forum.zelfbouwaudio.nl

Heren,

Ik ga 4 stuks mooie gematchde nieuwe (nos) 6v6 Sylvania JAN VT-107 eindbuizen plaatsen en moet dus de bias opnieuw gaan instellen. De versterker is push/pull triode geschakeld.

De huidige instelling van de bias blijkt 21 mA per buis, lijkt me aan de lage kant? Ik dacht dat 25-30mA gebruikelijk was?

Wat is de invloed van de bias eigenlijk op de klank? De versterker ‘koud’ instellen, wat zijn de nadelen?

Groetjes Walter

Moi,Walt.
Dat ligt aan je Anode spanning.
21mA voor een 6V6 is goed en zeker niet te koud.
Op YT testen gezien met de gebruikelijke 70% instellingen,maar 60% klonk hetzelfde
Deze tabel geeft ook uitkomst. Als je de mV (mV = dan mA) meet over bv. een 1 ohm kathode weerstand zit je altijd goed.(binnen de spec,s en anode spanning natuurlijk)
Al stel je buis in op de max. dan staat deze niet op max,het schermrooster snoept daar ook nog wat mA van af

Bedankt, ik meet inderdaad over een 1 ohm 5% weerstand direct na pin 8.

Maar hoe meet ik het plate voltage, is dat met de meter op DC? En tussen welke pin van de 6v6 en dan naar ground?

Pin 3 is Anode.
Meter op DC, bereik op 600V DC of meer en de plus van de meter op pin 3 en de min aan het chassis. (of na de 1 ohm kathode weerstand,waar deze op het chassis zit)
Let wel op welke mV je meet over de 1 ohm weerstand,bij welke je meet op het voltage op pin 3.
Hoe meer mA je door de buis stuurt des te lager de Anode spanning wordt.
Dus een optimum is even meten en instellen.

Om de calculator uit mijn link te gebruiken moet je meten tussen pin 8 en pin 3, dit blijkt 335 V dc te zijn, als ik de bias dan instel op 24 mA kom je volgens de calculator voor een triode op 66.7% dat is niet heel gek toch?

Groetjes Walter

Oke, wat jij wilt 3mA meer.
Of er verschil te horen is,ik denk het niet.
Maar misschien hoor jij dan wat extra engelen op de achtergrond
Nee grapje,zal wel goed komen.

Gaat mij nu niet echt om verschillen in geluid, meer de technische overweging hoe nou tot die ruststroom te komen, de bouwer van de versterker geeft trouwens aan: afregelen op 9 watt per buis, dat is tamelijk ‘hot’ gezien 12 watt dissipatie: 9/12= 75%. Dan zou ik zelfs naar 26 mA moeten gaan volgens de calculator.

Misschien heeft de bedenker van je versterker meer mA op de eindbuizen nodig om de voeding van de fase trap of de voorversterking meer in spec te krijgen kwa voltage.
Of er wordt gemikt op een bepaald type 6V6,niet alles meet hetzelfde,of klinkt hetzelfde.

75% is te doen,maar volgens mij ?
Binnen de spec,s van de (gebruikte) buis blijven lijkt me veiliger.
Spec,s verschillen ook per buis fabrikant.

Helaas kan ik niets bedenken wat een afwijking van wat ik vertel kan weerleggen,maar ik wil wel leren,als er iemand anders het weerlegt.

Kan er best naast zitten, en hoor graag als dat zo is. Net als democles wil ook ik wel leren.

Ik weet niet beter dan dat bij fixed bias geldt dat hetere bias (dus hogere ruststroom) meebrengt dat de eindtrap langer in klasse A blijft werken, maar wel onder opoffering van het maximaal haalbare uitgangsvermogen omdat er minder 'ruimte' voor het werken in klasse B overblijft.

Ook denk ik dat je door kan gaan met 'heter biassen' totdat de ruststroom zo hoog is dat (vrijwel) de maximale dissipatie van de buis in kwestie is bereikt. Dan opereert de eindtrap (vrijwel) volledig in klasse A, terwijl er (vrijwel) geen ruimte meer is voor werken in klasse B. Het maximaal haalbare uitgangsvermogen is in deze situatie het geringst.

