EL84 SE buizenversterker

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » zo 16 dec 2007, 12:54

Hoi,

Ik ben 2 weken geleden begonnen met de bouw van een simpele SE buizen versterker met 1x ECC85 als stuurbuis en 2x EL84 als eindbuis in penthode mode.

Voor de voeding heb ik de EZ80 gebruikt.

Leuk projectje voor weinig geld omdat ik de meeste onderdelen nog had liggen.

Hieronder een aantal foto`s van m`n projectje

sietse · Bericht door **sietse** » zo 16 dec 2007, 13:04

Leuk gedaan. Heb je het chassis van printplaat gemaakt, of zie ik dat verkeerd?

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » zo 16 dec 2007, 13:12

Ik heb het chassis idd van printplaat gemaakt.

Erg leuk matteriaal om mee te werken! en ook erg sterk.

Vanmiddag nog even de speaker aansluiting erop maken en een paar pootjes eronder en hij is klaar... Nouja, klaar... Mij kennende komen er nog wel een aantal modificaties

Bericht door **Wowly** » zo 16 dec 2007, 13:36

Zo me dat even een fraaie binnenkomer!

welkom op het forum.

Wowly

audiomanics · Bericht door **audiomanics** » zo 16 dec 2007, 14:29

Leuk ontwerp en leuk gemaakt. Heb je 3mm printplaat gebruikt? want de trafo's zijn toch redelijk zwaar...
Zie ik dat je de aarde overal gewoon aan het chassis gesoldeerd hebt?
't kan hoor.... maar beter is het om een punt geisoleerd van de kast te nemen en dat tot centraal aardpunt te bombarderen en het chassis daar aan te verbinden.. maar je wil nog wat modificeren dus dat komt wel goed.
Ook een kapje voor de SPT van printplaat materiaal neem ik aan?

Kees

Bericht door **audioot** » zo 16 dec 2007, 15:05

mooi amp
leuk idee om trafokastjes van printplaat te maken
veel suc6
groetjes
audioot

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » zo 16 dec 2007, 15:09

audiomanics schreef:
Leuk ontwerp en leuk gemaakt. Heb je 3mm printplaat gebruikt? want de trafo's zijn toch redelijk zwaar...
Zie ik dat je de aarde overal gewoon aan het chassis gesoldeerd hebt?
't kan hoor.... maar beter is het om een punt geisoleerd van de kast te nemen en dat tot centraal aardpunt te bombarderen en het chassis daar aan te verbinden.. maar je wil nog wat modificeren dus dat komt wel goed.
Ook een kapje voor de SPT van printplaat materiaal neem ik aan?

Kees

Ik heb 2mm epoxy printplaat gebruikt (had ik nog +-15 kilo van liggen)

Hier en daar ga ik het eea versterken met printplaat maar het is zelfs nu al een sterke behuizing.

De aarde heb ik inderdaad niet op een centraal punt aangesloten, ik heb hier met de audio ingang vanaf de tulpstekkers wel rekening mee gehouden. Ik ben van mening dat het in dit ontwerp niet zo veel uit maakt, bij grotere versterkers zou ik het absoluut wel gedaan hebben.

Het kapje voor de SPT ga ik idd ook van printplaat maken.

Heb de versterker inmiddels aangesloten en ik vind hem verrassend goed klinken!

Ik ga nog even aan het stoeien met de instelling van de buizen en ga hem ook schakelbaar maken tussen penthode en triode... Aangezien dit mijn eerste buizenversterker is, ben ik benieuwd wat penthode/triode met het geluidsbeeld doet...

audiomanics · Bericht door **audiomanics** » zo 16 dec 2007, 16:11

Vincentt schreef:
benieuwd wat penthode/triode met het geluidsbeeld doet...

Je zult versteld staan... ..

Kees

sevenup · Bericht door **sevenup** » zo 16 dec 2007, 20:10

Hey collega!

