Visaton AL200 als basdriver

[pappaleo]

Je spreekt over bandpass systemen waarbij de woofer niet zichtbaar is. Bedoel je zo'n kast die aan een zijde van de woofer gesloten is en aan de andere zijde van de woofer een poort heeft? Zoals de KEF reference 104/2 ?

Zo ja, dan ontstaat bij mij daar wat verwarring. Die kasten staan bij mij bekend als 4de orde bandpass behuizingen.
Mogelijk jij met 2de orde toch nog iets anders bedoelt. Ik kan er echter niets iets eenduidigs over vinden.

[markbakk]

De KEF 104/2 is wel een mooi voorbeeld. Zulke systemen vallen buiten de doorlaatband (uiteindelijk) met 12dB/octaaf af en we omschrijven die als 2e orde. Net als de poortoutput van een ordinaire BR natuurlijk. Je kunt een overdrachtsfunctie met 4e ordeflanken maken door beide compartimenten aan weerskanten van de speaker van een correct afgestemde BR-pijp te voorzien.

Zowel WinISD als Basta! kunnen zulke kasten simuleren, de meer uitgebreide simulatiesoftware natuurlijk ook.

[Shadow]

Interessant, maar als de woofer buiten 't zicht komt, kan ik net zo goed een W200S in een kist stoppen

[wouter]

Ik heb de TIW200XS in een basreflex en een TL vergeleken, wereld van verschil. Nu was de TL wel veel stijver omdat die constructie van zichzelf heel goed gebraced is.

Mijn gevoel (!) zegt dat een groot lucht volume heel veel voordeel oplevert. En achter een BR kun je dat niet zo maar doen. Een TL is gedempt en kun je rustig groter maken, zolang je de afstemming maar mee verandert (lengte, poortopening, tapsheid etc)

Het enige nadeel aan een TL is dat je in een groot volume waarschijnlijk kwalitatief beter laag had kunnen krijgen als je 2 woofers of een grotere woofer had gekozen in BR of CB (gecorrigeerd). Uitslingergedrag blijft voor mij een indicatie van goed laag. Bijvoorbeeld dezelfde curve als gesloten, maar dan met een reductie in de conusuitslag rondom de afstemfrequentie. Onder de afstemfrequentie de Xmax in balans laten v.w.b. met de powerdip. 22 Hz bijv. even hoge SPL max als 40/45 Hz. Hoeft natuurlijk niet zo, maar dan blijft de boel bij sublaag wel binnen de perken...

[wouter]

Hier even een voorbeeld, een Dynaudio 30W100XL in 170 liter BR, 100 liter gesloten en 60 liter GHP.
De conus uitslag van de basreflex is vrijwel gelijk aan de ideale gesloten behuizing, maar levert veel meer output. De belastbaarheid vanaf 20 Hz is optimaal, de powerdip als gevolg van Xmax bereiken is bij 20 en 32 Hz gelijk.

Wil je een sim met de AL200 in TL?

[Shadow]

Nou als je dat eens wilt doen...

[wouter]

Okee, komen ze.
Ik pak het alsvolgt aan:

Eerst simuleer ik de kleinst mogelijke gesloten box die niet opslingert (vanaf 20 Hz)
Dan simuleer ik de basreflex variant die bij het uitslingergedrag van de gesloten box in de buurt blijft.
De TL ontwerp ik op basis van uitslingergedrag en doelstelling, diepgang/sub betekent driver aan het begin van de lijn, poort voor.

Als het gaat om maximale controle van een subwoofer dan ga ik uit van het signaal vanaf 20 Hz. Zodoende heb je geen overdreven gerommel onder de afstemfrequentie, welke ook schadelijk is voor de aluminium conus - die kan echt wel stuk bij mechanische overbelasting.
Je ziet dat zowel gesloten als basreflex daar geen heel mooie SPL curve bij geven. Een TL kun je vrij dimentioneren, ik heb vrij conservatief ongeveer 2x woofer oppervlak naar 1x woofer oppervlak gedaan (Sd=216^cm). Normaal is de vuistregel dat je richting fs gaat voor een goede afstemming, maar het kan uiteraard ook anders. Hieronder de situatie die vanaf 20 Hz de beste controle geeft (hoger afstemmen geeft ergens een lagere totale belastbaarheid vanaf 20 Hz).

Wat je kunt zien aan ref. bij 100 Hz is dat je met een TL rond de 30 Hz -3dB kunt uitkomen, bij een zeer goede belastbaarheid vanaf 20 Hz. Ik had dit met de TIW200XS, die met 11 mm lineaire slag (one way) dus echt vrij belachelijk laag kon produceren (2 stuks in een studentenkamer van 14 m^2), zeker voor 8" units. Ik gebruikte ze met de AL130 en KE25SC in een eerste orde gefilterde dubbele TL (ook voor mid).

Hier nog even het verschil tussen een BR en TL, die laatste kan eenvoudig groter zijn met een gecontroleerder uitslingergedrag en verder dezelfde diepgang. Het is niet moeilijk voor te stellen dat in ca. 70 liter 2 stuks AL200 (impulsgecompenseerd) in het voordeel is... Een TL is technisch een mooie constructie maar de value per liter is vrij laag. Gelukkig is de klank niet direct herleidbaar uit de simulatie, het klinkt meestal erg los en moeiteloos. Ik verwacht dat dit komt door het grote luchtvolume, de demping (van membraanuitslag) en de relatief grote poortoppervlakte (rond Sd).

