Vervormingsarme 6C33 SE versterker!

[SSassen]

Damn, tussen de 100 andere plaatjes bij 1W zit er 1 bij 10W.

Dan kijk je niet goed, op de bovenstaande link zijn drie metingen afgebeeld, één bij 10W/8R.

[tubes3all]

Nog even terugkomend op de trafo die jij uit Polen hebt laten overkomen.

De fabrikant zegt dat die 500mA maximaal mag hebben. Hierop vroeg ik wat dan de magnetische uitsturing is bij deze ruststroom. Wel, dat weten we niet. Logica verteld mij dat een 6c33 normaliter met een anodebelasting wordt gebruikt en als je dat doet dan ben je met 500mA met totaal de verkeerde instelling van de buis bezig en kun je geen SE versterker maken die goed of zelf enigszins redelijk werkt, je moet een hogere spanning en een lagere stroom kiezen.
Maar wie weet heeft de Pool wel een kathodeaansturing bedoeld, dat zou heel erg afwijkend zijn van het gangbare.
Maar ook dat vind ik raar want er zitten meer rare dingen in de technische specificaties. Zo geven ze op 8H en een bandbreedte vanaf 10Hz (-3dB) maar dat kan alleen bij een aansturing van 600 Ohm -ook een 6c33 bij anode aansturing heeft een lagere impedantie- en dan heb je ook nog eens voldoende aan een kleine 5H. Dit klopt dus niet. Een kathode aansturing zou een nog veel lagere bandbreedte laten zien <1Hz.
En dan die 50W. Dit kan natuurlijk nooit door een 6c33 gehaald worden dus hoe komen ze daar aan? Geen frequentie opgave dus weer giswerk. Maar als je kijkt dat het een SE trafo is en dat die niet vanaf 50Hz maar vanaf 20Hz moet kunnen leveren dan zou je heel welwillend op 50W kunnen uitkomen.
Dit is dus puur op fysische gronden teruggerekend. Voor de rest geld natuurlijk dat als je de frequentie verhoogt dat je gelijk een heleboel meer vermogen door een kern kan jagen totdat je last krijgt van wervelstromen. Op moderne voor hogere frequenties gemaakte kernen kun je makkelijk 10kW halen op een vergelijkbare zware kern mits de frequentie maar hoog genoeg is.
Er is nog wel meer hierover te zeggen maar ik wil graag afsluiten met waar je dan wel naar toe kan gaan om meer te weten te krijgen over deze trafo.

Meten!

Laat een stroom door de trafo lopen met een stroombron en meet de spanning/stroom curve. Je mag ook de secondaire wikkeling hiervoor gebruiken aangezien het omkeerbaar is. Dat gaat je zoveel meer info geven.

[Piet1950]

tubes3all schrijft:

Meten!

Met enige verbazing heb ik al deze reacties gelezen. Ik begrijp niet, wat er mis zou zijn met de door Sander gebruikte trafo's. De door de leverancier gegeven specificaties zijn ruim voldoende om deze trafo's goed toe te kunnen passen. En de 6C33C is prima geschikt voor deze trafo, zoals door de leverancier ook aangegeven is. Het opgegeven maximale vermogen van 50W kan uiteraard niet bereikt worden met een enkele 6C33C, maar er kunnen er ook meerdere parallel gezet worden. Ik heb zelf monoblocks gebouwd met 2 stuks 6C33C, die 60W leveren (elders beschreven). De opgegeven zelfinductie van 8H klopt ook goed met de ondergrens van de bandbreedte (10Hz) bij 600 Ohm. Dan is de magnetiserings-stroom ongeveer gelijk aan de helft van de totale uitgangsstroom. Een zelfinductie van 5H is daarbij te laag. Dus Sander is goed bezig.
En tubes3all: laat na al je redeneringen nu maar iets praktisch zien dat jezelf tot stand gebracht hebt (misschien beter in een nieuwe topic...). We zijn benieuwd.

Piet

[tubes3all]

tubes3all schrijft:

Meten!

