Meningen Karlsonkast

[MechanicalAnimal]

Inmiddels staan de Karlsons op zolder waar ze zorg dragen voor een potje muziek tijdens het klussen aan de Galactica's.

Ik moet nog even moed verzamelen voor de laatste flightcase-hoeken aan de voorzijde, wel heb ik een tijdje terug al de kickplates gemonteerd.

Mocht iemand een keertje zo'n Karlson-systeem willen horen dan kun je me PB-en

[vacuphile]

Karlsonkasten bouwen is goed voor je technische ontwikkeling.

[MechanicalAnimal]

Mijn Karlson's waren mijn eerste zelfbouwluidsprekers en het is erg leuk om je eigen creaties voor het eerst te horen.
Daarbij sluit de klank van dit specifieke systeem goed aan op mijn muzieksmaak waaronder rock, metal, pop/prog-rock, industrial etcetera.

[Pjotr]

Karlsonkasten bouwen is goed voor je technische ontwikkeling.

En zelf een koffergrammofoon knutselen ook zeker? Nou ja met al die schotjes en sleuven is het wel goed voor de ontwikkeling van je handvaardigheid

[Wowly]

@ Impulse: in het begin (1e 10 seconden) wel leuk, maar al snel daarna écht misselijkmakend. Niet leuk dus. En al helemaal als je verkouden was. Bweuark!

[vacuphile]

Karlsonkasten bouwen is goed voor je technische ontwikkeling.

En zelf een koffergrammofoon knutselen ook zeker? Nou ja met al die schotjes en sleuven is het wel goed voor de ontwikkeling van je handvaardigheid

Wat ik eigenlijk bedoel is het volgende.

Karlson's zijn kleren van de Keizerkasten.

Het valt door niemand te begrijpen hoe en waarom ze zouden moeten werken. Maar, het ziet er zo spannend uit, dat je dat in eerste instantie niet durft toe te geven. Er is namelijk wel meer dat je niet begrijpt. En Karlson was wetenschapper bij NASA, dus je denkt dan al snel dat het aan jezelf ligt. Vervolgens ga je dan eens zo'n setje bouwen (in mijn geval wel veertig jaar geleden), en dan kom je erachter dat je het niet alleen niet begrijpt, maar dat het bovendien ook nog eens niet werkt.

Als je dan 1 bij 1 optelt, dan kom je al snel tot de conclusie dat je alleen moet bouwen waarvan je begrijpt hoe het werkt. En dat je al die vele andere claims in audioland met techno-popie-jopie-verklaringen met een reuzegrote korrel zout moet nemen. Question authority and think for yourself.

[RobertD]

Een interessante variant kwam voorbij op AudioFreaks:

http://picasaweb.google.com/aboyandhisd ... directlink

[Boppo84]

Is dat niet meer een divergerende TL/hoorn met een 'anders dan normaal' uiteinde?

[sietse]

Is dat niet meer een divergerende TL/hoorn met een 'anders dan normaal' uiteinde?

Zo te zien een hoorn en geen TL.
Ooit, lang geleden, waren de Karlsonskasten populair. Waarom, nou dat weet ik niet meer en ik ben ff wezen zoeken in m'n boekwerken, maar heb het ding nog niet gevonden. Moet het nog wel ergens hebben.
Maar voor hedendaags HiFi, zal ik het ding niet bouwen. PA toepassingen is weer een ander verhaal.

[Heatside]

Hier in de buurt is nog een café met vier 12" Karlson kasten, hierin bevinden zich breedbanders en worden inmiddels in het tophoog ondersteund door een piëzo op een hoorn. Ik kan er maar één ding over zeggen: niet om aan te horen. Ik weet natuurlijk niet of dat aan het ontwerp ligt of aan iets anders.

[Impulse]

Ik kan alleen voor mezelf spreken, maar ik neem nooit genoegen met de aanname dat iets goed is, maar wil ook weten waarom.
Dat velen, waaronder ik zelf, geïntrigeerd zijn geraakt door de kast, komt denk ik juist door de waas die er omheen hangt.
De bijzondere constructie doet daar natuurlijk nog een schepje bovenop.
Daarom denk ik dat het goed is dat de Karlson de gemoederen bezig bijft houden, want alleen zo kan er duidelijkheid komen.

