3-weg side-mount zuil (CHR70 + MDS08). Eerste foto's op p4!

[muizenissen]

Geen zorgen. Daarvoor dient een juist afgestemde kastinhoud in combinatie met de 220uF seriecondensator. In Boxsim kun je zien dat het juist tussen circa 150 en 300Hz een klein beetje krap is met de CHR's. Overigens is de Gradient in absolute zin de beperkende factor, onder zijn afstemfrequentie gaat die vrij snel boven Xmax.

Dat geloof ik inderdaad zo . Poortfreq. is zo'n 35Hz, overigens, lager dan dat moet je niet willen met een MDS08 heb ik 't idee. Is ook laag genoeg, zo wordt-ie hier nu ook tweemaal ingezet als subje (kamer en auto), en da's voor 99% van de gevallen laag genoeg. Ik wil later nog eens kijken naar een mooie ~20Hz sub voor erbij (20-50Hz of zo, echt sub-only).

[markbakk]

Plaatjes zeggen meer (anders krijg ik weer zo'n aanmaning...)

Hier kun je zien dat met het tweewegfilter inclusief highpasscondensator je toch nog wat moet uitkijken met de CHR's. Zo'n 12V RMS is genoeg om ze tot Xmax te brengen bij 130 en 400Hz.

Het linker diagram laat de maximum SPL op 1m zien (van het driewegfilter). Onder de 80Hz zakt deze in door de beperkingen van de Gradient. Maar bij 400Hz zitten de CHR's bij 100dB aan hun max. Het rechter diagram geldt alleen voor het driewegfilter.

Overigens moet je alles relatief zien, we hebben geen geijkte SPL-metingen. Maar heel ver zit de simulatie er niet naast, in de orde vaan een paar dB.

Een ding overigens: bij alle filters is wel van (groot) belang dat je het volume van het kastje achter de middentoners respecteert. In het laatste filter is dat kastje 1,5 liter groot. Wanneer je dat verandert, verpruts je ook de filterwerking van het geheel.

[muizenissen]

Plaatjes zeggen meer (anders krijg ik weer zo'n aanmaning...)

Belastbaarheid.JPG

Hier kun je zien dat met het tweewegfilter inclusief highpasscondensator je toch nog wat moet uitkijken met de CHR's. Zo'n 12V RMS is genoeg om ze tot Xmax te brengen bij 130 en 400Hz.

Belastbaarheid 3 units gefilterd.JPG

Het linker diagram laat de maximum SPL op 1m zien (van het driewegfilter). Onder de 80Hz zakt deze in door de beperkingen van de Gradient. Maar bij 400Hz zitten de CHR's bij 100dB aan hun max. Het rechter diagram geldt alleen voor het driewegfilter.

Het is enigszins de bedoeling dat de MDS08 wat achterblijft tov de rest; ik houd bij voorbaat vast wat rekening met room gain (hoekplaatsing) en evt. een extra sub erbij. Da's dus prima, en hoeft m.i. ook niet gelijk gecorrigeerd te worden.

Overigens moet je alles relatief zien, we hebben geen geijkte SPL-metingen. Maar heel ver zit de simulatie er niet naast, in de orde vaan een paar dB.

Een ding overigens: bij alle filters is wel van (groot) belang dat je het volume van het kastje achter de middentoners respecteert. In het laatste filter is dat kastje 1,5 liter groot. Wanneer je dat verandert, verpruts je ook de filterwerking van het geheel.

100dB is m.i. zat, het is huiskamerspul, en zoals gezegd, als 't nodig is gaat er een actief gefilterd dedicated sub bij. Ik denk niet dat de MDS08 in een 40 liter subkastje samen met 2 Visaton FRS8+Visaton D10 (of zoiets? kostte €8) tweeter ook over de 100dB heen gaan .

Het kastje achter de middentoners is grofweg zo'n 5,5 liter na correctie van de drivervolumes. Als ik met wat schuine randjes ga spelen, dan wordt het misschien 5 liter, misschien 5,75. Ik kan nu nog makkelijk schuiven met de inhoud - wat moet ik hanteren dan? 1,5 liter lijkt me véél te weinig ten opzichte van de metingen.

100dB is in de praktijk toch harder dan het lijkt, vooral in een relatief kleine woonkamer (4x9 meter, waarvan 't woondeel eigenlijk 'slechts' 4x5 meter is).

[markbakk]

Waarom lijkt je 1,5l te weinig?

[muizenissen]

Waarom lijkt je 1,5l te weinig?

