HAWK A-50 Audio & Techniek

[asterduc]

Leuk Ed. Lang geleden dat we een ontwerp van jouw hand gezien hebben. Spannend

ik weet het Peter, dat is een bewuste keuze geweest want er ging eigenlijk meer tijd in het posten van de projecten dan in de projecten zelf.
Hoedanook, ik zal vanavond een draadje aanmaken voor deze speaker.

[ray5150]

Op de printplaat staat duidelijk (op de foto in spiegelbeeld) de naam van de ontwerper Joep Remkes vermeld.
Via Linked-in ben ik in contact gekomen met Joep en hij zou zo vriendelijk zijn om binnenkort hier op zba wat meer info omtrent deze versterker te komen geven. Hoe geweldig is dat!

Dat is een mooie ontwikkeling. ben benieuwd.

[Pjotr]

Op de printplaat staat duidelijk (op de foto in spiegelbeeld) de naam van de ontwerper Joep Remkes vermeld.
Via Linked-in ben ik in contact gekomen met Joep en hij zou zo vriendelijk zijn om binnenkort hier op zba wat meer info omtrent deze versterker te komen geven. Hoe geweldig is dat!

Dat is leuk Is dat Linkedin nog ergens goed voor Zijn naam staat ook boven dat artikel in A&T. Dacht eigenlijk dat Jacco Dekkers een deel gedaan had. Zoiets heeft hij mij lang geleden wel eens verteld. Die is destijds wel afgestudeerd op iets met buizen versterkers bij Hawk. Maar dat kan Joep dan wel toelichten

[Rob Dingen]

Des te opvallender dat John later met Hawk UcD is gaan promoten en er kits mee ging verkopen. Dat is dan wel weer tegenkoppeling tot de max! Misschien kan het van enige therapeutische waarde zijn?

Maar de UCD's klonken lang niet zo goed als de A-50.
Heb ooit de A-80 gebouwd prima versterker.
Rob

Dat beloofd Rob, ik ben alvast benieuwd.

Weet niet of het jou ding is.
Geen tegen koppeling dus wat minder controle in het laag maar wel een mooi midden gebied en hoog.
Maar daar geef jij niet zo veel om

Rob

[joepr]

Hallo allemaal! Ik ben inderdaad de ontwerper van de A50. Destijds was dat mijn afstudeer project voor mijn electronica studie, inmiddels bijna 25 jaar geleden . De A50 (eigenlijk versie 2) moest een versterker worden die bij 8 Ohm 50W kon leveren en geschikt was voor complexe belastingen. Praktisch betekent dit dat de versterker bij gelijke uitgangsspanning, maar een wisselende belasting van bijvoorbeeld 4 Ohm of 2 Ohm, respectievelijk 100W en 200W moet kunnen leveren. (I = U/R en P = U x I). De bandbreedte moest doorlopen tot 100/150kHz (dacht ik) om de dynamiek te verbeteren.

Dit alles is met elke buizen lastig, dus mosfets in de eindtrap en buizen in de voortrap. Dit hybride concept was al bekend van de eerdere A25, A30, A50 en A80. "Mijn" A50 moest de kennis hiervan combineren met vernieuwde componenten en een versimpelde en vereenvoudigde bouw. Dit leverde een aantal nieuwe eisen aan het ontwerp op:

De eerder ontwikkelde hoogspanningsvoeding moest vervangen worden door een veel eenvoudigere opzet rondom de HIP5600, een soort LM317 voor hoogspanning. De 10uF Audyn MKP is ook onderdeel van deze voeding.

De roemruchte (zoals John dat altijd mooi kon zeggen) 2SK135 / 2SJ50 FETs, waar alle eerdere modellen op gebaseerd waren, waren niet meer leverbaar, dus de oude ontwerpen en printen waren daarmee waardeloos geworden.

Om het voor de zelfbouwers eenvoudig te houden wilden we eigenlijk nog maar één printplaat hebben waar alles op zat, dit maakt de bedrading een stuk eenvoudiger.

Componenten moesten goed leverbaar zijn, in eerdere modellen was dit steedss een uitdaging omdat daar bijvoorbeeld componenten uit dump partijen werden gebruikt. Dit werkt niet als seriematig wilt kunnen aanbieden. Dit verklaart bijv. ook het gebruik van de Audyn MKP condensatoren, op dat moment was dit een compromis tussen prijs, kwaliteit en verkrijgbaarheid (vergeet niet: dit was de tijd dat internet net opkwam). Voor de elco gebruikte we altijd Marcon, vanwege de zelfde redenen.

