het bouwen van Hiraga Le Monstre (8W)

[audiomanics]

Ik heb nog een paar zakken van de originele Toshiba transistoren, een paar mooie koellichamen en wat printjes liggen.. En al heeeel lang een hele verzameling papierwerk van die versterker…
Is het de moeite om een klein kapitaal uit te geven aan een stuk of tien hele dikke 0,1F elco's, eventueel een paar accu's (en de rest van het geneuzel), een mooie stevige kast te frezen etc?
Voor ik overga tot de aanschaf van de elco's wil ik toch eerst even bemeten of de versterkers sowieso al werken..anders is het echt weggegooid geld en moeite..

Kees

[Pjotr]

Alweer Kees? Dat ging je 10 jaar geleden ook al doen en daarna nog een paar keer Zoek het allemaal nog eens terug. Is hier toch wel zat over geschreven. Als je hem nu nog wilt bouwen, zou het uit curiositeit zijn: Heel veel kilo's elco voor een paar watt. Zou daar geen extra kapitaal meer in gaan investeren. Je moet er dus speakers aan hangen met een flink rendement wil het lonen. En omdat de Ri vrij hoog is ga je de invloed van de versterker snel horen. De match tussen versterker en speakers komt vrij kritisch. Hier een luisterimpressie van de gereviseerde Le Monstre van Norbert (BertXXL) op zijn JMR Opera speakers: viewtopic.php?p=1757084#p1757084 Eerlijk gezegd Kees, ben jij inmiddels niet al een beetje "Te groot" geworden voor deze versterker uit vervlogen jaren?

[audiomanics]

Waarschijnlijk wel…. maar het blijft wel kriebelen omdat ik nog zoveel van die torretjes heb liggen.. al die jaren dus…
Heb er ook best nog wel wat werk in gestoken destijds om een paar echt mooie printjes te ontwerpen waar de transistoren ook thermisch gekoppeld kunnen worden..
Ik kan in ieder geval beginnen om die printjes te gaan volbouwen.. moet misschien nog een paar tientjes aan onderdelen bij elkaar harken... en dan eens uit een labvoeding of een paar accu's voeden..
Heeft ook niet zoveel toegevoegde waarde want mijn 300Bxls-SE werkt ook nog steeds heel fijn, maar bouwen en ontwerpen van knappe kastjes is zo leuk….
Kees

[Shadow]

Misschien is CA mk2 wat voor je Kees?

[Pjotr]

Als bouwkluif wel misschien maar ik heb toch wel twijfels over de match met rest van de set van Kees. Dan zou de MK1 eerder in aanmerking komen. Of misschien een tamme 100W versie van de MK2? Dat zou kunnen. Maar dan heeft ie wel heel iets anders dan een 300B SE Of een Hiraga Le Monstre!

[audiomanics]

Kunnen mijn Lowther EX4 speakertjes niet aan… Zijn toch te duur om ze op te blazen…
schrik niet:
http://www.bd-design.nl/contents/en-us/d189.html

Kees

[democles]

schrik niet:

[anonamemouse]

Kunnen mijn Lowther EX4 speakertjes niet aan… Zijn toch te duur om ze op te blazen…
schrik niet:
http://www.bd-design.nl/contents/en-us/d189.html

Kees

Daar klinken ze dan ook echt wel naar...

[Pjotr]

Kunnen mijn Lowther EX4 speakertjes niet aan… Zijn toch te duur om ze op te blazen…
schrik niet:
http://www.bd-design.nl/contents/en-us/d189.html

Kees

Mwah de MK1 speelt ook bij lage output erg fraai hoor. Die gaat jouw Lowthers echt niet aan het schrikken maken. 'Tis jammer dat je niet om de hoek woont. Zouden we het eens kunnen proberen...

Als je met de Hiraga jouw Lowthers wilt gaan aansturen en je hebt alles liggen zou ik zeggen: Doen! Ik heb het natuurlijk niet zelf gehoord maar het zou best wel eens een goed huwelijk kunnen zijn. Al blijft dat een gok En zo niet, een net gebouwde Hiraga LM ben je volgens mij zo weer kwijt. Zou niet moeilijk gaan doen met accu's. 200.000uF - 500.000uF per rail en een 250 VA ringkern (of 100 - 120 VA per kant) is voldoende.

[audiomanics]

200.000uF - 500.000uF per rail en een 250 VA ringkern is voldoende.

