Saab 900 classic met een streepje muziek. (update 18feb. p3)

[Candisa]

We hebben toch maar besloten om het vertrouwde car-audio eens op te rakelen, als springplank naar het home-audio project, dus bij deze een topic over het audio-gebeuren in onze Saab...

De auto:
1993 Saab 900i 16v 3deurs Combi-Coupé

De geluidsbron + dsp:
Clarion HX-D2:
- Hoogwaardig loopwerk en electronica
- 4-weg stereo DSP
- 4 paar 6V lijnuitgangen
- 2 paar lijningangen
- Mogelijkheid tot aansluiten CD-wisselaar, en deze hebben we er dan ook bij (voor 12CD's)
- Optische in-/uitgang, jammergenoeg eigen protocol, wel bruikbaar om de CD-wisselaar digitaal met de headunit te verbinden, enkel nog een kabel vinden...


De versterkers:
Clarion APA-4300HX (2 stuks):
- Bijpassend bij de headunit
- 4x75W/2x150W aan vermogen
- Displays die het voltage, de opgenomen stroom, het geleverde vermogen en de temperatuur weergeven (heb je niet veel aan in je kofferbak, maar kom...)
- PowerGuard-technologie: automatisch terugschroeven van het vermogen indien clipping optreed

[Candisa]

De subwoofers:
Dayton Audio IB-385 (2 stuks):
- 15", 14.3mm x-max, dus lekker veel lucht verplaatsen
- Simuleert prima in de kofferbak van een Saab 900


De kickwoofers:
HiVi M8a (1 paar):
- 8", 5,8mm x-max, luchtverplaatsing zat voor puur slaglaag
- simuleert prima in een autodeur


De mids:
TangBand W4-1337 (1 paar):
- 4", 3mm x-max, dus lekker laag inzetbaar met voldoende overschot (250Hz 1ste orde gepland, wordt natuurlijk testen in praktijk)
- Valt wel te passen op de originele dashboard-locaties


De tweeters:
Dayton Audio ND20FB
- lekker klein, dus ideaal om makkelijk in een auto te monteren en uitrichten
- spotgoedkoop
- presteert meer dan behoorlijk in het verwachte frequentiegebied (6,3kHz+)

[hsmeets]

Je zet toch niet zo'n japans kitscherig radiootje in het dachbord van de saab? Dat vind ik nogal een mismatch. Van meer krachtigere uitspraken als dat het erg lelijk is hou ik mij verre en zou ik nooit schrijven op een forum

Heb je al eens naar die retro modellen van Becker gekeken?

[Lnsadnoh]

In de 500SL zat ook een hyper modern ding.
Not done!
Heb ik er gelijk uitgerukt en vervangen door een originele klassieke Becker Europa Kurier.
Maargoed, kan nu ook geen cd's draaien, so what.
Hoor liever wat anders .

Ben benieuwd hoe het gaat worden.

Succes.

[jaapschreuder]

helemaal verliefd op je clarion collectie


Ben benieuwd

[Candisa]

Die Clarion headunit en versterker staan inderdaad niet bepaald OEM in zo een Saab, maar om daarvoor een headunit te nemen van een merk met vooral een grote naam...
Dat "kitcherig" en "modern ding" is trouwens geen radiootje uit de kijkshop van €75,-, maar een high-end toestel waar Clarion zelf eens krediet wou voor opstrijken in plaats van er een blauw-zwart-alu glazen frontje met "McIntosh" op te schroeven...
Deze heeft een ingebouwde 4-weg DSP aan boord en verder zeer goede (bij McIntosh geleende) electronica+loopwerk.
Wij betalen nu eenmaal liever voor klank, dan voor een perfect in het interieur passend frontje...
Het enige vergelijkbare toestel dat ik ken en dat mooier zou passen is de Pioneer DEH-P99RS, maar we hebben het nu eenmaal meer voor Clarion...

