Een surroundspeaker, maar dan anders... *Naam: Ωnia*

[Vinculum]

Tijd voor het volgende project!
Na de overstap gemaakt te hebben naar een surround setup ben ik op zoek naar een fatsoenlijke surround speaker om een beetje mee te komen met mijn Stiletto's.
Op dit moment speelt er achter tijdelijk een setje Logitech Z-560- zonder de sub. Leuk voor het effect maar het klinkt logischerwijs erg iel. Een grote Chinook heli die overvliegt veranderd halverwege in een modelheli... Tijd voor wat anders! Maar wat?

De WAF is heel belangrijk hier. Durf ik te zeggen misschien nog wel belangrijker dan de geluidskwaliteit? Mijn ega is heel vergevensgezind maar de surround speakers staan misschien nog prominenter in de (niet al te grote) kamer dan de Stiletto's. Dun & plat, etc zijn de sleutelwoorden. Aangezien ik snap dat die zelden tot nooit verenigbaar zijn met woorden als hifi, full range, etc moeten er vast compromissen gesloten worden. Inspiratiebronnen is bijv de Tribe serie van Totem. Tot ik gisteravond een ingeving kreeg...

Totaal ongehinderd door enige vorm van kennis kreeg ik het volgende idee:
Open baffletje van ongeveer 80-90 cm hoog en 17-20 cm breed met een Tangband W5-1611 bovenin. Onder een klein BR kastje van 17-20 breed, 10-15 diep en dan 20-30 hoog om uiteindelijk 4 liter te krijgen voor een W5-876SA.
Materiaalkeuze voor de baffle varieert van een exotisch glas/plexi tot gewoon MDF. Waarom deze drivers? De 1611 heb ik op de ZBA dag mogen horen en klonk erg mooi in het midden en hoog. Bovendien is het om te zien een mooie driver, vooral ook achter de konus (niet geheel onbelangrijk voor een OB design) en hij is betaalbaar.
De 876sa is goedkoop, kan in een heel klein kastje en zou een volwassen laag moeten geven. Bovendien heeft hij dezelfde afmetingen.

Het geheel moet lekker klinken en redelijk full-range zijn maar het blijven wel 'maar' surrounds. Dus een liniaal kunnen trekken langs de frequentiecurve is geen must. Ze moeten gewoon lekker meekomen met de Stiletto's.

Zoals gezegd is dit idee niet gehinderd door kennis. Ik heb geen verstand van filters en poortberekeningen etc dus ik hoop dat iemand anders mij kan vertellen of dit kan gaan werken of dat ik weer terug naar de tekentafel moet.

[Vinculum]

Hier een concept. Zonder franjes, zonder 'design'. Alleen om het te illustreren.

De reden dat het heel ondiep is komt doordat de speaker bijna tegen de muur aan gezet moet worden (kan onder een kleine hoek).

[MichaelB]

Niet om de feestvreugde van een nieuwe speaker te temperen, maarrrr, je kan je surround versterker voor de achterspeakers toch het label "small" mee geven, zodat het laag weergegeven wordt door de frontspeakers (of aanwezige sub)?

Dan zou je wegkomen zonder het sub gedeelte van je tekening, dus min of meer een TB op een plankje

Ik heb nu van Piega de S3 staan, wat een klein speakertje is met een bereik vanaf +/- 100Hz en dus heb ik mijn versterker daar op ingesteld (min of meer, maar dat boeit niet zo voor surrounds vind ik).

[Vinculum]

Klopt, dat kan idd. Maar.... drivers in een OB hebben vaak een wat mager laag, zeker op lage volumes. De sub (hier meer als laag/midlaag) is om het geheel wat meer body te geven. Laag is niet richtingsgevoelig maar je hoort toch echt wel het verschil of het van voor of van achteren komt. Daarnaast neemt 4 liter nu niet heel veel ruimte in beslag maak maakt wel het verschil tussen full-range en small...

