eerste project

[lepain]

Hoi, ik heet Ewoud. Ik woon in Driehuis (NH), ik ben zestien jaar oud en ga naar het gymnasium Felisenum. Een van mijn mattis (vrienden) heeft al een hele tijd terug voorgesteld om met hem een profielwerkstuk over luidsprekers te maken. Dat leek me te gek, onze natuurkunde leraren vonden het ook een goed plan. Gaan we doen dus!

De zuiltjes waar we nu mee bezig zijn, zijn meer om ervaring op te doen en om mijn huidige luidsprekersysteem te verbeteren.
We gebruiken:
-polycarbonaat dome tweeters (4 euro 50 per stuk)
-de mid/bass speakers uit mijn zusjes sonys als midrange (mist ze toch niet)
-de woofers uit mijn oude luidsprekersysteem
-3 weg xovers 12 db/octaaf, crossen op 750/5000 hz (7 euro per stuk)

Jaja, een budgetprojectje, het heeft me tot nu toe 60 euro gekost, waarvan 10 voor een heel behoorlijke sony versterker.

Mensen beginnen nu misschien te twijfelen. We pakken het echter wel degelijk serieus aan; we zijn naar de bibliotheek gegaan voor de nodige boeken. We hebben 18 mm mdf gekocht, dit is al gezaagd trouwens, dit kan je met een gamma-ledenpas daar gratis laten doen! Zeer binnenkort gaan we de T/S-parameters van de woofer aan de hand van de spanningsdelermethode bepalen.

een paar schetsen die ik zal toelichten:



Het middentonerkompartiment vullen we met langharig schapenwol, het heeft een inhoud van negen liter (kan eventueel nog aangepast worden). De achterwand is schuin om de staande golf tegen te gaan.

De inhoud van de baskast hebben we nog niet kunnen bepalen omdat we de T/S parameters van de woofer nog niet weten. We hebben de box zwaar oversized gemaakt. De maximuminhoud voor de baskast is 30 liter terwijl de woofer uit een 11 liter kastje komt.

De BRpijp wordt waarschijnlijk te lang om in de diepte in de kast te passen, daarom wil ik hem verticaal monteren en naar beneden laten stralen, de box moet daarvoor op pootjes van 10 cm staan.
Loze ruimte in de box vullen we op met zand.

Ik hoop dat jullie het leuk vinden wat we doen, ik hou jullie op de hoogte van onze vorderingen. Zijn er dingen die we over het hoofd zien, zijn we ergens totaal de mist in gegaan? Laat het me dan alsjeblieft weten.

vraagje: mijn tweeter heeft een hoger rendement dan de middentoner en de woofer. Ik kan het rechttrekken met mijn equalizer. Ik vroeg me af of dat wel in orde is, anders moeten we nog een paar weerstandjes kopen. (de tweeter is 4 ohm). Wat voor weerstandjes zouden we moeten gebuiken, en hoe zouden we die met de tweeter moeten verbinden.

[Roland]

Welkom op zelfbouw audio!

Jammer dat je al weet welke speakers je gaat gebruiken voor een appel en een ei budget was het leuker geweest een needle/ lancetta te bouwen:
http://www.lautsprechershop.de/hifi/lancetta_en.htm Daar hoef je geen filter voor te ontwikkelen.

Het lastige is dat je met een goede afstelling van een 3 weg luidspreker wel even bezig bent en eigenlijk meetapparatuur nodig hebt. Afhankelijk van hoe freaky je ermee bezig gaat en wat je voor een eind resultaat wilt ben je zo een half jaar bezig met een filter voor een drieweg ( ik tenminste wel )

Een standaard filter is niet aangepast op het verloop van de luidspreker, stel je voor dat je midden toner bij 400hz minder hard speelt als bij 5000 hz, een standaard filter compenseert hier niet voor en de frequentie curve van je luidspreker zal niet recht zijn in het geval met deze mid zal het schel klinken. Als je je luidsprekers meet kun je dat zien en bijvoorbeeld met een grotere spoel voor de mid zorgen dat ie wat minder schel klinkt.

Veel plezier met jullie project!

Groeten Roland

[voodooless]

Er leuk initiatief En natuurlijk welkom op het forum.

Jammer dat je geen parmaters hebt van de woofers. Misschien kun je die wel gaan meten, lijkt me heel interessant voor het werkstuk en is ook nog eens leerzaam. Hoe je dat moet doen kun je hier en daar op internet wel vinden. Je hebt er niet veel bij nodig op zich (alles kun je vast vinden in je natuurkunde lokaal).

Daarnaast: je zegt al dat je een 4 Ohm tweeter hebt. Dan kun je er al van opaan dat de filter frequenties van je crossover niet meer kloppen. Sowiso zal het vrijwel nooit aansluiten op je units.

