Reken me gek, maar waarvoor?

[HeartAudio]

Beste mensen,

Ik wil een simpele kast met een woofer (geen subwoofer) bouwen dus ben weer eens aan het rekenen wat het volume van de kast moet zijn en de lengte van de bas poort. (Bovenop deze wooferboxen zullen een paar KEF Q350 liggen met mid en tweeter. Buizen amp voor KEFs en A/B amp voor woofers, MiniDSP)

Lang verhaal kort: ik gebruik 3 verschillende online tools en krijg 3 verschillende poort lengtes, terwijl ze allemaal voor een flat response gaan.

http://www.mh-audio.nl/Calculators/RBC.html
https://www.micka.de/en/index.php#ideal
https://www.lautsprechershop.de/tools/t ... ges_en.htm
(Voorheen gebruikte ik ook Win ISD maar die werkt niet op mijn Macbook.)

Nog een extra bijkomende frustratie is het feit dat de opgegeven specs nooit hetzelfde zijn als van iemand die ze test. De fs is altijd 5-10hz hoger, de Qts hoger en Vas lager.
Het schijnt onmogelijk te zijn om drivers op dezelfde manier te meten en ook nog eens eerlijk de specs te vermelden.
Een paar jaar geleden heeft ScanSpeak van veel drivers de spec sheets ge-update en waren de specs niet zo fantastisch meer en was de ideale volume van een speaker opeens 10L meer bijvoorbeeld.
Oja, ik zie nog veel oude spec sheets bij online verkopers dus.... Toen ik ScanSpeak vroeg of de driver ook fysiek anders is geworden, kreeg ik een vaag antwoord dat de oude spec sheet ook wel goed was.

En dan komt daar nog eens bovenop dat een driver na een tijdje spelen ook weer andere specs zal hebben!

Ik kijk ook wel eens bij Troels Gravesen, wat hij met de drivers doet, en dat komt ook vaak niet overeen met wat ik uitreken.

Ik heb een paar speakers proberen te maken met wisselend succes. Helaas ben ik niet technisch dus gebruik ik een digitale crossover.

Wat zijn jullie ervaringen met reken tools en de werkelijkheid?

Hebben jullie wel eens een kast 20-30L groter/kleiner gemaakt omdat je erachter kwam dat dat beter klonk??

Ik ben benieuwd!

Groetjes,
Ronald

(Ik zal een apart bericht plaatsen voor advies voor een woofer)

[Seed7]

Ik heb de indruk dat jij de indruk hebt dat een basreflexbox een gedefinieerd iets is. Helaas. Is het niet. Zelfs maximaal vlak is dat niet. Het is maar net naar welk stukje je kijkt. Er is een hele reeks afstemmingen mogelijk, allemaal met andere eigenschappen. Het verbaasd me dus niets dat de diverse tools met verschillende resultaten komen.

[Henkjan]

een goede tip is altijd om je eerst in de achterliggende theorie te verdiepen voordat je getallen gaat inkloppen in een rekenprogramma....

[Pjotr]

Jawel maar als je je eerst moet gaan verdiepen in het oxidatieproces van aardgas omdat je je vingers niet wil branden kom je er nooit achter dat een kachel heet kan zijn...

Meeste progjes zijn gebaseerd op de synthese methodiek van Thiele en Small. Met dezelfde afstemming als doel moet er ook ongeveer hetzelfde steeds uit komen qua afmetingen. Maar zoals al gezegd zijn er meerder afstemmingen mogelijk die je kiezen kunt.

[timpert]

De poortlengte is nogal variabel inderdaad, en de berekende waarde klopt (bijna) nooit. Dat is omdat in een basreflex de poort als massa element fungeert, en het daadwerkelijke volume lucht dat aan de massa bijdraagt groter is dan alleen het door de poort omsloten volume. Veel programma's gebruiken dan een eindcorrectie om, bij een gegeven montagemethode van de poort, de effectieve poortlengte te berekenen op basis van de fysieke lengte en diameter. De effectieve poortlengte is dan altijd groter dan de fysieke poortlengte.

Probleem is dat die eindcorrectie niet meer is dan een natte vinger in de wind, omdat een heleboel constructiedetails van invloed zijn op de effectieve poortlengte, en de rekenprogramma's nemen dit niet mee in hun berekening. Als je een reflex kast maakt, doe je er verstandig aan om de kast zodanig te maken dat je na het bouwen de poortlengte nog kan aanpassen. Uit de impedantiemeting kan je dan de afstemfrequentie van de box bepalen, en vervolgens net zo lang in kleine stapjes de poort verkorten tot die frequentie overeenkomt met je streefwaarde.

Tot slot: driver parameters worden door de fabrikant vaak gemeten na conditionering, waarbij de driver zowel thermisch als mechanisch flink flink op z'n lazer krijgt. De materialen zijn door de beweging en warmte wat soepeler dan na rust bij kamertemperatuur, waardoor de resonantiefrequentie wat omlaag gaat. Veel thuismeters doen dit conditioneren niet, waardoor de ophanging wat strakker is tijdens de meting en de Fs wat hoger uitpakt. Bij een juist gekozen tuning van de box is dit niks om je druk over te maken. Vas/Cms is de meest variabele parameter van je driver. Als je ontwerp leunt op een heel strakke waarde van deze parameter dan ben je niet goed bezig.

