BasWeergever-1: een stereo transmissielijn behuizing

[Inventor]

Mooi dat je experimenten tot bevredigende resultaten leiden. Het 'gat' op 55 Hz in de tweede grafiek kan ook met de kamerresonanties te maken hebben.

Kamer als in huiskamer? Of de 'kamer' achter de luidspreker in de behuizing?
Ik ga even uit van het eerste: een huiskamer akoestiek effect. Dan lijkt me dat destructieve interferentie het mechanisme is. Want resonanties kunnen alleen pieken geven, geen dalen toch? Tenzij er iets in mijn kamer als 55Hz Helmholz-resonator fungeert en alle energie bij die frequentie uitdempt. Maar dan zou ik overal in de kamer verzwakking bij 55Hz moeten horen. En da's niet het geval. Dus ik ga uit van een toevallige destructieve interferentie op de plek van de microfoon.

Hoe dan ook, dank voor je reactie

[richard]

Woonkamer. Bij een staande golf zijn er naast de pieken (buiken) ook plekken met dalen (knopen).
Wellicht kun je dat uittesten door de staande golf van 55 hz af te spelen en door de kamer te lopen.

[AntonZ]

Qua weergave zou een sub dus prima mono mogen zijn. Dat geeft dan wel weer potentieel discussie over passieve vs aktieve filtering en aparte versterking voor laag en je ob weergevers maar daar wil je wellicht helemaal niet heen. (...) Je hebt nu twee subwoofers op ongeveer 1.60m uit elkaar. Dat is eigenlijk niet wenselijk.

Ik vermoed dat je erover heen gelezen hebt dat het geen subwoofers maar woofers zijn. Ze doen mee tot ca. 250 Hz.

Goed punt, daar heb ik inderdaad helemaal overheen gelezen. Mea culpa!

Om effecten van uitdoving van golven van beide weergevers te vermijden, wil je ze minder dan een kart golflengte uit elkaar, of juist meer dan twee golflengtes uit elkaar. Gedacht voor het beoogde frequentiebereik. Praktisch gezien: grofweg binnen 0.70m van elkaar of meer dan een meter of 20 uiteen.

Da's interessant. Zou jij adviseren om voor iedere stereo set de signalen met f<100 Hz naar een mono-sub te leiden? Het is toch veelvoorkomend dat weergevers lager dan 100Hz weergeven, in stereo, zonder gebruik van sub? Veel goeie weergevers gaan tot 40-70 Hz. Bijv. de Grimm LS1 gaat tot 40 Hz in stereo, als ik het goed begrijp. Ik weet zelfs een ontwerp dat tot 13 Hz gaat.

Nee, in huiskamers spelen ook andere zaken mee waardoor in de praktijk juist ook meerdere subs soms goed werken. De mono sub is vooral in PA wereld een potentiele verbetering die juist daar ook vaak niet gepakt wordt. Subs links en rechts, direct onder de tops is het meest gangbaar. Dat is wat iedereen verwacht, wat bijna iedereen doet. In niet al te grote ruimten (voor PA begrippen, we hebben het dan niet over huiskamers) zou het beter zijn om mono subs te plaatsen op een lokatie die qua geluid goed is, niet kwa looks. Ook in die wereld wordt echter veel met de oren geluisterd. In huiskamers is het mogelijk om heel prettig laag te maken met een enkele sub. Maar soms werken twee of drie juist prima. Theoretisch of visueel kom je niet op de juiste lokatie. Uitproberen is doorgaans de beste manier om optimaal resultaat te vinden.

De afrondingen in de hoeken van je kanalen zijn al genoemd. Die zijn *veel* kleiner dan de golflengte van geluidsgolven in het subwoofer domein. Deze golven "zien" een dergelijke kleine afronding niet. Ze zorgen er wel voor dat hogere frequenties makkelijk de hoek om gaan. Die wil je juist niet in je sub. Daarom denk ik dat ie het beter zou doen zonder deze afrondingen.

Waarom zou ik de hogere frequenties niet door de lijn willen hebben? Dat zit ik me al langer af te vragen...

