Sattelieten versie 2.0
Geplaatst: di 09 jun 2020, 22:30
Leuke hobby, die audio! Maar die onrust.. dat het misschien toch beter moet kunnen..
FOMO? Autistische trek? Nou goed.. dit verhaal gaat over een upgrade van mijn sat-sub systeem, in combinatie met linkjes naar al die topics van jullie waar ik nuttige (en misschien minder nuttige) inspiratie uit op mocht doen.
Vanaf luisterdag Alphen ad Rijn-2016 had ik wel upgrades gedaan, maar -nu in corona-lockdown tijden- waarom niet gaan voor versie 2.0? En, dan daarbij een groot aantal ‘heilige huisjes’ van dit forum inzetten, ‘omdat het kan’? Hobby mag geld kosten tenslotte, ook al werkt niet alles..
Even de opzet van mijn systeem:
Bluesound Node 2 -> DAC -> Audyn versterker -> full-range sattelieten (Rizzo heeft ze later ook gebouwd) icm twee corner-subs met Hypex plate-amps en DSP. De sattelieten vallen ongefilterd af vanaf zo'n 100 Hz (dus ik DSP tot 100 Hz).
Deel 1: mijn subversterking vervangen voor mijn twee cornersubs: dat werd dus een exit van een MiniDSP 2x4 en twee Hypex DS4.0s, en een -bijna- budget-neutrale vervanging door een Fusion252. Overigens: deze link als gemeld in het Hypex Fusion Filter Design topic gaf me de meest nuttige opstart-informatie. De Fusion bedient vanuit zijn eigen kastje mono de twee subs, ieder met hun eigen DSP setting.
Is het een verbetering? Natuurlijk hangt dat eerstens af van de juistheid van de DSP instellingen.. maar ja: de subs spelen kernachtiger, er lijkt meer ‘grip’ te zijn.
Deel 2: nieuwe kasten voor mijn sattelieten. Een wild plan. Ik wilde kleinere kasten omdat ik met dichte sattelieten speel, en mijn versie 1.0 kastjes waren ‘goed maar niet optimaal’ gebouwde 7 liter bass-reflex-kasten met een prop in de poort. De Qb moest omhoog van 0.4 naar plm 0.6. En natuurlijk ook: een onregelmatige binnenkant (= geen paralelle binnenwanden) en een dode kast.
Ik heb geen zagerij, dus, Titus / SpeakerenCo gebeld (was toen nog open). Titus had prachtige kastjes voor me gemaakt, helemaal kant-en-klaar, terwijl ik eigenlijk een houtpakket dacht te krijgen, om vervolgens op te bouwen. Een misverstand / mijn schuld. Wel hele mooie kastjes.. maar hoe daar dan nog verstijving ed. in bouwen? Dat is een klus geworden! Bouwers zijn doorzetters, dus: in volgorde, en allemaal via dat 12cm diamater woofer-gat:
Sandwich wanden:
Dat zou en moest dus een bekasting van 25mm MDF / 5mm isomat / 5 mm alumimium worden.
Isomat op maat zagen is geen probleem, maar 5mm dik alumimium 5mm zaag je niet zo maar met een decoupeerzaag… uiteindelijk heb ik er een goede work-out aan gehad om al het aluminium met een handzaag te lijf te gaan, dat ging veiliger. Daar gingen vele uren werk in zitten terwijl ik me regelmatig afvroeg of het allemaal wel de moeite waard was.
Ik heb de ‘binnenkast’ in stukken via het woofer-gat binnen in de MDF kast gelijmd.. Geduld is een schone zaak. Eerste knokkel-klop-test: een verbetering tov 25mm MDF (een kortere resonantie met een lagere frequentie, door de toegevoegde massa). Maar later met de ingeklemde (& gelijmde) stalen bracingstrippen (zie inspiratie = K&T Nada, maar dan sterker), werd het geheel pas echt veel ‘doodser’.
Een kast zonder parallele wanden & wigvorm:
Hier is veel leerzaams over geschreven op dit forum, met name door Asterduc cs. . Ook Rizzo had mijn speakers gebouwd met een wigvorm achter in de kast, en ik had nog wat volume op te vullen voordat ik over een Qb van 0.6 heen zou gaan. Dus; wiggen, een voor een er in geplakt. Ook tegen de bovenzijde, om de onregelmatigheid te vervolmaken van ondet <-> bovenzijde.
Nou, de sattelieten wegen nu zo’n 12kg per stuk (zonder filter), dat is het dubbele van de versie 1.0.
Het schilderwerk:
Ik zag af van een gang naar de spuiterij. Mijn (zelfbouw) MDF stands (inmiddels ook maar even zand-gevuld) zijn ook niet gespoten en ik houd het liever in een geheel. Ik heb dus naar mijn beste kunnen de kistjes met binnenhuis-Flexa gelakt, en met de hand gepolijst met Commandant 4 en 5. Voor mij goed genoeg, maar niet perfect.