Het nut van de exponentiële opening blijft op één punt nog onduidelijk, maar de uitleg van Tom Magchielse klinkt plausibel.
Als ik Tom goed begrijp boet je voor breedbandigheid in op de winst van het rendement.
Het nut van de exponentiële opening ten behoeve van de spreiding van het geluid blijft vooralsnog overeind, waarbij ik nog steeds van mening ben dat de exponentiële poort voor dit doel beter ondersteboven had kunnen staan.
Tevens ben ik van mening dat de negatieve opvattingen met betrekking tot de klank van de Karlson, en dan met name de ''dozige'' klank, grotendeels zijn te wijten aan de paralelle zijwanden.

Buiten de discussie om of de Karlson goed of slecht klinkt vind ik de Karlson een gedrocht.
Een doos met gordijnen ervoor.
Sorry, maar dat vind ik geen gezicht.
Ik ben daarom maar weer eens aan het ontwerpen geslagen en heb iets bedacht wat er volgens mij een stuk eleganter uitziet en waarbij ik het probleem van de paralelle zijwanden als uitgangspunt heb genomen.
Het is een afgeleide van de 12'' versie geworden waarbij de volumes van de compartimenten en de oppervlakten van de poorten identiek zijn aan het origineel.
Hoewel in de tekening drie luidsprekers zijn geplaatst, zou men natuurlijk ook kunnen volstaan met een breedband lage tonen luidspreker en een hogetonen luidspreker.

[Pjotr]

Ik kan alleen voor mezelf spreken, maar ik neem nooit genoegen met de aanname dat iets goed is, maar wil ook weten waarom.
Dat velen, waaronder ik zelf, geïntrigeerd zijn geraakt door de kast, komt denk ik juist door de waas die er omheen hangt.
De bijzondere constructie doet daar natuurlijk nog een schepje bovenop.
Daarom denk ik dat het goed is dat de Karlson de gemoederen bezig bijft houden, want alleen zo kan er duidelijkheid komen.

Ach in de tijd van Karlson was het vergelijkenderwijs best een goed klinkend systeem. In die tijd was een BR poort niet veel meer dan een gat in de kastwand en werd dat met een beetje uitproberen afgestemd. Denk i.d.d. dat die mystiek en het uiterlijk zo zijn aantrekkingskracht blijft houden. Die "gordijntjes" hebben wel iets van een theatertje en zijn mensen wel nieuwsgierig wat voor voorstellingen dat geeft. Maar aan de ander kant zijn audioliefhebbers erg gevoelig voor mystiek: Er wordt met allerlei wazige Voodo nu nog steeds grof geld verdiend.

[markbakk]

Het nut van de exponentiële opening ten behoeve van de spreiding van het geluid blijft vooralsnog overeind

Dat zou ik wel eens door wat metingen bevestigd willen zien (lees: ik geloof er helemaal niets van). Als je goede spreiding wil kun je waarschijnlijk beter een frontloaded compressiekamer bouwen waarin een spleet zit die smal genoeg is om tot een bepaalde grensfrequentie een goede spreiding op te bouwen. Die compressiekamer moet ook klein genoeg zijn, zodat er geen staande golven in kunnen ontstaan, m.a.w. bij een 15"-driver zul je ook maar tot zo'n 400Hz kunnen werken. Laat nou de spreiding van een 15"-driver tot 400Hz ook redelijk omnidirectioneel zijn...
(en nu zal iemand wel een hele slimme compressiekamer willen gaan bouwen...)

[Impulse]

@ markbakk,

Ik begrijp jouw scepsis en deel jouw opvatting.
Misschien wat simplistisch en wat kort door de bocht, maar stel ik ben een geluidsgolf van hoge frequentie.
Waarom zou ik me de moeite nemen om via een nauwe opening naar buiten te gaan terwijl ik met gemak door een grote opening kan?

[markbakk]

Ik betwijfel of je het over golven moet hebben. De enige valide redenering die ik kan bedenken is dat een brede opening LF beter koppelt dan een smalle (de virtuele bron die op het grensvlak van binnen en buiten zou moeten ontstaan bedoel ik hier). Van de buitenkant bezien zal een KK bij de brede kant dus effectiever LF afstralen dan bij de smalle kant (vraag me niet waarom het verloop exponentieel zou moeten zijn). Je moet je echter wel afvragen welke akoestische condities aan binnen- en buitenzijde gewenst en haalbaar zijn. En als een KK al werkt, dan werkt hij toch vrij smalbandig.

Laat ik 'm echter omkeren: op grond van welke bijzondere, aantoonbare akoestische eigenschap zou je een KK willen toepassen?

[Impulse]

@ markbakk,

Het gaat mij niet zo zeer om het toepassen, maar om waarheidsvinding.
Sommigen zijn erg enthousiast over de Karlson en sommigen vinden het niks.
Het lijkt mij daarom interessant om te weten te komen waar het enthousiasme op gebaseerd is.
Om die reden ben ik er naar op zoek of het aantoonbaar en te onderbouwen is.