Je eerdere punt gaat hier op: ik dacht in termen van subwoofers. In jouw ontwerp gaat het om een woofer die tot 250Hz gaat en daar had ik overheen gelezen.

Wel is het zo dat in geval van subwoofers de demping van hogere frequenties door hoeken in een folded horn juist wenselijk is (of kan zijn) omdat je daarmee hogere harmonischen heel effectief dempt. Dat is een prettige eigenschap van folded horn subwoofers in vergelijking met gesloten of basreflex behuizingen: je krijgt enkel wat je erin stopt, geen harmische bonussen. Ik vind dat heel fijn klinken, ook thuis. De bassen zijn "schoner". Op het oor lijken ze daarom minder aanwezig. Dat komt door het vrij sterk afvallen van de gevoeligheid van onze oren bij zeer lage frequenties. De harmonischen die je wel krijgt bij andere behuizingen, zijn afwezig bij een folded horn. Het klinkt daardoor minder luid. Wat je minder hoort zijn echter niet de frequenties die de versterker erin stopt, het zijn de opgewekte harmonischen die ontbreken. Ik vind het zeer aangenaam (en mis mijn folded horn subwoofertje in de woonkamer).

Sorry voor het missen van een belangrijke eigenschap van je ontwerp. Je reactie is genuanceerd en mooi

[Inventor]

In huiskamers is het mogelijk om heel prettig laag te maken met een enkele sub. (...) Theoretisch of visueel kom je niet op de juiste lokatie. Uitproberen is doorgaans de beste manier om optimaal resultaat te vinden.

Interessant. Wie weet wordt dit een aanpak voor een toekomstig project. In dit project hoopte ik een paar vliegen in één klap te slaan: de plaats op de vloer onderaan het schuine dak ...
* ... onttrekt de weergever aan het oog
* ... biedt fysische ruimte (liters) zonder visueel zoveel ruimte te kosten.
* ... werkt als gratis hoorn

Fase-verschil effecten
Het enige waar ik nog niet gerust over ben, als nadeel van deze locatie, zijn fase-verschil effecten. Immers, de basweergever doet tot ca. 250Hz mee, waarboven de open baffles het overnemen. Tussen grofweg 200 en 250 Hz dragen beide weergevers bij aan dezelfde toon. Er is een fysieke afstand van 0.7m van woofer-konus tot open baffle; da's een halve golflengte bij 250Hz. Daarnaast: de transmissielijn produceert lage tonen met een padlengteverschil van 2.5-4.5m t.o.v. de wooferkonus. Zou dat een negatief effect op de muziekwaliteit hebben? Of zou het geluid uit de TL-uitlaat hetzelfde effect hebben als een reflectie tegen een wand die een paar meter achter de weergever staat? Gezien er een vertraging + verzwakking is t.o.v. het geluid dat direct van de konus komt, klinkt het TL-uitlaatgeluid voor het oor zoals een reflectie, vermoed ik.

Ik vind het moeilijk dit te beoordelen met luisteren: misschien 'hoor' ik het nu slechts omdat mijn psyche het verwacht te horen. Bij het luisteren naar muziek vond ik de open baffles meer 'vol' qua frequentiegebied. En het geluidsbeeld meer 'uit één stuk'. Bij de combinatie van open baffle + basweergever ervaarde ik een 'gat' in het laag-midden tonen gebied. Daarentegen was de (sub)bas met de nieuwe basweergever veel krachtiger - op een fijne manier - dan bij de open baffles.

Wel is het zo dat in geval van subwoofers de demping van hogere frequenties door hoeken in een folded horn juist wenselijk is (of kan zijn) omdat je daarmee hogere harmonischen heel effectief dempt. Dat is een prettige eigenschap van folded horn subwoofers in vergelijking met gesloten of basreflex behuizingen: je krijgt enkel wat je erin stopt, geen harmische bonussen. Ik vind dat heel fijn klinken, ook thuis. De bassen zijn "schoner".