Laatst een film met een ruimteschip wat van achteren aan komt vliegen, dan hoor je duidelijk dat het lage gerommel totaal niet aanwezig is. Ook al staat dat alles onder de 120Hz naar voren moet. Pas toen het geluid daadwerkelijk van voren kwam stonden mijn kopjes te trillen.

[MichaelB]

Wat verder denkende:

En de W5-1611 in een klein BR huisje? Dan wordt het een stuk kleiner dan wat je nu in gedachte hebt en heb je ook nog een volwassen geluid.
Tenzij je natuurlijk echt het sub geluid achter wil hebben, maar dat leek me gezien je omschrijving niet echt nodig toch?

Als ik deze driver door WinISD haal dan zou je met bijv. een kastje van 6-7 liter een nette -3dB van 75Hz halen. Tegen een muur aan, waar ze meestal komen, is dit nog een stuk lager. Dan moet -3dB bij 60-65Hz haalbaar zijn. Scheelt je weer een driver + extra filter en het uiteindelijke kastje is kleiner (en dus een hogere WAF)

EDIT: of wil je een OB vanwege het karakter van het geluid en surround?

[Vinculum]

of wil je een OB vanwege het karakter van het geluid en surround?

Yup! Op zich vind ik het een goed plan om de 1611 in een kastje te zetten maar ik wil dit ook een beetje gebruiken om eens met iets anders te experimenteren. Ik vind het concept van een OB wel erg mooi vooral als ik kijk naar de mogelijkheden zoals een plexiglas baffle (ongeveer 72 euro voor deze speaker). Dan krijg je iets als onderstaande. Bijkomend voordeel van OB lijkt de openheid van het geluid. Zeker voor een surround moet het niet te gericht zijn.

Het gaat me ook echt niet om het sub laag maar om het gewoon laag zeg maar. Het meest ideale zou zijn als ze als stereo paar ook nog fatsoenlijk klinken. Full-range dus. Ik denk bijv aan een xover van 200 a 300 hz ofzo. Dan hoeft de 1611 niet hard te werken om laag te produceren en kan dan dus kastloos blijven.

Ben met je eens dat de woofer onderaan nu niet heel erg mooi is. Misschien downfiring maar dat zal wel niet gaan met een hogere xover? Wat doet de 1611 zonder kast volgens Winisd?

[MichaelB]

KO*piep*LERE! dat zijn mooie speakers!

Plexiglas is zeker een mooie optische oplossing voor OB's.
Mooi massief houten huisje voor het subje erbij, top!

Ik zie niet in waarom het niet mogelijk zou zijn wat je wilt? Er was hier toen, mja TOEN, eens een project van iemand die een mooie OB met een aluminium conus subje had gebouwd geheel uit massief hout. Kan deze niet zo 123 vinden. Van jou lijkt daar een beetje op.

[Vinculum]

KO*piep*LERE! dat zijn mooie speakers!

Plexiglas is zeker een mooie optische oplossing voor OB's.
Mooi massief houten huisje voor het subje erbij, top!

Ik zie niet in waarom het niet mogelijk zou zijn wat je wilt? Er was hier toen, mja TOEN, eens een project van iemand die een mooie OB met een aluminium conus subje had gebouwd geheel uit massief hout. Kan deze niet zo 123 vinden. Van jou lijkt daar een beetje op.

Dat dacht ik dus ook toen ik deze zag. Vandaar dus ook dat ik het benader als een full range stereo speaker. Stel dat het super klinkt dan zie ik het nog wel eens als vervanger voor mijn fronts qua looks...

Bedoel je de Pegasus?

[MichaelB]

Jups, dat is hem!

Als je zoiets combineert met een plexiglazen plaat met de TB er in
Alleen zou het kastje van de sub bij jou dan kleiner zijn.

Nu weet ik trouwens niet hoe jullie tv/film kijk opstelling thuis is, maar je moet met de achter speakers wel rekening houden met de plaatsing (zoals je vast wel wist). Nu komt dat met OB's kritischer door de gerichtheid, dan bij standaard speakers. Al helemaal door de extra bundeling van het hoog bij de W5-1611.