[Coach]

Ik heb even jullie artikel gelezen daar ik in de jaren 70 ook deze kast hebt gebouwd met een phillips 9710M en vooraan twee tweeters en mid ranges van phillips. De kast kwam uit het boekje luidsprekers, basreflexkasten, hoorns en hoekpanelen van de uitgeverij De Muiderkring. Ik heb dit boekje zelfs nog in bezit. De boxen speelden gedurende jaren naar mijn mening goed. Nu zijn de luidsprekers versleten en zou ik ze willen vernieuwen. De vraag is nu welke bas kan ik daar in plaatsen, want volgens jullie zeggen is het type luidspreker wel belangrijk.

[wouter]

Misschien weer goede 9710?

[Pjotr]

Misschien weer goede 9710?

Dat weet ik wel zeker. Ik heb in dat ontwerp (en de afmetingen) van de MK verschillende 20 cm gehad en ook een 25 cm gehad maar de 9710 deed het gewoon het beste. Vergeet niet dat het een soort van BR is en kennelijk is de afstemming met een 9710 dan toch het mooiste.

[Coach]

Misschien een domme vraag, maar is de 9710M nog te krijgen en indien wel waar ?

[Tom Magchielse]

Ik heb er al eerder op gewezen, de Karlson kast is,om een artikel van ErnsGeorg Beck te citeren: "a basshybrid enclosure. This construction is mostly a combination of the K-coupler with bassreflex". Als je verder leest, lijkt het er op dat bij middenfrequenties vanaf 150Hz of zo, de relatief grote basreflexopening ook veel midden doorlaat, dat dan via het exponentiële gordijn zo wordt beïnvloed dat een wat groter rendement zonder al te veel interferentie met de straling van de voorzijde vd conus wordt verkregen. Wishful thinking, als je het mij vraagt.
Bij lage frequenties gaat het gat boven de driver zich als een reflexpoort gedragen, wat een nogal hoog afgestemde basreflex oplevert. Bij het MK ontwerp was de afstemfrequentie ongeveer 65 Hz, als ik me goed herinner.
De 9710M zou niet de eerste keus zijn voor een basreflex, met zijn hoge Qe van boven 0.8, maar misschien werkt de piekerige basreflex in combinatie met het eveneens gepiekte midden net prettig. Het rendement-verhogende effect van de kast verdwijnt boven 1-2 kHz, maar daar komt de (te luide) binnenconus van de 9710M ons te hulp. Al met al een toevalstreffer, die Karlson met 9710M.
groet, Tom

[Pjotr]

Dat zal het zijn Tom. Moet wel zeggen dat het geheel wel een behoorlijk eigen kleuring had in vergelijk met hedendaagse neutraal klinkende systemen. Maar die kleuring is zeker niet onaangenaam en de 9710 leverde een levendig geluidsbeeld op. De andere speakers klonken gewoon van muf tot modderig, dat was bij de 9710 in het geheel niet het geval.

[Coach]

Heb mijn Karlson kasten terug gevonden met een 9710m er nog in. Helaas waren deze verpulverd. Ik weet er bestaat een enorme discussie wat betreft werkingsprincipe maar voor mij klonken ze wel mooie. Normaal gezien zou ik ze niet meer gebruiken maar de kasten zijn mooi gemaakt dus zoek ik nu een breedband vervanger voor de 9710m. Ik wil er geen oude meer insteken maar nieuwe, helaas heb ik geen idee dewelke. Weet iemand raad ?

[bas focal m180]

Heb mijn Karlson kasten terug gevonden met een 9710m er nog in. Helaas waren deze verpulverd. Ik weet er bestaat een enorme discussie wat betreft werkingsprincipe maar voor mij klonken ze wel mooie. Normaal gezien zou ik ze niet meer gebruiken maar de kasten zijn mooi gemaakt dus zoek ik nu een breedband vervanger voor de 9710m. Ik wil er geen oude meer insteken maar nieuwe, helaas heb ik geen idee dewelke. Weet iemand raad ?

Mischien eens een visaton bg20 proberen ze kosten niets en zijn goede units , hebben wel een tweeter nodig .

[MechanicalAnimal]

Op DIYaudio.com zitten zat Karlson-liefhebbers met een hoop kennis en ervaring, check de search daar anders even.

en hier staat ook nog wel wat info: http://home.planet.nl/~ulfman/