Dat het 'schoner' klinkt lijkt me inderdaad prettig. Da's belangrijk. Dus dat is een antwoord op mijn vraag vanuit ervaringsperspectief; dank daarvoor. Ik vraag me qua technisch perspectief nog wel af waarom een TL of hoorn (hetzij dienend als subwoofer, hetzij als woofer) de harmonischen zou moeten wegfilteren. Wat is eigenlijk de bron van die harmonischen? Het originele geluidssignaal, of akoestische effecten in de kast, of misschien vervorming van de konus? En als het nadelig werkt, waaraan zou je dat in een meting kunnen zien? Zouden de harmnischen 'bultjes' in de frequentierespons plot geven? Zouden ze fase-fouten geven (vanwege het padlengteverschil t.o.v. de konus)?


Hoe dan ook, je maakt me nieuwsgierig naar die gevouwen hoorns. Ik heb nog nooit zoiets gehoord.

Sorry voor het missen van een belangrijke eigenschap van je ontwerp. Je reactie is genuanceerd en mooi

Geen probleem; ik merkte de helpende intentie en vond het leerzaam. Fijn dat mijn reactie goed overkwam

Pieter

[Inventor]

Hoewel ik een tijd niet van me heb laten horen, is dit project ondertussen afgemaakt. Hieronder zal ik ook het bouwverslag afmaken.

Afwerking binnenkant

Linkerkant goed maken
Nadat ik, doorheen een proces van allerlei aanpassingen en metingen, uiteindelijk tevreden was met de prestaties van de behuizing, waarvan ik telkens met de rechterkant (dus het rechter audiokanaal) gewerkt had, kon ik ook de linkerkant goed maken, door ook daar de inlaat van de transmissielijn flauw taps te maken + het laatste deel van de lijn te splitsen in een boven- en onderkant met verschillende lengtes. Zo gezegd zo gedaan. Geen foto’s daarvan.

Stekkerbussen inbouwen
Ik wilde graag mooi ogende en eenvoudige elektrische aansluitingen. Geen banaanstekkers want dan zou ik er vier nodig hebben; dat oogt voor mij te druk. Ik heb gekeken naar connectoren uit de ‘SpeakOn’ reeks van de firma Neutrik (een collega die ervaring had met geluidstechniek wees me erop dat dit een standaard stekkertype in de audiowereld is) maar daarvan waren zoveel verschillende typen en varianten dat ik niet kon kiezen. Door deze onverwachte veelheid aan varianten verdween het voordeel van eventuele compatibiliteit. Uiteindelijk koos ik voor het oude bekende RCA stekkertype (bekend als zgn. “tulp stekkers”). Deze zijn weliswaar bedoeld voor overdracht van laagvermogen (dus onversterkt) signaal, terwijl ik er versterkt signaal doorheen stuur; maar ja, ik denk dat ze voldoende contactoppervlak hebben om gewoon goed te werken als ik er voldoende dikke kabels aan maak. Er hoeven geen honderden Watts doorheen… Ik vond mooie bussen van Neutrik: een gegoten metalen chassis met glanzend mat oppervlak, met daarin een vergulde stekker met accentkleur (wit of rood) ter aanduiding van het betreffende kanaal.

Met een koppelstuk voor PVC elektrabuis een gat afgetekend. Voorzichtig geboord en uitgevijld. Ook twee kleine gaten voorgeboord om de chassis vast te schroeven.

De kabels tussen stekkerbus en luidspreker heb ik gesoldeerd aan de stekkerbus. Wat een gekloot was dat – mijn soldeerbout heeft iets te weinig vermogen en die vergulde bussen geleiden als een malle, dus ik moest oneindig lang heet stoken. Enfin, uiteindelijk lukte het en het resultaat was netjes. De kabels heb ik netjes bevestigd aan de binnenkant van de behuizing door middel van speciale onderdeeltjes: ik heb ge-3d-printe kabelbevestigers ontworpen die je kunt vastschroeven op een plaat en waarvan de kabel makkelijk losgemaakt kan worden. Een uitkomst t.o.v. de vele kabelclips die ofwel een plak/lijm bevestiging hebben (die altijd loslaat) of waarvan je de kabel niet makkelijk kunt losmaken.

