Buizenversterker voor weinig als experiment.

[mtb]

Vragen aan Ah!buis:
Kan je de onbelaste stroom van je outputtrafo meten op het lichtnet en meet a.u.b. ook eerst de lichtnetspanning, die is niet overal 230V (ik heb hier nog niet eens 220V!).
En meet de inwendige weerstanden primair en secundair, gewoon met een multi-meter.
Als je een LCR-meter hebt, kan je ook de kortsluit-inducties meten, zowel primair als secundair.
Zijn voor de buizen ook de 12AX7 en 6L6 geschikt?, dan kan ik een lineair-trafo-model van je versterker maken.

[Ah!buis]

Zelf iets meten of zo gaat niet (meer).Ik ben meer een levende versterkerbouw simulator die niet alle gegevens van de gebruikte onderdelen heeft.Op bed in een rust/verzorg tehuis met draadloos internet en een poetertje .
De 12AX7 (ECC83) µ=100 Ri=60k lijkt niet erg op een 6J6 µ=25 Ri=4k (ong.)
Ook de 6L6 bakt er niks van hier,de buis moet zo'n 1/2A kunnen trekken bij een Va=50V ,mag je wel drie 6L6 parallel zetten .
Anne

[nl3prc]

Ik zou 'm eerst simuleren, voordat de vonken er van af springen, zie http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... =7&t=15275.

Vertel mij eens waarom in je IVA.asc die bovenste trafo via een variac gaat kan die niet rechtstreeks op de 230 Veff

[mtb]

Van de 12AX7 en 6L6 (die kan inderdaad maar de helft van de EL504-stroom hebben, maar wel de dubbele spanning!) heb ik betrouwbare Spice-modellen, vandaar. Ze worden in (de simulatie van) de Fender Bandmaster gebruikt, zie mijn site.

@nl3prc: de IVA is een universele galvanisch gescheiden variabele symmetrische voedingstrafo met een groot spanningsbereik vandaar de Variac, zie http://www.luidsprekers.org/dpm/.

[nl3prc]

Met andere woorden je kan dan zelf de stand van die variac instellen net als een trafo van de marklin waar ze dat op de sec. spoel hebben gedaan

[nl3prc]

Ik zit zo eens te kijken naar het ontwerp van de el504 amp. maar is een pl504 niet wat meer voor de hand liggend.
Deze kom je volgens mij meer tegen.

En als je dan toch een buis zoekt die wat meet amperes aankan waarom dan niet de keuze laten vallen op de PL509 of PL519

[Ah!buis]

De PL504 heeft de gloei op 27V ,zit niet op die (niet dure) trafo .Daarbij de EL504 staat bij Conrad voor iets meer dan een tientje,is misschien voor nog minder te vinden .Een PL509/519 kan (hier) onnodig veel stroom aan en een gloei op 40V,en wat gaat die kosten .'tMag toch om niet teveel kosten .
Anne

[nl3prc]

Das helemaal waar maar ik kan me met die pl509 519 voorstellen dat er zat lieden zijn die nog oude hebben liggen van oude KTV's

Ik zelf heb begin jaren 90 alles opgeruimt wou dat ik ze op zolder had laten liggen had er welicht nu leuk mee kunnen klooien.

[Ah!buis]

Als tijdverdrijf en voor de lol het printje in Eagle geworsteld .
Omdat de afmetingen beperkt moeten blijven(freeware),klein begonnen.Uiteindelijk ook kleiner geëindigd .
Anne

De kop ook maar veranderd,grap moet niet (te lang) duren

[mtb]

Ik heb inmiddels wat ervaring opgedaan met een net-trafo als audio-trafo, zoals Ah!buis voorstelt, en het valt eigenlijk wel mee als je de voorgestelde cathode-tegenkoppeling gebruikt.
Dit soort schakelingen staan ook bekend als feedforward of currentfeedback.

Om de zaak goedkoop te houden, ga ik uit van een dubbele triode 6AS7 en een printtrafo no. 710377 van Conrad.
Er komt makkelijk 10W uit, ongeacht de luidspreker-impedantie, bij een ruststroom van 2x50mA bij een typische en veelal geprezen buizenvervorming van ca 1%.
De openloop-bandbreedte lijkt door de slechte koppelingsfactor van de trafo wat tegen te vallen, maar het betreft hier een maar een afval van 20dB/decade, net als bij een Op-Amp, en kan gecompenseerd worden door een overall-tegenkoppeling en/of pre-emphasis.
De stuurtrap is hier volkomen lineair, het buizengeluid zit in de eindtrap, en kan dus als transistortrap uitgevoerd worden.
Zo krijg je een zeer goedkoop ontwerp, met één buis wat je weer een koellichaam scheelt.
Ik ben eigenlijk helemaal geen buizenliefhebber, maar ga het ding toch maar bouwen, omdat het erg "soepel" uitziet t.o.v. transistoreindtrappen.
Het gloeivermogen van 15W en rustvermogen van 20W, neem ik maar voor lief, want het geeft warmte in koude dagen, zodat de thermostaat wat minder vaak aangaat.