Met enige verbazing heb ik al deze reacties gelezen. Ik begrijp niet, wat er mis zou zijn met de door Sander gebruikte trafo's. De door de leverancier gegeven specificaties zijn ruim voldoende om deze trafo's goed toe te kunnen passen. En de 6C33C is prima geschikt voor deze trafo, zoals door de leverancier ook aangegeven is. Het opgegeven maximale vermogen van 50W kan uiteraard niet bereikt worden met een enkele 6C33C, maar er kunnen er ook meerdere parallel gezet worden. Ik heb zelf monoblocks gebouwd met 2 stuks 6C33C, die 60W leveren (elders beschreven). De opgegeven zelfinductie van 8H klopt ook goed met de ondergrens van de bandbreedte (10Hz) bij 600 Ohm. Dan is de magnetiserings-stroom ongeveer gelijk aan de helft van de totale uitgangsstroom. Een zelfinductie van 5H is daarbij te laag. Dus Sander is goed bezig.
En tubes3all: laat na al je redeneringen nu maar iets praktisch zien dat jezelf tot stand gebracht hebt (misschien beter in een nieuwe topic...). We zijn benieuwd.

Piet

Nou dat wat ik schrijf Piet, de opgegeven data van de fabrikant zijn vaag, kloppen niet met de door hun zelf opgegeven bandbreedte, de 500mA is merkwaardig. Er ontbreekt ook data.
En nee de opgegeven 8H klopt niet met de bandbreedte voor een bronimpedantie van 600 Ohm (er zal ook geen 600 Ohm zijn in de praktijk)
En nogmaals nee, met meer buizen parallel krijg je niet meer vermogen bij dezelfde trafo, slechts de bronimpedantie wordt lager.

Als ik de ontwerper was zou ik graag meer data willen die ook daadwerkelijk klopt (de grote Japanse trafo bouwers kunnen dat uitstekend) of ik zou de trafo zelf testen. Ik zou overigens de keuze maken voor een trafo met een hoger rendement maar dat terzijde voordat er weer iemand gaat steigeren.

[SSassen]

Zo, ook hier weer even wat tijd in gestoken vandaag. Ik had laatst al een optimalisatie gedaan in de simulator en vandaag wederom, waarbij ik in detail heb gekeken naar de randvoorwaarden en wat er maximaal uit de 6C33 en de UGT te halen valt, zie onderstaande plots uit de simulator. De eerste plot geeft de situatie in rust, dus zonder signaal op de ingang, de tweede plot de situatie bij een uitsturing van 5W/8R en de derde bij maximale uitsturing, pakweg 16W/8R. Een aantal zaken heb ik met deze simulaties in meer detail kunnen bekijken:

6C33 SE - situatie in rust

6C33 SE - uitsturing 5W 8 Ohm

6C33 SE - uitsturing 16W 8 Ohm

1) 12BH7 of ECC99
Anne en ik hebben altijd getwijfeld of we de 12BH7 of de ECC99 in moesten zetten om de 6C33 aan te sturen, de ECC99 biedt net wat meer versterking en uitstuurruimte, maar is daardoor ook lastiger te gebruiken, uiteindelijk kom ik daarmee niet zonder extra compensatie (C12+R22) weg. Ik heb beide opties gesimuleerd en gelukkig zijn de ECC99 en 12BH7 uitwisselbaar qua pinout, dus ik ga toch bij de prototypes kijken, en meten, of de ECC99 beter presteert. In de simulatie laat de ECC99 een factor 4x lagere vervorming zien en da's toch de moeite waard, alhoewel het wel twee of drie cijfers achter de komma is, misschien had ik dan toch beter beleidsbepalende klimaatwetenschapper kunnen worden in dienst bij onze overheid?

2) Dissipatie 6C33
Ik heb voorheen vooral gekeken naar de gemiddelde dissipatie van de 6C33 maar bij deze simulaties in veel meer detail (met V(+610V)*Ix(U5:Plate)+V(N007)*Ix(U5:Grid)+V(N009)*Ix(U5:Cathode)). Wat dan gelijk opvalt is dat de dissipatie hoger piekt bij volle uitsturing dan het gemiddelde in rust. Ik had gedacht dat je nimmer boven die ingestelde waarde uitkomt en dat bij meer uitsturing uiteraard (zoals het een klasse-A versterker betaamt) ook meer vermogen naar de belasting gaat en er dus netto minder dissipatie is in de eindbuis. Dat laatste klopt uiteraard, maar ik zie wel dat we bij volle uitsturing al in de buurt kom van het maximum van 60W, dus de instelling van pakweg 40W waarvan ik dacht dat deze redelijk conservatief was is dat dus niet en daarmee is het niet verstandig om naar 50W toe te gaan om er nog een paar Watt extra uit te persen, dat was aanvankelijk wel mijn plan.