Verbetering transmissielijn inlaatvorm
Om het impedantieverloop van de TL nog verder te verbeteren heb ik een hoek in de kast aangepast. Eerst was deze hoek afgerond (zie foto linksonder) en nu is deze afgeschuind (zie foto rechtsonder). Ik heb er een veel beter gevoel bij; het oogt simpelweg veel gelijkmatiger. (Sorry, de foto's zijn 'in spiegelbeeld' maar het idee is wel duidelijk.)

Reflector onder luidspreker
Om het akoestische verloop tussen de achterkant van de luidspreker en de inlaat van de transmissielijn, welks richtingen haaks op elkaar staan, te verbeteren, ontwierp ik een reflector. Ik maakte zorgvuldig een doorsnede-tekening van de kast op de plaats van de luidspreker, op ware grootte, zodat ik met lineaal en geodriehoek op de tekening de plaats en oriëntatie van een reflectorpaneel kon bepalen. Zie hieronder. In de tekening is de behuizing op z’n kop, omdat ik de behuizing op-z’n-kop-liggend bouw. De bodemplaat van de behuizing (in de tekening bovenaan te zien) is tijdens het knutselen aan het inwendige van de behuizing niet aanwezig.

Ik heb moeite gedaan om de vorm van het luidsprekermembraan goed te tekenen; die bepaalt immers de richting waarmee geluidsgolven de kast ingezonden worden. Deze richting wordt gerepresenteerd door de gekleurde lijnen aan de linkerkant van de tekening. Deze staan haaks op het membraan. Ik heb meerdere iteraties nodig gehad om plaats en hoek van de reflector zodanig te kiezen dat de gekleurde lijnen richting de inlaat van de transmissielijn gereflecteerd worden én tussen de luidspreker en de kast-bodemplaat doorgaan. De tekening laat het eindresultaat zien.

De complexe kastvorm (welks rondingen in het horizontale vlak niet zichtbaar zijn op de tekening) maakte het uitdagend om het reflectorpaneel te vervaardigen. Dit was, net zoals bij het tekenen ervan, een zaak van proberen en itereren. Na lang raspen en proefpassen had ik een vorm die op de millimeter nauwkeurig overeenkomt met de tekening én zonder ‘lekken’ aansluit op alle wanden van de behuizing. Onderstaande foto’s tonen dit onderdeel. Ik moet bekennen dat, ondanks mijn noeste arbeid, deze reflector (tot op heden) niet gemonteerd is in de kast, omdat ik graag eerst het effect van de veranderde inlaatvorm wilde meten. Ik wil telkens slechts één factor veranderen t.o.v. een vorige meting want als ik meerdere factoren verander dan wordt onduidelijk wat de betrekkingen zijn tussen veranderingen van de behuizing en nieuwe meetwaarden.

Nadat de reflector klaar was heb ik een omtrektekening gemaakt zodat ik voor het maken van een tweede reflector, voor de andere helft van de behuizing, niet wéér eindeloos hoef te rapsen en proefpassen…

Tussenresultaat
Na deze aanpassingen heeft de kast een half jaar naar tevredenheid dienst gedaan. Onderstaande foto toont de ligging in mijn kamer. Aan de zijkant van de kast staat een plankje MDF om de transmissielijn-uitlaat af te dekken, ter voorkoming van een vervelende resonantie.

Dempingsmateriaal inbrengen
Na een paar maanden luisteren wilde ik de behuizing mooi afwerken. Dus de kast van de vloer gehaald. Toen had ik ook gelegenheid om dempingsmateriaal erin te doen. Dat wilde ik graag vóór het schilderen doen, zodat ik (hopelijk) daarna nooit meer de bodemplaat hoef te demonteren. Het liefst laat ik die erop zitten zodat ik de schroefgaten niet doldraai (als ik de schroeven vaak zou moeten lost/vast draaien) en zodat na het schilderen geen zichtbare ‘breeklijn’ overblijft tussen de voorwand en de bodemplaat.

