in de jaren '80 tijdschriften als de Elektuur, Homestudio, en de Elex kocht en las.

Nu kan dat weer wel wel dankzij de noeste arbeid van Jos Verstraten die alle exemplaren die in eigendomn zijn van Dick van de Merwe (TriodeDick) heeft ingescand en op internet gepubliceerd. dit met welwillende toestemming van Peter van Willenswaard.
(dus geen gedoe over auteursrechten)

https://drive.google.com/drive/folders/ ... sp=sharing

Goed, wat is er op de foto te zien ? van links naar rechts dan, 2 verschillende voedings printen die gebruikt zijn. blauwe elco's van 10.000 uF bij 40 Volt, en de zwarte elco's zijn 15.000 uf bij 50 Volt.
In het midden 3 paartjes Hitachi 2SK135 en 2SJ50. het roemruchte jaren '80 Mosfet paar dat in vele tientallen, zo niet honderden verschillende versterkerontwerpen is gebruikt.

De volledige bouwbeschrijving van de Audio en Techniek A15 MKIII. Deze werd als een apart boekwerkje verkocht. In het tijdschrift stond alleen een beknopte beschrijving.
En rechts zien we een Elektuur Crescendo PCB, met daarop wederom 2 paartjes Hitachi Mosfet’s.
Aan de meest lastige onderdelen is in ieder geval geen gebrek.

Bedoeling is dus om de A15-MKIII te gaan bouwen. Hoe en wat qua uitvoering is mij ook niet nog niet helemaal helder voor ogen.
Monoblokjes ? of met zijn 2en in 1 kast ? is allemaal nog niet bekend en staat nog open.
Er moeten nog PCB’s ontworpen gaan worden, en een lading overige onderdelen verzameld. Is allemaal voor de lange termijn en er kan zomaar eens een paar jaar over gaan voordat er iets werkends is.

Heeft iemand van de aanwezigen hier in het verleden wel eens een A&T ontwerp gebouwd ?

audio-en-techniek-bouwbeschrijving-a15-mk3-15watt-klasse-a-eindversterker.pdf

(1.86 MiB) 291 keer gedownload

[Pjotr]

Tja... Is dat jouw exemplaar op die foto?

[ray5150]

Wat bedoel je precies, Peter ? die Crescendo heb ik ook van een forumlid gehad destijds.

[Pjotr]

Of wat op de foto jouw eigen exemplaar is of van het www geplukt? Is het jouw eigen exemplaar dan zou ik die blauwe Philips elco's snel vervangen. Zijn nogal onbetrouwbaar. Vaak zijn ze na 10 jaar al hemelen (uitgedroogd) en soms pas na 50 jaar.

[ray5150]

Je kunt gerust zijn. die ga ik niet meer gebruiken, afgezien van de Hitachi's, de keramische isolatieplaatjes, en het hoekprofiel
(als ik niks dikkers kan vinden) de rest gaat in het ronde archief...

[douwebakker]

Dag Ray, leuk project, je hebt dus nog geen printen voor de eindtrappen. Moet je die nog opnieuw ontwerpen of heb je al een voorbeeld om op door te borduren?
Douwe

[Henkjan]

Heeft iemand van de aanwezigen hier in het verleden wel eens een A&T ontwerp gebouwd ?

iirc heeft @johan283: de A30 gebouwd (en als je die eens wil zien, ze staan nu bij mij)

[ray5150]

Dag Ray, leuk project, je hebt dus nog geen printen voor de eindtrappen. Moet je die nog opnieuw ontwerpen of heb je al een voorbeeld om op door te borduren?
Douwe

Inderdaad heb ik geen printen. die ga ik nieuw laten maken.
In de PDF in de startpost staat op pagina 10 de layout (excuus, geen Nederlands woord hier voor bekend) afgebeeld.
Ik neem het schema over met dezelfde componenten nummering, en plaats dan alle componenten volgens het voorbeeld, daarna moet het routen van de kopersporen relatief simpel te doen zijn.
Denk dat het geheel in eurokaart formaat moet passen, dus zal wat duurder zijn dan de standaard 100 x 100 mm bij JLCPCB.
We gaan het wel zien.