Wil je de efficientie van de tweeter omlaag brengen, dan kan dat met een L-pad. Meer info kun je vinden op de frontpage, of bij je natuurkundedocent

Over de woofer kast: Als je geen TSP info hebt, dan kun je beter een grote gesloten kast nemen. Hoe kom je nu bij de BR afstemming die je nu hebt?

Een tip: Wat spullen bij elkaar rapen en een speaker maken is wel leuk, maar ik denk dat je het voor een profielwerkstuk toch wat meer moet doordenken en dingen wat meer moet uitzoeken. Het begin is er zeker!

Veel succes verder!

[rho]

Voor een eerste speaker lijkt me dit wel een leuk project.

Als je een EQ hebt kan je daar het rendement van je tweeter misschien wel mee aanpassen, maar ideaal lijkt me dit niet.

Welke weerstanden je nodig hebt ligt natuurlijk aan het verschil in rendement met je middentoner en woofer. Je moet eigenlijk gewoon een spanningsdeler bouwen.
Is je x-over een kant en klaar exemplaar of moet je dat nog zelf bouwen?
Als je x-over een kant en klaar ding is moet je opletten dat je tweeter + spanningsdeler uitkomt op een impedantie waarvoor je tweeter ontworpen is. (volgens mij is dat meestal 8 ohm)

[lepain]

Bedankt voor de snelle reacties.
De xover die we gebruiken is een kant en klaar exemplaar. Hij is gemaakt voor 8 ohm luidsprekers. Heb ik gelijk als ik zeg dat de xoverfrequentie in orde is als ik een 4 ohm weerstandje in serie schakel met de luidspreker. Wordt de geluidsobrengst dan niet 2 keer zo laag, dat is ook weer een beetje overdreven! Over de L-pads kon ik zoëven niets vinden.

Uit "luidsprekerkasten ontwerpen" heb ik begrepen dat je uit de TSparameters de inhoud van een BRkast kunt berekenen, en ook de afmetingen van de tunnel. Anders moet ik het hoofdstuk over BRkasten nog maar eens herlezen.
De Q-factor moet wel laag genoeg zijn...en dat zal blijken uit de metingen.

Die lancettas zijn wel erg mooi zeg, leuke computerboxjes.

[voodooless]

Bedankt voor de snelle reacties.
De xover die we gebruiken is een kant en klaar exemplaar. Hij is gemaakt voor 8 ohm luidsprekers. Heb ik gelijk als ik zeg dat de xoverfrequentie in orde is als ik een 4 ohm weerstandje in serie schakel met de luidspreker. Wordt de geluidsobrengst dan niet 2 keer zo laag, dat is ook weer een beetje overdreven! Over de L-pads kon ik zoëven niets vinden.

Nee, zo simpel is het helaas niet. Ten eerste verhoog je door de serieschakeling de Q van je speaker. Vooral voor de woofer is dat bezwaarlijk, kijk maar eens in WinISD wat dat doet. Je verliest ook inderdaad efficientie.

Over filters kun je hier nog wat info vinden: http://www.zelfbouwaudio.nl/index.php?o ... 2&Itemid=2

Uit "luidsprekerkasten ontwerpen" heb ik begrepen dat je uit de TSparameters de inhoud van een BRkast kunt berekenen, en ook de afmetingen van de tunnel. Anders moet ik het hoofdstuk over BRkasten nog maar eens herlezen.
De Q-factor moet wel laag genoeg zijn...en dat zal blijken uit de metingen.

Prima boek. Wat je zegt klopt in grote lijnen ja. Maar meet vooral eerst na voordat je met BR aan de gang gaat, anders heeft het echt geen enkel nut om een BR kast te nemen.

[richard]

Bedankt voor de snelle reacties.
De xover die we gebruiken is een kant en klaar exemplaar. Hij is gemaakt voor 8 ohm luidsprekers. Heb ik gelijk als ik zeg dat de xoverfrequentie in orde is als ik een 4 ohm weerstandje in serie schakel met de luidspreker. Wordt de geluidsobrengst dan niet 2 keer zo laag, dat is ook weer een beetje overdreven! Over de L-pads kon ik zoëven niets vinden.

Nee, zo simpel is het helaas niet. Ten eerste verhoog je door de serieschakeling de Q van je speaker. Vooral voor de woofer is dat bezwaarlijk, kijk maar eens in WinISD wat dat doet. Je verliest ook inderdaad efficientie.

Maar voor het dempen van een 4 Ohm tweeter in een 8 Ohm systeem is een serieweerstand een prima optie!

Je zou de frequentiecurves van de units moeten meten en dan kunnen uitrekenen wat de waarde van de weerstand moet zijn. Ook kun je hem experimenteel vatstellen maar dan heb je wat meer onderdelen nodig.

