Nog een Cleo 6

[Jan Geert]

Hallo,

Ik heb al geruime tijd een Cleo 5 in mijn bezit. Een aantal jaren geleden gekocht van een zelfbouwer, voor zover ik weet niet iemand van hier. De prijs was redelijk, en het materiaal goed. De behuizing was niet echt mijn kopje thee, het leek me deels een Velleman buizen eindversterker kast, en het paste niet allemaal even goed. (foto verkoper)

Er zit inderdaad een PGA printje in met een display en de bediening is zeer deftig zoals onze zuiderburen zeggen. Bij inschakelen gaat hij eerst op 'Heating' voor 30 seconden en dan wordt de ingang vrijgegeven en verschijnt er 'ramp up' wat betekent dat het volume wordt opgedraaid naar de laatst bekende stand.
Van binnen zag het er allemaal erg netjes uit (foto verkoper)

Achter de kap was het echter nogal druk: 5 trafo's en 4 smoorspoelen vechten op een plaatsje:

Tijd voor renovatie, dus. In eerste instantie dacht ik dat het onderdeel zou worden van de 'serieproductie' die ik vorig jaar heb gedaan, maar daar zat al een voorversterker in, dus was er geen echte aandrang om hier op stel en sprong meer verder te gaan.
Er waren ook nog wat probleempjes te overwinnen:
- de oorspronkelijke vv neemt nogal wat 'vloeroppervlak' in beslag. Er zit nu eenmaal een enorme hoop ijzer in dat ding. Na passen en meten blijkt ook de ingangsprint met de PGA een boosdoener: het ding heeft alleen al 2 trafo's nodig, 1 voor standby en 1 voor run.
- Zoals Dick op zijn website al aangeeft is de '5' wat problematisch aan het worden. Ba en PTT2S buizen heb ik genoeg, maar de P voeten van de AZ1 zijn nogal storingsgevoelig en ook de Ba zelf is enorm gevoelig voor brom. Het gebeurt regelmatig dat tijdens het luisteren er door opwarming ineens een overgangsweerstand in een buisvoet ontstaan met allerlei bijgeluiden tot gevolg. het ding is nauwelijks stil te krijgen.

Dus: we maken er een Cleo 6 van. daar is geen extra materiaal voor nodig, alles is op voorraad. De buisjes in deze versie gloeien allemaal op 6.3 volt, maar met de oudere trafo's is dat eigenlijk geen probleem. De trafo's die ik heb dateren eigenlijk nog van de Cleo 4, en hebben 2-0-2, 3.15-0-3.15, 4-0-4 en 0-9 aan boord. Meer dan genoeg om alles netjes van de juiste spanning te voorzien.

[Jan Geert]

Eerst de kast maar eens maken. Ook nu weer is deze vv onderdeel van een groter project. Er worden gelijk een cd loopwerk en DAC bij gebouwd. Later volgen nog in dezelfde stijl de 'Audioot Tribute' monoblokken, maar daar moet ik nog wat over de constructie nadenken want die dingen worden onmogelijk zwaar.

De ombouw is van multiplex, met een 2 maal 3 mm lagere lijst aan de binnenkant waar de boven- en onderplaat op rusten.

Oorspronkelijk was het plan om er deze volume regelaar in te zetten:

En dan zou de voorkant eenvoudig worden, met 2 draaiknoppen en een netschakelaar met ringverlichting

Ik heb heel wat zitten emmeren met kleur en type lak, maar uiteindelijk bleek een fris type blauw op waterbasis met een klein rollertje zeer goed te werken, in combinatie met olijfgroen gespoten bovenplaten. Waar er buizen zitten wordt een 'inleg' geplaatst van 1.5mm roodkoper. Een beetje a la Audionote.
Omdat ik nog 2 andere apparaten had in deze serie, elk met een display midden voorop, kreeg ik toch het idee om dit met de Cleo ook te doen. Niet met het PGA printje, maar ik heb ook een Tentlabs volume control. Die zit in de 845 die hier dagelijks dienst doet, maar ik kon de verleiding om de 3 apparaten enigszins eenvormig te maken toch niet weerstaan en de regeling werd uitgebouwd om in de Cleo dienst te gaan doen. De Akustyk gaat in de 845.

