Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Voor- en Eindversterkers

Moderator: Beheerdersteam

Plaats reactie
Ar'Pharazon
Berichten: 11
Lid geworden op: wo 22 jun 2011, 10:08

Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ar'Pharazon »

Af en toe lees ik hier wat topics over zelfbouw. Ik heb afgelopen week een simpele versterker gemaakt en wil die graag met jullie delen en ik was daarnaast benieuwd of jullie nog goede,simpele verbeteringen kunnen aandragen.

Het doel van deze versterker was simpel en goedkoop, ik heb daarom onderdelen gebruikt die ik nog had liggen. Ik sta daarom open voor advies over betere (maar niet al te duren) transistoren, als dit een verbetering zal zorgen van de geluidskwaliteit.

Om het zo simpel mogelijk te houden, heb ik een NE5532 opamp gebruikt. Ik heb veel positieve (audio) ervaringen gehoord over deze opamp en hij is niet duur.

Het schema staat onderaan de post

Opgebouwd op gaatjesprint ziet het er als volgt uit. Q1,Q2 en D1 zijn thermisch gekoppeld. Ik heb BD241/242 transistoren gebruikt omdat ik die nog beschikbaar had.

Afbeelding

De oplettende kijker ziet dat ik ook een extra feedback circuit heb toegevoegd (rechtsonderin het schema) met een bas boost, met een jumper kan ik kiezen voor een feedback weerstand (zie schema) of een bas-boost filter. Deze heb ik toegevoegd, omdat ik nu test met een simpele speaker van een 2.0 AKAI setje. Ik was benieuwd naar de toegevoegde waarde van zo'n filter, omdat de boxjes te klein zijn om lage tonen goed te laten horen.

Ik hoor het graag als jullie advies hebben om deze versterker te verbeteren.
Bijlagen
Schema
Schema
Gebruikersavatar
Ah!buis
Berichten: 16682
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 22:36
Locatie: Overijse

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ah!buis »

Je zou je 's door dit http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... =7&t=15374 hele verhaal kunnen worstelen.Gaat over net zoiets :o
Anne
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Ik heb het ook in Spice gegooid en de metingen zijn niet eens zo slecht volgens mij. Ik vraag me alleen af hoe ik invloed kan definiëren van een niet ideale voeding. Daarnaast weet ik ook niet hoe ik in dit programma een OpenLoop transferfunctie kan genereren.
Laatst gewijzigd door SuperR op di 14 aug 2012, 23:21, 2 keer totaal gewijzigd.
Ar'Pharazon
Berichten: 11
Lid geworden op: wo 22 jun 2011, 10:08

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ar'Pharazon »

Het is lastig om de loop gain te bepalen met LTspice. In de map met voorbeelden staat een correcte methode.

Ik heb net een simpele methode gebruikt. Door de feedback los te koppelen, maar de impedanties van het feedback circuit intact te laten, heb ik de loop gain bepaald. Ik ben ervanuit gegaan dat de DC instellingen goed staan, wat op zich ook het geval is, omdat de output 50mV is (min of meer 0V). Het resultaat staat hieronder (nu met een model van een NE5532 opamp, die niet helemaal klopt omdat deze versterker instabiel is volgens de simulatie):
Bijlagen
ne5532openloopgain.png
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Ik wilde morgen op een vrije middag wat experimenteren, maar nu weet ik het niet meer. De ruisvloer is wel erg hoog. Volgens mij kan de praktijk alleen maar slechter uitpakken dan de simulatie dus alhoewel de harmonischen in de FFT niet zichtbaar zijn is een gesimuleerde ruisvloer van -100db niet echt fantastisch te noemen.

Dat van de OL was inderdaad opgelost toen ik bij de opamp de impedantie "fakete". Ik heb echter inmiddels her en der wat veranderd dus ik had wel wat gainmargin waar jij dat in je plaatje (bijna) niet hebt. De reden dat ik post is nav het bijgevoegde plaatje. Dit is hier een bijna ideale situatie zonder matig PCB-werk, een ideale voeding en geen invloeden van temperatuur.

