Wat zijn de voordelen van crossovers van lage orde?

[voodooless]

Het lijkt me niet handig om specifiek ribbon tweeters 1e orde te filteren. Als je het doet, zul je denk ik een flink moeten inboetten in de breedbandigheid. Als je er een beetje teveel vermogen op zet, is het snel geheurt met je ribbon. Daarnaast steigen vervormningscijfers vaak enorm onder bepaalde frequenties. Dat geld eigenlijk voor zowat alle tweeters. Lijkt me dat je daar ook wel weg van wil blijven.

[JeroenKV]

Het lijkt me niet handig om specifiek ribbon tweeters 1e orde te filteren. Als je het doet, zul je denk ik een flink moeten inboetten in de breedbandigheid. Als je er een beetje teveel vermogen op zet, is het snel geheurt met je ribbon. Daarnaast steigen vervormningscijfers vaak enorm onder bepaalde frequenties. Dat geld eigenlijk voor zowat alle tweeters. Lijkt me dat je daar ook wel weg van wil blijven.

De door mij genoemde ribbons/ESL's/magnetostaten zijn geen tweeters maar mid/hoog units, zie specs.

[voodooless]

De door mij genoemde ribbons/ESL's/magnetostaten zijn geen tweeters maar mid/hoog units, zie specs.

Dat maakt toch niet uit. Dat is niet meer dan een andere naam eraan geven. De problemen blijven hetzelfde, al zijn deze dan misschien wat verder naar onder verschoven. Als je een dergelijke ribbon een beetje laag wil inzetten zal ik nog steeds geen 1e orde filter aanraden. Ik denk ook niet dat de fabrikanten dat zullen doen.

[JeroenKV]

De door mij genoemde ribbons/ESL's/magnetostaten zijn geen tweeters maar mid/hoog units, zie specs.

Dat maakt toch niet uit. Dat is niet meer dan een andere naam eraan geven. De problemen blijven hetzelfde, al zijn deze dan misschien wat verder naar onder verschoven. Als je een dergelijke ribbon een beetje laag wil inzetten zal ik nog steeds geen 1e orde filter aanraden. Ik denk ook niet dat de fabrikanten dat zullen doen.

De Neo8 gaat prima op 1000hz 1e orde. Bij 400hz wordt 2e orde aangeraden. Er komt zelfs een Neo10, die lager gaat. Ook de RD serie (lijnmagnetostaten) kun je lager filteren.
Een Neo3 kun je op 3000hz 1e orde filteren (bij dipole), maar dat is een tweeter.

[voodooless]

De Neo8 gaat prima op 1000hz 1e orde. Bij 400hz wordt 2e orde aangeraden. Er komt zelfs een Neo10, die lager gaat. Ook de RD serie (lijnmagnetostaten) kun je lager filteren.
Een Neo3 kun je op 3000hz 1e orde filteren (bij dipole), maar dat is een tweeter.

De Neo8 is geen ribbon Maar ook daar zegt de fabrikant:

Recommended LF crossover,
2nd order min, depends on a system max SPL
requirements and acoustic arrangement of
the transducers

Of het daadwerkelijk ook op 1 Khz mogelijk is om hem 1e orde te gebruiken hangt af van de vervormingsgrafieken. Die heb ik niet bij de hand. imho lijkt m het me ook geen andige frequentie om te gaan "snijden". Maar eigenlijk bevestig je precies wat ik al zei: je levert flink in bandbreedte in bij dergelijke producten als je 1e order wil filteren.

[JeroenKV]

De Neo8 gaat prima op 1000hz 1e orde. Bij 400hz wordt 2e orde aangeraden. Er komt zelfs een Neo10, die lager gaat. Ook de RD serie (lijnmagnetostaten) kun je lager filteren.
Een Neo3 kun je op 3000hz 1e orde filteren (bij dipole), maar dat is een tweeter.