Gut feeling . Ik wilde de CHR's ook wel wat neertrekken richting 100Hz ivm overname door MDS (bij meer dan ~100Hz-150Hz vrees ik dat het geluid hoorbaar van de zijkant komt; kan ik me in vergissen uiteraard). Met 1,5l zou ik niet verwachten dat er nog enigszins 100Hz overblijft.

Het zit nu op een grove 5,5 liter voor 2, dus 2,75 liter effectief per speaker. Raad jij aan om dit te wijzigen? As said, de metingen zijn op 5,5 liter gedaan. Zie screenshot van WinISD - nu is dat natuurlijk geen 100% houvast. Het is wel de hoofdreden voor mijn aanname.

Henkjan had het over een Q van 0,80 bij de metingen - iets dat de behuizing niet flink te groot was?

Nogmaals, ik sta open voor alle suggesties, de kastjes zijn nog niet in elkaar gezet, en alles kan dus wat dat betreft nog aangepast worden. Als de interne volumes voor de midsecties dramatisch omlaag moeten, dan biedt dat alsnog ruimte om een puntje erin te maken (zonder de inhoud van de MDS te vergroten, wat dan evt. ook kan).

[markbakk]

Omdat je gaat werken met een elektrisch voorschakelfilter (en in dit geval nog passief ook) moet je WinISD even vergeten. De optelsom van akoestische en elektrische afstemming levert de aangegeven curve en bijbehorende Q. Je kunt het eenvoudigweg zien als of je met een overgedempt elektrisch hoogdoorlaatfilter het wat ondergedempte akoestische filter compenseert. Als je twee overgedempte filters (een voorschakelcondensator samen met een te grote behuizing) achter elkaar zet krijg je niet de response op de overnamefrequentie die je zou willen. Je moet de zaak dan weer gaan rechttrekken met een hoge Q elektrisch filter met ondergedempte eigenschappen (vandaar mijn opmerking over dure condensatoren en spoelen). Maar be my guest, been there, done that.

Over de simulaties: Boxsim houdt met zulke effecten rekening, WinISD kan dat niet. Alternatieven voor WinISD zoals Basta! (ondergewaardeerd volgens mij) kunnen het overigens wel.

[muizenissen]

Maar be my guest, been there, done that.

Excuus als ik betweterig overkom/overkwam. Je vroeg naar de reden voor mijn aanname, en voila, daar is-ie . Ik wil niet overkomen als iemand die om hulp vraagt, en dan toch z'n eigen gang gaat doen. In tegendeel.

Als je zegt dat ik ook met 1,5 liter prima uit de voeten kan - dan geloof ik je daarop. As said, ik kan het ontwerp in die zin nog zeer eenvoudig aanpassen, dus nu is 't moment daarvoor . Is het volume dat ik gekozen heb voor de MDS08 echter dan nog wel goed? Als ik dat aanpas, dan moeten de baspijpen ook weer worden aangepast. De metingen zijn uitgevoerd met 33 liter inhoud na woofercorrectie (give or take 100ml).

Boxsim en andere geavanceerde simulatoren/software gaan voor nu even boven de pet. Ik ga me er zeer zeker in verdiepen, maar daar is flink tijd voor nodig voor ik dan zelfstandig zou kunnen bijdragen. Vooralsnog ben ik dus afhankelijk van jou en Henkjan, even grof gezegd, so please bear with me.

Dus, shortlist:
- ik maak de inhoud van de midsectie kleiner. Van ca. 5,5 naar 1,5 liter. Dat kan door:

a) de achterplaat te verschuiven. De 4 liter komt dan ten gunste van de MDS08, waardoor deze naar 37 liter stijgt. Bij behoud van de baspoortlengte zal deze naar ca 33Hz dalen ipv 34,5Hz WinISD Alpha).
b) de MDS08 ruimte intact te laten, en de midsectie af te schermen met 1 of 2 schotten, die onder een hoek staan zodat de netto inhoud naar ca. 1,5 liter gaat, en de midsectie in een punt eindigt (conform Henkjan's tip). Er zal dan een dood stukje tussen de twee secties zitten (da's prima imo).

- filtercomponenten: Henkjan, ik kijk jou even aan om te checken of jij wellicht de benodigde componenten (in tweevoud) hebt liggen, zodat we kunnen luisteren/testen. Zie Mark's schema's hierboven. Ik laat het even aan jou en Mark om te bepalen welke we het beste kunnen doen. Ik bestel graag eea aan onderdelen waar nodig. Ook heb ik een 2-kanaals versterker + subversterker + een crappy mixertje voor de volumeregeling om mee te testen, zodat de MDS08 actief op een versterker gefilterd wordt. Blijft feitelijk dus alleen de midsectie over.

