Eerste zelfbouw - loop wat vast, graag wat hulp!

[Pon-e]

Tav je vragen: in bericht 3 mei zie je impedantiemetingen met BR (open en zonder flamex) en 17 sept metingen zonder BR (dicht met en zonder flamex) en ook de nearfield metingen met BR (en gesloten met LWT). De BR is inderdaad nog niet helemaal goed afgesteld. Tuning frequency wijkt wel bovendien af van ontwerp uit WinISD (41 Hz) Kan er nog eens proberen er een centimetertje af te zagen.
Zag op het forum al veel interessante discussies over wel/of niet toepassen BR. Tja, zeg het maar en nu dus het vergelijk met LWT. Ik vind het zelf zonder BR een stukje strakker klinken (met en zonder LWT). Misschien dat de vervorming agv grotere uitslagen met name ook gaat spelen bij hogere volumes? Wil graag op normaal luisterniveau een vol/stevig geluid waar de bas gewoon al goed aanwezig is (een fundament zeg maar). Merkte dat dat met BR op zich wel lukte, maar dat het gewoon een beetje wat rommelde in het laag.
Ben nu ook aan kijken met de Dynamic Bass optie in Sigma studio, dit is een volume afhankelijk basversterking. Dit lijkt bij een zachter signaal de bas meer te versterken (een soort dynamische loudness voor laag).

[Wieger61]

Met de microfoon in de box kun je de buitenresponse met poort meten als je het signaal eerst door een dsp met een Butterworth 2e orde hoogdoorlaatfilter @200Hz stuurt. (Sommigen betwijfelen daarvan de betrouwbaarheid maar je kunt die met de LWT near field meting kalibreren/ vergelijken.) De problemen lijken niet te komen door een poort afgestemd op de grondfrequentie van de luisterruimte (23Hz?). Mogelijk zie je een piek door een overactieve poort. Als je daarin een beetje wol stopt, of er een panty overheen trekt, kun je ook zonder meting luisteren of de poort te veel speelt. Anders ligt het probleem elders, zou ik zeggen. Het alternatief LWT lijkt me qua middentonen imd ongunstig omdat omdat de Bl(x) rond het nulpunt behoorlijk varieert (de Le(x) gelukkig niet). De uitslagen nemen naar beneden met 12 dB/oktaaf toe, dus factor 4 tot aan het kantelpunt.

[Wieger61]

Mogelijk hoor je de imd door de niet lineaire Bl(x) niet omdat de driver tussen de 300 en 1000 Hz behoorlijk vervormt, al zal dat bij normaal geluidsniveau minder zijn dan de 1% die in AudioXpress is gemeten. Dan is gaan voor een strakke bas fundament met LWT de beste optie, lijkt mij.

[Pon-e]

Ik heb eerder deze meting gedaan. Near field vlak voor (1 cm) de woofer (rood) en een meting met de microfoon direct voor/in de poort van de basreflex (groen). Dan zie je bij 32 Hz duidelijk de poort in actie en de woofer wordt dan inderdaad stil.
Ondanks dat de poort nog niet helemaal goed is afgesteld, voel je 'm zeker blazen bij wat volume.

Is dat wat je bedoelt (ik ben net een jaartje bezig met luidsprekers bouwen, dus moet nog een hoop leren en begrijp zeker nog niet alles hoor!)

Die 23 Hz haal je uit de metingen van '3 mei' ?, want daar laat de woonkamer een duidelijke piek bij 46 Hz zien (die heb ik gecompenseerd met -10 dB). Dat kan niet de basreflex zijn (want die zit lager).
Of bedoel je de dip in de impedantiemetingen '3 mei'? Die meting heb ik gewoon bij de computer boven gedaan met REW via geluidskaart van PC (geeft een heel zacht geluidssignaal).

[Pon-e]

Mogelijk hoor je de imd door de niet lineaire Bl(x) niet omdat de driver tussen de 300 en 1000 Hz behoorlijk vervormt, al zal dat bij normaal geluidsniveau minder zijn dan de 1% die in AudioXpress is gemeten. Dan is gaan voor een strakke bas fundament met LWT de beste optie, lijkt mij.