De Neo8 is geen ribbon Maar ook daar zegt de fabrikant:

Recommended LF crossover,
2nd order min, depends on a system max SPL
requirements and acoustic arrangement of
the transducers

Of het daadwerkelijk ook op 1 Khz mogelijk is om hem 1e orde te gebruiken hangt af van de vervormingsgrafieken. Die heb ik niet bij de hand. imho lijkt m het me ook geen andige frequentie om te gaan "snijden". Maar eigenlijk bevestig je precies wat ik al zei: je levert flink in bandbreedte in bij dergelijke producten als je 1e order wil filteren.

Heb je ook gelezen bij welke freq ze 2e orde en hoger bedoelen? Natuurlijk lever je bandbreedte in bij elke orde dat je lager gaat, wat wil je hiermee zeggen? Dat is met elke driver zo, dus dan pak je er één die dieper gaat. Voor 3000hz pak je b.v. dan een Neo3, voor 1000hz een Neo8 en voor lager een Neo10 of RD serie. B&G's zijn magnetostaten, zoals ik al aangaf in mij eerdere posts.

Maggies doen het trouwens aardig in de lage freq. Het kan dus prima met een ribbon......

[voodooless]

Heb je ook gelezen bij welke freq ze 2e orde en hoger bedoelen?

Nee, er staat dat 2e orde altijd aangeraden wordt

Dat is met elke driver zo, dus dan pak je er één die dieper gaat.[/quote]

Nee hoor. Een normale mid kun je, indien de response dat toelaat, prima 1e HP orde filteren.

Maggies doen het trouwens aardig in de lage freq. Het kan dus prima met een ribbon......

Jah, maar dat is natuurlijk weer een hele andere orde grootte Met een extreem grote ribbon verklein je natuurlijk je probleem. Maar daar hebben we het nu niet over natuurlijk. Ik doel op de "normale" ribbons voor DIY, zoals de Aurum Cantus, Fountek, Cantare dingen. Die dingen gaan gewoon echt kapot als je ze breedbandig met een 1e orde filter wil gebruiken.

[Roland]

Hoi

Nog maar een voordeel noemen van 6db/okt, geen ringing van het filter door een hoge q factor.

Nog een voordeel: beter impuls gedrag.

En een nadeel van 1e orde, een goed werkend 1 e orde filter heeft in tegenstelling tot een 2e orde filter een enorme hoeveelheid lcr en rc netwerkjes parallel nodig om het filter op een vlakke impedantie te laten werken. Het kan heel goed zo zijn dat een 1 orde drieweg meer filter onderdelen aan boord heeft als een 2 orde drieweg systeem.

Groeten Roland

PS die neo's kunnen inderdaad die 6 db/okt filters op de door jeroen kv genoemde frequenties aan, die neo's zijn niet alleen wat dat betreft erg bijzonder.

[voodooless]

Nog maar een voordeel noemen van 6db/okt, geen ringing van het filter door een hoge q factor.

Dat kan met een X-orde filter ook prima, heb je overshoot dan lijkt het me dat je verkeerd aan het ontwerpen bent...

PS die neo's kunnen inderdaad die 6 db/okt filters op de door jeroen kv genoemde frequenties aan, die neo's zijn niet alleen wat dat betreft erg bijzonder.

Dat betrijfel ik ook niet, echter blijft het nog steeds staan dat je flink bandbreedte inlevert t.o.v een normale conus mid, waar je wel prima 1e kunt filteren op de zelfde frequentie als een 2e orde filter. Dat hoeft natuurlijk geen probleem te zijn als het in je ontwerp past.

[JeroenKV]

Hangt helemaal van de soort unit af. Je moet een Scanspeak 13W ook 1e orde filteren op 1000hz, dan gaat het niet goed in het lage mid. Ook de 15W dedicated mid (dus niet de mid/laag units) kan dit niet aan en zeker niet 500hz. Dedicated mids zijn anders van bouw dan een mid-woofer (zie de verschillende 15W modellen).