De filters:
Mijn V1.0 filters moesten opnieuw; die waren met een 20w Weller-boutje in elkaar gebakken.
Daarna v2.0; nu met gebruik van een goed soldeerstation, zilver-soldeer, goede bekabeling (Kimber 4TC en zilverkabel), en ‘OK’ Dynavox poolklemmen (34 x WBT zou me te duur worden).
Ik kon met twee tweaks het filter verbeteringen. Eerstens met ‘Tony Gee’ Cornell bypass condensatoren (bedankt Tony) en tweedens met een zuigkringetje op mijn tweet (afgeleid van Bernd Timmermans’ ontwerp).
En dan als laatste: demping, montage en spelen:
Op de laatste Alphen ad Rijn luisterdag was Dre’s tip: experimenteer met twaron ipv pritex. Dus: ik heb achter in de wig (achterwand box) akotherm geplaatst en de kast verder gevuld met twaron. Twee keer openschroeven later heb ik het aanwezige twaron inmiddels verminderd tot zo’n 10 gr / liter, schat ik.
Hoe klinkt het? Tuurlijk, beter over de hele linie, zo zegt mijn auto-suggestie... maar eerlijk; ik vind het moeilijk om te vergelijken zonder direct-switchen. Zeker wanneer je de boel een paar dagen afgekoppeld hebt gehad, klinkt alles zowiezo weer top.
Wat me opvalt is het verdwijnen van een versie 1.0 - resonantie op -ik schat- plm 1.5 kHz. Meer dan de de betere binnenvorm van de sattelieten, denk ik dat het gebruik van twaron (ipv pritex demping op de wanden bij versie 1.0) het grootste winstpunt zou kunnen zijn om het middengebied een klein tandje rustiger te maken. Tweedens een iets rustige tweet (door de plaatsing van de zeer lichte zuigkring), en ik denk dat de bypass condensatoren mogelijk iets meer authenticiteit toevoegen.
Ik zal ongetwijfeld nog verder experimenteren met het verder verminderen van demping en met het hoog-filter.. , maar voorlopig even lijken de sattelieten in balans (..voorlopig..).
Een lang verhaal, maar er wordt nooit genoeg gebouwd, en ook nooit genoeg hier op het forum verhaald. Ik wilde het jullie niet besparen. Bedankt nogmaals voor al die informatie en tips hier op het forum! En oh ja, ze zien er dus identiek uit als het begin-plaatje...
FOMO? Autistische trek? Nou goed.. dit verhaal gaat over een upgrade van mijn sat-sub systeem, in combinatie met linkjes naar al die topics van jullie waar ik nuttige (en misschien minder nuttige) inspiratie uit op mocht doen.
Vanaf luisterdag Alphen ad Rijn-2016 had ik wel upgrades gedaan, maar -nu in corona-lockdown tijden- waarom niet gaan voor versie 2.0? En, dan daarbij een groot aantal ‘heilige huisjes’ van dit forum inzetten, ‘omdat het kan’? Hobby mag geld kosten tenslotte, ook al werkt niet alles..
Even de opzet van mijn systeem:
Bluesound Node 2 -> DAC -> Audyn versterker -> full-range sattelieten (Rizzo heeft ze later ook gebouwd) icm twee corner-subs met Hypex plate-amps en DSP. De sattelieten vallen ongefilterd af vanaf zo'n 100 Hz (dus ik DSP tot 100 Hz).
Deel 1: mijn subversterking vervangen voor mijn twee cornersubs: dat werd dus een exit van een MiniDSP 2x4 en twee Hypex DS4.0s, en een -bijna- budget-neutrale vervanging door een Fusion252. Overigens: deze link als gemeld in het Hypex Fusion Filter Design topic gaf me de meest nuttige opstart-informatie. De Fusion bedient vanuit zijn eigen kastje mono de twee subs, ieder met hun eigen DSP setting.
Is het een verbetering? Natuurlijk hangt dat eerstens af van de juistheid van de DSP instellingen.. maar ja: de subs spelen kernachtiger, er lijkt meer ‘grip’ te zijn.
Deel 2: nieuwe kasten voor mijn sattelieten. Een wild plan. Ik wilde kleinere kasten omdat ik met dichte sattelieten speel, en mijn versie 1.0 kastjes waren ‘goed maar niet optimaal’ gebouwde 7 liter bass-reflex-kasten met een prop in de poort. De Qb moest omhoog van 0.4 naar plm 0.6. En natuurlijk ook: een onregelmatige binnenkant (= geen paralelle binnenwanden) en een dode kast.