Ziet er goed uit

Erg mooi met die alu kapjes over de elco's. Ook de powerknop is zeer strak.

Welke zal beter zijn? Die van jou of die van mij. Binnenkort maar eens luisteren. Neem je hem nog mee morgen?

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » zo 16 dec 2007, 22:17

audiomanics schreef:
Vincentt schreef:
benieuwd wat penthode/triode met het geluidsbeeld doet...
Je zult versteld staan... ..

Kees

Ik heb het verschil even beluisterd tussen penthode en triode...

Wat mij meteen opviel is dat het hoog sprankelijker is geworden en ik vond het ook ruimtelijker klinken...

Overigens heb ik genoeg vermogen en ik houd ook nog een redelijk stuk over... Reden voor mij om om de stuur en eind buis in classe A te zetten.

Hee collega

leuk projectje he! ik neem hem morgen wel even mee naar het werk. Heb je uitgangstrafo ook klaargelegd.

Het zijn geen kapjes wat ik over de elko`s heb gezet maar het zijn aluminium elko`s die ik van een buizenzender project over heb gehouden

Het zijn 2 elko`s van 50uF die ik parallel heb gezet doormiddel van een weerstand van 1Kohm. Ik hoor in de verte nog wel een kleine brom... Die ga ik wegwerken door de weerstand te vervangen door een smoorspoel (trafo). Heb het net even getest en de brom (100Hz) is daardoor idd verdwenen.

Ik heb ook al onderdelen voor het vervolgproject klaargelegd... Ik ga er ook nog een versterker bijbouwen op basis van 2x QQE0320 dit is een buis die normaalgesproken gebruikt wordt voor HF doeleinden maar ook prima geschikt voor een audio amp (in het verleden beluisterd bij een oude collega).

Bericht door **Digidoo** » ma 17 dec 2007, 11:12

Goh, knopje komt mij bekend voor! Bulgin knock-off? Toevallig van STuut en Bruin? Heb toevallig een rooie voor mijn volgende project...

Ziet er heel leuk uit! Al eens door de meetbank gehaald? Ik neem overigens aan dat hetgeen wat je opviel (sprankelend hoog, ruimterlijker) ging om de triode stand?

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » ma 17 dec 2007, 21:59

Digidoo schreef:
Goh, knopje komt mij bekend voor! Bulgin knock-off? Toevallig van STuut en Bruin? Heb toevallig een rooie voor mijn volgende project...

Ziet er heel leuk uit! Al eens door de meetbank gehaald? Ik neem overigens aan dat hetgeen wat je opviel (sprankelend hoog, ruimterlijker) ging om de triode stand?

Die schakelaar heb ik bij Explorer uit Almelo gehaald... Merk weet ik zo 123 niet. Deze schakelaar koste 8,95 euro

Ik heb hem nog niet doorgemeten, aankomend weekend ga ik even met een scoop en een sinusgenerator aan het meten

Ik vind hem in triode stand ruimtelijker en aangenamer klinken... in penthode klinkt het in mijn oren rauwer.

Ook de terugkoppeling heb ik aangepast... "orgineel" vond ik hem een beetje dof klinken en met minder terugkoppeling kreeg ik meer hoog (en iets minder laag) Het blijft toch smaak... persoonlijk heb ik liever sprankelent hoog!

Ik blijf nog wel even experimenteren met het ontwerp... net zolang het aan mijn smaak voldoet

Ik heb inmiddels een kap voor over de voedingstrafo gevonden... zo nog even in de primer zetten en morgen zwart spuiten.

Nils_vn · Bericht door **Nils_vn** » ma 17 dec 2007, 22:27

Die triode en penthode stand... wat houd dat nu juist in? Op schakeling-niveau?