Vanwege de vermogens eisen had ik 2 x 4 fet's nodig, wat een nieuw probleem oplevert voor de overall bandbreedte namelijk de ingangs capaciteit van die fets (600-900pF per fet). Elk fet paartje wat je toevoegt verhoogt die capaciteit. De standaard SRPP schakeling die altijd gebruikt werd kan simpelweg de stroom niet leveren om de bandbreedte te halen. Hiervoor is een tweede buis toegevoegd in een zogenaamde White Cathode Follower schakeling, een variatie op de standaard kathode volger zonder alle nadelen daarvan. Ik kan me nog goed herinneren, dat John me enthousiast de hand schudde toen ik op vol vermogen 200kHz binnen -3dB haalde, bij de meetingen aan het prototype. De SRPP en White Cathode Follower zijn DC gekoppeld, zodat er geen condensator nodig is in de signaalweg.

Dit zijn even wat wetenswaardigheden die ik zo even uit het hoofd heb opgeschreven. Leuk dat er weer wat hernieuwde interesse is in de A50. Het brengt in elk geval weer wat mooie herinneringen terug aan de tijd met John in Rotterdam.

Groeten, Joep

[Henkjan]

Hallo Joep, welkom hier!
Mooi dat je je "jeugdwerk" kan toelichten

[Pjotr]

Leuk verhaal Joep! Ja, de tijd gaat snel.... Kan mij de Quad 303 kloon en Görler tuners nog wel herinneren waar John ooit mee begon in dat souterrain in de Snellemanstraat in R'dam nog weer 25 jaar eerder.

[Bertje]

Mooi om die A&T A50 weer 's terug te zien, destijds ('87?..) een A25 gebouwd en heb 'm nog steeds al gebruik ik 'm al jaren niet meer. De stapels A&T bladen heb ik ook nog, lekker eigenwijs altijd met hun reviews. Weer 's wat anders dan de "reclamebladen" die er al bestonden.

[asterduc]

Bedankt voor je input Joep.

Had je verder nog iets met audio gedaan of was dit een éénmalig verhaal voor jou?

Bouwbeschrijving en/of schema met waarden van de A50 heb je toevallig niet meer?

Mvg, Ed

[SSassen]

Des te opvallender dat John later met Hawk UcD is gaan promoten en er kits mee ging verkopen. Dat is dan wel weer tegenkoppeling tot de max! Misschien kan het van enige therapeutische waarde zijn?

Nee, da's omdat de rek eruit was voor wat betreft de markering van het geen terugkoppeling concept, dus moest men het over een andere boeg gooien, want uiteindelijk moest er wel omzet gedraaid worden natuurlijk.

[Pjotr]

Wil jij geen bedrijfsgeheim verklappen Sander

Ik heb John eigenlijk vanaf begin, van af van Dam in de Snellemanstraat gevolgd. Was toch meer een gedreven hobbyist dan een succesvol zakenman. En daarmee heeft ie velen meegenomen in de lol van de audiozelfbouw!

[OWC]

Ik zie niet helemaal in waarom zoiets zo geheimzinnig zou moeten zijn? (Na al die jaren)
Zoiets komt vaak voor en daar heeft elk (ontwikkelings)bedrijf mee te maken.

Ik zie het gewoon als een gegeven, een stukje geschiedenis.
Ik volg vrij veel retro/vintage computer/gaming kanalen en daar zie je dat bedrijven constant moesten veranderen voor allerlei redenen.
Juist die verschillende trends maken het fascineert.

[asterduc]

Gisteren heb ik eindelijk wat tijd vrijgemaakt om deze eindtrappen te testen.
Zeer muzikaal, alles wordt met kracht weergegeven, stemmen, instrumenten, pure klasse.
Het laag is echter anders dan wat ik gewend ben, net zoal Rob reeds aanhaalde.
Daarom vrees ik dat ik ze niet ga behouden.
Jammer want het heeft wel wat, dit zijn toch wel bijzondere eindbakken.
Maar ik luister nu eenmaal vooral naar het laag en daar scoort zo'n Lyngdorfje beter.

Ik ga er de komende dagen nog wat van genieten maar dat gaat wslk weinig wijzigen.

Mvg,
Ed

[Pjotr]

Zow dan hebben ze lang bij je in de hoek moeten staan. Nee, solide laag kun je er niet van verwachten. Het zijn ook meer museumstukken uit een vervlogen tijd.

