Aurexx crystal 1

[hilbren]

Om mijn kennis over de buizentechniek te vergroten heb ik een Aurexx crystal 1 gekocht. Op die manier heb ik in een klap een hele bende onderdelen. De versterker wil ik eigenlijk helemaal uit elkaar trekken om er vervolgens een degelijke eindversterker van de bouwen. (zonder volume regelaar)

De volgende data heb ik verzameld:
Datasheet: conrad datasheet
Onderdelen

CODE: Selecteer alles

- Aurexx Crystal 1
	o RCLH	
		- Gelijkrichterbrug
		- 2x elko’s 100uF (450Volt)
		- Paar weerstandjes
		- Paar condensatoren
	o	Trafo’s
		- 2x SE UGT’s 8Ohm output (overige spec’s onbekend)
		- Voeding trafo Pri: 230 / Sec: 230, 6,3Volt (overige spec’s onbekend)
	o	Buizen
		- 2x EL84/6bq5
		- 12AX7/ECC83

eigen onderdelen
Componenten die mogelijk voor mijn toekomstige buizenversterker gebruikt kunnen worden:
- 2x 8200uF 350 Volt
- grote smoorspoel uit computervoeding

Verbeterpunten
Laat ik beginnen met mijn kennis over buizen, daar valt aardig wat te verbeteren.
Verder met de voeding; ik wil elk kanaal elk kanaal uitrusten met een gelijkrichterbuis (mits binnen budget), smoorspoel en buffer elko. Daarnaast zit ik er over te denken om de gloeispanning met een aparte trafo te voeden. Iets met een LM317 stroombron?
Verder met de eindbuizen, de eerste vraag die in mijn hoofd opkomt; is het in mijn geval nuttig om in een dure eindbuis te investeren. Punt 1 ik vind deze buizen erg goed klinken, punt 2 zit ik vast aan de Ugt’s en punt 3 ik heb hier meer dan voldoende vermogen beschikbaar.

Als ik de bovenstaande punten afgerond heb, zou ik graag een net opstartcircuit met timers in elkaar willen zetten om de versterker automatisch procedureel in te schakelen.

Voorlopig openstaande punten:
- Kennis over buizen?
- Is het huidige schema in orde, waar liggen verbeterpunten?
- Huidige schema verbeteren of compleet opnieuw opbouwen?
- Eindbuis voor verbetering vatbaar binnen beperkt budget?

[RobertD]

Ik zou in dit soort versterkers niet met enorme capaciteiten in de voeding gaan werken. Daar wordt het geluid heel "lui" van. Wanneer je met gelijkrichtbuizen aan de gang gaat dan kun je geneens grote capaciteiten gebruiken, want dan brandt de gelijkrichter door.

Als je toch met een gloeistroomtrafo en met gelijkrichtbuizen aan de gang wilt, waarom dan niet een nieuwe voedingstrafo met voldoende wikkelingen?
Een EL84 werkt overigens prima op AC, ik zou de gloei niet gelijkrichten.

Als uitgangsbuis lekker vast blijven houden aan de EL84, misschien wat andere merken uitproberen, dat kan heel verrassend zijn. De EL84 is gemaakt voor muziek en dat hoor je ook.

Het ingangsbuisje is een ECC83, daar kun je ook heel leuk een 12AY7 (oftewel de 6072) in zetten. Die heeft iets minder versterking, maar klinkt wel veel muzikaler. Wanneer je een losse voorversterker gaat gebruiken maakt dat al helemaal niet meer uit.

Heb je één smoorspoel, of twee?
Als je de voeding wilt aanpassen en er is ruimte voldoende in het chassis, dan zou ik een smoorspoel per kanaal toepassen.

hier vind je de beschrijving van jouw versterker met het schema.

EDIT: Ik zie nu pas dat jij naar hetzelfde PDFje verwijst.

[ray5150]

Sinds waneer verkoopt Conrad buizenversterkers ?

Is daar ook een directe link naartoe?

[hilbren]

Geen idee wat conrad allemaal doet. Ik heb de pdf via google gevonden.

Ik ben ondertussen even wat schema's aan het verzamelen van verschillende EL84 SE versterkers. Ik zal morgen het lijstje posten.

[RobertD]

Een beginnetje:

http://www.bonavolta.ch/hobby/en/audio/el84.htm

[daniel]

Op de site die Robert geeft, vind je meteen een hele verzameling schema's. Alternatief voor de EL84 zou nog een 6V6 kunnen zijn. Volgens mij moet een ECC99 ook nog kunnen, met de twee buishelften parallel. Wel even kijken hoe het met de gloei zit.

Een smoorspoel uit een computervoeding lijkt me niet geschikt. Volgens mij zijn die bedoeld voor heel andere stromen en frequenties, en wellicht helemaal niet geschikt voor DC. Hiervoor zou je eens bij AE-europe of Jan Wuesten kunnen shoppen. Daar is vast wel wat betaalbaars te krijgen.

