Since ik naar de MCD luister vind ik het wazige/fuzzie stereobeeld nogal storend. Ik heb me zitten afvragen hoe dit komt, ook omdat ik hiervan met de gesloten luidsprekers geen last had. De oorzaak is volgens mij de reflectie tegen de zijmuur van de linker luidspreker die een beetje in een hoek staat (zie figuur 1). De reflectie van het naar achteren afgestraalde geluid volgens de blauwe lijnen is voor links en rechts netjes symetrisch. Het geluid volgens de rode lijn aan de linker kant verstoort deze symetrie. Voor de rechterluidspreker wordt dit geluid na reflectie tegen de achtermuur van de luisterplek weggestraald.
Om dit te bevestigen heb ik het "handdoekexperiment" wat aangepast. De achterkant van de luidsprekers is afgedekt met een laagje fiberfill van 5 mm dik (gekocht als wasemkapvulling bij de Action voor Eur 0.95), zie foto. Zo is eigenlijk een luchtige kast ontstaan die de backwave iets dempt maar niet geheel en daardoor een groter verschil tussen front en backwave geeft.
Wat is het verschil? Een verschuiving van het stereobeeld naar rechts met ongeveer 50 cm! Na bijregelen van het midden voor links ontstond een heel strak stereobeeld welliswaar met met iets minder diepte-ervaring maar nog steeds duidelijk aanwezig. Zonder de luchtige afscherming aan de achterkant kwam er dus meer middenvermogen van links door reflectie van de zijmuur. Met de afscherming is het verschil tussen de symetrische paden van links en rechts en het asymetrische pad van links groter geworden waardoor dit minder invloed heeft op het stereobeeld.
Door deze afscherming wordt de dipoolwerking natuurlijk gedeeltelijk teniet gedaan. Dit is ook hoorbaar door een toename van het laagmidden, maar dit komt eigelijk goed uit want hier had ik wat te kort aan. Om na te gaan in hoeverre deze afscherming een kastwerking geeft heb ik de impedantiecurve van het midden met een zonder afscherming gemeten (figuur 3 en 4 laten de amplitude en fase zien). Uit het zeer geringe verschil in de impedantie met en zonder afdekking blijkt dat de kastwerking maar heel gering is, ofwel de reflectie van het fibrefill is heel laag.
Mijn voorlopige conclusie is dat een symetrische afstraling van een luidspreker niet per definitie optimaal is. Dit hangt geheel van de plaating en omgeving (wel of geen wanden / symetrie / demping van de wanden) af: echter op de luisterplek moet het geluid van links en rechts zo goed mogelijk symetrisch zijn. Ook de ervaring van diepte is hiervan geheel afhankelijk. Immers stel je voor dat een dipool op een vloer in een vrije ruimte wordt beluisterd (geen achter en zijwanden of heel ver weg). We zullen dan alleen het directe geluid waarnemen en niets van de backwave horen, eigenlijk meer zoals bij een gesloten kast maar dan zonder het kastgeluid. We horen dan puur de diepte zoals die is opgenomen. De extra diepte ervaring door het gereflecteerde geluid is dus fake, maar ik vind het wel mooi als de symetrie in orde is.
Ik vermoed dat ook de relatieve amplitude van de gereflecteerde backwave belangrijk is. Hier hoop ik met het volgende experiment achter te komen waarbij de achterkant maar half wordt afgedekt (alleen de linker kant van de linker luidspreker en de rechterkant voor rechts). Daardoor wordt het symetrische deel van de backwave sterker.
PS. Over de WAF van deze luidspreker zal ik nog flink moeten ondehandelen
.
) dan van de gesloten luidspreker, waar het wat opdringeriger is.
.
.
) door de achterkant met een handdoek af te dekken.