voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Voor- en Eindversterkers

Moderator: Beheerdersteam

Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

Ik heb een aantal vragen over het parallel schakelen van een klasse A versterker, want wat zijn daar nu de voor en nadelen van.
Stel ik wil een versterker bouwen met de 2A3 maar volgens mij levert deze maar 4W daarom zou ik er 2 parallel willen schakelen om de 8W te krijgen.
Of ik zou de 2a3 van JJ met 40W moeten gebruiken dan heb ik ook iets van goed 8W SE maar weet niets van de kwaliteit van die buis.
De ugt halveert dacht ik in waarde
Het vermogen verdubbeld
je moet het liefst 2 gelijke buizen hebben
wat nog meer?
en wat zijn hiervan de nadelen, veranderd het geluid of zijn er andere problemen?
Of juist voordelen voor de ugt met de verzadiging?
Graag wat meningen en ideeën.
Piet1950
Berichten: 475
Lid geworden op: wo 18 mei 2016, 15:34
Locatie: Alblasserwaard

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Piet1950 »

Als je eisen en wensen gerealiseerd kunnen worden met een enkele buis, dan heeft dat volgens mij de voorkeur. De uitvoering is eenvoudiger. Zowel elektrisch als mechanisch. Er behoeven geen voorzieningen bedacht te worden voor de juiste instelling van parallel buizen. En eventueel gepaarde buizen is ook niet nodig.
Maar kan een enkele buis niet voldoende vermogen leveren, dan kan parallel zetten nuttig zijn. Ook als de impedantie van een bepaalde trafo en buis niet matchen, kan dit eventueel opgelost worden met parallel buizen. Ik heb zelf een SE versterker gebouwd met 2 stuks E130L buizen parallel, omdat de trafo impedantie erg laag was. Met 2x E130L, vrij lage spanning en vrij hoge stroom was dit goed op te lossen.
Het is dus meer en kwestie van beschikbaarheid van onderdelen en persoonlijke voorkeuren. Significante voor of nadelen zijn er niet.

Piet
Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

Dank je Piet, het is voor mijn idee dat de 2a3 niet heel veel vermogen levert om er 2 parallel te plaatsen, volgens velen zou deze buis mooier presteren dan de 300B ook vanwege de lagere gloeispanning.
Daarover gesproken is het wel moeilijk een trafo te vinden in ringkern die 2x 2,5V 6A levert incl voedingsspanning.
Wat betreft de ugt klopt het dat je dan al snel naar 1250 ohm moet met 2x 2a3 parallel, want dat is ook al lastig in het bestaande ringkern assortiment.
Piet1950
Berichten: 475
Lid geworden op: wo 18 mei 2016, 15:34
Locatie: Alblasserwaard

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Piet1950 »

De aanpassing voor een enkele 2A3 is inderdaad 2500 Ohm. Dus de helft voor 2 buizen parallel.
Ervaring met verkrijgbaarheid van SE ringkernen heb ik niet.

Piet
Gebruikersavatar
AatV
Berichten: 3806
Lid geworden op: wo 21 feb 2007, 18:33
Locatie: Delft

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door AatV »

Kan me voorstellen dat ik nog eens ga bekijken wat de voordelen -qua vervorming- kunnen zijn van het parallel schakelen van een triode en een pentode.
Ik kan me voorstellen dat een pentode karakteristiek met een 'bult' en een triode karakteristiek met een 'deuk' gezamenlijk wel eens iets heel aardigs op kan leveren.
Misschien nog een een paartje EL86 kopen om het eens te proberen....

groet,
Aat
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36743
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Pjotr »

Als je meer vermogen wilt en de curven wilt lineariseren zou ik eerder aan PP denken dan 2x SE.
Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

Pjotr schreef: do 09 feb 2023, 11:02
Als je meer vermogen wilt en de curven wilt lineariseren zou ik eerder aan PP denken dan 2x SE.
Dat is nu juist NIET de bedoeling. ik wil graag een watt of 8 tot 12 met 1 of 2 buizen, daarom mijn vraag wat voor invloed positief/negatief dat heeft op geluid en eigenschappen.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36743
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Pjotr »

Ja, dat begreep ik wel. Was ook meer naar aanleiding van Aat zijn voorstel. De crux van PP is juist dat je daarmee rond de nuldoorgangen een nette lineairisatie krijgt en afhankelijk van de bias dat kan optimaliseren. Maar dat is i.d.d. wel een andere klank dan een SET. Wil je de mooie klank van een SET maar met iets meer vermogen, dan zou ik eigenlijk gewoon 2A3 parallel nemen. Zijn i.d.d. prachtige buizen en daarmee wild gaan stoeien gaat het niet beter van klinken. En wat Piet al zei, als je het met een enkele af kan...
Gebruikersavatar
Shadow
Berichten: 20398
Lid geworden op: vr 28 jan 2011, 20:56
Locatie: Vlissingen