En zo stonden de 3 apparaten klaar om te worden gevuld met electronica. Links de Cleo. de 3-hoekige uitsparing is waar de 3 versterkerbuizen komen op een koperen plaatje, de sleuf meer naar links is voor de 6X4 gelijkrichters, ook op koper.
Er is ook een uitsparing voor een display gekomen, in dezelfde maat als die van de DAC. Links ervan een extra gat voor een knop met verlichting. Ik wil de ingangskeuze op een aparte knop hebben, ik vind het indrukken van de volumeregeling om dit te doen altijd maar een beetje suf.

[Muug]

je behuizingen doen me hier aan denken

Overigens nu al proficiat met je nieuwe set !

[Jan Geert]

Er wordt nu van binnen van alles in gezet. En op gezet...

en met de donkergroene kapjes, even passen.

Foto's zijn gemaakt met de iPad, dus kwalitatief uiterst teleurstellend.
Er is ook een gaatjes print geplaatst voor de hulpspanningen: 2 maal 6.3v DC voor de 6N30P en de D3a, en 12V voor de leds, met een step-down erachter voor de Tentlabs print.

Een paar woorden over de print van Tentlabs: hoewel dit een DIY product is, is het een wat problematisch ding. Dit komt omdat de front print, die de draairegelaar, het display en de infraroodontvanger bevat, mijns inziens verkeerd is ontworpen. In ieder geval zou ik er de 3 onderdelen los hebben bijgeleverd om zelf te bepalen waar op het front ze moeten komen. Zoals het nu is zitten ze te dicht bij elkaar, en bij gebruik van een normale diameter volumeknop zit dat ding gewoon voor de infraroodontvanger.
Desolderen is eigenlijk geen optie, de print is fragiel en de pootjes zitten strak in de gaatjes, dus je maakt het onherroepelijk stuk.
Ik heb de regelaar maar van de print afgeknipt, en vervolgens met een draadboompje weer opgesoldeerd.

En we passen ook even de binnenkant. De condensatoren zijn nogal een beetje erg groot, dus het is wat passen en meten hoe alles moet komen te zitten.

[democles]

Mooi werk Jan Geert

[Jan Geert]

Niet veel energie die weekend....

Toch me ertoe gezet om de gloei aan te leggen, en de Tentlabs volume control aan te sluiten.

Omdat ik op beide trafo's maar 1 'echte' 6,3v wikkeling heb, gebruik ik die voor de 6X4. Voor de 6N30P respectievelijk beide D3a's gebruik ik van elke trafo een 4-0-4 wikkeling als 8v en richt ik gelijk en stabiliseer. In het originele schema is de gloei van de D3a op wisselstroom, maar hier gaat dat niet zomaar.

Tijdens het aanleggen:

gebeurt er toch iets om te vermelden.

ten eerste: ook hier is de 6.3v wisselstroom wikkeling vrij stevig. Dat is meestal zo, dus altijd even meten. Hier, met een 6X4 die toch 600mA trekt, blijft de spanning hangen op 6.75v. Met een weerstand in serie is dat te tunen op 6.3v.
2: ik begrijp het niet, nu heb ik alweer gedoe met die 4940v5 1.5A low drop regelaars. Omdat ik wat ruimtegebrek heb, en ruim voldoende spanning, ga ik voor indirect gegloeide buisjes niet met LM317 en zo aan de slag, dat kan eenvoudiger met een vaste 5v regelaar met 2 extra diodes. Dat gaat met de 4940v5 in eerste instantie ook, meet precies 6.3v, maar als ik de buizen erop aansluit kukelt de spanning opeens naar (bijna) 0. Dan maar een paar 7805 types erin. Dat werkt gewoon wel. Nou ja.

En ook nog maar even een montage strip tussen de D3a's en de 6N30P. Die mu-stage heeft best nog wel wat onderdelen, om dat nu helemaal zwevend te doen is misschien wat teveel van het goede.

Alles erin en meten maar. Ziet er goed uit.

We zetten hem even weer rechtop voor een fotootje:

nog een wat crappy foto van de buisjes op gloei:

Zo, nu kunnen we verder met het plaatsen van de fancy onderdelen Het eind is alweer in zicht.

[BertDB]

Heel tof (deftig? ) gebouwd.
Speciale kleurtjes wel waar je voor kiest, maar verschil moet er zijn !