Leuk weetje: Clarion was destijds ook de leverancier van het optioneel high-end audio-systeem in de Saab 900 classic, en dat systeem stak eigenlijk ook best wel hard af tegen de rest van het interieur...
Wie in een klassieke Saab accessoires uitkiest die perfect in het interieur passen is trouwens sowieso niet goed bezig: Praktisch alle accessoires die destijds in de Saab catalogus stonden, pasten eigenlijk optisch totaal niet in/op de wagens: Form follows function!
Als je het zo bekijkt passen die Clarion toestellen per-fect in deze wagen en ben ik zelfs blij dat we er een blauw interieur in zullen zetten: dat het verdorie lekker vloekt!

jaapschreuder: Dit is eigenlijk nog maar een deeltje van onze (semi-)oldskool collectie... We hebben bijvoorbeeld nog zo een HX-D2, nog een APA4300HX, een APA4400, een APA2100, een ongebruikte McIntosh MC427 en MC420M en verder nog wat Genesis, AudioControl...
Als liefhebsters van leuk (semi-)oldskool high-end spul is het soms wat té verleidelijk om ons te laten gaan als er eens een koopje voorbij komt en dan verzamel je best wat "zooi"

[Candisa]

De kofferindeling:
Een simpele en strakke oplossing zou zijn om de subs gewoon in de hoedenplank te hangen en 2 zijpaneeltjes te maken waar de versterkers in verzonken zitten...
Maar...
- Je verliest een pak hoogte waar de subs hangen, de handige stapelbare plastic bakken die wij gebruiken om onze boodschappen in te ordenen zouden daar al niet meer onder passen
- De open ruimtes in de korf van de subwoofers zijn een magneet voor klein tuig dat bij een remmaneuver richting conus wil vliegen
- Zijpaneeltjes zouden er voor zorgen dat het luik waaronder het reservewiel, krik, gevarendriehoek, busjes olie en koelvloeistof, tape... (hey, het is een wagen van 18 jaar oud met bijna 3 ton op de teller!) zitten, niet meer open zou kunnen...

Hoe moet het dan wel?
Goeie vraag!
Nee, ik dacht er aan om de subs verticaal te monteren en deze in kleine kistjes van pakweg 40x20cm in oppervlakte (hoogte passend tussen kofferbodem en hoedenplank) te stoppen, en deze kistjes zo veel mogelijk in de verste hoeken van de kofferbak te proppen. Door de bovenkant van deze "kistjes" open te laten en op die plaatsen roosters te voorzien in de hoedenplank, kan de klank van de subwoofers in de cabine komen en wordt quasi de volledige kofferbak gebruikt als "kist" --> Ideaal voor deze IB subwoofers!
De ruimte tussen deze "kistjes" kan gebruikt worden om de versterkers, zekeringen, extra accu... te plaatsen.
Een geperforeerde plaat voor het geheel zorgt er voor dat alles beschermd zit, maar de subs wel nog de volledige kofferbak "zien"...

Een tekeningetje maakt bovenstaande lap tekst waarschijnlijk een stuk duidelijker: (bovenaanzicht)

Indeling kofferbak...

900ICEkofferindeling.gif (4.17 KiB) 2338 keer bekeken

[GMP]

Mooie Saab!

Ik ben op het moment ook bezig met flink wat audio aan het inbouwen in een oude Saab. Zelfs nog een oudere 900 dan de jouwe.
Het leuke van dit soort oude degelijke auto's is, dat veel dingen gewoon met dikke schroeven of bouten zit vast gemaakt. In tegen stelling tot die vervelende plastice dingen, die je veel aantreft in moderne auto's.

Succes

[Candisa]

Ook een 900, een steilneus? Welk soort carosserie?
Die oude wagens zitten inderdaad degelijk en simpel in elkaar, al zit zo een 900 Combi-Coupé toch ook redelijk vol eigenaardigheidjes en zaken die niet erg handig zijn voor audio...

Bijvoorbeeld het dashboard dat aan de zijkanten totaal geen diepte heeft, waardoor je de mids wat dichter bij elkaar moet gaan plaatsen (op de originele locaties dus)... Of de heel smalle A-stijlen die fantastisch zijn voor het zicht, maar erg vervelend als je eigenlijk een dikke ribbon tweeter er aan zou willen hangen...