Er zijn ribbons en ESL's, net als bij conussen, die dit wel en niet kunnen. ESL's en ribbons zijn alleen meer ontworpen voor een specifiek weergavegebied, anders moet je een grotere nemen.

Bij 1e orde lever je altijd bandbreedte in; met wat voor speaker dan ook. Net als 2e orde dat meer doet dan 3e orde en zo verder. We weten allemaal waarom.

[voodooless]

Hangt helemaal van de soort unit af. Je moet een Scanspeak 13W ook 1e orde filteren op 1000hz, dan gaat het niet goed in het lage mid. Ook de 15W dedicated mid (dus niet de mid/laag units) kan dit niet aan en zeker niet 500hz. Dedicated mids zijn anders van bouw dan een mid-woofer (zie de verschillende 15W modellen).

een 15W kun je prima onder 1000 Hz gebruiken. Waarom dou dat niet kunnen 1e orde? Ik zie het niet. Is niet voor niks een midbass. Een 13W bestaat volgens mij niet... Geef anders ff aan welke je precies bedoelt.

De 15M midwoofers zijn ook prima vanaf zeker 200 Hz te gebruiken, ook 1e orde denk ik wel. Zelfde geldt eigenlijk voor de M12's.

[JeroenKV]

Hangt helemaal van de soort unit af. Je moet een Scanspeak 13W ook 1e orde filteren op 1000hz, dan gaat het niet goed in het lage mid. Ook de 15W dedicated mid (dus niet de mid/laag units) kan dit niet aan en zeker niet 500hz. Dedicated mids zijn anders van bouw dan een mid-woofer (zie de verschillende 15W modellen).

een 15W kun je prima onder 1000 Hz gebruiken. Waarom dou dat niet kunnen 1e orde? Ik zie het niet. Is niet voor niks een midbass. Een 13W bestaat volgens mij niet... Geef anders ff aan welke je precies bedoelt.

De 15M midwoofers zijn ook prima vanaf zeker 200 Hz te gebruiken, ook 1e orde denk ik wel. Zelfde geldt eigenlijk voor de M12's.

Ik bedoel die 13M en 15M, de dedicated mids. Ik zou ze niet te hoog belasten bij 1000hz en bij 500hz gaat het zeker niet meer. Gelijk aan de Neo8 zullen we maar zeggen.

[voodooless]

Ik bedoel die 13M en 15M, de dedicated mids. Ik zou ze niet te hoog belasten bij 1000hz en bij 500hz gaat het zeker niet meer. Gelijk aan de Neo8 zullen we maar zeggen.

Kijk naar de 15M: http://www.tymphany.com/datasheet/printview.php?id=75

Niks wijst erop dat die het onder 1 Khz niet goed zouden doen. Ben je het er niet mee eens, leg dan uit waarom.

Kijk in naar de 13M, dan is het beeld daar niet veel anders. Vanaf 350 Hz heb je over de hele linie maximale SPL. Als je hem 1e orde op 350 Hz zou filteren, zou je hem nog 60 W (zo'n 105dB) kunnen belasten zonder over de lineare excursie te gaan. Lijkt me dus geen enkele probleem.

[JeroenKV]

Ik bedoel die 13M en 15M, de dedicated mids. Ik zou ze niet te hoog belasten bij 1000hz en bij 500hz gaat het zeker niet meer. Gelijk aan de Neo8 zullen we maar zeggen.

Kijk naar de 15M: http://www.tymphany.com/datasheet/printview.php?id=75

Niks wijst erop dat die het onder 1 Khz niet goed zouden doen. Ben je het er niet mee eens, leg dan uit waarom.

Kijk in naar de 13M, dan is het beeld daar niet veel anders. Vanaf 350 Hz heb je over de hele linie maximale SPL. Als je hem 1e orde op 350 Hz zou filteren, zou je hem nog 60 W (zo'n 105dB) kunnen belasten zonder over de lineare excursie te gaan. Lijkt me dus geen enkele probleem.

