Kleuren raden onbekende uitgangstrafo's

[Pcdg]

Hoi allemaal,

Ik heb weer een leuk klusje voor mijzelf. Ik heb ergens twee onbekende uitgangstrafo's gekocht voor weinig (nou ja, totdat blijkt dat ze nergens goed voor zijn natuurlijk ). En nu moet ik gaan uitvogelen waar alle draden heen moeten.

Eerst de feiten die ik al ken: het zijn Jukebox trafo's uit een Rowe AMI jukebox (type weet ik niet). Er komen 9 draden uit. De trafo's zijn typisch Amerikaans, Hammond style met endbells. Het blikpakket heeft geen luchtspleet en ze zijn net zo groot en breed als mijn Dynaco Z-565 trafo's.

Ik ga dus uit van een PP trafo. We hebben groen, groen met streepjes, bruin, bruin met streepjes, geel, grijs, zwart, zwart met streepjes en blauw met streepjes. Mijn aanname is dat bruin en groen naar de anodes gaan en dezelfde kleuren met streepjes de ultralineaire taps zijn. Het is een aanname, maar je moet ergens beginnnen. Dan is de hamvraag natuurlijk wat de B+ draad is. Daarna is de rest voor de secundaire kant. Ik vermoed dat er een 70 volt uitgang is voor externe speakers. Zoiets vond ik in ieder geval op de internets. Dan heb je (waarschijnlijk) 8 en 16 ohm en 70 volt. Laatste draad is de nul.

Ik weet wel hoe je een onbekende trafo doorwerkt, maar in dit geval weet ik niet wat met wat samen een spoel vormt. Ik kan wel weerstand gaan meten of een laag voltage zetten op de vermoedelijke anodes, maar als dat samen geen wikkeling is dan ben ik er nog niet. Iemand nog een intelligente tip? Anders wordt het trial, error en een beetje gevoel.

Mvg, Paul

[Pcdg]

Wat in dit geval ook niet helpt is dat alles uit hetzelfde gat komt. Anders was er al wat meer orde in de zaak

[Pjotr]

Beetje systematisch aanpakken, gewoon met een ohm meter! Je hebt 9 draden begrijp ik? Teken nu op een papier 9 kolommen met 9 rijen. Iedere kolom een kleur en iedere rij een kleur. Sla nu aan het meten en schrijf in het vlakje van de kruising van de kleuren waaraan je gemeten hebt de weerstand. Je ziet nu vanzelf wat aan wat zit en wat niet. De laagste waarden van combinaties zullen de uiteinden van een deel van een wikkeling zijn. Oplopende waarden serieschakeling van wikkelingen. I.p.v. papier kun je het natuurlijk ook in een Excel sheet zetten.

Zo te zien lijkt het een UGT voor UL PP

[Pcdg]

Oh, dat is wel een goede tip. Ik zal Excel eens aanslingeren

[Pcdg]

Oke, nog wat research gedaan. Dit zijn ugt's...uit een jukebox uit 1978.... met een solid state versterker

Why?

[Pjotr]

Die jukebox boys weten niet beter Lage voedingsspanning? Ik heb ooit een 12V SS-autoversterker gehad van 2x 50 echte watten zonder omvormer er in naar hogere voedingsspanning. Was ook met UGT's er in. Tamelijk eenvoudig van opzet en toch veel kabaal van redelijk goede kwaliteit Maar ik denk eerder vanwege simpelheid.

[Pcdg]

Ja, gewoon stug in precies dezelfde richting blijven ontwerpen

[Gerrittube]

Lage wisselspanning zetten op de winding met de laatste weerstand. Daarna de spanningen meten op alle andere windingen (en in Excel zetten).
Waar je een hoge spanning meet (veel hoger dan de ingangsspanning! Kiek uut!) heb je een primaire wikkeling te pakken (anodes).

[Pcdg]

Dat was een goed advies geweest als het uitgangen voor buizen waren geweest. Het zijn echter uitgangen van een transistor versterker. Wat de pointe daar van is ontgaat mij, maar de metingen geven niks aan waar ik blij van wordt.

