EL3N PP amp

[Raaf]

Eindelijk eens tijd gevonden om de huidige stand van mijn buizen-bouwsel te laten zien .

Wat er aan vooraf ging :
Ik heb jaren lang met veel genoegen mijn Leben CS 300 versterker gebruikt op zelfbouw (niet door mij) Oberton DC luidsprekers in bas reflex kasten .
Totdat ik een paar Philips Breedbanders in handen kreeg en ik die in een open baffle plaatste .
Ik was aangenaam verrast door het mooie geluidsbeeld en de detaillering die ik hoorde en het was toen duidelijk dat er voor mij geen weg terug meer was naar drivers in een box .
Uiteindelijk na veel wikken en wegen over gegaan tot de aanschaf van een paar PHY H21 LB 15 Sag units .
Die PHY's laten echt alles horen dus al snel moest de Leben gemod worden , eindtrap in triode, ECC81 ipv ECC83 stuurbuisjes, maar de grootste winst was voor mij het verwijderen van de terugkoppeling .
Wat bleef knagen was de impedantie mismatch, de PHY's zijn 16 ohm maar de max impedantie van de Leben is 8 ohm .
Omdat ik andere UGT's plaatsen geen optie vond besloot ik om dan maar zelf te gaan bouwen .
Dat resulteerde in een EL84 pp amp die experimenteel gebleven is, maar met de daarin opgedane ervaring en inzichten ben ik aan deze EL3N pp amp begonnen .

Op dit moment ziet een en ander schematisch er zo uit :

Hoewel het dus een PP amp is heb ik geen fasedraaier gebruikt maar versterk ik het gebalanceerde signaal van mijn dac .
De voeding probeer ik zo "snel" mogelijk te krijgen en het gebruik van elko's minimaal te houden .
Alle gloei is wisselspanning 12,6v voor de ECC81 en 6,3 voor de EL3N.
Het wordt aangeraden om autobias toe te passen voor de EL3N maar omdat fixed gewoon beter klinkt op een PP amp heb ik toch voor dat laatste gekozen .
Ik probeer de datasheets te volgen maar bouw ook met mijn oren daarom is de voedingsspanning ook 60 volt boven de specs.
Je moet die ouwe PTT-ers een beetje achter hun vodden zitten dan klinken ze lekkerder

De voorlopige opbouw op dubbelzijdige printplaat:

Schrikt U niet, werk in uitvoering

[tubedog]

Je krijgt dan inderdaad wat met Beste Raaf

Leuk om iemand met een EL3N push pull versterker bezig te zien. De EL3N is een prachtige buis met een heel goed geluid. In triode mode heb ik hem nog niet geprobeerd omdat er dan maar 1.1W per buis aan audio vermogen uitkomt. Maar het geluid moet naar verluid erg goed zijn.
Ik heb vlug een "load line" ingetekend op op de triode buis grafiek van de EL3 met een instellingspunt van 310V. Er is dan inderdaad wat meer ruimte voor de "voltage swing". Bij een instelling van 250 V 20 mA is dat ca 140V en bij 310V bij 27 mA is dat ca 180V. Het audiovermogen neemt dan toe van 1.1 naar ca 1.4 Watt per buis.

[Ah!buis]

Leuk oud spul zo.Veel radio's hadden een EL3(N) en dan een AZ1 als gelijkrichter.
Maar die is wat zwak om een balans, laat staan twee, te voeden.
Met deze buizen in triode en goed 300V kom je in PP op iets van 4W uit.
Wel wat eigenaardigheden hier.
Stopweerstanden moeten zo dicht mogelijk bij de buis en de ECC81 kan er ook wel gebruiken.
Wel wat veel smoorspoelen, een is wel genoeg.Evt twee, voor elke versterker een.
Het doel van die diode ontgaat me, geleidt altijd.Trouwens ook die hele condensatorverzameling .
Anne

[Raaf]

Leuk om iemand met een EL3N push pull versterker bezig te zien. De EL3N is een prachtige buis met een heel goed geluid. In triode mode heb ik hem nog niet geprobeerd omdat er dan maar 1.1W per buis aan audio vermogen uitkomt. Maar het geluid moet naar verluid erg goed zijn.