Gaat prima met zo'n 78xx regelaar zolang ze maar voldoende koeling hebben. Vergeet geen zenertje te plaatsen op de uitgang, het laatste wat je wil is je dure buisjes om zeep helpen met een te hoge gloeispanning omdat zo'n regelaar er plots anders over denkt ..
Ik gebruikte ze vroeger zo goed als niet voor de gloei omdat ik ook wel eens wat probeerde met direct verhitte buisjes. Dan ruist zo'n 78xx wel een pak meer dan een LM317, maar voor indirect geen issue .

De behuizing van de verkoper deed me overigens wel lachen, best goed gevonden !
Transfo's netjes onder 90°, en nog dure componenten gebruikt ook (black gate C's in de voeding en mesh gelijkrichters...).

[Jan Geert]

Hallo Bert,

In het echt zijn de kleuren gelukkig wat 'dieper' en stemmiger. Ik zou ze eens buiten moeten zetten om foto's te maken. Met dat kunstlicht ziet het er altijd net wat anders uit.Ik ben trouwens een paar keer van kleurenschema gewisseld, ik was niet erg tevreden. Toen dacht ik: waarom geen fris uiterlijk en een beetje meer primair qua kleur? bevalt prima, ik vind het erg mooi.
Dat van die zeners heb ik nog niet eerder gezien. Best een goed idee eigenlijk. Ik heb volgens mij nog een rolletje 6.3v zeners liggen. De koeling is zoals je kan zien best fors, maar er is eigenlijk geen ruimte voor meer. In mijn Aikido die ik vorig jaar heb gebouwd had ik wat problemen met uitvallende 78S12 regelaars. Daar heb ik toen op aanraden van Anne een 10ohm weerstand over de regelaar geplaatst om hem te ontlasten. Zou hier ook een optie zijn.

Inderdaad was er niet echt op onderdelen bezuinigd door de originele bouwer, al had hij dan de 'gewone' AE smoorspoelen, en van een wat andere waarde. Omdat ik die goed in andere projecten kon gebruiken heb ik bij AE een set originele amorfes besteld.
De Black Gates.....ik heb serieus overwogen ze te verkopen gezien het feit dat een paartje zoals dit gebruikt op Marktplaats meer dan 300 euro opbrengt Maar zoals je ziet heb ik ze toch laten zitten. Samen met de Tentlabs module is het zo een beetje een 'cost no object' versterker geworden.Ik zou tenminste niet veel wensen overhouden, of je moet helemaal los gaan en alles van bulkfoil weerstanden en Duelund condensatoren voorzien. Hier komen 'gewone' Kiwames en Dale RN in, en Mundorf SiO of AmpOhm PiO condensatoren. Lijkt me ruim afdoende, objectief gezien al 'over the top'. Maar dat is ook leuk.

de AZ1 gelijkrichters en de PTT2S dht buizen zijn 'over'. Ik ga er vrijwel zeker niets meer mee doen. Temeer daar die ellendige P-voeten van de AZ1 eigenlijk allebei uit elkaar zijn gevallen.

[Jan Geert]

Na een dagje doorsolderen zit alles er nu in. Blij dat ik de soldeersteun tussen de D3a en de 6N30P heb gezet, zo een mu-stage is anders toch wat te lastig om hardwired to solderen.

Het past allemaal best netjes.

Na het schema nog een keer te hebben nagelopen gaat de spanning er gewoon gelijk maar op. Buisbezetting: 6x4W (2) van Raytheon NOS 1952, nieuw; Siemens D3a goldpin, (2) branduren onbekend (komt uit de cleo 5), Sovtek 6N30P (1), een uur of 100 gedraaid. het schema nog maar eens:

Omdat ik de trafo van de Cleo4 en later 5 gebruik, heb ik toch best wat meer hoogspanning: ruim 465vdc aan B+. Op de kathode van de D3a houd ik nog ongeveer 210v over. De kathode van de 6N30P heeft nog ruim 9v. Dit is ongeveer zoals verwacht, dus we sluiten alles gewoon maar een even aan.

Het werkt.