Wat veranderd er in je schakeling en wat is het gevolg electrisch ??

audiomanics · Bericht door **audiomanics** » ma 17 dec 2007, 22:59

kort door de bocht: in penthode-mode staat een een van de drie roosters op een aftakking van de OutputPowerTransformer (OPT). Vaak noemt men dit UltraLineair (UL). In triode mode wordt dit rooster via een kleine weerstand aan de plus gehangen.
Het gevolg van Triode mode is een beduidend minder vermogen maar het klinkt gewoon lekkerder (natuurlijker) en daarom is het triode schakelen van penthodes ook erg populair..

Kees

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » ma 17 dec 2007, 23:24

audiomanics schreef:
In triode mode wordt dit rooster via een kleine weerstand aan de plus gehangen.

Kees

Kleine correctie... In triode mode wordt het schermrooster aan de anode gehangen. Ik heb het met een weerstand van 150ohm gedaan, het schermrooster rechtstreeks aan de anode koppelen kan oscillatie veroorzaken en dat kan zeer schadelijk voor je uitgangstrafo`s en je speakers zijn!

audiomanics · Bericht door **audiomanics** » ma 17 dec 2007, 23:53

Vincentt schreef:
audiomanics schreef:
In triode mode wordt dit rooster via een kleine weerstand aan de plus gehangen.

Kees
Kleine correctie... In triode mode wordt het schermrooster aan de anode gehangen.

Bedoel ik ook eigenlijk te zeggen... komt denk omdat ik met een schema in mijn hoofd zat waarbij de trafo rechts van de buis getekend is en dan is de bovenste leiding natuurlijk de Anode / "onderzijde" van de OPT.. en niet de plus..
En ik had min bril niet op!!

Kees

Bericht door **Digidoo** » di 18 dec 2007, 10:29

Nog een ander vraagje: gebruik je de gloeispanning voor het LEDje in die knop? (Ja, ik blijf er maar niet over uit gepraat) Ik zag geen voorschakelweerstand; dacht ik!

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » di 18 dec 2007, 11:35

Digidoo schreef:
Nog een ander vraagje: gebruik je de gloeispanning voor het LEDje in die knop? (Ja, ik blijf er maar niet over uit gepraat) Ik zag geen voorschakelweerstand; dacht ik!

In de schakelaar zit een voorschakelweerstand waardoor je +- 12V op het ledje kunt zetten... Ik heb hem rechtstreeks op 6.3V wissel aangesloten (een led werkt prima op wisselstroom)

De lichtopbrengst is prima op 6.3V

Bericht door **Digidoo** » di 18 dec 2007, 11:36

Dat dacht ik al. In een ander topic van mij was ik daar namelijk een beetje mee aan het stoeien. Toen ik het ding opende, kreeg ik 'm alleen niet meer aan de praat. Naja goed, dat levert voor mij weer handige info op...

Nils_vn · Bericht door **Nils_vn** » di 18 dec 2007, 13:12

Nog een mss wat vreemde vraag...

Die 6.3V, die gaat naar de buisjes om deze op te warmen, en heeft verder in de schakeling geen enkel ander nut?

Hoe lang moeten die 'voorgloeien' voor je kan gaan spelen? Hoe bepaal je die tijd en hoe/wanneer word de amp geschakeld?

Vincentt · Bericht door **Vincentt** » di 18 dec 2007, 13:32

Nils_vn schreef:
Nog een mss wat vreemde vraag...

Die 6.3V, die gaat naar de buisjes om deze op te warmen, en heeft verder in de schakeling geen enkel ander nut?

Hoe lang moeten die 'voorgloeien' voor je kan gaan spelen? Hoe bepaal je die tijd en hoe/wanneer word de amp geschakeld?

De 6.3V is idd alleen om de buisjes op te warmen...

Hoe lang het opwarmen duurt is afhankelijk van de gebruikte buis... In mijn geval duurt het +-15 seconden voordat de vertsterker begint te spelen... maar voordat de buisjes echt opgewarmd zijn duurt enkele minuten...