Gelukkig is het niet allemaal tegenslag: in de deurpanelen kun je 4x 8" kwijt mocht je dat willen, of zelfs een paar 10 of 12" woofers... En dankzij de erg schuin liggende achterruit en grote kofferbak kun je qua sub flink wild doen en het geluid zeer makkelijk op je dashboard planten...

Isabelle

[GMP]

Ik heb verder geen idee wat voor Saab 900 het is. Het is een auto van een vriend van me.

Die deurpanelen zijn inderdaad erg groot en lekker simpel. Daarom gaan we er ook 4x 6" in plaatsen.
En vervolgens het natuurlijk een beetje discreet wegwerken.

[Candisa]

4x 6" past inderdaad makkelijk, mocht de prijs er van niet zo belachelijk hard gestegen zijn vorig jaar, en mocht ik degene zijn die bepaalde hoe alles er uit kwam te zien, dan had ik er waarschijnlijk zelf ook 4 TangBand W6-1139's per kant in geschroefd, zonder sub in de koffer

Maar dit is dus Xenia's wagen, ik mag ideeën aanbrengen, maar zij beslist en haar beslissing is dat dit een klassieke 3-weg+sub installatie wordt met beperkt vermogen en een minimum aantal, goed klinkende, efficiënte drivers en dat is ook het ideale om met een Clarion HX-D2 en 2 APA4300HX'en aan te sturen.
We hebben nog een derde APA4300HX liggen, dus we kunnen eventueel later nog altijd deze toevoegen aan de installatie om meer vermogen (door de subs en kicks elk te bruggen) en/of extra kanalen toe te voegen... Een stel HiVi M8a's valt ook nog wel te vinden, dus verdubbelen kan later eventueel ook nog...
Maar goed, eerst maar eens de basis-opstelling in de wagen schroeven en dan zien we wel...

[EppeRRR]

Hoe ga je jouw 3weg systeem inbouwen straks? Dat gaat ten koste van je interieur vrees ik?
Je gaat wel voor een flinke uitdaging, 3weg in een auto is vaak moeilijk te plaatsen voor je geluidsbeeld. Ga je dit opvangen dmv een eigenbouw 3weg filter?

Heb in het verleden me kaartvakken in de deuren volledig mogen aanpassen voor een 16cm compo, ben benieuwd wat jij gaat doen. Volgen ga ik het zeker

Foto van mijn polo toendertijd, kofferbak was altijd 'under construction'.

Voor:


Tijdens:


Na:





succes met de bouw

[Candisa]

Alles wordt volactief geregeld. Een Clarion HX-D2 heeft een 8-kanaals DSP aan boord, met time-alignment, hoog- en laagdoorlaat filters instelbaar in frequentie en roll-off, parametrische equalizer...

We maken ons dus niet echt zorgen om het afgesteld krijgen van het geheel. Het podium zal vermoedelijk wel aan de smalle kant uitvallen, doordat de mids niet erg breed geplaatst kunnen worden, maar misschien kunnen we dat nog wat open trekken door te spelen met de koppeling aan de tweeters (die wél breed geplaatst kunnen worden)...

Qua verbouwingen valt het ook allemaal erg goed mee, en dat zal ook wel zichtbaar worden naarmate er hier foto's van de opbouw tevoorschijn komen...
De mids komen gewoon op de originele locaties in het dashboard. Daar zitten standaard al 4" speakertjes, maar met bevestigingshoekjes ipv een volwaardige montagerand, dus er zal wel wat moeten aangepast worden, maar ook niet extreem.
De tweeters zullen we gewoon wat mooi aankleden en aan de A-stijlen hangen...
De 8" woofers komen in de deuren en daarvoor zullen we inderdaad nieuwe kaartvakken moeten maken, maar bij een Saab 900 classic zijn de kaartvakken volledig verzonken in de deurpanelen en aan de voorkant vlak (standaard gewoon een lap nepleer gespannen van voor tot achter), dus met basis gereedschap (decoupeerzaagje, rasp, schuurpapier) en een stuk MDF plaat kom je al heel ver...