Nog niet volledig vlekkeloos. De versterker is best stil, maar bij stand van 33 en hoger van de tentlabs volume regeling is er opeens een brom. Niet hard, wel hinderlijk. Het ligt dus aan de Tentlabs module. Toevallig begint de brom precies als hij 'over de helft' gaat -het is een 64 stappen regeling.
Als iemand me suggesties kan geven waar dat aan zou kunnen liggen? Hij wordt gevoed met 8vDC (zwevend). De module is op 1 plaats aan massa gelegd. IN wezen heb ik hem zo jaren gebruikt in de 845 versterker. Bij de meeste muziek blijft het volume onder de 33, dus ik heb er nu even geen last van. Maar het moet er wel uit.

Voor de hoogspanning denk ik er nog over om in beide fasen voor de gelijkrichter een weerstand van iets van 50 ohm op te nemen. Dat brengt de hoogspanning wat omlaag, maar belangrijker verhoogt het de impedantie van de wikkeling zoals de 6X4 die ziet ook enigszins. Dat vindt die gelijkrichter wel zo fijn. De DC weerstand van de wikkeling ligt op ongeveer 230 ohm per fase dus 460ohm totaal. Met een 12.5uF als eerste condensator kan voor de veiligheid iets hoger geen kwaad

Voor nu even: Shigaclone eraf, Cleo bovenop de AKM DAC. Sfeerimpressie:

[Kappa7]

[Barry2001]

Waar is de massa aangesloten? Dit soort problemen is vaak even trial & error, als je je aan de basisregels versterkerbouw hebt gehouden. Wat bij m'n GU50PP versterker het laatste beetje brom weghaalde was een verbinding van de massa van de ingangsbussen direkt naar het gemeenschappelijke gnd punt.

Om zeker te weten dat het probleem in je ingang zit, als je direkt op de eerste buis de ingang losmaakt en dus de volujmeregeling afkoppelt, hoor je dan nog brom? Versterker staat dan 'vol' open.

[Jan Geert]

Je kunt op bovenstaande foto's enigszins zien hoe de aarde is gemaakt. De aarde van de ingangs/ uitgangsbussen is doorverbonden middels een draad die alle lipjes met elkaar verbindt. Van daar loopt een draad naar voren over de schakeling heen. De Volumeregeling aarde zit aan deze draad vast, met 1 van de aardpunten die bij de uitgang van de print zit. Daar zit deze 'bus' ook aan het chassis vast. Verder naar achteren komen dan de kathodes van het versterkercircuit. De draad komt uit op de nul van de laatste voedingscondensator.

Om zeker te weten dat het probleem in je ingang zit, als je direkt op de eerste buis de ingang losmaakt en dus de volujmeregeling afkoppelt, hoor je dan nog brom? Versterker staat dan 'vol' open.

Dat staat inderdaad even op de rol om deze week te doen om helemaal zeker te zijn. Wel een roosterlek weerstand plaatsen, want de Volumeregeling fungeert nu als zodanig. Ik verwacht er niet veel van, helaas. De versterker is gewoon stil van stand 1 t/m 32, bij de klik naar 33 en verder begint hij te brommen. Alsof hij daar een ander relais gebruikt wat niet goed werkt.

De print heeft geen aparte 'signaal' en 'voeding' aarde. Alle signaal aarde punten, zowel input als output zijn onderling doorverbonden. Je kunt/moet hem dus maar op 1 punt aan de nul van de rest van de versterker hangen Dat heb ik dus op de uitgang gedaan. De nul van de voeding zit intern aan de signaal aarde middels een 10k weerstand en een 1uF parallel (volgens de application note van Tentlabs).
Ik denk dat Guido Tent of Jos van Eijndhoven wel zo uit hun hoofd een suggestie zouden kunnen geven, maar die lezen hier niet geloof ik.

[Barry2001]

Bij de klik naar 33 begint hij te brommen zeg je, als je het volume dan verder omhoog draait, wordt de brom dan sterker of blijft íe gelijk in niveau? Heb je een scoop om te meten, hoeveel (mV) is dit? Verder heb je gelijk, een versterker moet gewoon helemaal stil zijn, niets zo vervelend als ander geluid dan muziek...