Ik wil al een tijdje eens experimenteren met (her)wikkelen van trafo's en dit lijkt mij een prima kandidaat

[90000006]

Ik heb wel eens aan een jukebox gewerkt die een transistor versterker had waarbij er een trafo zat tussen de driver en de eindtrap, om zo de twee eindtransistoren (beide pnp ook nog dacht ik) in tegenfase aan te kunnen sturen. Beetje bizarre constructie was dat maar alla, het werkte. Wellicht komt deze ook uit zoiets, maar het is wel een flinke jongen voor een intermediate trafo zo te zien. Dus misschien is dit toch een uitgangstrafo. Uitgangstrafo's zag je wel vaker in de begin van het transistor tijdperk, meestal met germanium nog.

[Pcdg]

Het zijn inderdaad flinke jongens voor dat doel. De kern is EI78. Eigenlijk net zo groot als wat een normale Jukebox eindtrap met bv EL84 buizen had. Misschien een kwestie van het oud ijzer opmaken?

Enfin, ik krijg er wel iets leuks mee gebouwd denk ik

[Pjotr]

Wellicht kun je de bijpassende drivertrafo voor de eindtorren opsporen? Eind jaren '60 was de beruchte "Transistor sound" t.g.v. cross-over al wel getackled. In die car versterker (eind jaren '80) zoals ik aangaf, verwacht je het ook niet vanwege het gewicht alleen al... Toch was dat heel simpel een PP met uitgangstrafo en kleine drivertrafo die de eindtorren aanstuurde. Die trafo's waren kleiner dan hier op de foto en leverde 50 watt. Toch wel iets meer dan een een EL84 PP

[Pcdg]

Ik geloof niet dat ik zin heb in een vaag Torren project

Het wordt veel exotischer; ze gaan uit elkaar en ik ga nieuwe spoelen wikkelen zodat ik ze weer in een buizentrap kan gebruiken. Dat wou ik altijd al eens proberen

[Pjotr]

Sowieso een leuk leerexperiment! Maar bedenk wel dat een goede UGT op zich geen eenvoudig ding is: Niet qua theorie en niet qua praktijk. Die wikkel je niet zo maar. Anyway, al doende leert men Overigens maakt het qua hoeveelheid ijzer niet uit of het een buizen UGT of een transistor UGT is voor een bepaald vermogen en frequentiebereik.

[Pcdg]

Ik heb in mijn nagebouwde HF309 blokjes Dynaco Z565 PP UL trafo's zitten. Deze gekke hebben exact dezelfde dimensies als de Dynacos. Nu wil het geval dat van die Dynacos het originele wikkelschema en draaddikte bekend is. Als ik het voor elkaar krijg om dat netjes na te maken dan zou ik in praktijk een setje soort van Dynacos over moeten houden. Best ambiteus natuurlijk.

Eerst maar eens oefenen met een simpele voedingstrafo of zo

[90000006]

Een trafo zelf (ont)wikkelen is een aardige uitdaging, maar zeker een leuk project. Als je je eerst wat in de theorie wilt verdiepen is het stokoude Radiotron Designer's Handbook Fourth Edition een aanrader, hoofdstuk 5. Is uit 1953 maar ijzer is nog steeds ijzer en de natuurwetten veranderen niet. Ik heb er veel uit gehaald in de tijd dat ik nog zelf stepup trafo's wikkelde voor ESL's. Als je even googlet is het boek overal te vinden online.

Kernen en spoellichamen zijn lastig tot niet los te krijgen, daarom is een bestaande trafo slachten inderdaad vaak de beste optie. Maar zo'n EI kern met door de impregnering aan elkaar geplakte lamellen is wel een vrij lastig ding om uit elkaar te halen en weer netje in elkaar te krijgen.
Je kan ook op zoek gaan naar een stel flinke C-kernen, da's wat makkelijker om mee te werken en heeft ook nog wel wat andere voordelen afhankelijk van je doel. Je kan er twee spoellichamen op kwijt, dus beschikbare wikkellengte is langer waardoor je vaak met minder interleave toe kan.

[Pcdg]

De lamellen gaan gelukkig vrij makkelijk los. Een spoelkoker van karton maken is ook wel te doen. Een dingetje is wel dat er gebruik is gemaakt van naakte spoelkokers zonder zijwanden. Wanneer ik wel wanden aan zou brengen kom ik waarschijnlijk niet meer uit met de vereiste wikkelingen, maar dat is vast op te lossen.