Succes met je project!

[sphere]

Geeft Guido Linssen nog steeds natuurkunde daar

[teacher]

Puur praktiche tips:

Kijk eens of je niet tóch een 2weg kan maken. Een 3weg is wellicht een tandje teveel van het goede; Daar een goed filter voor maken is echt een bitch.

Met bij elkaar geraapte onderdelen, krijg je ook een bij elkaar geraapt geluid. In dit geval zal jullie kant en klare filter de zwakke schakel zijn.

Bass reflex poorten mogen ook de bocht om als je in de lengte niet uitkomt.
Overigens vind ik dit ontwerp best orgineel; je "dempt" evt. middentonen die uit de poort zouden kunnen ontsnappen.

Zodra je de parameters van de driver hebt, zal je moeten simuleren met software zoals lspcad. Aan de hand daarvan bepaal je je filterfrequenties en evt verzwakking.

Lukt dat meten van de parameters nu niet, kies dan voor de veilige weg en ga voor een gesloten sub. Litertje of 30 is dan wel krap; liever 40.

Daarna ga je meten (meetmicrofoon en meetsoftware) om te kijken of alles werkt zoals je bedoeld had. Hierna kan je evt. het filter nog aanpassen.

Speakers bouwen is niet alleen drivers met draadjes aan een filter maken. Denk dus ook aan het infrezen van je drivers, en het afwerken van je kist. (randen frezen, aflakken ed). Ook is het beter als je je kist zo "dood" mogelijk maakt.

Hoeveel uur hebben jullie voor jullie PWS? Ik schat dat je hier minimaal 40 uur mee bezig bent.

gr

t.

[Roland]

Ik ben het wel met tjolk eens

Een drieweg is erg lastig om mee te beginnen als eerste project, als je nog terug kan of wat anders ontwikkelen zou ik voor een breedbander of tweeweg gaan. Wat is eigenlijk precies het doel van jullie project? Een filter en een kast maken / ontwerpen? Ik begrijp dat het flauw overkomt, maar geloof me ik heb wel eens 110*26*32 cm 22mm mdf kasten weg moeten gooien omdat ik die combinatie van speakers (3 weg) niet aan de praat kon krijgen. 3-weg is ook ook niet perse beter als een tweeweg systeem en al helemaal niet in deze budget klasse. Een ander alternatief zou zijn een F.A.S.T te bouwen een fullrange met een sub woofer, zo rond de 400 hz is filteren een stuk minder lastig als rond de 2000hz.

Groeten Roland

[lepain]

Ok, wat willen we nou precies met dit project? Het begon toen Jeroen 2 12 inch drivers uit een bestelbus had gesloopt. Hij kwam met het idee daar boxen voor te bouwen, en later om er ons profielwerkstuk over te maken. We merkten echter al snel dat die 12 inchers van waardeloze kwaliteit waren. We wilden er toch met weinig geld mee doorgaan en daarom heb ik de woofers uit mijn oude tweewegsysteem (dat ernstig tekortschoot, elke aanpassing zou een verbetering zijn) gesloopt, die konden echter niet hoog genoeg voor een tweeweg systeem. Daarom zijn we voor 3weg gegaan (ik wil ook een hoge belastbaarheid). We hadden aan het begin totaal geen idee hoe serieus dit kon worden. Pas toen we een paar boeken bij de bieb haalden kregen we een idee waar we mee bezig waren.
Jeroen vertelde net dat hij een speakerset van speaker en co zou krijgen voor kerstmis. We gaan hier zeker mee door, daarom vind ik het niet belangrijk dat deze eerste luidsprekers perfect zijn, ook wil ik me nog even niet wagen aan een filter.

wat ik wel wil:
- een voor mijn gevoel vlakke frequentiekarakeristiek
- grote belastbaarheid
- aanwezig hoog
- stevige bas zonder pieken

Ik heb me nu ook beter verdiept in de gesloten luidsprekerboxen en ik vind het wel interessant. Om de baskast met een paar liters te laten toenemen zouden we de tweeter op een klankbord boven de box kunnen monteren. De inhoud van de baskast kan zelfs toenemen tot 45 liter als we een extra box voor de middentoner maken.

[lepain]

@ sphere: Jazeker, die vent is geweldig he! Ik heb zo hard gelachen toen hij een half uur aan het zoeken was naar een videoband die al in de videorecorder zat. Gister was er nog opschudding omdat er maden in zijn wafelijzer zaten.
Hij heeft jaren terug ook zelf luidsprekers gebouwd, die heeft hij naar school gebracht zodat Jeroen en ik ze konden repareren. De kat had eroverheen gepist, en de woofers aangevallen. De speakers hebben we Guidotron gedoopt.