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Shadow »

211 buis geen optie dan? die kan best wat verstoken en TD heeft een ontwerpje ermee gemaakt...
Gebruikersavatar
timpert
Berichten: 2437
Lid geworden op: ma 08 jun 2015, 15:09
Locatie: 026

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door timpert »

Kijk ook eens hier als je open staat voor een variatie op het thema.
Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

Shadow schreef: do 09 feb 2023, 16:01
211 buis geen optie dan? die kan best wat verstoken en TD heeft een ontwerpje ermee gemaakt...
Ik wil wel graag binnen aanvaardbare spanningen(-600V) en condensatoren blijven, ik heb geen behoefte om met heel hoge spanningen te werken.
Maar ik kan ook b.v. 1 2a3 nemen van JJ die wel die 8W geeft, maar het ging mij er om wat zijn nu de voor of nadelen van de 2 buizen parallel tov 1 buis.
Gebruikersavatar
timpert
Berichten: 2437
Lid geworden op: ma 08 jun 2015, 15:09
Locatie: 026

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door timpert »

Veel SE puristen houden niet van het parallel schakelen van twee buizen, omdat buizen die exact aan elkaar gelijk zijn over het hele werkgebied praktisch niet te vinden zijn. En als het je al lukt, dan zullen ze na verloop van tijd toch verschillend worden omdat ze elk op hun eigen manier verouderen. Als je twee iets verschillende buizen parallel schakelt, dan wordt de resulterende karakteristiek iets minder "mooi", met name in het gebied waar ze op hoge spanning/lage stroom werken.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36743
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Pjotr »

timpert schreef: do 09 feb 2023, 17:30
Als je twee iets verschillende buizen parallel schakelt, dan wordt de resulterende karakteristiek iets minder "mooi", met name in het gebied waar ze op hoge spanning/lage stroom werken.
Dat minder mooi heb ik eigenlijk gehoormatig twijfelachtig gevonden. Een collega heeft er mee gestoeid met de 300b en ik vond dat eigenlijk niet minder qua klank. Als je er heel hard mee speelt gaat het sowieso dicht lopen.
Gebruikersavatar
AatV
Berichten: 3806
Lid geworden op: wo 21 feb 2007, 18:33
Locatie: Delft

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door AatV »

timpert schreef: do 09 feb 2023, 17:30
Veel SE puristen houden niet van het parallel schakelen van twee buizen, omdat buizen die exact aan elkaar gelijk zijn over het hele werkgebied praktisch niet te vinden zijn. En als het je al lukt, dan zullen ze na verloop van tijd toch verschillend worden omdat ze elk op hun eigen manier verouderen. Als je twee iets verschillende buizen parallel schakelt, dan wordt de resulterende karakteristiek iets minder "mooi", met name in het gebied waar ze op hoge spanning/lage stroom werken.
Het aardige is dat het hier in eerste instantie te doen is om de 2A3. Deze buis is vanaf 1936 uitgevoerd met twee anodes die intern verbonden zijn. Ook binnen een buis kunnen twee anoden onmogelijk exact hetzelfde zijn. Het valt dus te beargumenteren dat hier om twee parallel geschakelde buizen gaat, met superieur geachte geluidskwaliteit...
Ook is niet zeker dat parallel geschakelde buizen per definitie slechter zijn/klinken dan een enkele buis. Het valt te beargumenteren dat in sommige gevallen de afwijking van de ene buis (ying) gecompenseerd wordt door de afwijking in de andere buis (yang).

groet,
Aat
Gebruikersavatar
Shadow
Berichten: 20398
Lid geworden op: vr 28 jan 2011, 20:56
Locatie: Vlissingen

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Shadow »

peterl schreef: do 09 feb 2023, 17:09
Shadow schreef: do 09 feb 2023, 16:01
211 buis geen optie dan? die kan best wat verstoken en TD heeft een ontwerpje ermee gemaakt...
Ik wil wel graag binnen aanvaardbare spanningen(-600V) en condensatoren blijven, ik heb geen behoefte om met heel hoge spanningen te werken.
Maar ik kan ook b.v. 1 2a3 nemen van JJ die wel die 8W geeft, maar het ging mij er om wat zijn nu de voor of nadelen van de 2 buizen parallel tov 1 buis.
Ik zou me daar niet druk over maken, het is geen open top anode tenslotte...
Gebruikersavatar
timpert
Berichten: 2437
Lid geworden op: ma 08 jun 2015, 15:09
Locatie: 026

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door timpert »

AatV schreef: do 09 feb 2023, 21:29
Het aardige is dat het hier in eerste instantie te doen is om de 2A3. Deze buis is vanaf 1936 uitgevoerd met twee anodes die intern verbonden zijn. Ook binnen een buis kunnen twee anoden onmogelijk exact hetzelfde zijn.
Daarom is een vroege "monoplate" ook zo achterlijk duur tegenwoordig. En veel moderne 2A3's zijn ook met een enkel systeem uitgerust.