Voor wat betreft buisgelijkrichting: Dat hangt helemaal af van je voedingstrafo en niet mogelijk met jouw trafo. Bekijk maar eens wat schema's, maar twee zaken zijn hiervoor van belang. Allereerst moet je een dubbele wikkeling hebben, maar belangrijker is het dat je een gloeiwikkeling hebt die geisoleerd is van de overige gloei. Met name voor direct verhitte gelijkrichters is dat van belang, want daar staat dan de gloei van op hoogspanning. Dat vinden je overige buizen niet echt leuk.
Waar het op neer komt is dat je je het best kunt houden aan de voedingsconfig die in je oorspronkelijke versterktje zat, tenzij je een nieuwe powertrafo wilt kopen.

Voedingselko's van 350 V gaan wel, maar is niet ruim. 230VAC gaat naar ongeveer 330V. Da's dus niet veel marge. Beter is het om 385V exemplaren te gebruiken.
Ik ben het eens met Robert over die capaciteiten. Nergens voor nodig, en onnodig lomp. Als je de voeding uit het origineel kopieert, en dan weerstand R14 vervangt door een smoorspoel, heb je een perfecte voeding.

Aan voedingen kun je overigens prima rekenen. Zoek hiervoor naar het programma "PSU Designer" op de site van Duncan Amps. Erg leerzaam!

[RobertD]

Je kunt wel overwegen om de diodes in de voeding te vervangen door soft recovery diodes.
Wat ik weleens met succes heb toegepast is het inzetten van een buis voor de "plus" kant van een bruggelijkrichter en een stel diodes voor de "min" kant van de brug. Kijk maar eens op mijn site bij de gemodificeerde cd-speler, dan zie je wat ik bedoel.

Wijzig je versterker stap voor stap en neem de tijd om naar het verschil te luisteren. Sommige componenten hebben vrij veel tijd nodig om ingespeeld te raken. Vooral koppelcondensatoren hebben daar last van, maar nieuwe buizen ook.

Wat betreft de smoorspoelen: Gebruik DC smoorspoelen met een ijzeren kern. (Deze kern heeft een luchtspleet) Even shoppen bij AE-Europe is inderdaad goed mogelijk. www.ae-europe.nl

[RobertD]

Bekijk ook deze thread op het forum eens:

http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic ... a8c8d1ef16

[Miniwatt]

Alles wat ik kwijt wilde is hier al gezegd Behalve: vervang de koppelcondensatoren.

Een (russische) 6N2P schijnt een hele goede vervanger te zijn voor de ECC83, dat ga ik zelf nog eens proberen.

En, 'er een eindversterker van maken': het is eigenlijk een eindversterker -met volumeknop.

Succes!

[hilbren]

Precies wat je zegt, ik denk ook dat ik hier een heel eind mee kan komen. Op de RobertD gegeven site staat ook een goede uitleg over de werking van de buis. Die ga ik ook maar eens doorlezen.

- Betreft die russische 6N2P zijn die nog goed te krijgen?
- Hoe zijn andere 6N2P's zijn ze per definitie beter als een el84?

[Miniwatt]

Precies wat je zegt, ik denk ook dat ik hier een heel eind mee kan komen. Op de RobertD gegeven site staat ook een goede uitleg over de werking van de buis. Die ga ik ook maar eens doorlezen.

- Betreft die russische 6N2P zijn die nog goed te krijgen?
- Hoe zijn andere 6N2P's zijn ze per definitie beter als een el84?

6N2P's zijn volop verkrijgbaar, en... heel goedkoop En het is een equivalent voor ECC 83, niet de EL 84
6N2P heeft trouwens een andere pinout, je kunt ze niet zomaar omprikken -de gloeidraad loopt tussen pin 4 en 5, er is geen middenaftakking op pin 9, die is verbonden met een scherm tussen de twee triodehelften.

[Pcdg]

Proficiat met je Aurexx. Een prachtig versterkertje. Ik heb mijn eerste buizenproject ook gebouwd naar het Aurexx schema omdat het zo lekker simpel is. De eerste luisterervaring klinkt ook heel herkenbaar. Dat ik niet gelijk een origineel kocht heeft (ook) te maken met de aandrang om het apparaat met schroevendraaier en soldeerbout gelijk te gaan ontleden (herkenbaar? ).

Opus twee staat hier in de tread: EL822SE versterker. Ten opzichte van het origineel heb ik, behalve een andere buisbezetting stopweerstandjes in de anodeleiding en schermroosters en dikke russische koppelcondensatoren opgenomen.

