Project 05: Filter Less Fits

[wouter]

Hier een vergelijking met de budget TL die in Hobby HiFi de beste resultaten gaaf qua laagweergave (vrij vertaald):

een dermate diepe, droge en gelijktijdig rijke bas hebben we van een 20,- laagmiddentoner nog niet gehoord

Deze driver heb ik gesimuleerd en ik heb er een TL overheen gesimuleerd die qua balans redelijk in de buurt komt, nu nog uittekenen en kijken of het gaat lukken. De TB combi is vrijwel in elk opzicht in het voordeel; uitslingergedrag, SPL max en het achterwege blijven van TL-dippen.

[dre]

Dus je gaat echt je best doen?

[wouter]

Wat dacht jij??

[dre]

We zullen die gasten eens wat laten zien!

Op zich maak ik me over de woofers niet zo'n zorgen,maar hoe zijn die tweeters.....

[wouter]

Tja, mijn concept laat voornamelijk een driver als fullrange alles doen dus die tweeter komt er boven 5 kHz in. Hoeveel dat nog uit gaat maken, ik moet het nog zien. Het wordt akoestisch modelleren met de kastvorm en driverpositie en daar omheen wordt de gefilterde woofer elektrisch afgestemd. De tweeter wil ik natuurlijk heel netjes laten aansluiten, maar de powerrespons zal wel een drama zijn

[wouter]

eh, je bedoelde je eigen tangband tweeters natuurlijk. Ze lijken me niet heel bijzonder dus pak datgene waar ze in uitblinken. De kleine faceplate bijvoorbeeld gunstig gebruiken door een kleine afstand van de akoestische centra.

[wouter]

Ben aan het puzzelen geweest met een TL configuratie die zo optimaal mogelijk de beide woofers laat samenwerken.

Uiteraard zijn het maar theoretische modellen maar ik merk dat 1/3e en 1/5e zelden mooi optellen. Rond 1/5e en 1/2e is een succesvolle verhouding.

Ook heb ik de TL iets korter gemaakt, de TL is nu 27,5 liter. Lijkt me mooi om volgende week een prototype van te bouwen.

20140718_220108-1.jpg (14.19 KiB) 3269 keer bekeken

[dre]

Proto no.1 is dus onderweg!

[wouter]

Als ik hem nu passend in een ontwerp krijg
De afstanden maken een poort aan de voorzijde lastig.
Voor metingen wil ik de poort graag aan de voorzijde, meet een stuk eenvoudiger de poort, woofer en som van beide halverwege.

[wouter]

Besloten even te gaan testen met BR kastjes, 11,5 liter inwendig bruto per stuk.
De tweeter waarmee ik ga starten is de Seas DXT omdat deze een waveguide (ivm koppeling aan bundelende woofer) heeft en een metalen dome heeft (zoals bijv. de Aurasound NT1 en de eerder voorgestelde Seas K21FD).

De DXT is een fraaie tweeter waardoor ik een goed beeld kan krijgen van waartoe deze combi in staat zal moeten zijn. Dit legt voor mij de lat hoog om daarna met een goedkopere tweeter het te gaan evenaren, hetzij met een waveguide tweeter, hetzij met een metalen dome... who knows waar ik op uit ga komen.

De testkastjes bedoeld om flexibel te kunnen zijn tijdens het meetproces. Ik ga zoeken naar een optimale akoestisch meting, zodat de (onderste) gefilterde midwoofer zo min mogelijk elektrische correcties nodig heeft.

Soms heeft een tweeter profijt van positionering bovenin de kast, of asymmetrisch op de voorplaat. Dit zijn dingen waar ik vanzelf achter kom met de testkasten.

Het enige dat niet heel handig is in deze opzet is dat de woofers niet heel dicht bij elkaar zitten. De invloed hiervan zal ik moeten ondervinden. De testkastjes zijn groot genoeg voor het plaatsen van de 2e woofer in de bovenste kast waarbij de laagafstemming dan even ondergeschikt is. Ik verwacht in de uiteindelijke TL de woofers qua afstand ongeveer zoals in de testopstelling te krijgen, de 2e woofer moet namelijk ver in de lijn geplaatst worden terwijl de eerste bijna aan het begin komt.

Edit:
Testkastjes voorzien van een bracing op guldensnede, woofer moest hiervoor nog een stukje omhoog.
De facetten worden zeer waarschijnlijk met een hoek van 30 graden i.p.v. 45 graden wat ik voorheen altijd gedaan heb.

[wouter]

Vandaag de midwoofers binnengekregen, grappig spul. Dat je hiermee een wedstrijd kunt winnen zeg

Tijdelijke tweeters er maar even bijgelegd, helaas boven budget maar voor nu even bruikbaar voor de eerste metingen en klankindrukken.

[Wowly]

jaaiks mooi spul zeg!! Moet toegeven dat ik erg benieuwd ben hoe die klinkt

[wouter]

Ja, ziet er best aardig uit. Met die dempring in ieder geval een poging om serieus iets goed of beter te doen. Wat ik niet begrijp.... hoe kan 95 vierkante cm door die 4 lage openingen in de korf? Lijkt me veel belangrijker dat ruim te hebben dan het gedeelte achter de spider.