3) Stroom door de UGT
Ik heb ook de stroom door de UGT geplot en ook daar zie je een hogere waarde dan ik verwacht had, de stroom door de UGT in rust is pakweg 250mA, echter bij 5W in 8 Ohm zitten we al op pakweg 380mA. De UGT is gespecificeerd voor een Idc=600mA, dus daarmee zit ik al op 2/3 van het maximum. Bij volle uitsturing, 16W in 8 Ohm, piekt de stroom naar 450mA, oftewel 3/4 van het maximum. Da's ook gelijk de tweede reden dat ik de 6C33 niet zwaarder instel, had ik dat wel gedaan, voor pakweg 18W in 8 Ohm, dan kom ik op 330mA nominaal en 580mA piek uit, en da's echt op het randje. Met de instelling die ik nu gebruik heb ik 25% reserve en dat lijkt mij een veilige marge.

4) Instelling cascode 12BH7/ECC99
Tijdens het testen van de diverse prototypes die ik heb opgebouwd ben ik een aantal keer aangelopen tegen het feit dat de versterker in een laagfreqente oscillatie terecht kwam, vaak spontaan zonder dat er signaal werd aangeboden. Omdat dit vaak te wijten is aan 'motorboating', een onbedoelde terugkoppeling ergens in de versterker, heb ik dat op meerdere manieren proberen te verhelpen, maar nooit echt een direct aanwijsbare oorzaak weten te vinden. In de simulatie heb ik hier nog eens goed naar kunnen kijken en ik vermoed dat het de cascode van de 12BH7/ECC99 geweest moet zijn. De referentiespanning voor deze cascode bestaat uit een eenvoudige weerstandsdeler met over de onderste weerstand een condensator om de spanning stabiel te houden. Ik heb deze condensator een factor 20x groter gemaakt en zie nu geen oscillatie meer. Nadeel is wel dat de DC instellus die om de hele versterker heen ligt om het DC instelpunt vast te leggen hierdoor ook een grotere tijdsconstante heeft gekregen, maar dat mag geen probleem wezen.

Nu rest nog het implementeren van de wijzigingen in beide prototypes en het verifiëren van de resultaten, als dat allemaal klopt wordt het hoog tijd om dit ontwerp te finaliseren en alles in een net kastje te stoppen, de spullen daarvoor liggen immers al sinds 2019 op de plank tenslotte (note to self: lui hok werk eens door).

[Piet1950]

2) Dissipatie 6C33

Bij de dissipatie gaat het om de gemiddelde waarde. Die mag niet hoger zijn dan gemiddeld 60W. Gemeten over de hele periode van de wisselspanning. De piekwaarde mag daar ruim boven liggen. Zolang de toegestane piekstroom (1200mA) en/of de toegestane piekspanning (600V) niet overschreden wordt.

3) Stroom door de UGT

Bij de stroom door de trafo mag de gemiddelde waarde (DC component) niet hoger zijn dan de opgegeven waarde (600mA). DC + AC mag echter ruim hoger zijn. De primaire AC component wordt namelijk gecompenseerd door de secundaire (AC) stroom. Daarvoor is het ook een transformator. Dus zolang de opgenomen stroom (DC) van je eindtrap onder de 600mA ligt, heeft de trafo geen probleem.

Piet

[SSassen]

2) Dissipatie 6C33

Bij de dissipatie gaat het om de gemiddelde waarde. Die mag niet hoger zijn dan gemiddeld 60W. Gemeten over de hele periode van de wisselspanning. De piekwaarde mag daar ruim boven liggen. Zolang de toegestane piekstroom (1200mA) en/of de toegestane piekspanning (600V) niet overschreden wordt.

3) Stroom door de UGT

Bij de stroom door de trafo mag de gemiddelde waarde (DC component) niet hoger zijn dan de opgegeven waarde (600mA). DC + AC mag echter ruim hoger zijn. De primaire AC component wordt namelijk gecompenseerd door de secundaire (AC) stroom. Daarvoor is het ook een transformator. Dus zolang de opgenomen stroom (DC) van je eindtrap onder de 600mA ligt, heeft de trafo geen probleem.

Piet

Okay, bedankt Piet, dan ga ik toch voorzichtig proberen om d'r een paar Watt extra uit te persen.

[peterl]

wat is nu het stroom verbruik op een wattmeter per kanaal Sander?
Ik vraag dit omdat ik merk dat de versterkers in class A best stroom gebruiken, mijn KT170 zit in stereo op 190W stroomverbruik op het net, maar dat is ook wel het max. voor mij als ik dat de hele dag aan heb staan. Ondanks dat in een VT4C wel mooi vind.

