De Crescendo "revisited" (alweer).

[Rudy]

Peter, dat klopt toch niet, bjt hebben dat inderdaad wel, je kan de metingen zien vanaf pagina 13 in de link.
De meting is op 1kHz 10W, de aangegeven stroom is de totale voedingsstroom, dus als je 25mA er af telt en deeld door 2 is het de stroom/fet.
Ook hier gaat het om de 2sk1530 welke in de nieuwe crescendo gebruikt word. ( Klasse A vanaf 625mA )
http://www.ti.com/lit/an/snaa058b/snaa058b.pdf

mvg Rudy

[Pjotr]

Klopt, de 2sk1530 is een stuk gemoedelijker dan de IRFs waar mtb hier mee aankomt, maar weer een stuk minder dan de oude Hitachi's. De Hitachi's waren echt vrijwel kwadratisch en maakte het bias punt niet veel uit voor de vervorming. Eigenlijk stonden die het beste gebiassed halverwege klasse_A. Hun makke was de beperkte dissipatie en SOA waardoor ze snel stuk gingen.

Wat je krijgt bij de overgang van klasse-A naar klasse-B is een knik in de loop gain. Bij Bjt's en HEXfets is die vrij scherp en bij de Toschiba fets een stuk minder scherp. Het is juist die knik die verantwoordelijk is voor een gigantische trits aan hogere harmonischen die door het gehoor niet gewaardeerd wordt. Waar het om gaat is de bias zo in te stellen dat èn die knik het kleinste is èn het minst scherp. Oftewel daar waar de variatie in loop gain het kleinst is en het meest vloeiend. Die twee gaan helaas niet samen (of liggen niet op hetzelfde biaspunt), blijft dus een beetje compromis. Een flauwe knik beperkt het aantal hogere harmonischen terwijl een minimale variatie het overall niveau omlaag brengt maar heeft weer meer hogere harmonischen tot gevolg.

[mtb]

Ik zal de overgang van A naar B eens simuleren afhankelijk van de ruststroom, maar denk dat het bij mij wel mee valt door de ‘Op-Amp’-achtige openloop, die van het oorspronkelijke ontwerp is veel minder.
Ik vond nog een gratis link naar de paX-versterker en wellicht kan ik ook als extra optie de AD844 (€9 ex. BTW!) gebruiken.

[mtb]

Met een ruststroom van 630mA, gaat ie bij 2W5 over van A naar AB en dan zie ik inderdaad een toename van 10dB (van 0,003% naar 0,01%) THD bij 1kHz, die vanaf 3W weer weg is, lijkt me dus geen probleem.

[Pjotr]

Closed loop is dat geen kunst, gooi er een bak versterking tegenaan en je drukt het percentage wel naar beneden. Bekijk het eens open loop. Het gaat trouwens niet zozeer om het totale percentage maar om de verdeling van hogere harmonischen.

[mtb]

Ja, dat begrijp ik, maar als jij een transistorversterker hebt zonder flinke overall-tegenkoppeling, hou ik me aanbevolen.
De open-loop valt overigens wel mee:

Bij de overgang van A naar AB gebeurt er eigenlijk niks bijzonders, ca. 0,3% (-50dB) crossover-vervorming, wat je ook bij puur AB ziet.
Ik vond nog wat gegevens van MOSFET's bij de LM4702 en LME49830:

De LM4702 kan niet genoeg spanning leveren om de IRFP(9)240's bij een hogere ruststroom in te stellen, maar met een kleintje doen ze ook niet slecht, maar dan krijg je wel thermische vervorming.

[Pjotr]

Ja, dat begrijp ik, maar als jij een transistorversterker hebt zonder flinke overall-tegenkoppeling, hou ik me aanbevolen.

Heb er net weer eentje weer Spic & Span gemaakt, zie het Hiraga topic, al is dat wel een 100% klassa-A, wat het leven qua vervorming een stuk gemakkelijker maakt

B.t.w. bij welk vermogen is dat plotje? Eigenlijk moet je dat bij 1W doen en dan steeds verdubbelen tot max vermogen en bij verschillende bias instelling. Dan pas krijg je een reële doorsnede.