In de praktijk denk ik dat het hogere vermogen ruimschoots opweegt tegen het (wellicht vooral tussen de oren aanwezige) probleem van ongelijkheid tussen twee systemen.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36743
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Pjotr »

Ik heb destijds een aardige discussie gehad met mijn collega of parallel zetten wel zo zinvol is. Hij speelde met hoogrendement hoornspeakers. Met parallel zetten heb je behoorlijk wat meer kosten en verstook je het dubbele voor het het dubbele vermogen. Maar daarmee win je slechts 3dB aan SPL! Daar je met een dergelijke versterker toch heel hoog moet zitten qua speakerrendement is het misschien zinvoller om het daar te zoeken. Als is de 3dB extra headroom wel lekker soms O:) Zou zo'n verdubbeling alleen overwegen als je aan headroom net wat te kort komt.
Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

Het verstoken van dubbele kosten tot die 150W maakt me niet zoveel uit, ik heb solarpanelen en heb nog anderhalf megawatt over op jaarbasis. Vind die 8W net een mooi vermogen voor de speakers.
Dan denk ik dat ik maar ga voor een enkele 2a3-40W van JJ, ik wil eigenlijk het verschil wel eens horen met een 300B, ben benieuwd wat dat uitmaakt.
Helaas is er maar 1 merk die deze 40W variant levert. Zal daar dan wel een nieuw topic voor openen.
Gebruikersavatar
timpert
Berichten: 2437
Lid geworden op: ma 08 jun 2015, 15:09
Locatie: 026

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door timpert »

Is die JJ 2A3 niet gewoon hetzelfde als hun 300B met een iets ander aangesloten filament zodat hij op 2,5 V werkt?
Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

timpert schreef: vr 10 feb 2023, 11:08
Is die JJ 2A3 niet gewoon hetzelfde als hun 300B met een iets ander aangesloten filament zodat hij op 2,5 V werkt?
Ja, maar ik weet niet of het waar is maar ik hoorde dat door de gloei maar 2,5V te maken het voordelen bied tov de 5V gloei.
Dit is wat 6moons.com er over zegt.
The Tube Depot calls the 2A3-40 "quite possibly the most sturdy modern production triode we have seen." Others call it a 300B with lower voltage filament. Gordon Rankin of Wavelength Audio puts it this way: "All the
present day single-plate 2A3s are merely 300Bs with their filaments folded in half - 5V/1.2A for a 300B, 2.5V/2.5A for a 2A3. The 300B has basically twice the voltage and half the current of a 2A3." Or as JJ puts it, "The JJ Electronic triode 2A3-40, introduced at the 2003 Las Vegas CES show, has, in contrast to the 300B triode, a heater voltage of only 2.5V. This, when combined with a heater center tap, results in a smaller potential difference with respect to the bias voltage and larger active cathode surface. The result is better sound quality."
Gebruikersavatar
timpert
Berichten: 2437
Lid geworden op: ma 08 jun 2015, 15:09
Locatie: 026

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door timpert »

Dat klopt wel, doordat het spanningsverschil tussen de uiteinden van de kathode minder wordt, wordt de karakteristiek een beetje schoner. Maar ik verwacht geen heel groot verschil tussen de JJ300B en de JJ2A3.
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36743
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Pjotr »

Maakt dat echt wat uit in de zin van beter of minder klankmatig? Uiteindelijk is het net als met dat matchen met parallel zetten, een middeling van het totaal.
Gebruikersavatar
peterl
Berichten: 2418
Lid geworden op: za 08 aug 2020, 18:10
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door peterl »

Dit geeft dan toch weer te denken of het een meerwaarde gaat opleveren met wat ik nu heb, tis toch lastig weer wat nieuws te bedenken met een triode, die rond de 6 tot 15W zit in Se of Se parallel.
Gebruikersavatar
timpert
Berichten: 2437
Lid geworden op: ma 08 jun 2015, 15:09
Locatie: 026

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door timpert »

Ik denk dat het je precies niks gaat opleveren.
Gebruikersavatar
Shadow
Berichten: 20398
Lid geworden op: vr 28 jan 2011, 20:56
Locatie: Vlissingen

Re: voor/nadelen SE versterker parallel schakelen

Bericht door Shadow »

Even voortbordurend; is je 'probleem' bij een PP met meer dan 2 buizen per kanaal dan ook aanwezig?
Plaats reactie