architect schreef:
Is dit een technische objectieve beschrijving van de kabel die in de vorm van metingen te controleren is
of een omschrijving van je eigen psychische gesteldheid die sterk gerelateerd is aan de verwachting die je hebt ?
voor een stukje muziekbeleving op deze wijze ook graag aangeven :
- favoriete temperatuur
- favoriete luisterschoenen en effect op hoog een laag weergave
- favoriete eten voor en na een optimaal luistermoment en een uitgebreide omschrijving van het geluidseffect
- favoriete mate van vermoeidhei, luister je liever 'sochtends of savonds laat
- favoriete kleur van de luidspreker maar uiteraard ook van bron en kabels
- pilletjes kunnen ook een effect hebben op de geluidsbeleving
Ondanks de cynische toon van het bericht van architect lees ik daarin ook wel constructieve dingen.
Er mist een goede methode om subjectieve waarnemingen enigszins betrouwbaar te objectiveren.
Technische metingen mbt het materiaal verklaren tot op heden onvoldoende de variantie in waargenomen verschillen tussen o.a. kabels (of condensatoren of audiomeubels, etc.) maar evengoed ook tussen luidsprekers. Dat blijkt ook uit mijn simpele experiment, dat ik hierboven met jullie wilde delen ter lering en vermaak, waarin ik twee kabels heb vergeleken. Geen verschil. Toch hoorde ik dat wel.
Dat het op dit moment niet technisch meetbaar is, ligt dat dan direct per definitie aan de psychische gesteldheid van de luisteraar? Niet perse toch? De wereld is meestal niet zo zwart wit. En ik vind het jammer als er gezegd wordt: als het niet meetbaar is dan is er ook geen verschil. Dan eindigt de conversatie namelijk.
Na goed, mogelijk is het wachten op nieuwe inzichten en/of betere of andere meetapparatuur. En mogelijk ligt het alleen maar aan de veranderlijke menselijke waarneming. Het zal ongetwijfeld een wisselwerking zijn tussen allerlei factoren. Vroeger dacht men dat alles nurture was en toen dacht men dat het allemaal nature was en nu is de algemeen heersende overtuiging dat het een wisselwerking is.
Anyhow, terug naar audio. Het is een feit dat grote groepen luisteraars verschillen menen te horen tussen bijvoorbeeld kabels. Zijn dit dan allemaal mensen die aan de pillen zitten of van schoeisel gewisseld hebben tegelijk met het verwisselen van hun kabel? Ik denk het niet maar dat is (ik ben er bewust van) een mening.
Dus: totdat er een methode is om 100% van alle ervaren verschillen middels technische metingen te verklaren, zijn we overgeleverd aan het beschrijven van subjectieve ervaringen. Laten we dat dan zo goed en betrouwbaar mogelijk doen.
Vanuit de assessment psychologie, en mogelijk ook andere wetenschappen, zijn daar best leuke methodieken voor. Criterium gericht beoordelen bijvoorbeeld. Daarin beoordeel je eigenschappen van mensen (maar zou m.i. ook van een muziek installatie kunnen zijn) en maak je vooraf concrete afspraken over welke onderwerpen van belang zijn (meestal in relatie tot een bepaalde functie). Je werkt met heldere definities van die eigenschappen en je legt ook zo concreet en waarneembaar mogelijk vast welke waarneming welke beoordeling krijgt.
Als voorbeeld:
Karaktertrek consciëntieusheid:
Je maakt bijv. een vijfpuntsschaal met twee ankers. Links een anker met waarneembare gedragingen die horen bij zeer slordige medewerkers en rechts een anker met waarneembare gedragingen die horen bij de meest geordende werknemers. Daartussen nog gradaties.
1.Komt zeer zelden afspraken na, is vaak zaken kwijt, etc.
...
5. Levert altijd op tijd of voor de deadline, werk is foutloos, etc.
Consciëntieusheid kent meerdere facetten die je los zou moeten definiëren en beoordelen maar je snapt het punt.
Voorts kun je ook nog werken met meerdere beoordelaars om zodoende de (inter)beoordelaar betrouwbaarheid te toetsen. M.a.w. zit men enigszins op één lijn? Maar ook: beoordeelt persoon A extremer of juist voorzichtiger dan persoon B. Je kunt vervolgens data verzamelen tav beoordelingen en tav beoordelaars en dat normeren en of corrigeren voor stelselmatige individuele afwijkingen.
Evt. zou je bij beoordelaars van audio nog objectief kunnen vaststellen hoe sensitief hun oren/hersenen zijn. Je zou bijvoorbeeld kunnen kijken in welke mate de luisteraars nog in staat zijn om kleine frequentieverschillen nog te onderscheiden door twee tonen te laten klinken en te vragen of er een verschil is ja of nee. Je begint met redelijk grote verschillen en werkt naar steeds kleinere verschillen toe, totdat er niet meer beter gepresteerd wordt dan kans. Hoe kleiner het verschil in frequenties, hoe hoger de score. Of je kunt kijken in hoeverre zij in staat zijn om bewust gegenereerde vervorming in een audiosignaal te herkennen. Dan ook nog een piepjestest bij de audicien over het gehele frequentiespectrum en dan weet je al heel wat. Heel meetbaar allemaal.
Welke onderwerpen dan voor een audiotest beoordeeld zouden moeten worden, schud ik niet zo even uit mijn mouw. Denk aan klankkleur/timbre, prat, diepte, breedte, warmte, vervorming, luistermoeheid, etc.
Daar kun je natuurlijk heel lang over discussiëren maar beter is om daar eens een literatuuronderzoek of veldstudie naar te doen. Daar is vast al wel over geschreven.
Ik heb trouwens wel eens zo'n beoordelingsformulier gezien, volgens mij van Wilson Audio voor het finetunen van de luidspreker opstelling in een ruimte. Ik denk - en hoop - dat verschillende fabrikanten met soortgelijke gestandaardiseerde methodes werken voor het ontwikkelen van hun producten. Misschien hebben sommigen die wel openbaar gemaakt. Ik heb het niet gegoogled.
Anyhow. Een heel verhaal. Ik weet niet of je het al die moeite waard vindt, maar hey, het is wel een stuk objectiever dan mijn beschrijving hierboven. Ik kreeg toch het idee dat je je eraan stoorde. Dat is ook zo zonde.
Ik kan wel zeggen dat ik er persoonlijk geen zin in heb. Het boeit mij echt te weinig wat de wetenschappelijke verklaring is van een - in mijn oren - betere kabel en of die verklaring er überhaupt is en of dat dan aan de kabel ligt of aan de luisteraar of de interactie tussen beiden of nog een andere oorzaak.
Hij gaat trouwens steeds beter klinken, die gekke kabel met dat gekke kastje erin.