Het is misschien een beetje gek, maar ik heb twee verschillende soorten materiaal gebruikt. Ten eerste bonded acetate fibre (BAF) (althans, ik vermoed dat het dat is. Het is simpelweg het spul wat ik uit mijn originele JBL-kasten heb gehaald). Dit heb ik aan de linkerkant toegepast. Ten tweede schapenwol; recht van de boerderij. Dat heb ik aan de rechterkant toegepast. Het was een flink klusje om de laag viezigheid van de schapenvacht te knippen en de wol los te trekken tot luchtige plukken. Het is enorm vettig spul; mijn handen glommen aan alle kanten.

Het was mij niet bekend hoeveel dempingsmateriaal nodig zou zijn. Dus ik heb maar gedaan hoeveel mij goed leek. En dat bleek goed ingeschat. Ik hoor duidelijk verbeteringen zonder dat de kast teveel gedempt is. De verbeteringen zijn dat de wanden van de behuizing stiller zijn. Vroeger kon ik de kast ‘voelen spelen’ als ik mijn hand erop legde. En als ik vroeger op de kast klopte, hoorde ik een ‘hol’ geluid. Deze effecten zijn nu verleden tijd. Er is één plekje waar ik vergeten ben om dempingsmateriaal in te doen en ik kan horen waar dat is als ik op kloppend over de kast ga! Hiernaast is de kastresonantie, die ik tot nu toe uitschakelde door de uitlaat af te sluiten, verdwenen. Hierdoor kan ik nu met open uitlaat spelen, wat de weergave van transiënten (bijv. pauk-slag) krachtiger maakt.

Na het aanbrengen van dempingsmateriaal heb ik de kast weer gesloten. Toen was het tijd om te gaan schilderen. Dat documenteer ik in een volgend hoofdstuk, want het was nogal een klus.

Wordt vervolgd...

[richard]

Leuk verslag. Ook om je overwegingen te lezen.

De keuze voor de aansluitterminal is misschien wat ongebruikelijk, maar luidsprekers aansluiten via tulpstekkertjes werd ook in de tijd van de computerluidsprekers vaak gedaan. Met dropveter als luidsprekerkabels. Ik denk dat het meest lastige is om luidsprekerkabel in de tulpstekker te frotten.
Ook oppassen dat je niet de uitgang van je bron of voorversterker hierop aansluit, dat vinden ze niet leuk.

Wat betreft de Speakon, volgens mij is de vierpolige variant de meest gebruikelijke. De manier van aansluiten is gestandaardiseerd waardoor het juist wel universeel toepasbaar is.
https://www.neutrik.com/media/8027/down ... estion.pdf
In jouw geval zou je de + van de speaker dan met de +1 van de speakon moeten aansluiten, de - van de speaker op de -1 én +2 van de speakon. Je kan hem dan naar believen met een enkel kanaal of gebrugde versterker aansluiten.

[Inventor]

Dankjewel Richard.

Ik herinner me dat ik vorig jaar een paar uur op internet heb rondgekeken naar de varianten van SpeakOn stekkers en naar waar ze te koop zijn en dat ik er helemaal tuut van werd. Kijk, op de website van Neutrik vond ik verschillende series (https://www.neutrik.com/en/neutrik/prod ... connectors), die op zich ook weer varianten hebben. Voor mijn oog schenen die niet (allemaal) compatibel. Ik zie verschillen in aantal polen (nou ja, jij zegt dat 4-polig 't meest gebruikt, dus dan is één factor bepaald) maar ook in 'vormpjes' van de stekkers en in het al-dan-niet aanwezig zijn van een borging. Dus toen heb ik 't op gegeven Een RCA stekker is al zeventig jaar een RCA stekker, dacht ik

[Inventor]

Afwerking buitenkant

Schilderen
Ik wilde graag een witte kast met zacht glanzend (zijdeglans) oppervlak; dat had ik al bij de eerste ontwerpstappen voor ogen. Ik wilde een verflaag van goede kwaliteit; dus eerst een goede grondlaag en dan een aantal lagen zijdeglas lakverf. De lakverf heb ik uiteindelijk niet gebruikt omdat ik de geschuurde laag grondverf mooier vond: frisser wit en een glanzend mat oppervlak. Er zit dus alleen grondverf op de kast.

