Electronica heeft een minder grote invloed dan je zou denken.
Laat mij even een snelle opsomming maken van wat er op een gitaar gebeurt en wat je daarmee aan kunt.
We gaan ervan uit dat het hier om een electrische gitaar of bas gaat.
Een snaar wordt aan het trillen gebracht. Door het trillen van die snaar wordt er boven de PU het magnetisch veld van die PU verstrooid waardoor die een klanksignaal afgeeft (zeer simplistisch voorgeteld).
Die snaartrilling wordt echter beinvloed door iets wat we in de speakerbouw ook kennen. Nml de eigenresonantie van alles wat rond die snaar hangt. In ons geval is dat voornamelijk de hals. Deze hals gaat meeresoneren met elke snaartrilling. Afhankelijk van het soort hout gaat dit een ander resonantiegedrag geven. In de praktijk geeft een zachter hout voor de hals een langere sustain en minder attack. Bij harder hout net het tegenovergestelde. Je kunt verschillende houtsoorten gaan samenlijmen om een best of both worlds te krijgen.
Dan de verbinding naar de body. Zeer belangrijk. Net zoals de vaste montage van de speaker aan het frontpaneel of de overdracht van de kast naar de vloer (spikes e.d.) is ook bij een gitaar de verbinding van die hals naar de body bepalend voor het afremmen of versterken van sustain en responce.
(Sustain is de duur van het uitklinken van een trilling. Een speaker MOET na het ophouden van het signaal zo snel mogelijk stoppen met geluid weer te geven, een instrument moet die toon zo lang mogelijk vasthouden).
Aanslag of responce is de snelheid van het opwekken van een klank na het aanslaan van de snaar
Een goede solide verbinding geeft meer sustain en een snelle aanslag of responce. Een slechte verbinding klinkt doods (weinig aanslag, weinig sustain, geen responce).
Met deze 2 parameters kun je al heel wat bepalen van de gitaar in wording. Dus de opbouw van de hals (1 laag, meerdere lagen, hard of zacht hout) en de verbinding met de body (geschroefd, gelijmd of doorlopend in de body).
Dan de body zelf. Als we terug een vergelijking leggen met een speaker, zou je de body als de kamervloer kunnen zien. Is die hard dan heb je een strakke korte klank. Is die zacht dan is er meer diepte, meer sustain en een zachtere aanslag. De body wordt in de zelfbouw en de elitegitaren meestal opgebouwd rond een fundamentele basis (klankbepaald) en een toplaag (om esthetische redenen, zie foto onderaan).
De snaren moeten met het hout verbonden worden. Ook deze hardware is zeer klankbepalend en wordt dikwijls onderschat.
Vooreerst de brug. Daar wordt de snaar over de "ruiter" gebogen om veel druk te kunnen zetten op de body (theoretisch vergelijkbaar met een spike). Het is van het grootste belang dat hier niets kan meetrillen. Als er meetrillende delen zijn (veren, onstabiele ruiters) dan gaat een deel van de snaartrilling in die vibrerende delen, met verlies van sustain en responce).
Ook het andere eind van de snaar moet goed op het hout gedrukt worden, dat gebeurt op de fret. Deze fret is dan ook belangrijk voor je eindsound. Dikke frets meer sustain.(dunne frets sneller en impulsiever). Het houtsoort waar de frets inzitten (toest) heeft hier ook een invloed op.
Deze bovenvermelde zaken kun je een beetje vergelijken met een limiter / compressor.
Dan de electronica.
De PU is natuurlijk zeer bepalend voor de sound. Maar wat fout zit in de houtkeuze of constructiemethode kun je met een andere PU niet meer corrigeren. De PU kun je zien als een sound equaliser.
Er zijn pick-ups die een zeer dunne klank geven met veel detail en er zijn er die een volle klank geven met minder detail. De eerste zijn meestal single coils, de tweede eerder humbuckers, dus 2 spoelen naast elkaar in tegenfase.
De ingebouwde versterker, indien die er is, kan dan nog wat extra equalisen, maar geen gebreken goedmaken.
Persoonlijk vind ik de electronica niet belangrijk. In mijn bassen gebruik ik de versterker zuiver voor het omzetten van het hoogohmige PU signaal naar een laagohmig waardoor storingsvrij transport van het uitgangssignaal gewaarbord is.
Hier te zien mijn 150 ste exemplaar. Het is een longscale 5 string bas.
De hals bestaat uit 17 lagen grafietvezel, geperst onder hoge druk en meervoudig getemperd. Dit is een zeer tijdsrovende en dure oplossing die commercieel slechts weinig wordt toegespast omwille van de moeilijkheidsgraad en de hoge kostprijs. Het kost mij een volledige week om 20 halsen te maken. Gebruikmakend van de pers en temperovens in een fabriek in Duitsland. Ik huur die machines tijdens de sluitingsperiode kerst/nieuwjaar.
De carbonhals heeft als voordeel dat hij niet resoneert in het voor de mens hoorbare gebied en er dus geen klankinvloed is. Tevens blijft de hals zeer stabiel, buigt niet. Daardoor kan de actie van de snaren zeer laag gezet worden, dus dicht op de toets, waardoor er zeer veel speelcomfort is en een goedpunt aan de fret (denk aan de vergelijkbare functie van de spike).
De body is op deze bas gemaakt van Honduras Mahonie. Een vrij lichte houtsoort met zeer goede klankeigenschappen. Jammer genoeg niet meer of zeer moeilijk te verkrijgen. De toplaag is zuiver esthetisch. Op deze bas een stuk zwam van een Es (soms ook fouttief 'wortelhout' genoemd. De moeilijkheid ligt erin om alle gaten (zwart op de foto) te vullen en het geheel daarna te lakken met puur epoxy. Met een lak zou dit niet lukken omdat die na enkele jaren begint in te zakken. Epoxy zakt daarentegen niet in. Het was niet eenvoudig om de Epoxy in hoogglans te polieren.
De hardware bestaat uit een brug die CNC gefreesd is uit 1 stuk messing / Alu legering. De ruiters zijn 3D verstelbaar en kunnen in de 3 dimenties vastgeklemd worden om zelftrillen tegen te gaan. Veren of andere losse delen vind je hier natuurlijk niet op terug.
Produktietijd voor een dergelijk instrument. Ik bouw steeds per 6 stuks. Gemiddeld zit je dan 50 tot 75 uren aan 1 instrument te werken.
Prijs: Een afgewerkt instrument van dit type kost je tussen de 7500 en 12000 Euro.
De gebruikte onderdelen kosten gemiddeld zo'n 1250 euro.
Iemand zin om de uitdaging aan te gaan?
Groeten,
Ed.
[/img]
) waarbij je dus je gitaar kan bouwen samen met een gitaarbouwer zelf. Deze gitaarbouwer zit in Schiedam (de gier gitaarbouw) en ik vind het een prima zaak.