Er is gelukkig veel (stok) oude theorie beschikbaar, ik heb genoeg te lezen!

C kernen heb ik ook nog liggen overigens!

[90000006]

Afhankelijk van je wikkel methode (met de hand of machinaal) kon karton wel eens te slap zijn. Heel veel windingen x een klein beetje voorspanning op de draad is serieus veel kracht op de spoel vorm. Als die daardoor iets vervormt krijg je de kern er niet meer in. Vraag me niet hoe ik dat weet
Zal met een buizen uitgangstrafo minder spelen dan met een esl stepup waar de secundaire duizenden windingen heeft. Maar toch, misschien beter iets van kunststof nemen, uit abs of pvc plaat knippen. Of de bestaande spoelvorm gebruiken.

[Pjotr]

Gelukkig is geëmailleerd koper wikkeldraad in allerlei dikten online geen probleem. EOO heeft ook aardig wat en natuurlijk: https://www.spulen.com/ Ik zou sowieso geen kartonnen spoelkokers nemen maar stevige van pertinax of of epoxy plaat maken. Of kant en klaar kopen van plastic. Ga je echt serieus trafo's wikkelen dan is dit ding eigenlijk onmisbaar:

https://www.amazon.nl/Handmatige-wikkel ... 37&sr=8-16

Echt uit de hand is vrijwel geen doen met E of C kernen. Met wat geduld vind je dat ding ook wel goedkoper op Ebay. Wou dat ik die 30 jaar geleden had. Gelukkig had ik toen wel de beschikking over een antieke AVO wikkelmachine

[90000006]

Ali staat er ook vol mee tegenwoordig, daar kost datzelfde ding maar een tientje. Geen idee of het wat is. Maar met de hand is inderdaad geen doen.

[Pcdg]

Ik ga zeker niet met de hand wikkelen. Ik bouw wel een klein wikkelmachientje, al dan niet gebaseerd op het getoonde wikkelding. Mijn andere hobby is spoorweg modelbouw. Ik heb verschillende keren een compleet aangedreven locomotiefchassis gezaagd en gesoldeerd en dan moet dit ook wel lukken.

Nog een modelbouwtip voor de kartonnen spoelkoker: als je die na het in elkaar zetten helemaal vol laat lopen met dunne secondenlijm wordt het keihard en 10 keer zo sterk. Probeer maar eens

[Pjotr]

Het is zeker wat. Kun je zelf niet tegenaan klussen. Wel smeren met machineolie. Zo'n teller is sowieso eigenlijk onmisbaar. Op de as zit M10 schroefdraad. Om spoelkokers te bevestigen moet je zelf passende vulblokjes van hout o.i.d. maken. Ik heb zelf een variant met een boorkop voor het wikkelen van kleine ferriet omvormer trafo'tjes. Op een multplex plank geschoefd die met lijmklemmen op de werkbank vast zit.

Ik maakte destijds de kokers zelf uit 1,5mm Pertinax. Ik had dat toen voor weinig bij Radio Twenthe in den Haag vandaan. Zou ik zeker even langs wippen. Wellicht heeft ie er nog wel wat van staan.

[Pcdg]

Ze hebben nog lange platen pertinax inderdaad, maar met mijn secondelijmtruuk verandert karton eigenlijk in een soort pertinax. Dan kan je heel gemakkelijk alles op maat snijden en lijmen waarna je een enorm stevige spoelkoker overhoudt.

Dat Ali ding kan je inderdaad voor een tientje kopen alleen is de verzending dan meer dan 35 euro.... Als je iets meer betaalt is het gratis. Al weet je niet wat de douane er nog aan wil verdienen natuurlijk...

[Pjotr]

Ja zie het. Is die bij Amazon nog niet zo gek eigenlijk, geen douane peospas. Al heb je die bij Alie tegenwoordig ook niet meer eigenlijk, Mocht je het niks vinden is het bij Amazon i.i.g. probleemloos kosteloos retourneren.

[Pcdg]

Heb hem net bij Ali besteld. We gaan het zien!