Voorafgaand aan de klus wist ik wel van het risico van opzwellende deeltjes in MDF (daarover heb ik op dit forum geleerd) en ik wist ook dat een voorbehandeling, door een mengsel van PU-lijm en water op het naakte MDF te smeren, dit probleem zou voorkomen, maar ik had geen PU-lijm in huis en ik zag er tegenop omdat ik ‘t nog nooit gedaan had. Ik dacht dat na de eerste en zeker na de tweede verflaag de MDF vezels niet meer zouden opzwellen. Maar helaas. Pas na het maken van de vierde laag grondverf vond ik het oppervlak mooi genoeg. Ik heb úren staan schuren (korrel 300) met de stofzuiger erbij. De schilder-en-schuur-klus heeft dagen geduurd. Telkens moest ik weer een laag laten drogen, dan weer schuren, dan weer verven, enz.

Ik heb bijzonder aandacht gegeven aan de randen van de kast, die allemaal een afronding hebben. Ik houd van ronde randen en ronde hoeken. Ik heb mijn best gedaan om een naadloze overgang tussen de wanden van de behuizing te verzorgen. Dat is gelukt: aan de uiteindelijke verflaag is niet te zien dat de kast uit meerdere panelen bestaat! Onderstaande foto laat mooi het licht glanzende matte oppervlak zien.

.
.
Hoek-rondingen
Tijdens dit schilder-en-schuur-proces heb ik de kans genomen om de rondingen van de kast mooier te maken. Ik dacht “nú heb ik de kans; als ik later niet tevreden ben over de rondingen, zal het een rotklus worden om het alsnog mooi te maken.” Na de eerste lagen grondverf op de kast aangebracht te hebben, heb ik bij de rondingen (die gemaakt zijn uit een vijftal plankjes MDF) met rasp en grof schuurpapier de rondingen helemaal mooi vloeiend rond geschuurd. De naden heb ik met houtvuller behandeld en daarna vlak geschuurd. Ook dit proces moest meerdere keren herhaald worden. Totdat de rondingen voelbaar en zichtbaar nagenoeg perfect waren. Ik ben blij dat ik hier zoveel aandacht en moeite aan heb besteed, want het eindresultaat vind ik super mooi geworden! De foto’s hieronder spreken voor zich.

.
.
Uitlaat-deurtjes
Toen het schilderwerk af was, en ik de luidsprekers in de kast gelegd had, vond ik dat de uitlaten van de transmissielijnen nogal duister waren. Een gapend donker gat in een maagdelijk witte kast. Ik heb dat geprobeerd op te lossen door een stuk B.A.F. zo netjes mogelijk in de uitlaat te stoppen. Zo goed mogelijk in hetzelfde vlak als de kastwand. Dat zag er mooier uit, maar ik was nog niet tevreden.

Toen heb ik een ‘deurtje’ gemaakt. Je vraagt je misschien af: “waarom wil je een deurtje?” Het heeft meerdere voordelen: De behuizing blijft akoestisch open, zodat voor heel lage frequenties (ongeveer < 40 Hz) de kast kan ‘ademen’. Ook voor de weergave van impulsen (bijv. paukenslag) biedt dit meer weergavekracht. Dat is een hoorbaar verschil t.o.v. een gesloten TL-einde, hoewel ik dit verschil nog niet helemaal kan verklaren. Tegelijkertijd houdt het deurtje de behuizing dicht voor vuil en insecten. Als laatste: bij luide laagweergave kan aan de beweging van het deurtje gezien worden hoe hard de weergever aan het werk is.

Het deurtje is gemaakt van 3mm dik depron. Dat is een licht schuimmateriaal (denk aan vleeswarenbakjes) wat ik in voorraad heb voor mijn modelvliegtuigbouw. Het deurtje is qua afmetingen heel nauwkeurig uitgesneden en met een strook doorzichtig plakband in de ‘deuropening’ gemonteerd, met minieme speling aan alle randen, zodanig dat het nergens de behuizing raakt. Het is dus opgehangen met een flexibel scharnier. Hierdoor kan het deurtje ongeveer een centimeter heen en weer ‘klapperen’ echter maakt de beweging van het deurtje geen enkel geluid. De witte kleur van het deurtje maakt de kast esthetisch heel ‘schoon’ in mijn ogen. Op de foto op de vorige bladzijde, bij de de sectie Hoek-rondingen, is dit goed te zien.
.
.
Eindresultaat
Als laatste heb ik nog een paar stukjes rubber achterop de behuizing geplakt (daarvan heb ik geen foto) om krassen te voorkomen wanneer de kast tegen de gestucte muur achterin mijn kamer geplaatst wordt. Simpel en praktisch.