[SSassen]

wat is nu het stroom verbruik op een wattmeter per kanaal Sander?
Ik vraag dit omdat ik merk dat de versterkers in class A best stroom gebruiken, mijn KT170 zit in stereo op 190W stroomverbruik op het net, maar dat is ook wel het max. voor mij als ik dat de hele dag aan heb staan. Ondanks dat in een VT4C wel mooi vind.

Ik heb daar niet naar gekeken, maar het is fors.

[peterl]

wat is nu het stroom verbruik op een wattmeter per kanaal Sander?
Ik vraag dit omdat ik merk dat de versterkers in class A best stroom gebruiken, mijn KT170 zit in stereo op 190W stroomverbruik op het net, maar dat is ook wel het max. voor mij als ik dat de hele dag aan heb staan. Ondanks dat in een VT4C wel mooi vind.

Ik heb daar niet naar gekeken, maar het is fors.

Zou je dat eens willen bekijken als je er mee bezig gaat?
Kan zijn dat dit mijn volgend project kan worden, maar wil dan wel een beetje idee hebben.

[Ah!buis]

Ook nog 's proberen wat bij te dragen.
Dat extra vermogen eruit persen gaat ten koste van het laag.
Primaire zelfinduktie 8H en max stroom 500mA, stel me dat voor als een ideale trafo met de 8H parallel.
I = V / Zl met Zl = 2πfL en met max 250mA (voormagnetisatie 250mA erbij is 500mA) wordt V = ½ πfL = 4Ωf als laagste frequentie waarbij er evenveel stroom naar de belasting gaat al naar de 8H.
Omdat de twee stromen 90° verschillen moet de buis "slechts" 1,4 maal (√2) meer stroom ophoesten.
Als je nog lager gaat wordt 't erger, door de verzadiging zakt de 8H in elkaar en door de asymetrische stroom (pieken in een richting >500mA,buis kan geen negatieve stroom leveren) denk ik dat de gemiddelde stroom daarom ook nog toeneemt.
Stel je neemt 10Hz als laagste dan mag de spanning niet meer dan 40π = 126V worden bij een Ra = Zl = 500Ω.
Krijg je een vermogen van [126V.126V/2.500Ω]W ofwel bijna 16W.
Omdat 't om steeds dezelfde stroom gaat is gaat het vermogen gelijkop met de spanning (en de Ra) en daarmee ook gelijkaf met de frequentie.Wil je er 30W uitpersen dan houdt 't op bij 20Hz enz.
Anne

[SSassen]

Goed, het is tijd om ook dit project te finaliseren. Ik heb vanochtend nog wat optimalisaties geprobeerd die ik eerder had gesimuleerd en die waren deels een succes, de verbeteringen zijn doorgevoerd op het prototype. Hieronder de finale schema's van zowel de versterker en de voeding (ingetekend met een * zijn de gemeten spanningen bij het prototype), alsook een berg metingen die zeer nette prestaties laten zien voor een single ended buizenversterker.

Schema 6C33 SE eindversterker

Schema 6C33 eindversterker voeding

6C33 SE eindversterker - THD tov. uitgangsvermogen (1kHz/8R)

6C33 SE eindversterker - THD tov. frequentie bij 8W/8R

6C33 SE eindversterker - Intermodulatie vervorming

6C33 SE eindversterker - Frequentie response

6C33 SE eindversterker - 10kHz blokgolf

[SSassen]

wat is nu het stroom verbruik op een wattmeter per kanaal Sander?
Ik vraag dit omdat ik merk dat de versterkers in class A best stroom gebruiken, mijn KT170 zit in stereo op 190W stroomverbruik op het net, maar dat is ook wel het max. voor mij als ik dat de hele dag aan heb staan. Ondanks dat in een VT4C wel mooi vind.

Ik meet 0.585A bij 230V, da's pakweg 130W per versterker, dus voor twee versterkers (stereo) zit je op ruim 250W. Maar eerlijk gezegd zou ik buizenversterkers nooit de hele dag aan laten staan, immers de buizen gaan maar een x aantal uur mee en da's dan gewoon zonde.

[SSassen]

@Anne,

Ik zit even te stoeien met een hogere ruststroom etc. en zal daar morgen even gestructureerd verslag van doen, wat jij in je reactie hierboven schrijft zie ik inderdaad ook, alleen met een nogal scherpe cutoff, bij hogere ruststromen wordt dat steeds dramatischer en zet ook iets eerder in, morgen meer!