Ja, dit moet ik nog eens goed bestuderen. Tijdens de afgelopen luisterdag in Hengelo was bij de Deftige meetopstelling hier ook een mooie lezing over. Als je precies het niet-lineaire gedrag weet, dan zou je hiervoor kunnen compenseren in de aansturing.
Eerst maar eens nieuwe boxen maken met LWT!
En voor de toekomst is dan een oplossing toch een aparte woofer voor het (echte) laag en aparte midwoofer een betere oplossing?

[Wieger61]

Zo'n bliepje, een enkelvoudige golfje in de respons wijst op een resonantie op de frequentie in het midden van dat golfje. Je near-field metingen zien er prachtig uit, maar om het effect van de poort op het totale geluid te bepalen, moet je de responses complex bij elkaar optellen. Het niveau van die metingen hangt echter ook af van de microfoonafstand tot de respectievelijke bronnen. Die afstanden moeten gelijk zijn maar zijn moeilijk betrouwbaar te meten. Daardoor kan je met sommatie in REW alleen schatten wat de uiteindelijke curve is. De microfoon door een nauw passend gat in de bodem gestoken levert tot 100 Hz een totaalbeeld. Het blazen van de poort zegt weinig over de afstemming: leuk maar enkel een subjectieve ervaring. De poortresonantie zit onder de kamerresonantie dus geen speciale interactie. Daardoor klinkt hij niet slecht, lijkt me.

[Wieger61]

Met een goede midwoofer bijv een kleine full range gefilterd van 350 tot zeg 2000 Hz zou je de vervorming van de woofer daar kwijt zijn, ook die door de kromme Bl(x). Dat hoor je. Het filter is wel ingewikkelder en duurder.

[Wieger61]

Ipv een nieuwe box kun je ook gewoon de poort met een plankje luchtdicht afplakken.

[Wieger61]

Ik zou de tweeter niet netjes maar asymmetrisch plaatsen want de scherpe randen eromheen zorgen voor afwijkingen in de respons bij frequenties afhankelijk van de afstand van de tweeter tot een rand. Zijn ze bovenin alledrie gelijk, is de afwijking daardoor maximaal. Kies bijvoorbeeld 9 cm van rechts, 13 van links en 11 van boven bij een box van 22 cm breed.

[Wieger61]

En: in de basreflexpijp ontstaan storende staande golven bij een hogere frequentie die een simulatieprogramma aangeeft. Plaats je de poort aan de achterzijde hoor je die aan de voorzijde minder, al kun je dan de box niet tegen de muur plaatsen om zo de bas een extra boost te geven (vet dreunend laag zou ik sowieso vermijden). Voor de lange lage golven maakt de kleine afstand tussen voor en achter en dus faseverschil tussen poort en woofer vrijwel niets uit op de respons.

[Pon-e]

Zo'n bliepje, een enkelvoudige golfje in de respons wijst op een resonantie op de frequentie in het midden van dat golfje. Je near-field metingen zien er prachtig uit, maar om het effect van de poort op het totale geluid te bepalen, moet je de responses complex bij elkaar optellen. Het niveau van die metingen hangt echter ook af van de microfoonafstand tot de respectievelijke bronnen. Die afstanden moeten gelijk zijn maar zijn moeilijk betrouwbaar te meten. Daardoor kan je met sommatie in REW alleen schatten wat de uiteindelijke curve is. De microfoon door een nauw passend gat in de bodem gestoken levert tot 100 Hz een totaalbeeld. Het blazen van de poort zegt weinig over de afstemming: leuk maar enkel een subjectieve ervaring. De poortresonantie zit onder de kamerresonantie dus geen speciale interactie. Daardoor klinkt hij niet slecht, lijkt me.