[markbakk]

Zo komen we wel bij elkaar. Ik heb inmiddels een filter bedacht op basis van de 5,5 liter kastinhoud voor de 2 CHR's. De schade lijkt mee te vallen, alleen de seriecondensator wordt flink groter.

Inderdaad, voor een drieweg passief gefilterd. De response verloopt dank zij het forse lowpassfilter voor de Gradient best aardig.

En met de belastbaarheid loopt het goed af.

Het grappige is dat met het gekozen elektrische filter de laagweergave van de Gradient behoorlijk opslingert en daardoor qua rendement goed naar de CHR's toekomt. Een techniek die Smulders jaren geleden ook met de Vifa Basis gebruikte om indrukwekkend laag te creëren.

Kortom, filteren is een iteratief proces (daarvoor had ik al gewaarschuwd hè!)

[muizenissen]

Kortom, filteren is een iteratief proces (daarvoor had ik al gewaarschuwd hè!)

Hahahhaha +1 voor Mark! Het mag duidelijk zijn dat er hier iemand is met flink ervaring, en gaandeweg komt er een zo te zien prachtige oplossing.

De curve ziet er naar mijn maatstaven en het beoogde doel prima uit. Als ik je goed begrijp is dit dus een volledig passief filter, dat dus niet meer actief via een andere versterker aangestuurd moet worden? If so - ideaal. Gewoon als stereo in te zetten, zonder extra versterkers/filters/knopjes/dingen (lees: moeder/wife approval factor).

Henkjan, ik hoop dat je wat hebt liggen. Wat mist zullen we moeten bestellen.

Edit: als ik de SPL/W grafiekjes zie: keurig rond de 100dB en zo'n (héél grof gezegd) 50-ish Watt recommended? Komt mooi uit, ik heb als (test)versterker een Denon DRA-735R staan (opgegeven 2x 80W op 8 ohm / 0,05% THD), geschikt voor 4-16 ohm (dus de speakerimpedantie blijft binnen de perken).

[markbakk]

Als ik je goed begrijp is dit dus een volledig passief filter, dat dus niet meer actief via een andere versterker aangestuurd moet worden? If so - ideaal. Gewoon als stereo in te zetten, zonder extra versterkers/filters/knopjes/dingen.

Klopt. Relatief dure onderdelen, dat wel. Variaties zitten 'm vooral in de BR-afstemming en de demping van de kast. En hoewel ik de faseverschuiving tussen de metingen van laag en mid heb moeten schatten, denk ik dat een en ander niet zo heel nauw luistert met deze wisselfrequentie. Nu wordt het echt tijd om te gaan luisteren en als het kan na te meten.

[Henkjan]

Mark, die GHP condensator voor de CHR's, hoe heb je die bepaald? op basis van simulatie met TS parameters of op basis van de gemeten impedantie?

btw: die 1.5 liter lijkt me wel erg klein hoor.... ik zal moreg of overmorgen eens wat tijd vrijmaken om met LspCAD te gaan spelen...

[markbakk]

Boxsim gebruikt de parameters tot 3 x fc, daarboven gemeten impedantie. Als je die goed invoert werkt het prima, maar ik weet natuurlijk niet of ik de goede TSP heb. Ik heb voor deze simulatie ook niet de gehele SPL-meting gebruikt (Boxsim geeft de keuze om ook daarvoor tot 2 x fc een simulatie op basis van TSP te doen of de gemeten gegevens te gebruiken). Ik zag nl. dat je een meting gedaan hebt die maar tot een paar honderd Hz betrouwbaar is.

Die 1,5 liter kan wel, mits je de C maar klein maakt. Het wordt wel geen officiële afstemming, maar ik maak me daar hierbij niet zo druk om. Het wordt nog altijd stukken beter dan met de techniek van een kastje berekenen met de TSP en er dan een willekeurige berekende C voorzetten. De laatste versie is overigens op basis van een kastje van 5,5 liter: je ziet dat de C direct 3 x zo groot moet worden én dat de karakteristiek wat netter wordt. Bovendien ligt de overgang van laag naar mid nu zo laag dat de plaats van de sidefiring woofer absoluut geen bezwaar meer vormt.

Ik denk dat het goed is wanneer de mannen met onderdelen uit de rommeldoos een scrapfilter in elkaar zetten en dat ze het eens buiten of in een sporthal na laten meten om met name de integratie van laag en mid goed te krijgen.