Op deze foto zie je de originele speakerlocatie aan de bestuurderkant (bovenin het dashboard, tegen de voorruit, ter hoogte van het stuur):


En dit is een foto van een deurpaneel van een 900 classic:

[Bertje]

Je zet toch niet zo'n japans kitscherig radiootje in het dachbord van de saab? Dat vind ik nogal een mismatch. Van meer krachtigere uitspraken als dat het erg lelijk is hou ik mij verre en zou ik nooit schrijven op een forum

Heb je al eens naar die retro modellen van Becker gekeken?

Een Clarion HX-D2 als kitch beschouwen... OK.....
BTW mooi project, nu weer eens wel inbouwen en gewoon afmaken he...

[XC-C30]

Een Clarion HX-D2 als kitch beschouwen... OK.....
BTW mooi project, nu weer eens wel inbouwen en gewoon afmaken he...

We zijn er ons van bewust dat het lang heeft aangesleept ... Dikswijls hebben we de betrouwbaarheid van de wagen in twijfel moeten trekken omdat er te pas en te onpas wel iets kapot gaat door de ouderdom dat we dus moeten vervangen .... en dat gaat uiteindelijk wel in de papieren lopen.
Veel getwijfeld of het dus wel de moeite was om er aan verder te werken (interieur is al een jaar half gesloopt, en ook de bekabeling ligt er deels al zo lang in) ;Maar de wagen heeft ons intussen al zoveel gekost dat verkopen in geen geval nog een optie is... Dus hebben we uiteindelijk na veel overwegen en heroverwegen toch maar besloten om de wagen bij te houden en door te werken.

...Dat, en het feit dat ik Isabelle nu al geruime tijd de oren van de kop zaag dat ik nu eindelijk wel eens leuk geluid in mijn auto wil....

Het hele car-audio-gebeuren interesseert mij persoonlijk helemaal niet... Echter wil ik wél een aangenaam muziekje opzetten zonder me na korte tijd dood te ergeren dat het niet in balans is...
Bij Isabelle is het ook enigzins zo dat het inbouwen haar minder interesseert... maar meer het afstelwerk en het technische vlak ervan.... Vandaar dat het inbouwen zelf ook wel wat trager gaat omdat dat niet met volle "goesting" gebeurt...

Ach, we komen er wel, tenlotte is het nog altijd voor onszelf dat we dit doen, en niet zozeer voor het (inmiddels doodse) competitie-gebeuren (al is het altijd wel leuk om eens te weten waar je staat ten opzichte van anderen, en in hoeverre je er in slaagt om bepaalde kennis in praktijk om te zetten).

[Candisa]

De ruimte tussen de wielkasten blijkt in verhouding tot het formaat van de versterkers wat tegen te vallen...
Eerder geschetste indeling zal dus niet passen, maar de geest van het idee blijft wel behouden:
- Subs komen gewoon in smalle kistjes aan de zijkanten
- Versterkers er tussen, maar achter elkaar ipv naast elkaar (naast elkaar zou passen mochten we de aansluitingen er af slopen en met kabeltjes verlengen, maar dat is nogal ingrijpend)

Dit zul je dus zien als je langs achteren de koffer in kijkt, onderste lijn is de bodemplaat, bovenste de hoedenplank (streepjeslijn = verborgen achter andere versterker of achter plank):

Passende kofferindeling

[EppeRRR]

Zou het geen probleem worden wanneer de woofers recht tegenover elkaar staan te spelen?

[Candisa]

Ik zie niet in waarom?

[EppeRRR]

Misschien omdat de ene sub het effect van de andere kan opheffen? Weet niet of het op zo'n afstand ook kan worden opgelost door van 1 woofer de fase om te draaien.

[teacher]

Dan heft de een de ander juist op en dat wil je niet.