@ teacher: als we een gesloten kast maken wil ik ook cker een bepaalde Qwaarde vaststellen, het wordt sowieso meten, na de vakantie helaas, thuis heb ik geen apparatuur!
We moeten minimaal 80 uur in ons werkstuk stoppen, maar dat is geen enkel probleem, we doen het voor de lol. We zouden nu waarschijnlijk al een voldoende kunnen halen.

[Roland]

Hoi Ewoud

Als je echt hard wilt draaien voor weinig geld is dit mischien een idee?
http://www.lautsprechershop.de/hifi/viech_en.htm

Je budget is erg klein, dus erg veel mogelijkheden zijn er niet deze voldoet goed aan je eisen.

groeten Roland

[Jeroen G]

Hallo, ik ben Jeroen, de mattie van Lepain;)
Ik heb vandaag(voor kerst) van mijn ouders verschillende drivers gekregen!!(Helaas niet van speaker en co, want dat vonden ze net iets te duur:P)
Het zijn onder andere:
- twee BotsLine BL 12-19 Subwoofers: 12", 400 Watt Max, 38-4500Hz, 92Db sensitivity en 8 Ohm Impedantie
- twee Baco tweeters, 4 Ohm(dezelfde als in ewoud's systeem)
- en twee Midrange drivers waar ik nog nix vanaf weet(behalve dan dat ze een enorme magneet hebben:P)
Hiermee mag ik op hun kosten gaan bouwen:D
Ik zat te denken aan twee zuilen van ongeveer 80 cm hoog met een basreflexpoort voor de 12" subwoofer
Dus heeft er nog iemand suggesties? K hoor het graag:)
Misgien kan ewoud een tekening maken, zodat jullie een beetje een id krijgen van wat het plan precies word.

[lepain]

vet man! Ik dacht al dat speaker en co te duur zou zijn. Heb je datasheets bij die drivers?

@Roland: mss een idee voor volgende luidsprekers, die lancettas vind ik ook erg mooi, maar die gaan niet zo hard denk ik.

[Jeroen G]

Neej helaas, geen datasheets , maar als we eenmaal een goede meetopstelling hebben is dat geen probleem meer

[Jan-Willem]

HEy, echt vet dit, ik wou mijn pws ook over luidsprekers etc. doen, maar ik had niemand die dat ook wou doen, en ik wou niet alleen. Nu doe ik het over de waterraket. Maar veel succes, en heb je alle go's gehaald

[Jan-Willem]

Hoi Ewoud

Als je echt hard wilt draaien voor weinig geld is dit mischien een idee?
http://www.lautsprechershop.de/hifi/viech_en.htm

Je budget is erg klein, dus erg veel mogelijkheden zijn er niet deze voldoet goed aan je eisen.

groeten Roland

Kan dit hard, met zo'n kleine speaker?

[bartsegers]

dat botsline zegt al niet veel goed.

echt jullie hadden beter je geld kunnen uitgeven aan 2e hands units, met gegevens, en goede eigenschappen.

[Roland]

@Jan Willem

Ja die Viech kan erg hard...meer dan hard geneog voor thuis of voor gebruik met kleine versterkers.

Groeten Roland

[lepain]

Maar dan ben je dus eigenlijk andermans ontwerp aan het nabouwen, wij willen juist zelf aan het rekenen gaan!
De vakantie is bijna afgelopen, dan kunnen we gaan meten.

We hebben ons plan trouwens enigzins aangepast, we hadden het hout voor de 90 centimeter hoge zuil al klaarliggen, maar we konden er nog niets mee omdat we geen parameters van de woofer weten. Om toch iets te doen te hebben, hebben we besloten om die hele zuil als baskast te gebruiken (we passen het volume aan met een schotje). We hebben nu een aparte midden/hogetonen behuizing gemaakt.
Het volume van de middentonenbehuizing is nu gedaald van negen naar zeven liter, en de tweeter zit nu op een klankboord.

we willen ze bovendien bont kleuren:

[rho]

Gebrek aan creativiteit is er bij jullie niet geloof ik.

[bartsegers]

musik = music

of oosterburen?

[lepain]

Muziek ja, ik heb een voorliefde voor Duitse woorden. Ze zijn bijna altijd iets krachtiger en iets mooier. Neem nou Kernkraft, of Sückerpatentbonbon mit Handgriff. Dit laatste betekend lolly!
Ik bedien me ook graag van het woordje später! Of dit echt Duits is weet ik niet, maar het klinkt fantastisch.

[Jan-Willem]

@Jan Willem

Ja die Viech kan erg hard...meer dan hard geneog voor thuis of voor gebruik met kleine versterkers.

Groeten Roland

Toch snap ik dit niet helemaal, voor veel geluid heb je toch grote speakers nodig, ivm verplaatsing van de lucht?