Ik heb wel 2 opstellingen gehoord met elektrostaten, noem het even mijn OB referentie met hoog bundeling en die moesten met een behoorlijke "toe in", achter de luisterplek geplaatst worden. Hoe dat bij de Tangband uitpakt dat zal je proefondervindelijk moeten uitzoeken, maar gevoelsmatig denk ik dat je hetzelfde effect zal hebben. Het lijkt mij niet zo wenselijk. Surround dient eigenlijk omni-directioneel te zijn i.p.v. directioneel.

[Vinculum]

Hmmm dat is inderdaad iets om rekening mee te houden. Ik heb de stoute schoenen maar aangetrokken en heb een W5-1611 besteld om mee te spelen. Ik vind het een dermate intressante driver dat ik er vast wel ergens een doel voor vind. Anders eventueel nog als center oid. Dan schroef ik hem op een plaat mdf en luister wat hij doet. The only way to find out lijkt me.

[MichaelB]

Die instelling heb ik ook hoor!

Als anderen zeggen dat het niet kan, dan toch doen en wie weet... en idd. het is een optische mooie en goed klinkende driver.
Wellicht dat het OB concept wel werkt als je de speaker dicht bij een muur zet en speelt met de reflecties, maar idd.: pielen is het devies!

[richard]

Hier een concept. Zonder franjes, zonder 'design'. Alleen om het te illustreren.

De reden dat het heel ondiep is komt doordat de speaker bijna tegen de muur aan gezet moet worden (kan onder een kleine hoek).

Nadeel van plaatsing tegen de muur is dat het naar achteren gestraalde geluid sterk interfereert met het van de voorzijde gestraalde geluid. Bij lagere tonen heb je nog meer uitdoving dan op grond van de smalle baffle te verwachten is. Zet je de baffle naar voren wordt het naar achteren gestraalde geluid sterker verstrooid voor het door de muur wordt weerkaatst. De interferentie met het directe geluid is dan minder.

[MichaelB]

Nadeel van plaatsing tegen de muur is dat het naar achteren gestraalde geluid sterk interfereert met het van de voorzijde gestraalde geluid.

Mijn ervaring voor surround OB's is wel anders. In mijn geval was dit een 5.1 set van Final, de 80i (electrostaten, wellicht is dat anders). De surround speakers klonken echt een stuk ruimtelijker door deze aan de muur te hangen met beugels i.p.v. neer te zetten met een stuk ruimte van de muur. Daarom heb ik ze uiteindelijk aan de muur gehangen.

Het nadeel van een vrije plaatsing is de gerichtheid van het geluid. Het is dan niet diffuus meer, wat je juist wel wilt van een surround speaker. Deze moet als het ware verdwijnen.

EDIT: ik vergeet te vermelden dat die panelen vanaf 150Hz werkten.

[Vinculum]

Grappig! Ik heb ook een set 80i's gehad! Helaas waren die na 1 dag al kapot. Dat is de reden dat ik ben gaan zelfbouwen...

[JvS]

Mijn ervaring met surroundspeakers is dat ze goed en ruimtelijk klinken als ze naast of achter/naast je op 2m hoogte hangen. Eigenlijk zoals ze ook lekker 'weggestopt' op een muur zitten dus.

Dit zou overeen kunnen komen met de ervaring van MichaelB (hing jij ze toen ook wat hoger op?)./

[KILLorBE]

KO*piep*LERE! dat zijn mooie speakers!

+1

Mmmm ik wordt een beetje gek van al die meningen en 'feiten' wat betreft 5.x (of 7.x) opstellingen.
Voor de surround speakers:
Dolby zegt iets hoger als oor niveau.
THX zegt een centimeter of 60 hoger als oor niveau.
Veel handleidingen van versterkers zeggen 60-70cm hoger als oor niveau.
Op het HT forum stond weer iets dat gelijke hoogte beter zou zijn (Link heb ik ergens, kan 'm nu ff niet vinden).