Ik heb geen zagerij, dus, Titus / SpeakerenCo gebeld (was toen nog open). Titus had prachtige kastjes voor me gemaakt, helemaal kant-en-klaar, terwijl ik eigenlijk een houtpakket dacht te krijgen, om vervolgens op te bouwen. Een misverstand / mijn schuld. Wel hele mooie kastjes.. maar hoe daar dan nog verstijving ed. in bouwen? Dat is een klus geworden! Bouwers zijn doorzetters, dus: in volgorde, en allemaal via dat 12cm diamater woofer-gat:
Sandwich wanden:
Dat zou en moest dus een bekasting van 25mm MDF / 5mm isomat / 5 mm alumimium worden.
Isomat op maat zagen is geen probleem, maar 5mm dik alumimium 5mm zaag je niet zo maar met een decoupeerzaag… uiteindelijk heb ik er een goede work-out aan gehad om al het aluminium met een handzaag te lijf te gaan, dat ging veiliger. Daar gingen vele uren werk in zitten terwijl ik me regelmatig afvroeg of het allemaal wel de moeite waard was.
Ik heb de ‘binnenkast’ in stukken via het woofer-gat binnen in de MDF kast gelijmd.. Geduld is een schone zaak. Eerste knokkel-klop-test: een verbetering tov 25mm MDF (een kortere resonantie met een lagere frequentie, door de toegevoegde massa). Maar later met de ingeklemde (& gelijmde) stalen bracingstrippen (zie inspiratie = K&T Nada, maar dan sterker), werd het geheel pas echt veel ‘doodser’.
Een kast zonder parallele wanden & wigvorm:
Hier is veel leerzaams over geschreven op dit forum, met name door Asterduc cs. . Ook Rizzo had mijn speakers gebouwd met een wigvorm achter in de kast, en ik had nog wat volume op te vullen voordat ik over een Qb van 0.6 heen zou gaan. Dus; wiggen, een voor een er in geplakt. Ook tegen de bovenzijde, om de onregelmatigheid te vervolmaken van ondet <-> bovenzijde.
Nou, de sattelieten wegen nu zo’n 12kg per stuk (zonder filter), dat is het dubbele van de versie 1.0.
Het schilderwerk:
Ik zag af van een gang naar de spuiterij. Mijn (zelfbouw) MDF stands (inmiddels ook maar even zand-gevuld) zijn ook niet gespoten en ik houd het liever in een geheel. Ik heb dus naar mijn beste kunnen de kistjes met binnenhuis-Flexa gelakt, en met de hand gepolijst met Commandant 4 en 5. Voor mij goed genoeg, maar niet perfect.
De filters:
Mijn V1.0 filters moesten opnieuw; die waren met een 20w Weller-boutje in elkaar gebakken.
Daarna v2.0; nu met gebruik van een goed soldeerstation, zilver-soldeer, goede bekabeling (Kimber 4TC en zilverkabel), en ‘OK’ Dynavox poolklemmen (34 x WBT zou me te duur worden).
Ik kon met twee tweaks het filter verbeteringen. Eerstens met ‘Tony Gee’ Cornell bypass condensatoren (bedankt Tony) en tweedens met een zuigkringetje op mijn tweet (afgeleid van Bernd Timmermans’ ontwerp).
En dan als laatste: demping, montage en spelen:
Op de laatste Alphen ad Rijn luisterdag was Dre’s tip: experimenteer met twaron ipv pritex. Dus: ik heb achter in de wig (achterwand box) akotherm geplaatst en de kast verder gevuld met twaron. Twee keer openschroeven later heb ik het aanwezige twaron inmiddels verminderd tot zo’n 10 gr / liter, schat ik.
Hoe klinkt het? Tuurlijk, beter over de hele linie, zo zegt mijn auto-suggestie... maar eerlijk; ik vind het moeilijk om te vergelijken zonder direct-switchen. Zeker wanneer je de boel een paar dagen afgekoppeld hebt gehad, klinkt alles zowiezo weer top.
Wat me opvalt is het verdwijnen van een versie 1.0 - resonantie op -ik schat- plm 1.5 kHz. Meer dan de de betere binnenvorm van de sattelieten, denk ik dat het gebruik van twaron (ipv pritex demping op de wanden bij versie 1.0) het grootste winstpunt zou kunnen zijn om het middengebied een klein tandje rustiger te maken. Tweedens een iets rustige tweet (door de plaatsing van de zeer lichte zuigkring), en ik denk dat de bypass condensatoren mogelijk iets meer authenticiteit toevoegen.
Ik zal ongetwijfeld nog verder experimenteren met het verder verminderen van demping en met het hoog-filter.. , maar voorlopig even lijken de sattelieten in balans (..voorlopig..).
Een lang verhaal, maar er wordt nooit genoeg gebouwd, en ook nooit genoeg hier op het forum verhaald. Ik wilde het jullie niet besparen. Bedankt nogmaals voor al die informatie en tips hier op het forum! En oh ja, ze zien er dus identiek uit als het begin-plaatje...