Bij de afgelopen luisterdag in Breda was men ook best enthousiast over het geluid (na verdere afstelling woofer/tweeter). Het is alleen dat de bas inderdaad wat rommelt in het laag. De BR is nu inderdaad erg laag ingesteld en een stukje van mijn woonkamer resonantiefrequentie. De basreflex en kast was sowieso al rustig ontworpen, wilde geen boom-box curve.

[Pon-e]

Ik zou de tweeter niet netjes maar asymmetrisch plaatsen want de scherpe randen eromheen zorgen voor afwijkingen in de respons bij frequenties afhankelijk van de afstand van de tweeter tot een rand. Zijn ze bovenin alledrie gelijk, is de afwijking daardoor maximaal. Kies bijvoorbeeld 9 cm van rechts, 13 van links en 11 van boven bij een box van 22 cm breed.

Heb nu inderdaad deze asymmetrische baffles gemaakt.
Dikte is 22 mm MDF, kijken of ik toch de hele zijde nog schuin kan afzagen, hoek 30 graden.

(was even vergeten dat links en rechts verschillend zijn, dus moest ik een derde maken...).

Tenminste het lijkt me beter om ze gespiegeld te houden? Of juist wel gelijk, dan zijn ze in die zin ook weer asymmetrisch tov luisteraar?

[Pon-e]

En: in de basreflexpijp ontstaan storende staande golven bij een hogere frequentie die een simulatieprogramma aangeeft. Plaats je de poort aan de achterzijde hoor je die aan de voorzijde minder, al kun je dan de box niet tegen de muur plaatsen om zo de bas een extra boost te geven (vet dreunend laag zou ik sowieso vermijden). Voor de lange lage golven maakt de kleine afstand tussen voor en achter en dus faseverschil tussen poort en woofer vrijwel niets uit op de respons.

Had wel de BR aan de voorkant gemaakt, want de boxen staan relatief dicht tegen een achter/kastenwand, was inderdaad bang dat dan de BR ongecontroleerde resonanties ging geven.

[Wieger61]

Mooi! De afschuining moet relatief vlak zijn, dus 30° vlak aflopend vanaf het baffleoppervlak (Zie Klang+Ton huidige en vorige editie). En dan een kanthoek van 120°. Ikzelf rond ze af met een straal van 20 mm, met de hand (eerst afschuinen op 45° en dat afronden), met een malletje om te checken, niet mooi, maar mij gaat het om het geluid. (Hoe kleiner de afstand tussen tweeter en hoek, hoe groot de geluidsdruk op die hoek en dus het effect daarvan.)

[Pon-e]

Heb je een plaatje hoe dit precies er uit ziet? Even lastig voor te stellen, hoe je dit precies afschuint. Of staat dit in boek van Klang+ton?
Je maakt een mal waarover de frees loopt?

[Wieger61]

Dit is tekening van een dwarsdoorsnede van de baffle op een hoek. De bovenzijde is het voorvlak, de baffle van de box. De hierin aangegeven hoek moet volgens het blad Klangundton-magazin.de niet 45° maar 60° zijn. Beter nog is afronden.

[Wieger61]

Je schrijft "Het is alleen dat de bas inderdaad wat rommelt in het laag. De BR is nu inderdaad erg laag ingesteld ...". Het ene volgt niet per se uit het andere. Wel is het zo dat: Voor een strakke bas die ook diep gaat heb je een maximum flat Butterworth afstemming nodig wrs de 19,87 liter box. Piekt daarentegen in je responsemetingen de bas vlak voordat hij bij lagere frequenties instort dan trilt de woofer steeds na (ringing) wat je in de simulator terugziet aan een hoog piekende group delay. De poort staat dan te hoog afgestemd, is te kort bij het gekozen volume. Zie simulator voor de samenhang. Die gaf 17 liter aan zonder piek, maar of dit in de praktijk ook zo is, moet metingen duidelijk maken.