Ik wou zelf de 13M gebruiken vanaf 300hz (hogere orde). Hobbyhifi was zeker niet te spreken over de 13M onder de 700hz in hun ontwerp met een ribbon tweeter en 2 Visaton AL130 woofers. S&C gaf ook aan dat het echte mids zijn, dus niet te laag bij lage orde filters.

Is Asterduc hier niet meer? Hij heeft met de 15M ook wel eens meegemaakt dat deze doorsloeg, zoals hij zelf beschreef in zijn draadje over de Concave.

Gelukkig ben ik verder gaan zoeken en bij de B&G Neo8 uit gekomen! Mijn eerste echt helemaal goede ervaring met open en stransparant geluid (op Quad na ). De Bandors benaderen dit als conussen wel en ook de Manger komt een heel eind, maar net niet helemaal.

[jeroen_d]

@Jeroen,even for the record

Welke klassieke muziek klinkt niet op een luidspreker met 1e orde filters? hebben we het over complexe koorwerken of over een solo cello? Piano? Het is nogal breed zo, kan je beschrijven wat er naar jouw idee misgaat?

Helemaal het fijne weet ik niet van de energie opslag, maar er zit toch wel wat in. Vergelijk de aflopende order hoogte van laagweergave systemen: bassreflex, gesloten en dipool. Ik wees voonamelijk op energie opslag omwille van volledigheid.

Sietses ervaring dat er meer blijft hangen in een filter naarmate de orde hoger is onderschrijf ik.

Groeten Roland

Niet overdrijven, ik heb niet gezegd dat het niet klinkt. Het kan best mooi zijn. Maar ik vind bij de meeste eerste orde gefilterde luidsprekers (en dan heb ik het over filtering tussen midwoofer en tweeter) dat de klankechtheid niet optimaal is. Er zijn daarentegen genoeg dynaudio speakers die het tegendeel bewijzen, het is dus geen absolute wetmatigheid.

Wat ik er nog bij wil opmerken, bij die speakers die eerste orde gefilterd zijn en waarbij de klankechtheid heel goed is, vind ik niet die speciale levendigheid terug die door 'fouten' in amplituderespons en afstraalgedrag worden veroorzaakt als je drivers gebruikt die niet heel erg vlak zijn of zijn gemaakt. Dergelijke speakers zoals dus onder andere die van Dynaudio vind ik heel mooi, mooi ook voor klassiek, glad, gecontroleerd.

Ik zie dus overdreven levendigheid (met de kanttekening, wat is overdreven, is dus weer persoonlijk) eerder als een bewust aangebracht effect en het veroorzaakt bij mij vaak luistermoeheid. Maar het kan niet genoeg benadrukt worden, zoiets is toch heel persoonlijk. En last but not least, hoe het uitpakt hangt ook af van de luisterruimte.

Nog even over energie-opslag: ja, klopt, hogere orde filters slaan meer energie op. Belangrijk is echter of het hoorbaar is. En dat blijkt eigenlijk alleen zo te zijn bij resonanties, zodra de amplitude van de resonantie boven een bepaalde drempelwaarde komt. En bij normale filters tot en met 4de orde Linkwitz-Riley gebeurt dat niet. Ook reeksen van resonanties zijn hoorbaar en zijn volgens mij de grootste veroorzaker van het eigen karakter van de driver. Onderschat niet hoeveel invloed dit heeft op de klank. Bij een correct filter, van welke orde dan ook, blijft naar mijn mening het eigen karakter van de driver belangrijker dan het type filter. En als dat zo is, dan heb ik liever een net wat hogere orde filter dat net klinkt alsof er één driver is. Waarbij je vlak bij de luidspreker tweeter en woofer al bijna niet meer kunt onderscheiden. En dat werkt perfect bij BW3.

@JeroenKV: 1000 Hz is prima voor eerste orde filter. Het hoorbare effect met roze ruis was dusdanig klein dat het bij muziek niet hoorbaar zal zijn. Daar zal veel belangrijker zijn weer het verschil in karakter tussen woofer en NEO8. Zoals Martijn M. feitelijk ook al aangaf.