De amp wordt niet geschakelt... Tenminste, in mijn ontwerp niet. Op het moment dat ik de vertserker aan zet zijn alle spanningen aanwezig..

Er zijn designs die eerst de buizen voldoende opwarmen alvorens er "hoogspanning" op wordt gezet... Maar dit principe heeft ook nadelen...

Miniwatt · Bericht door **Miniwatt** » di 18 dec 2007, 15:35

Nils_vn schreef:
Nog een mss wat vreemde vraag...

Die 6.3V, die gaat naar de buisjes om deze op te warmen, en heeft verder in de schakeling geen enkel ander nut?

En om ze warm te hòuden, anders doen ze niks

Miniwatt · Bericht door **Miniwatt** » di 18 dec 2007, 15:37

Vincentt schreef:
Er zijn designs die eerst de buizen voldoende opwarmen alvorens er "hoogspanning" op wordt gezet... Maar dit principe heeft ook nadelen...

Welke zijn dat volgens jou? Ik ken de school van "geen hoogspanning op een koude buis zetten!!" en de school van "maakt niets uit", maar jouw standpunt is nieuw voor me.

audiomanics · Bericht door **audiomanics** » di 18 dec 2007, 16:55

Ik denk dat het volgende bedoeld wordt (correct me if i'm wrong)
Om een inschakelvertraging voor de hoogspanning uit te sparen worden sommige versterkers uitgerust met twee schakelaars: een voor de gloeispanning en een voor de hoogspanning. Vaak wordt er dan een soort "Standby" gecreerd waardoor de buizen alleen nog staan op te warmen en vervuilen. Het langdurig "standby" zetten van buizen is dan ook af te raden.
Maar als je buizen eerst even opwarmt en dan de hoogspanning automatisch bij zet is er niets mis mee.. Het eerst opwarmen heeft ook meer nut bij zeer oude buisjes die tegen de 100 jaar lopen. Met name bepaalde 27-types met een soort keramisch verwarmingselement moet je bijna 2 minuten opwarmen voor je de hoogspanning er op wil zetten.
Als je gelijkrichterbuizen gebruikt hoef je geen vertraging in te bouwen. De 6D22S bijv. is zo gemaakt dat het al dik 30 seconde duurt voor hij de hoogspanning gaat doorgeven en die komt ook heel langzaam op.

Kees

Bericht door **KT88** » di 18 dec 2007, 18:29

Je zou zelfs kunnen argumenteren dat het kathode-oppervlak (van een indirect-verhitte buis!) zichzelf "ververst" als je zowel gloei als HSP tegelijk aanzet.
De buis wordt dan gedwongen gedurende de opwarmperiode over het heetste kathodeoppervlak (tegen het kathodeoppervlak aan, dus de onderste laag) elektronen te gaan emitteren, omdat de buitenkant van de kathode nog te "koud" is.

Zodoende wordt de "tussenlaag" van onwerkzaam kathodemateriaal dat tijdens normaal gebruik onder de oppervlakte ligt, elke keer "ververst".

Ik gebruik siliciumdioden met snubbers in al mijn versterkers en schakel altijd tegelijk gloei en HSP aan.
De eindbuizen houden dit jaren vol.

NB.: dit nooit doen bij direct verhitte buisjes als 300Bs en dergelijke, de kathodelaag is daar direct op het filament gespoten en zou door de plotselinge drang tot leveren van elektronen hiervan af gestoten kunnen worden.
Hier zijn letterlijk mechanische krachten aan het werk.

Cathode-stripping, wat we ook van de gelijkrichtbuizen kennen.

Misschien wel aardig om te weten voor al die lui die AZ1s enzo gebruiken, dat daar die "ongunstige" conditie van gloei en HSP ook altijd tegelijk optreedt.
Die buizen overleven je, mits de capaciteit aan de kathode niet te groot is of er een choke input wordt gebruikt.