Ik heb een PCB-ontwerpje in elkaar gebeund in het afgelopen uur. Misschien morgen toch maar wat knutselen en meten.
(Etsmiddel op.....)
Bijlagen
Untitled.png
Voor een prototype acceptabel. Er is her en der nog wat veranderd, maar niet veel.
Voor een prototype acceptabel. Er is her en der nog wat veranderd, maar niet veel.
Laatst gewijzigd door SuperR op do 16 aug 2012, 10:46, 1 keer totaal gewijzigd.
Ar'Pharazon
Berichten: 11
Lid geworden op: wo 22 jun 2011, 10:08

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ar'Pharazon »

Jammer dat je etsmiddel op is. Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen als je binnenkort in de gelegenheid bent om de print te maken.
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Ik was toch even langs de winkel gelopen voor wat natriumpersulfaat, maar ik was wat gehaast in het maken van de pcb en dat is zelden goed. Daardoor heb ik wat slordigheden/fouten gemaakt waardoor "Proto 1" het niet meteen goed deed. Inmiddels was het al 3 uur 's middags en lekker weer dus ik heb het er toen even bij gelaten.
Als het morgen vies weer wordt maak ik misschien op mijn gemak een fatsoenlijke pcb. Nu weet ik niet of ik moet zoeken in mijn componentkeuze of in de pcb.
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Het spul lachte me toe vanochtend dus ik heb even wat zitten prutsen en voila!
De eerste metingen waren niet fantastisch. Ik doe er een paar elco's bij om laagfrequente rotzooi eruit te halen, niks beter.
Ik zet de voeding uit. Ik bedenk me en wil toch een meting maken van de resultaten dus ik zet de voeding weer aan. Voila, alle laagfrequente rotzooi is weg. Geen idee wat ik eerder fout deed, maar nu meet hij in THD+N best goed. Ik heb wel een beetje vals gespeeld met een goede opamp en torren, maar dan nog.

Ik gebruik:
NE5534 als opamp
MJE15034/5 als stuurtor
NJL21193/4 als eindtor.

(Update) Er gaat toch het een en ander mis. Een THD+N meting is maar een puzzelstuk in het beoordelen van de prestaties dus de meetresultaten gaven valse hoop. We gaan verder prutsen.
Bijlagen
IMG_0763.JPG
IMG_0766.JPG
IMG_0764.JPG
IMG_0765.JPG
simplamp.png
Laatst gewijzigd door SuperR op vr 17 aug 2012, 9:44, 1 keer totaal gewijzigd.
Ar'Pharazon
Berichten: 11
Lid geworden op: wo 22 jun 2011, 10:08

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ar'Pharazon »

Dat zijn best nette resultaten en leuke software om de performance van een versterker te meten. Wat wel raar is, is dat ik in spice vooral oneven harmonische vervorming had, terwijl de 2e harmonische vervorming nu dominant is.

Wat was jouw ervaring qua geluidskwaliteit, en denk je dat andere torren veel uit maken (niet alleen de uitgangstorren, maar ook de drivers?)
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Ar'Pharazon schreef:
Wat wel raar is, is dat ik in spice vooral oneven harmonische vervorming had, terwijl de 2e harmonische vervorming nu dominant is.
Wat was jouw ervaring qua geluidskwaliteit, en denk je dat andere torren veel uit maken (niet alleen de uitgangstorren, maar ook de drivers?)
Mijn simulatie komt helemaal niet overeen met mijn FFT en ik weet niet waar dat vandaan komt...
Geluidskwaliteit heb ik niet getest. Ik heb 1 kanaal en er nog geen luidspreker aan gehangen. Daarnaast ben ik niet zo'n fan van prototypes aan mijn luidsprekers hangen :)
Wat betreft de componenten weet ik niet in hoeverre die invloed hebben. Ik heb enkel "dikke audioverantwoorde" torren in mijn bakjes liggen. Ik wilde eerst BD139/140's gebruiken als drivers, maar die heb ik denk ik om zeep geholpen door er per ongeluk een belachelijke bias door te sturen. Ik had eerst rbias op 250r, nu op 100r. Heb concept is natuurlijk om een budget simpel versterkertje te maken, maar daar heb ik inmiddels geen test torren meer voor om te testen. Iemand die wat setjes TIP41/42's en BD139/140's (of nog goedkoper BC547B/557B's) wil toesturen zodat ik het kan proberen? :)
Ar'Pharazon
Berichten: 11
Lid geworden op: wo 22 jun 2011, 10:08