[JeroenKV]

@JeroenKV: 1000 Hz is prima voor eerste orde filter. Het hoorbare effect met roze ruis was dusdanig klein dat het bij muziek niet hoorbaar zal zijn. Daar zal veel belangrijker zijn weer het verschil in karakter tussen woofer en NEO8. Zoals Martijn M. feitelijk ook al aangaf.

Dat begreep ik al uit je tekst. Best apart dat dat zo is bij 1000hz.... midden in het gebied waar ons gehoor zo gevoelig is. Veel van de overlap is dan erg goed te horen.

Misschien dat dit het probleem bij 3000hz en 500hz is? De rand van het meest gevoelige gebied van ons gehoor? Dat zou ook weer verklaren dat 4500hz weer beter klinkt?

[jeroen_d]

Ik weet het niet. Allemaal veel te speculatief. Ik heb voor mezelf alleen een harde conclusie getrokken voor 2000 Hz (en dat was voor mij heel prettig dat dat kon omdat ik daar graag het overnamepunt voor een scheidingsfilter leg). Voor de rest zijn veel meer experimenten nodig. Voor de lagere frequenties zijn de testen marginaal bruikbaar omdat woofers veel verder uit elkaar staan dan onze middentoners in de test. En voor hogere frequenties beginnen ze toch teveel te bundelen.

Wat blijft staan voor mij is dat variaties in power response best goed hoorbaar zijn. En dat leert me nu het filter voor mijn dipoolbas en monitor weer. LR2 dat het normaal gesproken best goed doet op lagere frequenties wordt voor deze combinatie duidelijk verslagen door BW3, zie mijn draadje over de dipoolbas.

[Roland]

@Jeroen KV

Leuk om te horen dat je zo tevreden bent met de neo 8 heb je er nog een notch/lcr op gezet voor die hoog piek? Gebruik je ze dipool?

Groeten Roland

[JeroenKV]

@Jeroen KV

Leuk om te horen dat je zo tevreden bent met de neo 8 heb je er nog een notch/lcr op gezet voor die hoog piek? Gebruik je ze dipool?

Groeten Roland

Ja, ik heb de notch er op gezet. Anders klinkt het wat scherp. Ik ben nu bezig met een versie die een Scanspeak 18W in BR heeft en de Neo8 PDR dipole. Filtering dus op 1000hz.

Daarna ga ik beginnen aan een opzet dipole in D'Appolito met 2 Neo8 PDR's en een Neo3 PDR. Daaronder mijn Scanspeak 25W8567-SE woofers, waarschijnlijk gesloten of misschien in een U-frame. Filtering naar de woofer actief om goed gebruik te kunnen maken van mijn DSP. Mid/hoog filter moet ik nog zien, misschien eerste orde of toch 3eBW of misschien 4eLR? Makkelijk te testen en zie ik dan wel weer.

[voodooless]

Ik wou zelf de 13M gebruiken vanaf 300hz (hogere orde). Hobbyhifi was zeker niet te spreken over de 13M onder de 700hz in hun ontwerp met een ribbon tweeter en 2 Visaton AL130 woofers. S&C gaf ook aan dat het echte mids zijn, dus niet te laag bij lage orde filters.

Mkay, dan zijn het dus puur de vervormingsmetingen die het hem de das om doen.

Is Asterduc hier niet meer? Hij heeft met de 15M ook wel eens meegemaakt dat deze doorsloeg, zoals hij zelf beschreef in zijn draadje over de Concave.

Met een dergelijke Xmax (3 mm) mag je toch wel verwachten dat doorslaan voor mag komen bij normaal gebruik. Er zijn zat midbassen die niet meer dan 3 mm hebben

Wat ik eigenlijk probeer te zeggen is dat net name ribbons gewoon eerder aan hun natuurkundige einde zitten dan zowat alle andere types. Die hebben een heel teder en breedbaar vlies, en vooral met lage frequenties is het snel gedaan. Maar goed, er staat tegenover dat hoe groter ze zijn, hoe minder het een probleem is. Een conus zoals de 13M is denk ik puur om via ontwerpkeuzes zo terecht gekomen, met het feit dat het een conus is heeft dat niks te maken. In princiepe moet die dat namelijk gewoon goed kunnen functioneren op dergelijke frequenties.