Klinkt bijna zoiets als "voor een kleine stadsauto is 1500pk wel voldoende"
Maar juist die capaciteit schijnt wel dat extra aan die versterker te geven..

Kees

[ds23man]

Wat is er zo byzonder aan die Ex4 dingen?

http://www.loudspeakerdatabase.com/Lowther/EX4

Zijn 9" middentoners met een gevoeligheid van 95db, met 8 watt kom je dan niet verder dan 104db ( boven de 350Hz)

[Pjotr]

200.000uF - 500.000uF per rail en een 250 VA ringkern is voldoende.

Klinkt bijna zoiets als "voor een kleine stadsauto is 1500pk wel voldoende"
Maar juist die capaciteit schijnt wel dat extra aan die versterker te geven..

Kees

Misschien kun je ook met minder af. Ik speelde destijds met 60.000uF en Plipse AD9710M's. Dit ding heeft een PSRR van nulkommaniks en dan gecombineerd met hoog rendement speakers... dat vraagt wel om flinke buffering. Dat zou je zelf nader uit moeten proberen.

[audiomanics]

Wat is er zo byzonder aan die Ex4 dingen?

Ze zijn zo slecht en duur dat ze alleen in een goede behuizing goed klinken. Het duurt ook weken, zo niet maanden voor ze los komen. tot die tijd klinken ze hard en schel. De kegel of plug bepaalt ook het klankbeeld in behoorlijke mate. Die zwarte faseplug had ik al vrij snel vervangen door een zelfgemaakte hardhouten bullet (gelakt met vioollak… ook dat maakt uit had ik al gemerkt .. al komen we nu al aardig op het terrein van kurk in de CD-speler..)
Maar ik ben er blij mee (en met mij nog een redelijk aantal wereldbewoners)
Zijn wel luidsprekers die zich eigenlijk alleen goed voelen bij buizenversterkers van 0-50W ofzo.. Ik denk dat als je er een robuuste transistor-versterker met een koppelfactor van 1000+ op zet dat het heel erg gaat tegenvallen.. Kan zomaar..
Kees

[Pjotr]

Wat is er zo byzonder aan die Ex4 dingen?

Zijn wel luidsprekers die zich eigenlijk alleen goed voelen bij buizenversterkers van 0-50W ofzo.. Ik denk dat als je er een robuuste transistor-versterker met een koppelfactor van 1000+ op zet dat het heel erg gaat tegenvallen.. Kan zomaar..
Kees

Daar ben ik nog niet van overtuigd Kees. de CA MK1 gaat over de 100K (bij 1 kHz) en valt ook op vintage speakers beslist niet tegen. En mochten de speakers met zoveel controle zich niet happy voelen dan is een serieweerstand zo er tussen gefikst. Het "romige" buizengeluid krijg je daarmee natuurlijk niet.

[Shadow]

Wat is er zo byzonder aan die Ex4 dingen?

Ze zijn zo slecht en duur dat ze alleen in een goede behuizing goed klinken. Het duurt ook weken, zo niet maanden voor ze los komen. tot die tijd klinken ze hard en schel. De kegel of plug bepaalt ook het klankbeeld in behoorlijke mate. Die zwarte faseplug had ik al vrij snel vervangen door een zelfgemaakte hardhouten bullet (gelakt met vioollak… ook dat maakt uit had ik al gemerkt .. al komen we nu al aardig op het terrein van kurk in de CD-speler..)
Maar ik ben er blij mee (en met mij nog een redelijk aantal wereldbewoners)
Zijn wel luidsprekers die zich eigenlijk alleen goed voelen bij buizenversterkers van 0-50W ofzo.. Ik denk dat als je er een robuuste transistor-versterker met een koppelfactor van 1000+ op zet dat het heel erg gaat tegenvallen.. Kan zomaar..
Kees

Single ended klasse A dus

[ds23man]

Blijkbaar is het toch wel veel te moeilijk om datasheets te lezen, bij deze driver ( in een oneindige baffle) moet je 100 watt erin pompen om een geluidsdruk van 95db op 100Hz te halen...

[Shadow]

Daarom zit ie ook in een expo hoorn

[audiomanics]

Alvast even een opzetje gemaakt.. Ik heb nog een paar fraaie koellichamen uit een oude Philips kleuren TV die mooi in de ronding meelopen.
De boven en onderzijde krijgen nog een bolling zodat de kanten op gelijke hoogte komen met de koellichamen, maar dat wil me nu nog even niet goed lukken in dat tekenprogramma.