De EL84 is een geweldige buis, niets aan doen, maar inderdaad verschillende merken uitproberen. Als je eens goedkoop gek wilt doen (en je kan met je gloeistroom varieren) probeer dan een paar 8BQ5's, 10BQ5's of 6GK6's buizen te pakken te krijgen. Allemaal van hetzelfde laken en pak, maar de gloeistroom en/of de pinbezetting is anders. Van de laatste heb ik van de 16 volts 300 mA serieuitvoering een aantal over.

Voor de voorversterkingsbuis gebruik ik ECC85 of PCC85. Hij is er niet voor bedoeld, maar doet het echt uitstekend op die plek.


In ieder geval: succes met knutselen.

Paul

[hilbren]

Ik heb het er ook eens op mn werk over gehad, blijkt mn collega nog een hele voorraad te hebben:

[hilbren]

Hoe is jullie ervaring met radio twenthe?
http://www.radiotwenthe.nl/transformatorenlowe.htm

Weet iemand welk merk trafo's zij verkopen?
Eventueel datasheets?

[Miniwatt]

Ik heb hele goede ervaringen met Radio Twenthe Als ik in de buurt ben loop ik er altijd even naar binnen.
Ik weet niet wat voor nieuwe trafo's ze verkopen, ze hebben ook een pakhuis vol gebruikt spul, ben daar al een paar keer gaan vragen "ik heb een trafo nodig zus volt en zo ampère", dan verdwijnt ie naar boven, scharrelt daar wat rond en komt met wat je vroeg. Echt ouderwets
De verkopers zijn een beetje typisch, maar dat verhoogt de charme.
Misschien ga ik er vanmiddag nog heen, als ik eraan denk zal ik het merk eens vragen

PS Datasheets? Denk het niet...

[Pcdg]

Ze hebben voedings- en uitgangstrafo's van het merk Löwe (zoals ook in de link staat opgenomen). Ik heb ze zelf niet, maar ik ken mensen die er uitstekende ervaringen mee hebben. Als je binnen komt staat er om de hoek rechts een vitrine met deze trafo's.

[RobertD]

Ik heb Löwe (loewe) uitgangstrafo's op mijn EL84 push-pull versterker, en die klinken geweldig.

De voedingstrafo's zijn wel pittig geprijsd, maar ook erg goed.

[Miniwatt]

Hilbren, ik was dus bij Twenthe vandaag, en heb het voor je nagevraagd, maar anderen waren me voor dus..

Wat wèl de moeite waard is, is dat ik hoorde dat de prijzen van Löwe 2,5 keer verhoogd zullen worden Bij Twenthe zijn ze het daar niet mee eens, maar wellicht leveren ze ze dus binnenkort niet meer..

Een hoop haagse buizenmannen hier blijkbaar

[hilbren]

Goed om te weten

De trafo die in die Crystal zit rammelt een beetje, vandaar dat ik even rond was gaan zoeken. Bij experimenteren zal het geen problemen leveren. In het uiteindelijke ontwerp wil ik dit gewoon niet hebben.

[hilbren]

Na dit schema bestudeerd te hebben http://www.bonavolta.ch/hobby/en/audio/el84_11.htm

Heb ik nog een vraag; wat is de rede van het netwerk tussen de twee buizen?
(de potmeter 270puf 5nf 330k 10nF 33k..) Het lijkt op een toonregeling maar ik zie de logica niet.

[RobertD]

Dat netwerkje is inderdaad een toonregeling.

Wanneer de loper van die potmeter helemaal bovenaan staat worden meer hoge tonen weergegeven.

Het ontwerpje van die Aurexx is naar mijn idee beter.

[hilbren]

Ok, ik probeer ook eerst die aurex door te rekenen. Op dit moment loop ik bij de eerste buis al vast op welke spanning de grid uitkomt. Maar niet voorzeggen, ik wil het zelf kunnen berekenen

[RobertD]

Ik zeg niets voor, maar kijk eens hier....

http://tips-en-trucs.verdijk.info/theorie/#fase

Ik ben vandaag met hetzelfde bezig geweest

[hilbren]

Ja, sorry maar ik kom er echt niet uit; hoe kun je in de aurex schakeling in de eerste trap nu bepalen op welke spanning deze gebiased wordt? Welke ruststroom neemt deze voorversterkerbuis nu aan?

[RobertD]

Om dat de bepalen zou ik eerst de karakteristiek moeten printen en dan met potlood en lineaal aan de slag gaan.

Ik ben meer een pragmatisch type en zou het gewoon met een voltmeter even nameten.

Wat je meestal nastreeft is dat de anode van dit buisje op de halve voedingsspanning staat. Dan heeft hij de meest ruime spanningszwaai.
Vb = 300V dus je wilt de anode op 150V hebben.
De spanning over de anodeweerstand is dan ook 150V
150/220= 0,68mA voor de anodestroom.

In de praktijk is de anodespanning niet precies de halve voedingsspanning. Het zal hier wel iets minder zijn. Gewoon een kwestie van nameten. Meestal loopt er in dit soort trapjes ongeveer 1mA door de ECC83.