[peterl]

wat is nu het stroom verbruik op een wattmeter per kanaal Sander?
Ik vraag dit omdat ik merk dat de versterkers in class A best stroom gebruiken, mijn KT170 zit in stereo op 190W stroomverbruik op het net, maar dat is ook wel het max. voor mij als ik dat de hele dag aan heb staan. Ondanks dat in een VT4C wel mooi vind.

Ik meet 0.585A bij 230V, da's pakweg 130W per versterker, dus voor twee versterkers (stereo) zit je op ruim 250W. Maar eerlijk gezegd zou ik buizenversterkers nooit de hele dag aan laten staan, immers de buizen gaan maar een x aantal uur mee en da's dan gewoon zonde.

Bedankt Sander, klopt met de 6C33C versterker gaan de buizen toch al niet zo lang mee(max. 1000 uur dacht ik) dus is het zeker niet aan te raden hem de hele dag aan te laten staan, maar een aardig stroomverbruik dus. In vergelijking met de KT170 die ook nog aardig wat meer vermogen genereerd(21W verbruik 190W stereo) wordt bij de 6C33C behoorlijk wat verstookt aan warmte. heb jij nog een voorbeeld hoe je een UGT opzet in LTspice? en hoe krijg je die middenkern, die kan ik nergens vinden.

[SSassen]

Goed, zoals beloofd een update voor wat betreft de beste instelling van de eindversterker, daarmee bedoel ik feitelijk de instelling waarbij er netto het meeste uitgangsvermogen wordt geleverd. Onderstaande twee plots geven twee groepen metingen weer, de ene met spanningen over R19 van 40 t/m 55V, de andere met spanningen over R19 van 55 t/m 65V. Wat blijkt is dat 55V een optimum geeft waarbij de versterker netto het meeste uitgangsvermogen levert bij een zo laag mogelijke vervorming. Je ziet in de 40-45-50-55V plot duidelijk dat met het vergroten van de spanning over R19 we met elke 5V stap een verbetering zien. Bij een spanning van meer dan 55V over R19 gebeurt het omgekeerde, bij 60 en 65V loopt de versterker eerder tegen een maximum aan, bij een lager uitgangsvermogen.

Spanning R19 - 40-45-50-55V

Spanning R19 - 65-60-55V

Ik heb dit nog verder proberen te optimaliseren door de weerstanden R12 en R16 te schalen in de hoop dat ik er nog meer uit kan slepen, echter verder dan pakweg 12W in 8R kom ik niet, zie onderstaand schema met R12 en R16 gewijzigd naar 47K, dit gaf het hoogste maximale uitgangsvermogen, wederom bij 55V. Ingetekend met een * zijn de gemeten spanningen bij het prototype.

Schema 6C33 SE eindversterker

Maximaal uitgangsvermogen met R19=55V

De vraag die mij bezighoudt is uiteraard de volgende: waarom zie ik een soort brick wall rond de 12W/8R, en waarom heeft een hogere ruststroom (en daarmee een hogere spanning over R19) hier geen effect? In de simulator zie ik namelijk een duidelijke toename in uitgangsvermogen tot pakweg 16W zonder de brick wall die ik hier in de meting terugzie?

[Ah!buis]

Wat gebeurt hier allemaal
De tegenkoppeling naar U2 overhoop. 470µ (C1) in serie met 22k (R9) ? En de 1,24V aan de verkeerde kant C1.
Kathodeweestand U1 een nulletje teveel (zou er 82k zetten).
En dan R12+R16 groter, blijft er minder over voor U3+U4, zou wel's te weinig kunnen zijn.
R12 kleiner geeft ook een grotere wisselstroom (de stuurspanning voor 6C33 zit erover) waarschijnlijk teveel voor U4 (teveel stroom bij te lage spanning).
Eigenaardig, bij de UGT staat L1=8 en L2=200m dat is 1/40. Krijg je 320Ω bij 8Ω ipv 600Ω
Ruststroom verkleinen geeft minder uitgang, loopt vast tegen de nul.
Verhogen kan tot niet meer dan half de verzadigingsstroom voor max laag.
Voor 600Ω zou de voedingsspanning wat hoger moeten.Met deze voeding zou 500Ω het meest leveren (bijv 6Ω op de 8Ω aansluiten), misschien een watt of twee meer.
Spanning kan hoger door R19 weg te laten.Vraagt een andere manier om de eindbuis (stabiel) in te stellen, wordt een heel andere versterker.
Anne

[SSassen]

Ai! Mijn excuses Anne, ik had m'n reactie aangepast en nieuwe bestanden ge-upload, maar ik zie nu dat ik het verkeerde schema heb ge-upload. Hieronder is de status quo van dit moment, ik zal ook mijn vorige post even aanpassen.