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ar'Pharazon »

Ik kan je wel een paartje BD140/139 en bc557/547 opsturen. Stuur maar een privebericht met je adres. Qua powertorren heb ik alleen BD241/242 liggen als NPN/PNP set, vooral omdat dat bij dickbest.nl de goedkoopste powertorren zijn (paar ampere).
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

And so the "fiddling around" continues
Ik had hem vanochtend even aan de voeding gehangen. Eerst leek er niks vreemds aan de hand, maar zoals ik het versterkertje heb gemaakt gaat er nog het een en ander flink mis. Soms knalt de stroom ineens omhoog en een mooie blokgolf krijg ik er ook al niet uit. Ik zal binnenkort eens kijken of het originele schema het beter doet op een nieuw printplaatje. Ik had de gain al wat verlaagd om te kijken of het door een oscillatie kwam, maar dat wilde ook al niet helpen.
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Een envelopje met wat torren viel vanochtend op de mat.
Na wat pootjes buigen kon alles gemonteerd worden. Hij werkte gewoon in een keer goed. Ik weet niet wat de frequentie response is, maar als ik op de scope kijk is het verschil tussen de ingang en de uitgang voor 1k gelijk aan die bij 4,5,6,--20kHz. Er is maar een ding gebeurt wat ik niet/half kan verklaren. De zobelweerstand begon te roken toen ik de FR wilde meten op de pc. Het is maar een 0.25 Watt weerstandje, maar ik kan het niet zo goed verklaren. En voor Ar'Pharazon hier een plaatje van mijn THD meting, misschien dat de harmonischen nu beter met je simulatie overeenkomt.

(Update) Net een testluidsprekertje op aangesloten. Hij is stil, ook met mijn oor tegen de tweeter. Dat is al iets. Er zit een klein start-plopje in, maar dat lijkt me logisch zonder vertraagde inschakeling van de luidspreker. Verder kan ik de geluidskwaliteit niet beoordelen. Op de testluidspreker klinkt het "verschrikkelijk", al weet ik niet zeker of dat door de luidspreker of versterker komt.
Bijlagen
goedkope_comp.png
Ar'Pharazon
Berichten: 11
Lid geworden op: wo 22 jun 2011, 10:08

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door Ar'Pharazon »

Hieronder staat de FFT van mijn simulatie, ik heb vooral last van oneven harmonische, terwijl jouw metingen wijzen op even harmonische vervorming. Dit is een FFT met 150 Ohm ( 0.014% THD) en 450 Ohm instelweerstand (0.000254% THD).

Wat bedoel je met de zobelweerstand? De instelweerstand?

Ik vind dat Arta een interessant programma. Ik heb komende week geen tijd, maar de week erop ga ik eens kijken of het werkt met mijn geluidskaart en ik een klein testkastje kan maken.

Heb je toevallig niet ergens nog een speaker liggen van een oud 2.0 geluidssetje waarmee je kunt testen? Daarmee had ik getest en ik vond het niet slecht klinken (ook niet bijzonder goed overigens).
Bijlagen
fft_NE5532.png
ds23man
Ook commercieel actief
Berichten: 28473
Lid geworden op: za 05 sep 2009, 18:46
Locatie: Bananenrepubliek

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door ds23man »

Zobelweerstand is dat ding wat in serie staat met een C op de uitgang naar massa. Ik denk dat je met je meetsetup ( PC) een gigantische hoogfrequente oscillatie hebt veroorzaakt waardoor die weerstand er uitgefikt is.
SuperR
Berichten: 1864
Lid geworden op: zo 30 aug 2009, 22:35
Locatie: Rotterdam

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door SuperR »

Dat is ook het enige wat ik kan bedenken, al heeft een 0.25 watt weerstand nie veel stroom nodig om te blakeren :)
ds23man
Ook commercieel actief
Berichten: 28473
Lid geworden op: za 05 sep 2009, 18:46
Locatie: Bananenrepubliek

Re: Zelfbouw NE5532 klasse AB versterker

Bericht door ds23man »

SuperR schreef:
Dat is ook het enige wat ik kan bedenken, al heeft een 0.25 watt weerstand nie veel stroom nodig om te blakeren :)
Nee, maar omdat ie serie met de c staat wel HF!
Plaats reactie