[Jan Geert]

Toch nog even een mogelijkheid:
Zoals je kan zien heb ik de opgesoldeerde cinch bussen verwijderd van de print. Ten eerste past het niet, ten tweede heb ik een hekel aan cinch bussen die op een print zitten gesoldeerd. Dat gaat op termijn altijd problemen geven bij veel aan- en afkoppelen.
Omdat ik constateerde dat alle aardpunten onderling zijn doorverbonden op de print, en de aarde niet is meegeschakeld, heb ik de aarde niet per aansluiting 'meegenomen' naar de print, maar alleen signaal kant naar de print gebracht, en alle nullen dus samengenomen en op de centrale aardleiding gezet. en de print dus met 1 aardpunt daar ook aan vast geknoopt. Dat is dus niet helemaal hetzelfde zoals het fysiek zat, maar het logische schema is wel hetzelfde.
Ik zou op de ingangen de doorverbindingen van de nul weer los kunnen maken en elke van de 4 ingangen met zijn eigen nul naar de print brengen. Wie weet helpt het. Het verklaart volgens mij niet waarom de brom bij stand 33 inzet, maar met aarde weet je het nooit.

[Barry2001]

de AZ1 gelijkrichters en de PTT2S dht buizen zijn 'over'. Ik ga er vrijwel zeker niets meer mee doen. Temeer daar die ellendige P-voeten van de AZ1 eigenlijk allebei uit elkaar zijn gevallen.

Even een zijsprongetje, die AZ1 voeten zijn inderdaad drama. Heb ze op m'n 300B versterkers zitten, en daar een andere voet onder gesoldeerd, was eigenlijk nog wel eenvoudig. Misschien een tip. Natuurlijk is het wel een ding als je de AZ1 ooit moet vervangen er dus ook een andere voet onder moet...

[Barry2001]

Toch nog even een mogelijkheid:
Zoals je kan zien heb ik de opgesoldeerde cinch bussen verwijderd van de print. Ten eerste past het niet, ten tweede heb ik een hekel aan cinch bussen die op een print zitten gesoldeerd. Dat gaat op termijn altijd problemen geven bij veel aan- en afkoppelen.
Omdat ik constateerde dat alle aardpunten onderling zijn doorverbonden op de print, en de aarde niet is meegeschakeld, heb ik de aarde niet per aansluiting 'meegenomen' naar de print, maar alleen signaal kant naar de print gebracht, en alle nullen dus samengenomen en op de centrale aardleiding gezet. en de print dus met 1 aardpunt daar ook aan vast geknoopt. Dat is dus niet helemaal hetzelfde zoals het fysiek zat, maar het logische schema is wel hetzelfde.
Ik zou op de ingangen de doorverbindingen van de nul weer los kunnen maken en elke van de 4 ingangen met zijn eigen nul naar de print brengen. Wie weet helpt het. Het verklaart volgens mij niet waarom de brom bij stand 33 inzet, maar met aarde weet je het nooit.

Die tulp bussen direkt op een print kan wel, moet je ze goed vastzetten aan je behuizing om de soldeerverbinding te ontlasten. Als het even kan probeer ik het ook te vermijden trouwens..

Eigen massa naar de print brengen ipv gemeenschappelijk zou wat kunnen doen, maar dan zou de brom na klik 33 mee moeten gaan met het volume. Doet íe dat, of blijft het constant in niveau?

[Jan Geert]

Bij de klik naar 33 begint hij te brommen zeg je, als je het volume dan verder omhoog draait, wordt de brom dan sterker of blijft íe gelijk in niveau? Heb je een scoop om te meten, hoeveel (mV) is dit? Verder heb je gelijk, een versterker moet gewoon helemaal stil zijn, niets zo vervelend als ander geluid dan muziek...

Als je het volume verder omhoog draait, blijft het niveau van de brom verder gelijk tot en met stand 64. Dus stand 1-32 stil, stand 33-64 brom.
Ik heb een scoop. Absolute niveau zou ik daarmee kunnen meten, maar het is gewoon zeer duidelijk hoorbaar, dus met moet gewoon weg.

[Barry2001]

Dan moet er op die Tentlabs print iets niet goed zitten zou je zeggen. Als het inderdaad gerelateerd zou zijn aan de grounding van je ingang zou je verwachten dat het met volume mee gaat.