Met kleurtjes:

En zonder de bovenkap:

Kees

[Pjotr]

Mooi Kees! Je hebt niet overdreven veel koeling nodig. Zo met het elektronisch timmermansoog heb je aan de profielen die je daar hebt ruim genoeg. Neem aan dat die middenplaat ook van alu is? In dat geval zou ik die thermisch isoleren van de koelprofielen. Zodat je niet de kast en elco's nodeloos heet stookt.

[audiomanics]

Die aluminium middenplaat (12mm dik) wordt de drager van het geheel, ook van een subframe daaronder. De koellichamen zitten alleen met een vlak kantje aan de zijkant tegen dat middenframe aan.. Zal nog wel wat warmte overgedragen worden maar de koellichamen hangen in principe los van de kast.. Je moet ze toch ergens aan vast zetten.. Deze koellichamen meten 139,5 breed en 95 hoog.. Omdat ze uit oude Philips Matchline CRT KTV's gesloopt zijn en die info allang verwijderd is kan ik absoluut geen vergelijkbaar profiel vinden bij de diverse fabrikanten (oa fisher) dus over het aantal graden per watt kan ik niets zeggen..

De beoogde elco's (0,1F per stuk) zijn 50 rond. in het middenframe zijn de gaten 52 rond..
Frontje zit alleen aan de zijkanten tegen het middenframe. De bedoeling is dat er aan de achterkant een aantal smdledjes verzonken worden die in bedrijf het plaatje aan de achterzijde verlichten waardoor het los lijkt te komen van het geheel (soort ambilight) weer eens wat anders dan het standaard ledje op de voorkant..
Kees

[Pjotr]

Oh, dan komt dat wel goed. Schat dat die profielen zo rond de 1 gr/w uitkomen. Die kun je rustig op 50 - 60 gr. laten lopen (bij de transistoren gemeten). Zou anders even een plankjesversie maken als je de printjes in elkaar hebt om te testen.

[audiomanics]

Tuurlijk.. ook voordat ik de elco's ga bestellen..
Kees

[Ivo]

Wat is er zo byzonder aan die Ex4 dingen?

http://www.loudspeakerdatabase.com/Lowther/EX4

Zijn 9" middentoners met een gevoeligheid van 95db, met 8 watt kom je dan niet verder dan 104db ( boven de 350Hz)

Frequentieverloop boven een zeker punt (was het niet ergens rond de 800Hz?) neemt met een sprongetje toe, en een zeker punt daarboven nog meer. In de orde van groote van 6dB en nog eens 6dB. Zeg ik op geheugen. De verschillende afstemmingen van kasten richten zich op a) verstrooien van teveel hoog, danwel b) opkrikken van het gebied onder 800Hz, danwel c) beide strategieën. Het is een kwestie van smaak en persoonlijke criteria of je vindt dat dit ook succesvol is. In ieder geval is er balans uit te kietelen, en/of meer effectieve gevoeligheid dan die 95dB.

En verder tja. Hoe meer het frequentieverloop richting lineair getrokken wordt met DSP, hoe normaler het gaat klinken.

[richard]

Een versterker met een hoge inwendige weerstand is ook gunstig voor het frequentieverloop.

[audiomanics]

Ik wist zeker dat ik alle transistoren ruim op voorraad had, maar twee zakjes zijn niet vindbaar.. (waarschijnlijk kom ik die weer tegen als de versterker klaar is..)
Dus maar even gezocht naar een paar nieuwe toshiba's.. en gevonden... en de versterkerprintjes af gemaakt..
Omdat de Y versie van je JFET's echt niet te vinden waren heb ik de GR genomen. Daarvoor moesten de weerstanden, die voor de ruststroom instelling belangrijk zijn, wel een stuk lagere waarde hebben. Nu is de ruststroom na een half uurtje stabiel op 0,6A. Hij begint, koud, op 0,49A maar loopt al vrij snel op naar die 0,6 naarmate de temperatuur van het koellichaam stijgt.
Even mijn werkplaatsspeakertjes er aan gehangen en dat klinkt verdomd niet verkeerd, ook al heb ik ze nu nog zonder die hele batterij aan elco's, gewoon op mijn Labvoeding..
Eigenlijk wel zo goed dat ik toch besloten heb om die 1,2 farad aan elco's deze kant te laten opkomen.
We gaan dus verder met de bouw.

De monstertjes:

Kees