[muizenissen]

Ik denk dat het goed is wanneer de mannen met onderdelen uit de rommeldoos een scrapfilter in elkaar zetten en dat ze het eens buiten of in een sporthal na laten meten om met name de integratie van laag en mid goed te krijgen.

Ik denk dat dat een hééééél goed plan is

Mark, jouw $0.02: nu kan ik alles nog aanpassen. 1,5 liter, of 5,5 liter doen? Of, middenweg, 2,5 liter? As said, nu kan alles nog. Wat zou jij doen/adviseren?

[markbakk]

Wanneer je optimale flexibiliteit wil, hou dan het kastje op 5,5l. Het nadeel zit vooral in een wat duurder filter en meer kans op resonanties (want grotere binnenmaten). Kleiner maken kan achteraf ook nog wel, zou het nodig zijn. Of je laat Henkjan nog een simulatie maken, die hebben we inmiddels ook uitgedaagd zo te zien .

[Henkjan]

Wanneer je optimale flexibiliteit wil, hou dan het kastje op 5,5l. Het nadeel zit vooral in een wat duurder filter en meer kans op resonanties (want grotere binnenmaten). Kleiner maken kan achteraf ook nog wel, zou het nodig zijn. Of je laat Henkjan nog een simulatie maken, die hebben we inmiddels ook uitgedaagd zo te zien .

ff wat tijd vinden (hopelijk vandaag)... maar idd, kleiner maken kan altijd makkelijk, groter niet.

[muizenissen]

Wanneer je optimale flexibiliteit wil, hou dan het kastje op 5,5l. Het nadeel zit vooral in een wat duurder filter en meer kans op resonanties (want grotere binnenmaten). Kleiner maken kan achteraf ook nog wel, zou het nodig zijn. Of je laat Henkjan nog een simulatie maken, die hebben we inmiddels ook uitgedaagd zo te zien .

Oke. Dan kan het eventueel nog eens de moeite lonen om de filters etc. in het midcompartiment in te bouwen, scheelt ook weer een paar honderd ml, eventueel met een dubbele wand .

Henkjan, do your magic. Ik ben benieuwd! Als 't goed is ligt mijn hardhouten front klaar, dus dat kan ingefreesd worden. Ik ben heel benieuwd hoe dat er in 't echt uit ziet. Straks een UV-proof lak eroverheen ter bescherming van de kleur - iemand nog tips? Zo effe tussendoor?

[Henkjan]

wat voor hout?

[muizenissen]

wat voor hout?

Ik heb er geen fotootje van gemaakt, eerlijk gezegd. Het is Wengé hout - ik vind het werkelijk prachtig. Diepbruin met zwarte nerven. Is nu nog wat licht van kleur na het schaven, maar wordt vanzelf donkerder.

Google plaatje:


Wordt vaker gebruikt in meubelland:


Ik heb 't bij de Amsterdamse Fijnhouthandel gekocht, op maat laten frezen op 146x1050, en da's 145,5x1050 geworden. Prima dus .

Meer info: http://www.wood-database.com/lumber-ide ... ods/wenge/

[Henkjan]

heb (eindelijk) wta tijd gevonden om wat te simuleren. eerst wat voor de condensator voor de CHR's en het kastvolume. deze simulaties zijn puur op basis van de TS parameters. Ik heb 3 volumes gesimuleerd: eerst het volume behorende bij qb=1, en een condensator die daar een nette curve van maakt. De 2 is de combi die een Butterworth curve geeft (2.8 liter, 500uF; bepaald met het MathCAD sheet van Tom). En dan de 0.75 liter per unit en de 110 uF per unit die Mark in z'n simulatie gebruikte:

ik krijg bij die laatste een lelijke 2dB bult, die ik in de BoxSim simulatie niet zie... de Butterworth komt vrij goed overeen met het 3weg passieve filter (wel een nog grotere condensator)

[Henkjan]

nu op basis van de gemeten impedantie wat vergelijkingen van diverse condensatoren:

let niet op de loop van de SPL, het gaat om het verschil met en zonder filter. De 680uF doet eigenlijk vrij weinig, hooguit onder de 50Hz.. Die kleinere condensator waarden gedragen zich al weinig nuttiger.