[Rob Dingen]

Gewoon een drie weg bouwen met MFB laag en deze versterkers op het mid hoog.
Heb voor een leuke MFB alles hier liggen.

Rob

[asterduc]

Gewoon een drie weg bouwen met MFB laag en deze versterkers op het mid hoog.
Heb voor een leuke MFB alles hier liggen.
Rob

Dat is een idee Rob.
Ik begin nu wel aardig aan die A-50 te wennen en geniet er elke dag meer en meer van.
Zelfs van de laagweergave, hoewel het sterk afhankelijk is welke muziek er door gaat.

[SSassen]

Dit is pure MyFi Ed, feitelijk niet meer dan een buizenvoorversterker met een buffer erachter, nul controle over de belasting anders dan de dempingsfactor die met MOSFETs zonder globale lus niet zo fantastisch is. Resultaat; de harmonischen zingen je, letterlijk, om de oren! En vooral die 2e harmonische klinkt best prettig, daar kunnen buizenliefhebbers met een aversie tegen tegenkoppeling je alles over vertellen.

[asterduc]

Dit is pure MyFi

haha, die term kende ik nog niet Sander, weer wat geleerd.

[Pjotr]

Snap je extase wel Ed. Die was nog veel groter toen die A-reeks van John het licht zag. Kon je toen heel goed afzetten t.o.v. de Japanse transistorsound van de toenmalige doorsnee klasseB 25-wattertjes. Dit had de grandeur van een gentlemen. Ten minste als je van tweed en ribcord hield.

[Rob Dingen]

Een audio set is nagenoeg altijd MyFi.

Rob

[Dennishuurman]

Ik heb 2 stuks A30 gereviseerd deze verstekers heb ik gekregen.
Alles wat er op zat was op inclusief een brom.
Bij nader onderzoek bleek een aftakking vd min voedings elco zat verkeerd.
Nieuwen buis uit 1964 is er in gekomen.
Vu meters zitten er op.
Mallory voedings elco's
En de rest mundorf elco's en wima condensatoren.
Voor vesterker is een denon PMA 1520 uit 1989.
aan gesloten op 2 B&W P6 luidsprekers.
Ik moet zeggen het klinkt echt goed.
Ik heb zelf geen last van dat het laag door blijft bonken.
Het klinkt echt strak

[asterduc]

Ik heb 2 stuks A30 gereviseerd

die lijkt mij wel handiger en compacter van formaat dan de originele behuizing.
- Heb je een foto van de kast (en afmetingen)?
- Welke functie heeft dat kleine board?
- De seriecondensatoren heb je niet vervangen of opgewaardeerd?

[Dennishuurman]

Hoi de kast is 45cm breed 13cm hoog 27cm diep.
Kleine printje is de stuur print voor de vu meter.
Alles is vervangen voor nieuw enkelt de zilver kleur condensatoren niet.
De kleinere Elco's zijn low ers van panasonic die blauwe grote beker elco's ziin van het merk mallory.

[asterduc]

Hoi de kast is 45cm breed 13cm hoog 27cm diep.
Kleine printje is de stuur print voor de vu meter.
Alles is vervangen voor nieuw enkelt de zilver kleur condensatoren niet.
De kleinere Elco's zijn low ers van panasonic die blauwe grote beker elco's ziin van het merk mallory.

bedankt Dennis

[Martin-Jan]

Met veel plezier lees ik de bijdragen over de a50. Ik heb de versterker nog steeds, vanaf dat ik hem in mijn studententijd heb gebouwd, meer dan 25 jaar geleden. Vorig jaar vergeleken met een grote Krell eindtrap . In het midden/hoog won de a50 het met gemak; meer ruimte om de instrumenten, bij instrumenten als fluiten hoorde je meer het 'hout'. Mooie harmonische klank. Bij popmuziek was de krell in het voordeel; een strakker laag. Komt dat door de voeding? (De krell heeft een reusachtige trafo en condensatorbank), of door tegenkoppeling?. Ik weet dat niet. Maar zoals ik t hier lees zou er winst kunnen zijn met andere elco's. De huidige zijn immers ook op leeftijd. Dat is dan iets dat ik wil proberen. Ook grappig is dat in klasse A (schakelaartje omzetten) de versterker een stuk rustiger en transparanter klinkt.
Aan/uit zetten van de versterker is wat problematisch omdat de zekering in de meterkast wel eens eruit klapt. Ik laat hem dan ook altijd aanstaan, zoals John vd Sluis ook destijds adviseerde.