[ray5150]

Heeft iemand van de aanwezigen hier in het verleden wel eens een A&T ontwerp gebouwd ?

iirc heeft @johan283: de A30 gebouwd (en als je die eens wil zien, ze staan nu bij mij)

Okee, Is daar toevallig ook een topic van ?

[MarcoSQ]

Hee, dat ziet er bekend uit ! Leuk te zien dat ie, weliswaar gedeeltelijk, weer een bestemming gaat krijgen, ik kijk net ff terug en zie dat dat alweer 8 jaar geleden was...Succes met de bouw!

[ray5150]

Ah, ik wist niet meer van wie ik dat ding had. nou nogmaals dank bij deze.
Ik ga er voor zorgen dat de Hitachi's een mooi tweede leven gaan krijgen mettertijd.

[ray5150]

Een vraagje voor de techneuten :In de bouwbeschrijving staan 1 of 2 trafo's van 2 x 28 Volt AC gespecificeerd.
Indien ik een trafo van 2 x 21 Volt AC zou gebruiken, valt dat binnen de marges, of is dat niet verstandig ?

[douwebakker]

Dan gaat je uitgangs vermogen behoorlijk onderuit. Van 15W naar 8,5W.

[cool]

Ik heb nog wel 2 ringkerntrafo's van 2x27V liggen voor je. Denk genoeg VA.

[ray5150]

Oeps, ik zie dat ik een lelijke tikvout heb gemaakt.
Het voorgeschreven secundaire voltage is dus 2 x 18 Volt.
vraag blijft staan of hier ook 2 x 21 Volt toegepast kan worden ?

[douwebakker]

De voeding gaat dan van plus en min 25V omhoog naar plus en min 29V.
Het uitgangs vermogen gaat hiermee ook omhoog.
De warmte ontwikkeling in de eind trap gaat daardoor dan ook met 35% omhoog.
Je zal in elk geval de grootte van het koellichaam moeten vergroten.
Een andere mogelijkheid is om in de voeding V-regelaars te plaatsen van plus en min 24V.
Het laatste lijkt mij de mooiste oplossing.

[Pjotr]

Een andere mogelijkheid is om in de voeding V-regelaars te plaatsen van plus en min 24V.
Het laatste lijkt mij de mooiste oplossing.
Eigenwijs is ook wijs!

Zeker, gezien de wel erg lage PSRR van deze versterker, Je kunt dan ook met kleinere buffer elco's toe. 10.000uF lijkt mij een mooie waarde. Maar de warmte ontwikkeling wordt er niet minder van!

B.t.w. had je dit draadje al gezien: https://www.diyaudio.com/community/thre ... ed.338205/

[cool]

Ik dacht al, 40V elco's klopt niet bij deze trafo spanning.

[ray5150]

B.t.w. had je dit draadje al gezien: https://www.diyaudio.com/community/thre ... ed.338205/

Nee, ik had dat nog niet gezien, ook niet naar gezocht, ging er van uit dat A&T niet bekend zou zijn op Diyaudio.
Maar had me niet gerealiseerd dat er ook mensen uit het Nederlandse taalgebied actief daar zijn. in ieder geval dank hiervoor.

Wat de trafo('s) betreft, dit staat nog open. ik moet nog gaan kijken in mijn trafo voorraad maar ik weet nu al dat bijna alles wat ik heb liggen een te hoge spanning heeft, wat logisch is, want het merendeel is afkomstig uit de sloop van klasse AB versterkers die meestal op een spanning van tussen de 25 en 50 Volt AC symmetrisch draaien.

Ik zie dat EOO niks passends heeft.
Een mogelijkheid zou kunnen zijn : https://sklep.toroidy.pl/en_US/p/TTS008 ... o-50-V/158 of https://sklep.toroidy.pl/en_US/p/TTS015 ... o-50-V/165
Deze zijn heel beschaafd qua prijs, echter vallen de verzendkosten van 23 Euro mij een beetje tegen.
Ik kan ook eens bij Radio Twenthe gaan kijken, deze hebben regelmatig restpartijen transformatoren.

Het toepassen van spanningsregelaars is zeker een overweging waard. zou gewoon met een 7824 en 2924 kunnen, toch ?