[SSassen]

Spanning kan hoger door R19 weg te laten.Vraagt een andere manier om de eindbuis (stabiel) in te stellen, wordt een heel andere versterker.

Zullen we dat eens proberen? Waar ik vanmiddag namelijk tegenaan liep is dat de vervorming alle kanten op schiet als je een feitelijke luidspreker aansluit in plaats van een 8R/50W weerstand, omdat in de opzet hierboven de secundaire wikkeling, en daarmee de luidspreker, uiteraard direct in serie staat met de 2K2 op de kathode. Dat verklaart ook meteen het schema dat ik eerder heb ge-upload, ik was even aan het kijken of we hier omheen konden komen door de tegenkoppeling anders aan te pakken. Voor de volledigheid nog even de voeding zoals ik 'm nu gebruik, let op dat de 30H/40mA smoorspoel is vervangen door een weerstand, R2, met een weerstand gelijk aan de Rdc van de smoorspoel, pakweg 500R.

[SSassen]

P.s. ik zit niet aan deze voedingstrafo vast, ik heb onderstaande twee trafo's ook nog op de plank staan:

Hammond 370HX
http://www.hammondmfg.com/pdf/EDB370HX.pdf

VanderVeen VDV-POW80
https://www.mennovanderveen.nl/cms/inde ... en-project

[Ah!buis]

Bij nader inzien is een hogere voeding niet te doen.Je zit zo in een verboden gebied en teveel dissipatie.
Een wat grotere ruststroom moet wel kunnen (Pa=50W) om richting 15W uit te komen.Of het de moeite is?
Zou er dan zo uitzien

Ook R6 maar van 470 naar 47k en de trafoverhouding verandert.
Nog een plezierig jaareinde
Anne

[SSassen]

Bedankt Anne, ik ga ermee aan de slag, de beste wensen voor 2022!

[Ah!buis]

Ondertussen nog gekeken wat de gevolgen zijn van het vervangen van R12 en R16 door 47k.
Het verschil met 68k en 10k is niet zo groot als ik had verwacht.Doordat de ruststroom kleiner is komt de max stroom ongeveer even hoog als eerst.De minimum stroom is wel stuk lager.
Door de kleinere R12 is de versterking minder, meer ingangsspanning nodig en tegenkoppeling kleiner.
Belangrijkste verschil is de uitstuurruimte. Naar negatieve kant is er bijna geen ruimte over.En die ruimte is nodig omdat de eindbuis in negatieve richting meer sturing nodig heeft voor eenzelfde stroomverandering.
Normaal zorgt de tegenkoppeling voor de asymetrische aansturing, maar zonder ruimte geeft dat enkel meer vervorming bij hoog vermogen.
Anne

[SSassen]

Bedankt Anne, da’s wel héél toevallig, ik wilde daar nog op terugkomen, je hebt dus kennelijk m’n gedachten gelezen? Ik wilde R12 en R16 feitelijk optimaliseren in de praktijk door de waardes zo te kiezen dat de versterker zo symmetrisch mogelijk clipt. Morgen ga ik hiermee aan de slag.

Ook wil ik morgen nogmaals naar de globale tegenkoppellus kijken want zodra ik een luidspreker aansluit ipv. een 8R dummyload laten de metingen zien dat de vervorming fors groter is. Dit is uiteraard logisch omdat een luidspreker geen constante impedantie heeft, maar ik wil toch kijken of we dit kunnen optimaliseren.

[MarcelvdG]

Geen idee of dit van toepassing is, maar...

Stel je voor dat je een volmaakt lineaire versterker hebt met een uitgangsimpedantie groter dan nul. Belast je die met een lineaire weerstand, dan is de vervorming per definitie nul. Belast je die met een luidspreker, een gewone niet helemaal lineaire luidspreker, dan trekt de luidspreker een vervormde stroom die over de uitgangsimpedantie van de versterker een vervormde spanningsval geeft.

Hoewel de versterker zelf niet vervormt, is de uitgangsspanning bij belasting met een luidspreker dus vervormd.