Ja, en nu is ‘ie dus af! Ik ben super trots. Ik vind het überhaupt bijzonder dat ik eens een project helemaal afrond (meestal kom ik niet zover). En ik vind het resultaat ook super geslaagd. Ik ben blij met zowel de akoestische prestaties als de esthetiek!

.
.
Verende voeten
Ik heb een dunne laminaatvloer in mijn kamer en daarop kon ik voorheen de muziek voelen met mijn voeten. Ik voelde het ook in de bank waarop ik zat. Om vanaf nu trillingen en geluid in de vloer en in mijn meubelement te vermijden, heb ik verende stukken schuim onder de weergever gelegd; onder iedere hoek één. Het materiaal wat ik hiervoor toepas, was een voor mij nieuw soort afwas-spons. Curieus materiaal. Wit gekleurd, kleine massadichtheid, maar wel een zeer dichte schuimstructuur. De cellen zijn niet zichtbaar; de spons oogt massief. Het is super goed te snijden met een scherp keukenmes, zonder rafels of flarden of korrels te veroorzaken. Toen ik deze sponsen voor het eerst zag, wist ik meteen dat ik het onder mijn baskast wilde stoppen, en dat bleek inderdaad goed te werken! De baskast heeft hiermee een flexibele ophanging welks eigenfrequentie 5 à 10 Hz is. Die frequentie ligt ruim onder het hele frequentie-werkbereik van de weergever, dus krachten die door de luidsprekers op de behuizing worden aangebracht, worden niet doorgeven aan de vloer. Je kunt dat als volgt begrijpen: de massa van de baskast is zó groot ten opzicht van de kracht die de luidspreker erop aanbrengt, dat de uitwijking van de kast zeer klein is – vermoedelijk drie grootte-ordes kleiner dan de uitwijking van het membraan, dus ongeveer in het micrometer bereik. Deze minieme uitwijkingen, samen met de kleine stijfheid van de verende ophanging, zorgt ervoor dat de wisselende krachten, die doorheen de verende ophanging op de vloer onder de baskast aangebracht worden, verwaarloosbaar klein zijn. Ik heb het gevoel dat deze constructie als oplossing voor het trillingsgewijs isoleren van een baskast een betere oplossing is dan puntige poten, in ieder geval in kamers met een relatief slappe vloer.

.
.
Dit is allemaal in Mei 2024 gebeurd, dus hij ligt op moment van schrijven al een half jaar te spelen. Ik wil ooit nog eens een meting doen om te bepalen hoe de uiteindelijke frequentiekarakteristiek geworden is. Nog een ander idee, ter verbetering van de weergever, is om een paar extra JBL A608 basluidsprekers te verkrijgen en dan aanpassingen te doen aan de ophanging van de konussen, om die slapper te maken, zodat de eigenfrequentie kleiner wordt. Want ik vermoed dat de potentie van de transmissielijn om super lage tonen weer te kunnen geven nu nog niet volledig benut wordt. Ik vermoed dat de laagst weergeefbare toon nu beperkt wordt door de eigenfrequentie van de luidsprekers. Als ik dat kan aanpassen dan zou het weergave bereik misschien nog een interessant stukje groter kunnen worden.

Vriendelijke groeten,
Pieter

[John P]

Sjapoo.

[Henkjan]

Totdat de rondingen voelbaar en zichtbaar nagenoeg perfect waren. Ik ben blij dat ik hier zoveel aandacht en moeite aan heb besteed, want het eindresultaat vind ik super mooi geworden! De foto’s hieronder spreken voor zich.

zekers, ziet er mooi uit zo

[richard]

Mooi stuk werk hoor!

[Inventor]

Dank voor de complimenten, mannen
mvg, Pieter