Helaas was de woofer niet langer te koop en besloot ik uit te wijken naar de Eminence Alpha 15 A. Ook hierover bestaan vele sites en andere (Amerikaanse) fora, waarop deze combinatie ruimschoots bediscussieerd wordt. Wat mij opviel in die discussies was altijd de problemen rond de wisselfilters. Mogelijk hadden sommigen het juiste filter gevonden, maar dit bleek dan voor anderen weer niet te werken. Volgens mij had dit met een aantal zaken te maken, bijvoorbeeld de grootte van de baffle en de plaats van de woofer. Als een woofer te ver van de grond af zit is er geen koppeling meer met die vloer en wordt er minder laag geproduceerd. Te dicht op de vloer (en dat kan weer afhankelijk zijn of het een betonnen of een houten vloer is) en je krijgt een opbouw van de verkeerde frequenties. Een te grote of een veel te kleine baffle en de tegenkoppeling is op de verkeerde plaats.
(Mijn baffles zijn 63 cm wijd en 120 cm hoog, met kleine vleugels achter de baffle om de juiste hoek van 5 graden en steun te verkrijgen. Dit komt in afstand overeen met de smallere baffle en diepere zijkanten van de NoBox. De plaatsing van de B200 en 15A zitten op dezelfde plaats als de NoBox. Ik heb 18 mm MDF gebruikt, zwart gelakt, met later een 9 mm MDF plaat ervoor geplakt in donkerrood in een byzondere vorm, om het wat leuker te laten lijken (zie foto’s) en om de speaker units “flush” met de voorkant te krijgen.)
Het wisselfilter wordt vaak fysiek uitgevoerd met spoelen en condensatoren met een 12dB afzwakking op de kantelfrequentie (tweede orde). Soms wordt een electronisch filter toegepast in de vorm van een DBX of Behringer professioneel apparaat.
Ik besloot het wisselfilter totaal anders te doen.
Ik heb een computerprogramma met de mooie naam Pyramix. Het is van Merging Technologies en de native software kost rond de 1000 euro. Hierbij is dan een interface nodig. Ik heb zo’n “break out box”, een MOTU Traveller, welke met FireWire kabel aan de PC verbonden is. In dit systeem kun je zowel analoge in- en uitgangen kiezen als digitale. Ik heb twee DAC’s, een Benchmark DAC1 en een Emotiva XDA2. Die zijn op een meerkanalen versterker aangesloten, een oudere, maar trouwe Rotel RB976.
Het signaal wordt nu in Pyramix gedubbeld, dwz. op twee keer twee panelen verschijnt hetzelfde programma, of wel de inputs worden naar twee stereo inputs geleid (bv vanaf een CD speler met een digitale uitgang). Met de uitgang gebeurt dan hetzelfde, beide stereo signalen gaan naar twee verschillende uitgangen, die de twee DAC’s aansturen. De uitgangen van de DAC’s gaan naar de eindversterkers. Dus de speakers zijn alle vier aangesloten op een aparte eindversterker, pure bi-wire, bi-amp zo te zeggen. Het nadeel, maar tegelijk voordeel, is dat ik met twee volume knoppen te maken heb. Zo kun je de balans tussen woofer en full range perfect aanpassen, maar moet ik het totale volume op de computer regelen (dus steeds opstaan
)De filters worden nu in de stereo input kanalen opgebouwd met een plug-in parametrische equalizer. Voor de Eminence Alpha 15 aan een flinke boost met een laag doorlaat filter van 12 dB en na 1000 Hz een hoog af filter van -18 dB, ervoor zorgende dat het nulpunt op ongeveer 200 Hz ligt. Het filter voor de Visaton B-200 is vlak in het laag en rond 3000 Hz een dip van -4 dB met weer een piekje in het hoog van 1 dB rond 9000 Hz. Het heeft heel wat luistertijd gekost om op deze filters terecht te komen, maar het werkt subliem! Zelden heb ik luidsprekers gehoord, waarbij je dus alle fase draaiingen uitbant, die in fysieke wisselfilters ontstaan. Ook eventuele vervorming van een electronisch wisselfilter is niet aanwezig. De luisterervaring is natuurlijk puur subjectief en ik kan er later nog wel wat meer over zeggen.
Maar of ik tevreden ben met het resultaat? Nou en of!
Het is zelfs boven mijn verwachtingen, hoewel ik er bij moet vertellen, dat mijn luisterruimte ook zeer tevredenstellend is. Het is een ruimte boven een garage, met schuine wanden voor en achter de speakers en rechte wanden met flink veel demping aan de zijkanten. De hoogte van de nok is 4 meter en 20 cm. Er is ruim 70 kubieke meter lucht aan te spreken, het geluid kan dus fijn wegkomen. Mijn luisterpositie is exact in het midden van de ruimte en ik heb bijna geen last van staande golven. Het frequentie bereik, luisterende met een sweep en kijkende op een eenderde octaaf real-time spectrum analyzer, is mooi vlak van 25 Hz tot 13 kHz (of hoger, maar dat hoor ik niet meer....
). Bijna geen kamfilter effecten (wat je hoort als je je hoofd een stuk naar voren doet of naar achteren van je luisterpositie) tenzij ik ver weg van de luisterpositie ga staan. Ik heb ook veel moeten experimenteren met demping of niet achter de OB’s. Zoals het nu is staat er een paneel met weinig demping achter de speaker.
Pfoei, dat was een lang verhaal. Nu eerst maar wat foto’s:
)