Ja dat klopt wel. Maar anders dan bij een transistorversterker, is de overgang van A naar B bij een buizen PP-versterker erg soft. Derhalve is er qua vervorming geen scherp optimaal instelpunt. Binnen gegeven grenzen zit er niet veel anders op dan dat gehoormatig te bepalen. Of met een spectrum vervormingsplotje. Maar dat vergt de nodige ervaring daar mee om te kunnen interpreteren wat je daar ziet.

Een hogere bias betekend wel een kortere levensduur van de buis, deze nos buisjes zitten op circa 65 euro per stuk, dus elk jaar het quad vervangen is wel een duur grapje…

Ja, je moet ook wel binnen de grenzen blijven. Hoger dan 75% van het max. toelaatbare zou ik niet gaan voor een langere levensduur. Maar je kunt er zelf wel eens wat mee spelen wat het doet klankmatig. Wat nominaal/typical in de datasheet geadviseerd staat is doorgaans voor een 1000 uur.

Ik had trouwens gelezen dat push/pull per definitie altijd klasse AB is en alleen single ended klasse A, hoe zit dat dan eigenlijk?

Push-pull met buizen voor audioweergave kan in klasse A (maximale ruststroom die begrensd wordt door de maximale dissipatie van de betreffende eindbuizen), in klasse AB (wel ruststroom maar zodanig dat de dissipatie in zonder ingangssignaal minder is dan de maximale dissipatie van de betreffende buizen) en in klasse B (geen ruststroom, dus zonder signaal vloeit er geen enkele stroom).

Push-pull met buizen voor audioweergave in klasse B zie je echter nooit vanwege de zeer onaangename crossover vervorming die daarmee gepaard gaat. Wat misleidend in dit verband is dat je in datasheets voor eindbuizen soms ziet dat een instelling klasse B wordt genoemd, terwijl er toch wel wat ruststroom loopt. Strikt genomen is dan sprake van klasse AB.

Single ended met buizen voor audioweergave is wel steeds klasse A.

In feite is push-pull in klasse A het op een push-pull uitgangstransformator aansluiten van twee buizen die beiden in klasse A zijn ingesteld terwijl ze in tegenfase van elkaar worden aangestuurd.

Bedankt heren, is leerzaam zo!

Wel grappig dat er dus niet 1 wijsheid is met de bias, ervaring, smaak, toepassing, levensduur, techniek, uiteindelijk kan een grote range van bias dus werken.

Groetjes Walter

Om de juiste bias te bepalen moet je eigenlijk de boel eens in een grafiek gaan zetten.
Wat je dan kunt zien is of de spanningszwaai naar boven en onder het zelfde verloopt.
Een buis is namelijk nooit echt linear en het is de kunst om een punt uit te zoeken in het gedeelte waar de buis het meest linear is.
Dat is dan je beste bias punt.
Als het goed is staat in de data sheet een grafiek van je buis en zou je de spanning eens in moeten tekenen.
Je kunt dan inschatten hoe de buis reageerd.

Walt schreef: ↑do 13 feb 2025, 20:53

Ik had trouwens gelezen dat push/pull per definitie altijd klasse AB is en alleen single ended klasse A, hoe zit dat dan eigenlijk?

Klopt. Dat komt omdat de overdrachtscurve van een buis over een groot stroombereik niet lineair is maar min of meer kwadratisch. Dat zorgt ook uiteindelijk voor die "romige" klank bij SE en VV. Zet je twee buizen in PP dan compenseren beide buizen elkaars niet-lineairiteit elkaar min of meer. De manier van hoe goed hangt dan erg af van de bias instelling. Pure klasse-A hoeft dan helemaal niet optimaal te zijn. Sterker nog, is meestal zowel klankmatig als qua efficiënte niet optimaal. Maar hier hangt ook veel af van de ontwerpkeuzen die gemaakt zijn.