[Ah!buis]

Mooi dat je ook 's kijkt wat zo'n trafo doet.Vind wel dat die simulatie heel rare resultaten geeft.
Met een voor 50Hz bedoelde trafo verwacht ik veeleer een afval onder die frequentie.En dan -3dB punt rond 700Hz waar komt dat vandaan? Met een wikkeling die niet met het oog op minimale capaciteit tussen de windingen wordt gemaakt (bij 50Hz niet belangrijk)zou je eerder ergens een piek verwachten,wel gedempt door tegenkoppeling.Niks van terug te vinden.
Om het met zulke triodes te doen,bedenk wel dat je dan een sturing van minstens 130Vtt nodig hebt.
En om die vertoonde frequntie-grafiek wat aanvaardbaar recht te krijgen je wel 30dB tegenkoppeling moet hebben.
Anne

[nl3prc]

Als we het dan toch over triodes hebben wat kan er voor moois met een 6N7 metal case gemaakt worden?
Als het goed is zijn deze 5 watt perkant daar moet toch in push & pull wel 10 watt te halen zijn.

En MTB post als je wilt ook even die sub text van de buis even als text want het is in het plaatje maar moeilijk te zien wat daar nou als text staat.

[Ah!buis]

Dat plaatje van de simulatie,erop klikken is ie al groter,met control+ verder vergroten .
Die 6N7 val niet veel mee te beginnen,hoogstens als driver of fasedraaier.Met neg.roosterspanning wil er niet veel stroom door,als eindbuis moet er positief gestuurd worden;roosterstroom .Dat vraagt vermogen,om er tien watt uit te krijgen heb je iets van 2W stuurenergie nodig .
Nog even doorbomen over de triode met tegenkoppeling in de kathode,da's de moeite niet.De buis heeft 45Veff sturing nodig en krijgt 4,5Veff (halve 8ohm bij 10W)aan de kathode terug.Met een tegenkoppeling van 1/11 kun je de kathode (bijna)net zo goed aan de massa leggen.Bij mijn ontwerp is dat ong.evenveel tegenkoppeling als voor de buis,1/2 dus.
Stel voor de simulatie 's over te doen op dezelfde manier maar met een "echte"UGT.
Anne

[b_force]

Lijkt me heel interessant voor de buizenbeginners op 1 ding na.
Ik schaar mezelf onder de buizenmaagden en mijn eerste reactie was: Pfff wat een ingewikkeld schema! Er is best een behoorlijke componentencount. Voor een beginner is het denk ik niet de makkelijkste om mee te starten en dus ook veel kans op fouten. Persoonlijk zou ik als dit ontwerp uitgekristalliseerd is er een print van maken. Dat kan met die net UGT's erg leuk aangezien ze printmontage zijn.

Ik zat net weer even dit verhaal door te lezen en ik kan de reactie van Vinculum heel erg begrijpen.

Ik moet zeggen dat ik de aanpak ook wat typisch vind.
Beetje in trend van, waarom makkelijk doen als het moeilijk kan (nofi hoor)

Het probleem bij buizenversterker zit vooral in de uitgangstrafo.
Voedingstrafos (of anders back-to-back opstelling) en buizen zijn best goedkoop te krijgen, zeker als je de Russische equivalenten neemt (denk aan 6p6s, 6p3s, 6p1p, 6p18p enz enz enz).

Als uitgangstrafo zou je een Indel trafo kunnen nemen, die zijn behoorlijk betaalbaar.
Ik vraag me bijvoorbeeld af hoeveel rek er in een Hammond 125E zou zitten.
Met de nodige boost of terugkoppeling is die frequentie responsie ook wel recht te trekken.
Zolang je wat ruimte overlaat en niet het uiterste uit die trafo perst (bv maar 10W neemt -> 5W overhead) moet dat best kunnen volgens mij.