Ja de EL3N is een hele mooie buis , ik heb 'm zelf niet in penthode stand geprobeerd omdat er een Ra van 7K voorgeschreven is en mijn pp UGT 10K is .
Voor mijn breedbanders is 2 watt meer dan voldoende .

@ Anne
De stopweerstanden zitten uiteraard kort op de buisvoet (zichtbaar op laatste foto)
In veel schema's zie ik geen stopweerstanden bij de ECC81 daarom heb ik er geen geplaatst maar ik kan het eens uitproberen .
De opbouw van de voeding is tot stand gekomen door uitproberen en luisteren ik bouw nu eenmaal ook met mijn oren .
Het idee achter de diode is dat die voorkomt dat de eindtrap stroom gaat trekken uit de C,s van de stuurtrap .
De bonte verzameling condensatoren is ook een uitprobeersel , welke C of combi klinkt het best ? Ik ben er nog niet aan uit .
Het staat voor mij buiten kijf dat de lay out van de aarding en de opbouw van de voeding een zeer grote invloed hebben op het karakter van de versterker .

[Ah!buis]

De stopweerstanden zitten uiteraard kort op de buisvoet (zichtbaar op laatste foto)

Is dan wel de bedoeling dat daar niks anders zit, lekweerstanden aan de andere kant, tenzij die ook dicht op de buisvoet.

Ja de EL3N is een hele mooie buis , ik heb 'm zelf niet in penthode stand geprobeerd omdat er een Ra van 7K voorgeschreven is en mijn pp UGT 10K is .
Voor mijn breedbanders is 2 watt meer dan voldoende .

Die 7k is voor één buis, niet PP.
Met een Raa van 10k is er als pentode in PP wel ruim 10W uit te krijgen.Is op het randje, zorgen dat het schermrooster (g2) niet meer dan 250V krijgt.
Anne

[Raaf]

Die 10 Watt heb ik zelf niet nodig , dus ik sla even over
Ze dissiperen bij mij 6,6 Watt .
Daarnaast , ze worden zeldzaam en ze "op 't randje" opstoken gaat me aan het buizenhart, gelukkig is er niet veel vraag anders waren de EL3N niet te betalen .
Eigenlijk zou ik ze ook wel als stuurbuis willen gebruiken DHT rob heeft een "Sakuma style" SE ontwerp op zijn site >> https://www.dhtrob.com/impressies/el3n_se_sakuma.php

[Ah!buis]

Dat "op 't randje" komt door de 300V voeding, met wat minder (265V bijv.) is het een normale toestand wel kleinere uitgang.
Het was om te laten zien dat een 10k trafo niet tot triode verplicht.
En eindbuizen als voorversterker te gebruiken, daar hou ik niet zo van.Er zijn zat andere en met veel minder gloeiverbruik en beter tegen brom en microphonie.
Anne

[Raaf]

Ik heb stopweerstanden bij de ECC81 geplaatst, dat geeft meer "rust" of om het audiofiel te zeggen meer "zwart tussen de noten".
Dat lijkt logisch, de stopweerstanden voorkomen oscillaties.
Maar ook hier geldt "ieder voordeel heb ze nadeel" het geluid wordt wat wolliger.
Nu kan ik proberen om er ipv nu 820 ohm er een nog wat lagere weerstand te plaatsen .
Is er een soort vuistregel voor de ideale stopweerstand ?

[Raaf]

Ik heb na wat spelen met PSUD2 de voeding nog wat aangepast :

De smoorspoelen staan in serie en dat heeft als gevolg dat de spanning wat minder grillig opkomt .
C2 bestaat uit 6-stuks Wima MKP4 6,8uF, 1- 10uF elko en 1- 0,1uF Pio .
Voorlopige conclusie is dat het mid-hoog iets agressiever is en dat er een wat betere laag weergave is .
Eerst maar weer eens een tijdje luisteren .

[Raaf]

Toch weer terug naar de eerste opzet van de voeding met een 4,7 uH C tussen de smoorspoelen .
Ik miste "iets" moeilijk te omschrijven exact wat maar het is gewoon mooier, completer zo .

[Raaf]

De huidige stand :

[Ah!buis]

Tjonge , zou zeggen dat er nog een ladig condensators bij zijn gekomen
Anne

[Raaf]

Tsja , er moet natuurlijk wel iets van capaciteit in