[mtb]

De plot bij is 2W5 (de A-B overgang), ik heb ook andere vermogens/stroom-instellingen getest, maar zie niet veel verschil.
Bedoel je deze http://diyaudioprojects.com/Solid/Jean- ... Amplifier/?
Op het eerste gezicht heeft die een open-loop tegen de 1000x, die bovendien erg luidspreker afhankelijk is.
Je moet dus flink tegenkoppelen om een closed-loop van ca. 30x te krijgen.
Maar ik zal het voor de zekerheid simuleren.

[Pjotr]

Nee, dit topic: http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic ... lit=hiraga Heeft een voltage loop gain van ong. 16 - 20 dB bij 8 ohm maar loopt wel door tot 3 MHz small signal.

Overigens is "loop gain" in het spanningsdomein hier eigenlijk niet van toepassing omdat het ding stroom (tegen)gekoppeld is en niet spanning gekoppeld.

[mtb]

Dat is toch (ongeveer) hetzelfde "ding", ik kan zo gauw "jouw" schema niet vinden.
Die stroom-tegenkoppeling is wel handig en ik kom op 110x open en 24x gesloten.
Verder is ie erg afhankelijk van de luidspreker, temperatuur-instabiel en voedingsbrom afhankelijk.
Maar hij zal wel buizenachtig klinken, met een slappe uitgang van ca. 1Ω.
Maar als ik goed lees, vindt iedereen het een onding, dus ik zal er niet meer tijd aan besteden.

[Pjotr]

Maar als ik goed lees, vindt iedereen het een onding, dus ik zal er niet meer tijd aan besteden.

Dan heb je niet goed gelezen. Iemand die hem niet gehoord heeft vindt dat. Beetje te veel eer om hem dan maar iedereen te noemen. Degene die dat wel gedaan hebben hebben een andere indruk

Hij heeft wel het detail en gemoedelijkheid van een buizenversterker maar hij klinkt beslist niet als een buizenversterker. Beetje vreemd om op zomaar een terloopse oppervlakkige indruk je conclusies te trekken.

[Ah!buis]

Hier kwam ik nog een versterker tegen met temperatuur regeling met diodes in de eindtorren.
Anne

[mtb]

Ook een mooi ontwerp, de NJL's zijn goedkoper dan de Sanken's, ca. $10 i.p.v. $25 per set.
Maar ik wou het hier bij MOSFET's houden.

[mtb]

Heb er net weer eentje weer Spic & Span gemaakt, zie het Hiraga topic, al is dat wel een 100% klassa-A, wat het leven qua vervorming een stuk gemakkelijker maakt

Dat is nou niet bepaald een voorbeeld van een goede klasse-A versterker, zie http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=7&t=22313.

[Pjotr]

Heb er net weer eentje weer Spic & Span gemaakt, zie het Hiraga topic, al is dat wel een 100% klassa-A, wat het leven qua vervorming een stuk gemakkelijker maakt

Dat is nou niet bepaald een voorbeeld van een goede klasse-A versterker, zie http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=7&t=22313.

Heb je hem gebouwd dan? En beluisterd op een stel goede speakers?

Waarom denk je dat dit ontwerp na 40 jaar nog steeds een veel gebouwde klassieker is? Wat goed is leert de tijd ons

[ray5150]

Heb je hem gebouwd dan? En beluisterd op een stel goede speakers?

Waarom denk je dat dit ontwerp na 40 jaar nog steeds een veel gebouwde klassieker is? Wat goed is leert de tijd ons

+1

[Ah!buis]

Waarom denk je dat dit ontwerp na 40 jaar nog steeds een veel gebouwde klassieker is? Wat goed is leert de tijd ons

Ja ja, beidt uw tijd ... maar doe het vlug, anders bijt de tijd misschien terug, dichtte JdC al
Anne

[vastwelgoed]

Beste forummers, Ik zou graag de Crescendo Millennium weer even uit het stof halen. Ik heb nog steeds de geschikte onderdelen in huis en ik heb een printontwerp hiervoor gemaakt, maar nooit gebouwd. De vraag is eigenlijk de volgende. Het gaat me m.n. om de feedback loop die toegepast wordt. Deze wordt, zoals vrij gangbaar is, aangesloten op de min (-) kant van de verschilversterker sectie; in het audio pad dus.
Hierbij aanvullend, n.a.v. een artikel "A pure class A Headphone Amplifier" van Kevin Gilmore (2001), werd mijn interesse gewekt. Dit artikel is eenvoudig te vinden op internet. Deze versterker maakt gebruik van dezelfde feedback loop d.m.v. een DC-servo en met name de toepassing ervan vind ik interessant. Deze Kevin Gilmore stelt dat je een DC-servo nooit aan de reeds beschreven min kant van je versterker moet pluggen, omdat o.a. de output impedantie van de toegepaste opamps niet laag genoeg is voor dit doel. E.e.a. zou niet-lineariteit introduceren (extra vervorming?). De beschrijving van die versterker volgend, zou je de volgende wijziging kunnen toepassen voor de Crescendo ME:

Haal bias sectie los van de versterkeringang (basis T1,T3),
Haal R16/R19 los van aarde,
Bias sectie aansluiten op R16/R19 knooppunt.

Aanvullend, zorg voor een goede match van de onderdelen: R17,R20 (270R), LEDs D1, D2 en T5,T6.

Bovenstaande is relatief eenvoudig te realiseren; mijn printontwerp is hiervoor toch nog aan te passen. Ik zou willen weten of deze update tot meetbare en hoorbare resultaten kan leiden. Mijn vraag aan jullie concreet, zijn jullie hiermee bekend en/of heeft een van jullie hiermee ervaring opgedaan? Ik verneem het graag.

[ray5150]

Het is natuurlijk wel zo handig om dan even het schema erbij te zetten. dan is het makkelijker om hier een uitspraak over te doen.

Het volledige artikel :

Crescendo_Millennium.pdf

(3.48 MiB) 39 keer gedownload

[Driekwartgeleider]

Waarvoor dank Ray, het bijbehorende ontwerp van de DC-servo staat wel in de .pdf denk ik.

Ik betwijfel dat deze modificatie goed zal uitpakken. In mijn uitleg beschrijf ik de kant die aan de positieve voeding hangt.

LED D1, T5, R16, R17 en C6 vormen samen een constante stroombron, welke de 'onderste' van de twee LTP's (long tailed pair) voedt. Dit op zo een wijze dat er een hoge ongevoeligheid voor voedingsspanningsvariaties ontstaat. Dat gaat als volgt:

Via LED D1 en R16 loopt er een stroom van de voeding V+ naar 0, waardoor er over de LED een spanningsval ontstaat gelijk aan de Vf van de LED (ongeveer 2V voor een rode LED). Deze 2V verdeelt zich vervolgens over de Vbe van T5 (ongeveer 0.6V) en R17 (270 Ohm). M.b.v. de wet van Ohm berekenen we dat de LTP dus gevoed wordt met ca. 5 mA, welke stroom in hoge mate onafhankelijk is van de voedingsspanning. Vf van de LED is immers redelijk constant (ook nog geholpen door C6).

Wordt nu zoals voorgesteld R16 losgekoppeld van de 0, dan komt de stroombron tot staan en stopt ook de deugdelijke werking van de versterker. Na het omleggen van de los genomen R16 naar de uitgang van de DC-servo, zoals voorgesteld, gaat de versterker misschien wel weer spelen, misschien ook wel niet. Maar van een zinnig bestaan van de DC-servo is geen sprake meer, de stroombron is immers ontworpen om zich zo min mogelijk aan te trekken van voedingsspanningsvariaties. Vf, de spanning over LED D1, de referentie voor de stroombron, is onafhankelijk van de spanning over R16.

[vastwelgoed]

Inderdaad, ik had het schema er even bij kunnen plakken, dank.
Twijfel of niet, het zou een kwestie van proberen zijn en mijn vraag is of jullie hiermee ervaring hebben opgedaan. De beschreven opzet van Kevin Gilmore heeft in 'koptelefoonversterkerland' de nodige stof doen opwaaien. Daarvan uitgaande zou je kunnen stellen dit e.e.a. een verbetering oplevert. Ook heb ik inmiddels de redactie van Elektor benaderd, maar zij hebben geen exemplaar meer staan om dit te testen. Is er nog iemand van jullie die een werkend exemplaar heeft?

[vastwelgoed]

Hierbij dan het schema van de Dynalo:

[vastwelgoed]

@ 3/4, R16/R19 worden nu i.p.v. GND aan een virtuele nul gekoppeld, welke nu op nul gehouden wordt door de servo. De feitelijke stroombron blijft op zich ongewijzigd.