Heb even gekeken hoe dat bij een AL 130 zit en bijvoorbeeld bij een B&W 684 S2. Dat is dus echt heel anders....

20140725_082741-1.jpg (17.47 KiB) 3160 keer bekeken

[markbakk]

Nou, voor een deel omdat de uitstekend geventileerde spider ook voor drukvereffening zal zorgen (wat zo te zien bij die B&W anders of niet geregeld is).

[wouter]

De spider zorgt voor een nieuwe oppervlakte, die ongeveer 95 cm^2 moet echt door die sleufjes.

B&W gebruikt trouwens een prachtige open spider:

20140725_081659-1.jpg (14.72 KiB) 3132 keer bekeken

[markbakk]

Die spider staat niet stil bij gebruik toch!

[MarcoSQ]

Leuk concept man! Of het nu echt zinvol is of niet: er zit meer dan zat uitdaging in, and that's what I like ☺!

Je schreef al dat de tweeter pas hoog moet inkomen, en dat hij dan liefst al flink moet bundelen (helemaal mee eens). Daarnaast ook nog eens goedkoop.

Heb je al eens een ouderwetse 5 of 6cm konus tweeter overwogen ? In mijn ogen zou dat de meest logische keuze zijn...ik weet alleen niet of ze nog bestaan. Nogal uit de mode geraakt, maar zeker in deze toepassing hoeft er niks mis mee te zijn. (En het is natuurlijk lekker tegendraads ☺).

Edit. Vergeet nog iets: met een grote waveguide kun je niet vermijden, dat de hart op hart afstand veel te groot wordt voor jouw hoge overname. Met een kleiner konus tweetertje heb je al iets betere kansen. Vooral daarom het idee...

[wouter]

Thanks,
Je hebt de eerste reactie op het topic gemist, Bas kwam al met een conustweeter van Dayton
Ik had het wel even overwogen, zit bijvoorbeeld ook in WLM stella luidsprekers, een visaton conus tweetertje.
Maar het is niet wat ik primair zoek, diverse topmerken zetten hun tweeters ook hoog in: Verity Audio, Diapason, B&W...

Verder begrijp je precies mijn gedachten, daarom kwam ik o.a. met de zeer compacte Aurasound NT1, die kan bijna tegen de W5 aan.
Anderzijds kan een bundelende tweeter qua powerrespons weer in het voordeel zijn. Vanwege de betere akoestische uitlijning zou het prima kunnen dat deze consessie een beter resultaat op levert op luisterafstand dan een dichtbij geplaatste tweeter.

Allemaal onderwerp van onderzoek dus. Het concept is voornamelijk dat ik een 2,5 weg maak waarbij de 0,5 zorgt voor aanvulling van de midwoofer met als som een mooi akoestisch verloop.

Gisteravond begonnen met kastje 1 van de 4...

@Mark: die B&W woofer heeft onder de spider ook nog openingen, die zie je onder de aansluitingen. Los van de open spider, het ging me op de conusoppervlakte die van de TB W5-704D door een kleine korf opening moet. Dat zal blijkbaar weinig uitmaken, anders hadden ze het vast ruimer gemaakt. Bij andere units zie ik dit meer open, het viel me daarom op.

[markbakk]

@Mark: die B&W woofer heeft onder de spider ook nog openingen, die zie je onder de aansluitingen. Los van de open spider, het ging me op de conusoppervlakte die van de TB W5-704D door een kleine korf opening moet. Dat zal blijkbaar weinig uitmaken, anders hadden ze het vast ruimer gemaakt. Bij andere units zie ik dit meer open, het viel me daarom op.

Ik weet nog steeds niet of je begrijpt wat ik bedoel. Die spider en de conus vormen twee zuigers die in serie met elkaar verbonden zijn. Nou staat de spider aan de rand stil en heeft hij ook minder oppervlakte, dus de drukvereffening zal hooguit 30-40% zijn. Maar dan zijn wel de openingen in het chassis achter de conus groot zat. Mits je de inbouwopening even afschuint aan de achterkant.

[wouter]

O, zo bedoel je. Dat is inderdaad een flink verschil wat ik me niet gerealiseerd had.
Nog nooit bij stil gestaan dat de spider dan een gedeelte van de naar achter afgestraalde energie voor z'n rekening neemt...
Lijkt me niet optimaal maar inderdaad betekent het dat er een gedeelte van de 95cm^2 op die manier niet door de smalle korfopeningen hoeft.

Van de conus zijn vooral de buitenste centimeters datgene wat aantikt en de spider is niet alleen kleiner maar zit ook vast aan de buitenrand.
Terecht stel je dat het waarschijnlijk een klein gedeelte van de conusdruk in de korf voorkomt, maar zeer waarschijnlijk wel voldoende. Anders hadden ze dit echt niet zo gemaakt en zou de vervormingsmeting wel slechter uitgevallen zijn lijkt me.