[mtb]

@ Ah!buis: deze net-trafo's hebben een slechte koppelingsfactor, omdat ze vanwege de verplichte 5kV-testspanning in gescheiden kamers gewikkeld zijn.
De uitgangsimpedantie is derhalve inductief en zorgt met de belasting voor een laagdoorlaatfilter, in dit geval al bij 700Hz.
Ik wil niet meer dan 10 à 20 dB tegenkoppelen om het buizenkarakter te behouden en de rest compenseer ik met een pre-emphasis.
De 130Vtt is voor de stuurtrap van Wim de Jager uit de Elektor Audio-special 4 geen probleem, er worden BF422/3 transistoren gebruikt die 250V kunnen hebben.
Maar probeer het zelf eens te simuleren, als je Eagle aan de praat krijgt, moet LTspice (gratis van http://www.linear.com) ook wel lukken, mijn simulatie-file kan je laden van http://www.luidsprekers.org/LTspice/CFB.asc.

[Ah!buis]

Dat ontwerp van Elektor ken ik niet,je kunt het altijd proberen.Hoewel gezien de heeel magere tegenkoppeling aan de kathode met zo'n triode denk ik dat het tegenvalt.
De trafo van bij EOO is volgens mij een ringkern (erg plat) dus zal de koppeling daar wel meevallen.
@bforce,die dingen van Hammond vallen idd erg mee ,wat prijs betreft toch.
Kan best 's zien wat er mee te doen is met russische eindbuizen,simpel en niet (te)duur
Anne

[AatV]

Anne, zou er helemaal niets aan veranderen. De EL504 zijn mooie eindbuizen die een lage Raa van de trafo mogelijk maken en die vergeleken met andere eindbuizen betrekkelijk goedkoop zijn en tegen een stootje kunnen. Ik heb de printplaat niet bekeken (gebruik geen Eagle) maar deze zal de nabouw een stuk zekerder maken. Ik geef toe dat de eindtrafo een beetje een gok is, maar als ik deze versterker zou willen hebben, zou ik die gok wel aandurven!
Componentencount : grotendeels weerstanden en C's -dus niet de duurste componenten- en daarvoor heb nog een (soort van) gereguleerde hoogspanning ook!

groet,
Aat

[nl3prc]

Ik vond nog de volgende

CODE: Selecteer alles

.SUBCKT 6AS7_6080 A G K
XV1 A G K TRIODENH
+PARAMS: LIP= 1 LIF= 0.01 RAF= 0.0058 RAS= 0.7 CDO= 0 
+ RAP= 0.035 ERP= 1.5 
+ MU0= 2.05 MUR= 0.0017 EMC= 0.0005 
+ GCO= 0 GCF= 0 
+ CGA=1.10E-11 CGK=8.00E-12 CAK=3.00E-12
.ENDS 

CODE: Selecteer alles

.SUBCKT 6AS7 A G K
*
* Calculate reduction in mu at large negative
* grid voltages
*
Emu mu 0 VALUE={PWRS(V(G,K),0.88)}
*
* Emission reduction due to low Va
*
Eel el 0 VALUE={ATAN(LIMIT(V(A,K),0,1E6)/10)}
*
* Calculate change in shape with reducing grid voltage
*
Eshape shape 0 VALUE={(220+V(G,K))/220}
*
Egs gs 0 VALUE={LIMIT(V(A,K)+V(mu)*2.8,0,1E6)}
Egs2 gs2 0 VALUE={PWRS(V(gs)*V(shape),1.5)*410E-6}
Ecath cc 0 VALUE={V(gs2)*V(el)}
*
* Calculate anode current
*
Ga A K VALUE={V(cc)}
*
* Capacitances
*
Cgk G K 8p
Cga A G 11p
Cak A K 3p


.ENDS 

[AatV]

@nl3pc,
als je persé verder wil met eindbuizen als de de 6AS7, heb je (zoals Anne al aangaf) een flinke spanningszwaai nodig vanuit de spanningsversterker. m.a.w. :
- de einbuizen zijn anders;
- de aansturing van de eindbuizen is anders;
- de voeding van de versterker wordt anders.
gevolgtrekking: je praat over een totaal andere versterker. Zou hiervoor een eigen topic openen.

groet,
Aat

[b_force]

@bforce,die dingen van Hammond vallen idd erg mee ,wat prijs betreft toch.
Kan best 's zien wat er mee te doen is met russische eindbuizen,simpel en niet (te)duur
Anne

Het fraaie van de Hammond trafo's is vooral dat je de impedantie aan kunt passen.
Zo kun je bijna voor elke buis wel een juiste (instel)waarde kiezen

Het maakt het ontwerp in elk geval veel simpeler.