Sorry dat ik geen nuttige info heb, maar ik vind de Stiletto's wel erg mooi... en meer dan geslaagd voor een eerste project.

[MichaelB]

Grappig! Ik heb ook een set 80i's gehad! Helaas waren die na 1 dag al kapot. Dat is de reden dat ik ben gaan zelfbouwen...

Bij mij hebben ze het 1,5 jaar uitgehouden, toen begon de een na de ander te vonken en tikken. Helaas waren ze toen uit de garantie (want 2e hands gekocht) en was het vervangen van de folie + trafo per paneel iets van 250-300 euro...
Dus verpatst aan een hobbyist. De Sub de S200 heb ik nog gebruikt, dat was een trap reet ding, vanaf die sub wist ik eigenlijk pas hoe een goeie sub moest klinken!

Mijn ervaring met surroundspeakers is dat ze goed en ruimtelijk klinken als ze naast of achter/naast je op 2m hoogte hangen. Eigenlijk zoals ze ook lekker 'weggestopt' op een muur zitten dus.

Dit zou overeen kunnen komen met de ervaring van MichaelB (hing jij ze toen ook wat hoger op?)./

Bij mij hingen ze inderdaad iets achter de luisterplek en wat hoger.

Nu staan de speakertjes op oorhoogte zo'n 50 cm achter de luisterplek. De afstand maakt niet veel uit, want dat kan je prima met de versterker instellen. Zelf vind ik de beste plek, zodra je ze "niet meer hoort". Ze moeten echt alleen aanvulling zijn op het geluidsbeeld en je soms zelfs doen twijfelen of ze nog wel werken (totdat je ze uitzet en dan merkt *wow* wat een verschil).

Eigenlijk gewoon goed experimenteren wat het beste klinkt.

[Vinculum]

Op dit moment heb ik ze ook ongeveer 50 cm achter me hangen en als ik sta op oorhoogte dus halve meter ofzo boven zithoogte. Mijn eerste idee was ook om een dipooltje aan de muur te hangen op die plek. Dit idee vind ik wel veel gaver tot nu toe.

Vandaag even een testplankje gemaakt voor de W5-1611. Veel te laag bedacht ik me toen ik ging zitten maar goed het gaat even om te testen wat hij doen in een Open Baffle.

[MichaelB]

Even een spelletje associatief brein spelen:

Hee! Een middelvinger! Offuh: are you happy to see me (hint: *ptoing*)?! En: hier rust....
Als dit als aanstootgevend beschouwd wordt dan wil ik het wel weghalen hoor!

Maar, dat heb je snel gedaan!
Als je dit in plexiglas zou doen dan ziet dat er mooi uit, want met die bovenkant lijkt het dan echt net of de speaker in het niks hangt.

[hovingtim]

Ziet er strak uit, maar is het niet lastig om een bepaalde baffle dikte te creëren met plexiglas. Kan me zo voorstellen dat bijv 25mm dik snel in de papieren gaat lopen!

[Vinculum]

20mm dik voor 72 euro in bovenstaande afmeting. Valt reuze mee dus.

[Vinculum]

In afwachting van de levering van de unit ben ik even nog wat verder aan het zoeken geweest en toen viel mij nog een speaker op nl de Hummingbird van Edgar Beers.
Deze speaker heeft een zeer compact uiterlijk en als ik het zo lees ook een erg goede sound. Nu snap ik alleen zijn filter niet goed. De waarden van de spoelen en van 1 weerstand (6 ohm) kan ik nergens te koop vinden. Kijk ik op de verkeerde plekken of moet ik een truukje uithalen om deze waarden te krijgen?

Het filter:

[wouter]

Volgens mij 2x 12Ohm achter elkaar - serieel dus -

[Vinculum]

Hoe stom kun je zijn! Natuurlijk is het dat. Alleen hoe zit het dan met de waarden van de spoelen?

Zojuist mijn Tangband drivertje binnen gekregen dus morgen maar eens mee gaan spelen...

[Henkjan]

Spoelen kan je afwikkelen....