[wouter]

Vanavond nog snel even de kastjes klaar gemaakt voor metingen, komende tijd zal er van bouwen niet veel komen maar met een dsp of passief filter klooien moet nog wel lukken.

De eerste meting was een prettig moment, de driver meet netjes. De resonantie zit waar ik hem verwacht had, alleen boven ref spl dus dat is wat jammer, de natuurlijke roll off bovenin is ook wat minder dan de Hobby Hifi meting deed vermoeden.

Omdat ik met een basis van 16 cm start kan ik goed de bafflestep invloed meten. Misschien buiten op grote afstand eens herhalen, ik zat tussen de 50 en 70 cm vanavond. Met de camera heb ik even snel wat metingen vastgelegd, later uiteraard meer maar ik was benieuwd naar de metingen en maak jullie hiervan deelgenoot.

Per boxje heb ik 3/8 zak Visaton schapenwol matten gebruikt. De BR is nog te laag afgestemd, ik heb 45 Hz gemeten en dit moet 55 Hz zijn.

De close range meting van de W5 is erg fraai, helaas niet vastgelegd dus dat komt later wel. Wat lastig blijkt is de fases netjes houden. Een 2,5 weg kun je voor de woofers alleen tussen de woofers meten en voor het middenhoog alleen tussen midwoofer en tweeter. Pas op grote afstand zal het mooi(er) samenvallen.

Een eerste quick 'n dirty filtertje bestond uit een 1,5uF voor de tweeter en een 3,0 mH spoel voor de woofer.

bafflestep bij 160, 196 en 232 mm breedte

DXT met 1,5uF in tegenfase aangesloten

Tussen beide woofers, rood is ongefilterd, blauw is somcurve

[wouter]

Even een waardeloze update in dit project...

Mijn meetlaptop is overleden. Mijn nieuwe is onbruikbaar, die meet tot ca 12 kHz en dan 'zie' je niet zo veel.
Deze laptop heeft besloten ook geen ATB-PC pro impedantiemetingen meer te doen (error 3 melding) en hij herkent de dongle niet.

Tijd voor enige investering in hardware, software en kennis. Arta en speakerworkshop zou een combi kunnen zijn, mocht iemand iets anders aanraden dan neem ik dat ook serieus. Werken met een tijdvenster lijkt me best handig en een simulatie op basis van metingen van in de luidsprekerkast ingebouwde luidsprekers incl. goede fase meting, lijkt me fantastisch. Zoals John Krutke (zaphaudio) de boel gedocumenteerd heeft is fraai. Ook de targetlijnen die in de filtertopics van Jeroen te zien zijn lijken me erg fijn werken. Enige financiële injecties zijn overkomelijk, mijn hobby mag ontdaan worden van de huidige hobbels.

Huidige staat Filterless fits
Ik heb een luistersessie gedaan met een 3mH spoel in serie met de onderste kastjes en met 4,7Ohm en 1,5uF in serie met de tweeter (omgepoold). Dit klonk nergens naar, na enig wennen had het wel iets dus toen heb ik het maar snel afgebroken

Ik heb andere tweeters besteld, de Peerless DX20. Eens kijken of die door middel van 'fysieke offset' akoestisch mooi aan te koppelen is. De ongefilterde TB W5-704D loopt veel te flauw door, de roll off is niet zo stijl als de gepubliceerde metingen doen verwachten. Los van dat de datasheet van tangband zeer weinig met de werkelijkheid te maken heeft. Ook de hobby hifi metingen (op IEC) baffle kan ik niet reproduceren, de spl curve rolt zeer flauw af. Een tweeter met een gelijke (gespiegelde) 'roll on/in' zou kunnen werken maar dan is 'uitlijnen' wel essentieel. En met de huidige opzet, de DXT tweeter werkt het voor geen meter.

Lastiger is, dat de W5 ook een soort ranzig randje laat horen, helemaal niet zo 'smooth' als ik zou willen. Met de DSP wil ik opzoeken welk gebied dat is en als het de piek rond 4,5kHz is dan gaat dit project gewoon niet lukken met de ongefilterde middentoner.

En je raad het al: ook mijn DCX 2496 Ultradrive heeft kuren... Net als mijn NAD C160 voorversterker. Ik kom geen meter vooruit zo.

Dus, heb mezelf maar getrakteerd om het leed te verzachten, een Bryston SP1.7 (DAC+voorversterker) met XLR uitgangen welke ik straks mooi met een goedwerkende DCX kan gebruiken met de multisub opstelling. Wel handig om te merken hoeveel helderheid er in een opname eigenlijk zit... dit klinkt wel een stukje opener en schoner dan ik gewend was. Goed voor het afstemmen van alle toekomstige speakers

Hopelijk binnenkort meer, en leuker/interessanter nieuws om te melden.

[dre]

Een prima herstart zo!

De rest:JEG.

[wouter]

inderdaad ja... JEG

[hannesie]

Die Peerless tweeters DX 20 worden wel populair de laatste tijd.
Ik heb hier ook een setje liggen.