[douwebakker]

De spanningsregelaars moeten zeker 3 a 4 A aan kunnen. Dat lukt niet met een 7824

[Pjotr]

Het mooiste is als je die regelaars discreet opbouwt met losse transistoren. Dat hoeft niet heel ingewikkeld te zijn en kan op een apart printje. Eigenlijk zou ik voor een A18 gaan met de dubbele uitgangstransistoren.

Pas op met Twenthe, zijn meestal oude 220V trafo's en mijn ervaring is dat ze niet altijd even bromvrij zijn. Zou zelf dat risico niet (meer) lopen. Zal ook even kijken wat in nog heb. Maar tot 35V DC per rail kunnen die mosfets wel gewoon hebben. Dat is wat je krijgt met een 24V trafo. Het wordt sowieso een energie slurpend ding wat dubbelt als kachel

[douwebakker]

Hoi Ray, deze is ook geschikt. En de prijs valt wel mee. https://www.ringkerntrafo.nl/shop/ringk ... 120va.html?

[ray5150]

De spanningsregelaars moeten zeker 3 a 4 A aan kunnen. Dat lukt niet met een 7824

Dat volg ik niet helemaal, in de bouwbeschrijving staat aangegeven dat er een ruststroom loopt van 600mA door de Mosfet's.
Nu snap ik wel dat een beetje reserve verstandig is, maar dit is wel erg ruim, lijkt mij.

Het mooiste is als je die regelaars discreet opbouwt met losse transistoren. Dat hoeft niet heel ingewikkeld te zijn en kan op een apart printje. Eigenlijk zou ik voor een A18 gaan met de dubbele uitgangstransistoren

bedoel je iets als dit ? https://sound-au.com/project15.htm die heb ik destijds ook toegepast voor de JLH 1996 versterker.
De A18 ga ik eens kijken wat ik daar voor info van kan vinden.

Pas op met Twenthe, zijn meestal oude 220V trafo's en mijn ervaring is dat ze niet altijd even bromvrij zijn. Zou zelf dat risico niet (meer) lopen. Zal ook even kijken wat in nog heb. Maar tot 35V DC per rail kunnen die mosfets wel gewoon hebben. Dat is wat je krijgt met een 24V trafo. Het wordt sowieso een energie slurpend ding wat dubbelt als kachel

Daar heb je wel een punt, ja

Hoi Ray, deze is ook geschikt. En de prijs valt wel mee. https://www.ringkerntrafo.nl/shop/ringk ... 120va.html?

Is redelijk, ja. ga ik overwegen.

[douwebakker]

Dat volg ik niet helemaal, in de bouwbeschrijving staat aangegeven dat er een ruststroom loopt van 600mA door de Mosfet's.
Nu snap ik wel dat een beetje reserve verstandig is, maar dit is wel erg ruim, lijkt mij.

Dat is de ruststroom, er loopt dan geen stroom door de luidspreker, maar bij een luidspreker impedantie van 8ohm kan de stroom in theorie 24/8=3A worden en bij 4 ohm zelfs het dubbele.
Vandaar dat ik denk dat een 7824 het niet gaat overleven.

[Pjotr]

Dat klopt wel Douwe 78xx en 79xx regelaars horen hier gewoon niet thuis. Ook al niet vanwege de belabberder step respons en de drop-out van minimaal 3V.

bedoel je iets als dit ? https://sound-au.com/project15.htm die heb ik destijds ook toegepast voor de JLH 1996 versterker.
De A18 ga ik eens kijken wat ik daar voor info van kan vinden.

Ja ongeveer. Maar dan met een TIP140/TIP145 en actieve feedback, dan kun je de uitgangsspanning ook nog enigszins variëren. Je kunt dan ook prima je 21V trafo's gebruiken. Wat zijn dat voor trafo's? Kan wel even een opzetje maken voor je als je wilt.

Eigenlijk is het een extra inefficient ding voor een klasse-A: Bij volle uitsturing ben je ook nog eens een 7V kwijt over de FETs. Niet omdat de fets niet verder zouden kunnen maar omdat je de gates niet ver genoeg kunt uitsturen met deze drivertrap.