[Ah!buis]

Even gekeken naar die Jos-Tent
Bij de overgang dat 't mis gaat schakeld een relais van weinig naar veel belasting over voor de op-amp die daar in zit.
Als de brom maar op één kant zit zou 't die relais kunnen zijn (hoeft niet) Met beide kanten is het mogelijk de voeding.
Anne

[Jan Geert]

Bedankt Anne.
Het zit aan beide kanten even hard. Voeding toch apart aarden?

[Jan Geert]

Ik zet hier toch het schema van Jos even neer voor de duidelijkheid. Het staat nog steeds online op zijn site overigens. http://www.vaneijndhoven.net/jos/switchr/design.html
Het schema van Tentlabs zal iets afwijken. Ik meet bijvoorbeeld bij volume vol open een serieweerstand van ongeveer 22k. Bij de versie van Jos zou dat zo te zien 10k zijn.

Ik voed het printje dus met 8 volt DC. Dat moet gaan volgens de handleiding. AC, DC maakt niet uit. Deze voeding zweeft en is dus niet geaard. Ik heb in het begin wat kleine problemen gehad, de regeling wilde niet lekker aan en resette steeds en viel uit. Dit leek te liggen aan een slechte verbinding bij de ingang van de voedingsprint waar de 0-9v van de trafo zit aangesloten. Na het opnieuw maken van de verbinding werkt het nu goed. Toch wat vreemd, maar eens meten wat de voeding doet bij de verschillende standen van de regelaar. Inderdaad schakelt de regeling 1 of meerdere relais afhankelijk van de stand van de volumeknop. Bij stand 33 zou ik trouwens denken dat alleen het -32db relais stroom vraagt, dus dat de belasting niet al te hoog zou zijn.

[Ah!buis]

Dus je hebt een passieve volumeregeling.Ik was gaan kijken bij de relaixed, is met versterkers erin.Hier doet de voeding er niet toe, is enkel voor de relais.
Het grote verschil met voor en na -32dB is de serieweerstand die de versterker te zien krijgt, is ineens veel groter.Zou dan toch brom zijn die de bedrading ergens oppikt, iets meer afschermen ?
Anne

[Jan Geert]

Ik heb intussen wat dingen geprobeerd.

-De aansluitingen heb ik met hun eigen aarde naar de print gebracht met een stukje afgeschermde kabel. Geen effect.
- Er wordt op de Tentlabs print onderscheid gemaakt tussen LGround en RGround. Ik meet ongeveer 0.2 ohm tussen beide ground planes. Er zit een "0 ohm" weerstand tussen. Beide zijn aan het centrale aardpunt gelegd. Eerder had ik gewoon 1 van beide gepakt. Ook dit heeft verder geen effect.

Ik hoor met mijn oor bij de luidspreker ook op lage volumes een soort brom/ ratel. Het is zeker geen 60/120 hz. Bij de overgang naar volumestand 33 barst hij zoals gezegd pas echt goed los.

Het lijkt me meer een oscillatie dan een aardbrom. Ik zat me af te vragen: ik heb de aarde gemaakt zoals op het schema. Het is dus een 'bus'en geen 'ster' waarbij de volgorde van de aansluitingen ongeveer is zoals in het schema, en de kanalen zijn spiegel symmetrisch aangesloten. Ik heb dit al eens eerder zo gedaan zonder problemen, namelijk bij mijn Aikido, maar die had maar 1 trafo. Zou het niet verstandiger zijn de aardes van de kanalen gescheiden te houden tot het sterpunt, en ook de aarde per kanaal meer stervormig te maken?

Blijft die rare afhankelijkheid van de stand van de Tentlabs volume control. Het schema van Jos verschilt van de Tentlabs qua weerstand waarden, dus het blijft een beetje gissen hoe die print precies in elkaar zit.

Ja, ik moet natuurlijk de scope uit de kast halen, maar ik heb gewoon wat weinig tijd op het moment.

[Ah!buis]

Heb je niet nog een gewone potmeter van >=100k ? Die aansluiten op de Cleo, om beurten rechts/links testen en de andere dan met ingang kortgesloten.Want het ziet er naar uit dat 't de grotere weerstand aan het stuurrooster (ingang) is wat brom geeft.
Als dat zo is dan moet er met de Cleo zelf iets mis zijn.
Anne

[Barry2001]

Of trek het ding er gewoon tussenuit Zou het zoveel beter zijn dan gewoon een goede potmeter met goede gelijkloop?