[Wieger61]

Tip: de ingang van de poort mag binnenin niet tegen een wand aan liggen. De lucht die daar in en uit gaat wordt dan afgeremd waardoor die afstemming mogelijk niet meer overeenkomt met de voorspelling van WinISD. Dichter tegen de tweeter kan de baffle echter te slap worden door de grote gaten. Trillingen vanuit de woofer kun je gelukkig effectief en eenvoudig stoppen door vanbinnen tegen de baffle horizontaal tussen de zijwanden net boven de wooferopening en latje 16 mm dik en 25 mm in de hoogte te plakken. De bafflebovenzijde blijft zo stil.

[markbakk]

Hoe dicht komen ze tegen de wand te staan dan? Ik ben geen voorstander van BR-pijpen in het zicht bij tweewegsystemen. Om de welbekende twee redenen. En in dit geval nog een derde: het gat in de baffle verstoort het afstraalgedrag van de tweeter.

[Wieger61]

Zie download/file.php?id=205331&mode=view bericht

[Pon-e]

Je schrijft "Het is alleen dat de bas inderdaad wat rommelt in het laag. De BR is nu inderdaad erg laag ingesteld ...". Het ene volgt niet per se uit het andere. Wel is het zo dat: Voor een strakke bas die ook diep gaat heb je een maximum flat Butterworth afstemming nodig wrs de 19,87 liter box. Piekt daarentegen in je responsemetingen de bas vlak voordat hij bij lagere frequenties instort dan trilt de woofer steeds na (ringing) wat je in de simulator terugziet aan een hoog piekende group delay. De poort staat dan te hoog afgestemd, is te kort bij het gekozen volume. Zie simulator voor de samenhang. Die gaf 17 liter aan zonder piek, maar of dit in de praktijk ook zo is, moet metingen duidelijk maken.

Dit is even de excess group delay met basreflex, op ca. 1 meter afstand en met een gate (woofer en tweeter)

En dit de excess group delay nearfield van de woofer:

Die hoort bij deze near field meting woofer (rode lijn):

[Pon-e]

Tip: de ingang van de poort mag binnenin niet tegen een wand aan liggen. De lucht die daar in en uit gaat wordt dan afgeremd waardoor die afstemming mogelijk niet meer overeenkomt met de voorspelling van WinISD. Dichter tegen de tweeter kan de baffle echter te slap worden door de grote gaten. Trillingen vanuit de woofer kun je gelukkig effectief en eenvoudig stoppen door vanbinnen tegen de baffle horizontaal tussen de zijwanden net boven de wooferopening en latje 16 mm dik en 25 mm in de hoogte te plakken. De bafflebovenzijde blijft zo stil.

Afstand BR - zijwand is inderdaad redelijk klein. Op zich zijn de onderlinge afstanden tweeter/BR best redelijk, het vertekent natuurlijk omdat de tweeter verzonken zit, dus het echte gat is een stukje kleiner. Ik heb later een (open) brace toegevoegd horizontaal precies tussen tweeter/basreflex en de woofer helemaal naar de achterwand. Ondanks de relatief kleine afmetingen van de speaker scheelde dat aanzienlijk in (voelbare) trillingen aan de buitenzijde inderdaad.

[Pon-e]

Hoe dicht komen ze tegen de wand te staan dan? Ik ben geen voorstander van BR-pijpen in het zicht bij tweewegsystemen. Om de welbekende twee redenen. En in dit geval nog een derde: het gat in de baffle verstoort het afstraalgedrag van de tweeter.

Helder.
Voor de goede orde, in het herziene ontwerp gaat de BR eruit. Belangrijk argument wel voor te doen was de zorg voor ongecontroleerde basresonanties omdat de speaker wel dicht tegen een wand/in de hoek komen te staan. Tja, was dus een compromis.

[Wieger61]

Dan krijg je flinke kamerresonanties in het laag met een dreunende bas. REW kan dat voor je simuleren. Het is een truc om een kleine gesloten kast toch bas te geven (boekenplankbox). Ik houd steeds tenminste 1 meter afstand van box tot muur, vloer of plafond voor een open en transparant geluid met breed stereobeeld.

[markbakk]

Je kunt de invloed van de (voor)wand en de vloer ook leuk simuleren in VituixCAD, voor wat het waard is.