Leesvoer: http://www.troelsgravesen.dk/vent_tuning.htm

[Seed7]

Probleem is dat die eindcorrectie niet meer is dan een natte vinger in de wind, omdat een heleboel constructiedetails van invloed zijn op de effectieve poortlengte, en de rekenprogramma's nemen dit niet mee in hun berekening. Als je een reflex kast maakt, doe je er verstandig aan om de kast zodanig te maken dat je na het bouwen de poortlengte nog kan aanpassen. Uit de impedantiemeting kan je dan de afstemfrequentie van de box bepalen, en vervolgens net zo lang in kleine stapjes de poort verkorten tot die frequentie overeenkomt met je streefwaarde.

Of een passieve driver gebruiken.
Of, lastiger, met een hoog doorlaat filter een 4e orde systeem bouwen (met de huidige koper prijs....).
Of actieve bas extensie toepassen.

[Pjotr]

Wel nee, is toch allemaal van elastiek en zo nauw komt het allemaal niet. Voor een gegeven responsie kloppen de berekende kastmaten over het algemeen wel aardig en de rest tune je naderhand met de poortlengte en kastdemping. Als je uitgaat van een gemoedelijke QB3 afstemming kan er niet veel mis gaan. De eerste kasten zullen dan wellicht niet zo perfect zijn maar wel goed. Is toch ook een ervaringsgegeven wat je je al doende eigen moet maken.

[Seed7]

Wel nee, is toch allemaal van elastiek en zo nauw komt het allemaal niet.

Ach ja, dat hele BR gedoe, in welke vorm dan ook, is m.i. meer marketering dan iets anders. Als zelfbouwer bouw je voor gebruik op een bepaalde plaats in een bepaalde ruimte. Dan kom je veel eerder op een gesloten kast met lage Qtc uit dan dat het heel recht naar heel laag moet.

[Pjotr]

Mwah, dat is toch ook een smaakkwestie. Een BR levert doorgaans een wat meer "punchy" bas met gemiddeld versterker vermogen. Een CB een wat meer gemoedelijkere rustige/droge bas. Beide kunnen prima klinken maar zijn wel verschillend.

[timpert]

... Voor een gegeven responsie kloppen de berekende kastmaten over het algemeen wel aardig en de rest tune je naderhand met de poortlengte en kastdemping...

Precies, zo gaat dat. Je speelt met de demping en poortlengte, omdat die na de bouw nog makkelijk te variëren zijn. Het gemeten impedantieverloop geeft goed aan hoe dicht je bij de beoogde respons zit. Dat geldt overigens ook voor gesloten boxen en boxen met een passief membraan. Je krijgt het nooit exact kloppend met het model, omdat het Thiele-Small model een abstractie is van de realiteit, dus je zal op een punt moeten beslissen dat het goed genoeg is.

[OWC]

Je kunt een BR ook zo afstellen dat deze een meer rustige/droge bas heeft trouwens.

Wat betreft meten van T/S parameters, is het belangrijk bij de fabrikant te vragen onder wat voor condities ze zijn getest.
Dat kan idd nogal verschillen helaas.

[Wieger61]

Met een grondvlakmeting buiten kun je bepalen of de theoretisch gewenste karakteristiek inderdaad bereikt is. Helaas gooien binnen de staande golven en een vibrerende houten vloer dan roet in het eten en zorgen voor schrikbarende pieken en dalen op de luisterplek. De definitieve afstemming kun je dan beter binnen op gehoor naar smaak afronden, is mijn tip. En tussen box en houten vloer dempers plaatsen of een dsp in de keten om de pieken weg te werken.

[OWC]

Je kunt ook prima de afstelling uit de impedantie halen, dat is een stuk makkelijker

[HeartAudio]

Beste mensen,

Bedankt voor de reacties! Nadat ik mijn bericht had geplaatst zag ik een ouder Onderwerp met dezelfde frustratie.
Jullie opmerkingen hebben me weer wat inspiratie gegeven.

Helaas heb ik geen technische opleiding dus probeer ik de reken tools zo goed mogelijk te gebruiken.

Ik denk dat ik binnenkort een speaker ga bouwen met een voorkant die ik vast en los kan schroeven zodat ik makkelijk een woofer of poort kan veranderen. Het kost wel extra werk want alles moet natuurlijk muurvast, en lelijke schroeven aan de voorkant. "Gelukkig is mijn motto function over form".

[Pjotr]

Je kunt natuurlijk ook de achterkant afschroefbaar maken... Gewoon 20mm x 20mm (ong.) balkjes er in lijmen waar je de achterkant verzonken tegenaan schroeft. Zo heb ik het i.i.g. veel gedaan. En als je dan rechte plaatschroeven (Parkers) gebruikt kun je die best vaak in en uit schroeven.

[Wieger61]

Vergeet niet dat de positie van het boxen-luisterplekdriehoek in de kamer bepaalt wat je van je bas merkt. Een vriend had ooit een opstelling in een vierkante kamer met houten vloer waar je het effect van de bas om je heen hoorde (vibrerende kast, dreunende vloer), behalve op de luisterplek zelf. Een vreemde ervaring. Op dit forum vind je geavanceerde methoden om bijvoorbeeld het zitten in een basdip te voorkomen.