[nl3prc]

@nl3pc,
als je persé verder wil met eindbuizen als de de 6AS7, heb je (zoals Anne al aangaf) een flinke spanningszwaai nodig vanuit de spanningsversterker. m.a.w. :
- de einbuizen zijn anders;
- de aansturing van de eindbuizen is anders;
- de voeding van de versterker wordt anders.
gevolgtrekking: je praat over een totaal andere versterker. Zou hiervoor een eigen topic openen.

groet,
Aat

Was ook meer bedoeld al antwoordt op MTB die is begonnen over die 6AS7
Ik wou alleen zijn simulatie even uittesten met spice dus zodoende dat ik de gevonden modellen die ik had gevonden even gepost heb gepost.
Juist vanwege die hoge aansturing Veff zal ik er niet aan beginnen.

[buisje]

Nadeel van een nettrafo is dat de wikkeling altijd tweekamer gewikkeld is. Een goede UGT is altijd in laagjes opgebouwd met de prim en sec wikkeling over elkaar in dezelfde wikkelruimte.

Ik speel ook al een hele lang tijd met het idee een soort JLH ontwerp te maken met 2 buizen in serie net als de JLH eindtrap, en dan gebruik makend van een setje spaar-trafo's die ik heb liggen. Dan heb je 1 wikkeling die gelijk de speaker aanstuurt. Nadeel is dan de koppelcondensator die dan nodig is om DC te voorkomen op de trafo. Zal schema eens opsnorren.

[mtb]

@nl3pc,
als je persé verder wil met eindbuizen als de de 6AS7, heb je (zoals Anne al aangaf) een flinke spanningszwaai nodig vanuit de spanningsversterker. m.a.w. :
- de einbuizen zijn anders;
- de aansturing van de eindbuizen is anders;
- de voeding van de versterker wordt anders.
gevolgtrekking: je praat over een totaal andere versterker. Zou hiervoor een eigen topic openen.

groet,
Aat

Het gaat hier toch om een instapmodel voor buizenmaagden, dat niet teveel mag kosten.
Ik vind het ontwerp van Ah!buis daarvoor te ingewikkeld en te duur: je bent al €25 aan drie buizen kwijt, terwijl ik maar één buis van €12 gebruik.
De eindtrap met de EL504 is veel te goed (lineair) om een buizenklank te krijgen, die komt uit de stuurtrap met de dubbele-triode.
Mijn eindtrap zorgt voor de buizenklank en mijn sturing is lineair met een handvol transistoren van totaal een paar euro.
Verder gebruik ik geen vermogensweerstanden en wil ik de gloeispanning uitvoeren met een (zuinige) gestabiliseerde schakelende voeding.
Als hoofdvoeding gebruik ik een standaard 115-0-115Vac scheidingstrafo, die niet eens nodig is, als je al een symmetrisch audio-net hebt.

[AatV]

De eindtrap met de EL504 is veel te goed (lineair) om een buizenklank te krijgen, die komt uit de stuurtrap met de dubbele-triode.
Mijn eindtrap zorgt voor de buizenklank en mijn sturing is lineair met een handvol transistoren van totaal een paar euro.

Sorry, wist niet dat een flinke dosis vervorming een ontwerpvoorwaarde was..

groet,
Aat

[Ah!buis]

Ja daar kan je wel gelijk in hebben Aat,moedwillig vervormen om een "buizenklank" te krijgen,schande .
Toch wel blij dat de eindtrap met EL504 te goed is voor die "vervormende" doelstelling .
Wie zoiets "slechts" zoekt,heb ik nog wel een mooi ontwerp van RainerzurLinde (deed het erom). .
Maar ter zake,heb m'n best gedaan om mogelijke tekorten van die trafo op te vangen en de voorversterker zonder tegenkoppeling gelaten,een aardige tussenoplossing toch .
Die UGTs van Hammond zijn ook geen hoogvliegers,nogal lage zelfinduktie.En van gelijkstroom-weerstand,nooit gehoord .
Dus daarmee een simpele versterker maar wel rekening houden met zo-zo UGTs.De truuk met de sec.windingen in de kathode gaat niet bij gebrek aan twee dezelfde wikkelingen.Dan maar vanuit de anode,zoals bij de RH84,vermindert de vervorming en laat de Ri van de eindbuizen zakken.Resultaat is een soort PP uitvoering van de RH84,dus dubbel zo ingewikkeld .
Daar hoort een eenvoudige doch stevige voeding bij,met een trafo van heer Dick (nee niet Bommel )
Ziehier het brouwsel.En kom nu niet zeggen dat het te eenvoudig is om goed te zijn .
Anne