Een D'Appolito met NEO8 en NEO3 klinkt interessant. Met nog geen 9cm tussen de twee NEO8's kun je relatief hoog filteren. Een echte D'Appolito heeft natuurlijk een oneven orde filter, maarja, daar hoef je natuurlijk niet aan te houden

[JeroenKV]

Ik wou zelf de 13M gebruiken vanaf 300hz (hogere orde). Hobbyhifi was zeker niet te spreken over de 13M onder de 700hz in hun ontwerp met een ribbon tweeter en 2 Visaton AL130 woofers. S&C gaf ook aan dat het echte mids zijn, dus niet te laag bij lage orde filters.

Mkay, dan zijn het dus puur de vervormingsmetingen die het hem de das om doen.

Is Asterduc hier niet meer? Hij heeft met de 15M ook wel eens meegemaakt dat deze doorsloeg, zoals hij zelf beschreef in zijn draadje over de Concave.

Met een dergelijke Xmax (3 mm) mag je toch wel verwachten dat doorslaan voor mag komen bij normaal gebruik. Er zijn zat midbassen die niet meer dan 3 mm hebben

Wat ik eigenlijk probeer te zeggen is dat net name ribbons gewoon eerder aan hun natuurkundige einde zitten dan zowat alle andere types. Die hebben een heel teder en breedbaar vlies, en vooral met lage frequenties is het snel gedaan. Maar goed, er staat tegenover dat hoe groter ze zijn, hoe minder het een probleem is. Een conus zoals de 13M is denk ik puur om via ontwerpkeuzes zo terecht gekomen, met het feit dat het een conus is heeft dat niks te maken. In princiepe moet die dat namelijk gewoon goed kunnen functioneren op dergelijke frequenties.

Een D'Appolito met NEO8 en NEO3 klinkt interessant. Met nog geen 9cm tussen de twee NEO8's kun je relatief hoog filteren. Een echte D'Appolito heeft natuurlijk een oneven orde filter, maarja, daar hoef je natuurlijk niet aan te houden

We zijn het wel eens geloof ik.

De Kit30D pro gebruikt met Neo's een 4e orde filter bij D'Appolito (3000hz), maar 1e orde is natuurlijk oneven... De strijd zal dan wel gaan tussen 1e of 3e BW!

[arjank]

Wat ik even niet begrijp is waarom wordt beweerd dat klassiek op een 1e order gefilterde speaker "niet" zou "klinken" en met Jazz bijvoorbeeld wel weer. In jazz komen net als in klassiek akoestische instrumenten voor die een groot dynamisch bereik hebben en die allemaal een eigen karakter hebben ivm. met hun specifieke harmonische boventonen. In beiden muziekvormen kan een piano of viool voorkomen. Een contrabass is bijv. een instrument dat een zeer groot dynamisch bereik heeft (afhankelijk van de bespeler). Ook kwa bezetting kun je overeenkomsten hebben, allhoewel een symphonie orkest meestal groter is dan een Big Band, maar toch. Ik denk dat dat beide muziekvormen mits goed opgenomen als referenties gebruikt kunnen worden.
Akoestische piano is vaak een erg moeilijk instrument voor luidsprekers. Zelfs Jeroen D zijn fenomenale speakers (diy2006) vond ik een beetje onprettig klinken met een piano opname (heb ik nog tegen jeroen gezegd). Het kan natuurlijk ook de klank van de opgenomen piano zijn, maar daarvoor zou je dus diezelfde piano moeten horen om het te vergelijken. Ik denk eerder dat Jeroen D met Jazz, de jazzrock/fusion opnamen bedoelt, deze zijn vaak minder "akoestisch" dus, een lager dynamisch bereik.