[Candisa]

Zoals het gepland is horen de subs gewoon in fase met elkaar te staan, en zou er geen cancelling mogen optreden: Die "kistjes" zijn eigenlijk gewoon kokertjes tussen bodemplaat en hoedenplank, netjes luchtdicht afgewerkt, maar wel een rooster in de hoedenplank. Die "kistjes" maken dus deel uit van de luisterruimte, de rest van de kofferbak is de eigenlijke kist (welke we dan ook zo luchtdicht mogelijk zullen afsluiten van de cabine).

Als de woofers in fase staan, zuigen/blazen ze gelijk de lucht uit/in de luisterruimte, meer zit er niet achter, want van directe afstraling van de conus is helemaal geen sprake.
Zet je de woofers echter uit fase, zou de ene woofer blazen terwijl de andere zuigt, dus wat de ene koker uit komt, gaat de andere weer in en er wordt nergens druk opgebouwd, noch in de koffer, noch in de luistercabine, en zonder druk heb je ook geen geluid...

Padlengteverschillen zullen ook geen roet in het eten gooien: vanuit de luisterplekken voorin (deze install is sowieso niet bedoeld om te klinken vanop de achterbank) zal het nog hooguit 20cm verschil geven tussen de 2 kokers, wat bij golflengtes van meer dan 10 meter (crossover frequentie is 31,5Hz!) geen enkel probleem kan opleveren...

PS.: de speakers in de portieren van een auto spelen toch ook naar elkaar, die spelen stukken kortere golflengtes af en dat gaat toch ook gewoon goed?

Isabelle

[Marp]

Ze heffen elkaar inderdaad niet op, maar tellen keurig bij elkaar op. Net als de kleine membranen in een Tymphany LAT Transducer.....

.....of net als bijv. de woofers hierin:

[Candisa]

Belangrijk voordeel: op voorwaarde dat de constructie zelf goed stevig is, worden er nauwelijks trillingen doorgegeven aan alles wat er omheen zit. Impulscorrectie heet zoiets geloof ik.
De stevigheid komt alvast goed: De bodemplaat en achterplaat van de "kistjes" loopt gewoon door van de ene kist naar de andere in 1 geheel, alles in 18mm meranti-multiplex. Ook de bovenplaat is gemeenschappelijk, want dat is namelijk de hoedenplank die ook stevig verankerd zal worden aan deze "kistjes", alleen is deze slechts uit 12mm MDF gefabriceerd. Ik zal waarschijnlijk nog tussen de kistjes de hoedenplank nog verdubbelen met 10mm multiplex om de boel daar wat stugger te maken...

[EppeRRR]

Padlengteverschillen zullen ook geen roet in het eten gooien: vanuit de luisterplekken voorin (deze install is sowieso niet bedoeld om te klinken vanop de achterbank) zal het nog hooguit 20cm verschil geven tussen de 2 kokers, wat bij golflengtes van meer dan 10 meter (crossover frequentie is 31,5Hz!) geen enkel probleem kan opleveren...

Kon zo zelf geen rekenvoorbeeld geven of vinden, maar hier doelde ik dus op. Geen probleem dus

PS.: de speakers in de portieren van een auto spelen toch ook naar elkaar, die spelen stukken kortere golflengtes af en dat gaat toch ook gewoon goed?

Isabelle

Vaak worden deze speakers niet rechtstreeks op elkaar gericht, maar voorin zit er nog een middenconsole tussen.
Ga je deze speakers ook nog richten of of de ideale plaats zetten? Ik kan bijvoorbeeld in mijn huidige auto (ibiza van '00) merken, dat als ik iets naar voren leun met mijn hoofd (centimeter of 30) dat er veel meer bass te horen is in de auto.

[Candisa]

De deurwoofers worden zo "stealth" mogelijk ingebouwd en dus gewoon plat in de deuren... Ik voorzie geen problemen hiermee, we blijven ruim onder het punt waar de M8a's beginnen bundelen en we hebben DSP-functies genoeg om de respons op de juiste plekken in orde te krijgen...