Als de eisen kwa belastbaarheid niet te hoog zijn, is het goed leven met de enkele 680uF lijkt me, geeft een nette curve. Moet de belastbaarheid hoger, dan ontkom je niet aan een kleiner kastje. mss wat testen met een schuin schot er in (vast met acryl kit, krijg je goed weer los) dat het volume halveert, en dan een 470uF condensator. geeft (in de sim) een vrij nette 18dB/octaaf curve met een -6dB punt bij ~90Hz.

[muizenissen]

Doel van de zuil is op een mooie manier een huiskamer vullen met geluid. Volume is leuk, maar absoluut geen noodzaak: in een huiskamer is 90+ dB al heel snel heel hard, en al lang niet meer van de dagelijkse praktische orde. Ik wil een film opzetten, en de boel toch redelijk open kunnen draaien, maar niet zodanig dat de schilderijtjes van de muur afkletteren of dat je elkaar niet meer kan verstaan. Dat lukt nu met één MDS08 in een 38 liter subkistje, en twee 5 liter zuiltjes met Visaton FRS8 + Visaton DTC80 tweeter (€8!) ook al, dus ik maak me absoluut geen zorgen over 'hoe hard deze zuil kan' . Het zal niet minder zijn dat wat er nu staat, en dat is eigenlijk al genoeg.

Als 't harder moet, heb ik dit nog staan :

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=CmV8tsVI6pw[/youtube]

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=PZD-Ba69sGc[/youtube]

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=G8i-fJ22Me4[/youtube]

[markbakk]

En dan de 0.75 liter per unit en de 110 uF per unit die Mark in z'n simulatie gebruikte, ik krijg bij die laatste een lelijke 2dB bult, die ik in de BoxSim simulatie niet zie.

Die zat er wel hoor! Kon je in de responsecurves inderdaad niet goed zien, maar blijkbaar loopt de response van de CHR's na de 150Hz door de bafflestep al vrij snel op. Bij zuilluidsprekers is dat sowieso nogal een crime, je heb niet echt een nette bafflestepfunctie.

Samengevat is het denk ik wijsheid om het kastje niet te klein te maken, mocht je je zorgen gaan maken om het impulsgedrag van de filterfunctie dan kan je dat zo redelijk ondervangen. In alle gevallen is het m.i. van groot belang dat je zowel de bandpass van de middentoner als de lowpass van de basspeaker beide meeneemt.

Overigens zie je in de belastbaarheidscurves dat de CHR's sowieso de zwakste schakel blijven tussen 100 en 700Hz. Ondanks dat de Gradient niet bepaald een langeslagunit is, redt die het redelijk in het laag. In het filter dat ik het laatst postte, zit er een redelijke balans tussen de laag- en midsectie.

Maar kom op, nou bouwen en luisteren en als het even kan nog een keer meten!

[muizenissen]

Zo komen we wel bij elkaar. Ik heb inmiddels een filter bedacht op basis van de 5,5 liter kastinhoud voor de 2 CHR's. De schade lijkt mee te vallen, alleen de seriecondensator wordt flink groter.

Vooralsnog gaan we dus voor dit filter, met de 5,5 liter behuizing voor de CHR's. Biedt de optie voor bi-amping (low-end los op een sub-versterker, in 5.2 opstelling; of als single 3-weg zuil in een 2.0 opstelling). We gaan de kasten binnenkort maar eens monteren; de midsectie proppen we "vol" met dat witte "wol", en de baskasten bovenin (achter de CHR's) ook. Onderin een lapje tegen de wand aan lijmen (één zijkant en de kant van de baspoort).

Hopelijk dit weekend of volgend weekend wat tijd hiervoor.

[muizenissen]

Confirmed: zaterdag gaan we bouwen. We hebben (op de filters na) alle spullen voor twee speakers, en hout/montagemateriaal voor 4. Alleen mijn drivers zijn er niet; die komen wel weer zodra ik weer werk heb.

We gaan samen bouwen, maar omdat ik een zéér hoogzwangere poes thuis heb (zeg maar, staat op springen binnen nu en 4 dagen) is er een kans dat ik eerder weg ga. Fingers crossed voor het afmaken maar .

[muizenissen]

Voortgang: er zijn er 2 bijna af; eentje met mijn houten front, en eentje van volledig plywood. Spuiters laten nog altijd niks van zich horen btw het spuitwerk . Ik heb net een 2-tal MDS08's besteld, en een 2-tal Seas NoFerro's, dus mijn kasten zijn straks op 't filter en de CHR70's na af. Die komen beiden later wel, zodra ik weer werk heb .

In elk geval kunnen we binnenkort wel aan het luisteren gaan - Henkjan, wanneer heb jij tijd?