[JeroenKV]

Dat vroeg ik mij dus ook al eerder af, maar misschien bedoelt hij juist de grotere bezettingen bij klassiek? Niet dat ik die slecht vind klinken met 1e orde (hou juist van grote orkesten), maar misschien heeft dat gewoon met de soort speakers te maken.

[sietse]

maar misschien heeft dat gewoon met de soort speakers te maken.

Of de scheidingsfrequenties ?

[jeroen_d]

Ten eerste: niet klinken heb ik nergens geschreven. Wel iets over niet optimaal presteren en klankechtheid.
Ten tweede: het zijn maar mijn luisterervaringen tot nu toe. ik ben geen prof.
Ten derde: Het enige wat ik wel heel zeker weet is wat ik heb waargenomen in de experimenten met de twee middentoners en dat als je een filter zo min mogelijk wil horen dat je gewoon voor BW3 moet gaan. Daarmee diskwalificeer ik andere oplossingen niet, want het uiteindelijke resultaat is een samenspel van factoren waarvan het filter slechts een element is.

Om dan toch nog even wat dieper in te gaan op wanneer ik het het beste hoor wat betreft niet optimale klankechtheid.
Dit kan ik vooral horen bij grote bezettingen en bij soloviool. Zodra die in jazz voorkomt komt ook daar het probleem naar voren, hoewel in jazz viool ook vaak versterkt wordt met een pick-up element en express veranderd van klank. Dan heb je meteen geen referentie meer en maakt het weer niets uit.... Piano vind ik moeilijker als het om klankechtheid/balans gaat. Bij piano komen problemen door niet-lineaire vervorming en beperkingen in dynamiek en klankrijkheid meer naar voren.

Een stukje onversterkte soloviool, mooi opgenomen, is voor mij de belangrijkste test voor de tonale balans als het gaat om overgang van mid naar tweet. Ik ken de klank van soloviool erg goed. Het blijft wel moeilijk, want violen kunnen erg verschillend klinken. Het mooist is dus als je de viool in het echt van dichtbij hebt gehoord, in mijn geval geldt dat voor Gidon Kremer, solo partitas en sonatas van Bach. En dan nog moeten de fouten substantieel zijn. Als je erg vlakke drivers hebt dan kan het ook met eerste orde filters erg goed gaan. Maar dan zullen ze ook niet meer speciaal levendiger of ruimtelijker klinken dan een speaker met hogere orde filters. Is mijn luisterervaring tot nu toe.

Wat betreft die enigszins onaangename klank van piano in Zutphen: ik zat toen te spelen op een harder niveau dan dat een onversterkte piano klinkt. Ik ben er inmiddels achter dat ik op dat moment de grenzen van de tweeter had bereikt. Heeft niets met het filter te maken, feitelijk kun je het al aan de tweeter testen van Mark K zien. Hogere orde vervormingsellende bij erg luide afspeelniveau's. Ik ben op zoek naar een tweeter die dit probleemloos aankan. Tot nu toe is de Accuton C12/6 de belangrijkste (nog betaalbare) kandidaat, maar ik hoop op de HDS tweeter en eigenlijk zou ik zelf ook eens de TBFC/G moeten proberen.

Bij lagere (normale) niveau's is de huidige tweeter trouwens erg mooi, ik krijg over het algemeen juist complimenten over de klank van piano. Arjank, vlak ook de agressieve akoestiek in Zutphen niet uit. In die ruimte gaat een echte piano ook beroerd klinken . Maar dat doet niets af aan je opmerking, ik gaf je toen al gelijk daarin toen je dat zei, ik hoorde het zelf ook meteen. Die opname was trouwens wel ok, laatst gehoord op de Kharma Grand Exquisite. Dan weet je gelijk wat je nog mist als je geen diamant tweeters hebt.... niet in de bas trouwens, geef mij maar dipool .