In deze laatste simulatie blijkt de BR 5 mm meer membraanuitslag te hebben tussen 20 - 32 Hz dan de TL. Dit komt doordat de TL gedempt is, anders zou deze een hogere output hebben (maar dan weer ongecontroleerder uitslingergedrag). Als je deze TL met de woofer aan het begin van de lijn plaatst wordt hij in het laag nog beter/efficiënter.

Mijn conclusie: een TL is een prima belasting voor een woofer, het kost alleen liters. Je kunt ook een grotere woofer overwegen in een even groot volume als de TL, of meerdere woofers nemen als basreflex/gesloten gecorrigeerd.

Mocht je de boel actief aansturen dan is de Visaton TIW200XS ook een leuke hoor... Dit is een echte subwoofer, dus lagere gevoeligheid maar ook echt een -3dB frequentie van 25 Hz of lager. 22 Hz kwam er bij mij op volle geluidsdruk uit, 19 Hz op mijn test CD was niet echt meer hoorbaar. En bij 28 Hz stond de woofer praktisch stil terwijl de deuren overal stonden te klapperen

Let wel, dit zijn free space simulaties binnen Xmax. Met 2 stuks (stereo) van deze gaat het qua diepgang anders dan je verwacht van 8" units... De TIW200XS gaat bij 20 Hz 6dB luider dan de AL200, bij de powerdip nog steeds 4dB luider. Mooie Monacor SAM-300D erbij...


2 stuks van deze TL neemt wel plaats in maar je hebt ook het gevoel dat er minstens een stel potente 12" units spelen, terwijl de Rms van de TIW200XS maar 0,84 is. Kortom, micro details en ook op laag volume mooi geluid.

Edit: De sterkste Dynaudio 12", de 30W100XL kan in 170 liter BR de TIW200XS in 128 liter TL evenaren vanaf 20 Hz maar speelt 4 dB minder luid binnen Xmax vanaf 32 Hz, de lage B
Uiteraard is die woofer dan nog maar op ca. de helft van z'n maximale uitslag (bij 8mm uitslag spelen ze even luid), de TIW kan max 14mm uitslaan dus heeft nog 3 mm te gaan. Toch kun je je voorstellen dat muziek op de TIW zeker niet zachter zal spelen dan die 12" Dynaudio. Alleen de impact zal totaal anders zijn, een 12" in 170 liter BR... Soort halve Ultrazoom

Knuppel in het hoenderhok: de Wavecor SW223BD02 kan bijna hetzelfde als de 128 liter TL... in 26 liter. De CSS Trio 8 is ook interessant... en nu kap ik

[Shadow]

Heerlijk, die TIW200 is toch ook een machtige driver in een TL
Valt me mee dat de AL200 hem redelijk bijbeent als je er één per TL neemt...

[wouter]

Gelukkig heb ik de afgelopen 15 jaar veel ervaring op kunnen doen, de laatste 5 getrouwde jaren is het er niet echt meer van gekomen. Ik moet mijn multisub plannen nog afmaken, maar voor een stereo opstelling zoals jij wilt is zo'n grote TL sub best heel leuk. Hoeft niet zo breed te worden, een paar grote facetten er aan is wel handig als je meer dan 70 liter kwijt moet.

Die TIW heb ik uiteindelijk in een 72 liter TL ontworpen. Grappig dat Speakerkits dit nu ook gebruikt in hun topluidspreker.

Zelf ga ik ook verder met de Wavecor SW223BD02, welke helaas wel fors duurder is dan de uitlopende CSS TRIO 8 maar ongeveer hetzelfde kan in nog minder liters. DSP, multisub en vermogen - dan zit je aan de andere kant van het spectrum van grote TL constructies. Alles heeft voor en nadelen. Een lage Rms is voor een 3-weg heel fraai. De TIW heeft 0,84 en de Wavecor 4,0

[hilbren]

Heerlijk, die TIW200 is toch ook een machtige driver in een TL
Valt me mee dat de AL200 hem redelijk bijbeent als je er één per TL neemt...

Even geleden heb ik naar een hoorn mogen luisteren #DKM, het viel me op dat zo'n impedantie aanpassing van de lucht veel voordelen heeft. Je voelt de lage tonen. Dat wilde ik ook, alleen mijn woonkamer is niet zo groot. Ik had nog een W130 liggen. Dus daarmee een TL gebouwd, ook met dat pakket van Leonard berekend. De luidsprekers staan nu nog in de lijmklemmen proef te draaien. Ik ben al even aan meten geweest met een burst op de afgestemde frequentie. Zo is te zien of de lijn karakteristiek gedempt is. Het klinkt erg goed voor zulke kleine drivers. Door in het simulatiepakket wat meer demping aan te brengen zul je zien dat de frequenties boven de 100 Hz ook weer bruikbaar worden.

Je zou eens een driver kunnen bestellen en eens gaan experimenteren met wat goedkoop hout?