Trans PP80 versterker

[hannesie]

OOOOH, nu weten we waar jij al die wijsheid vandaan haalt.

[Pjotr]

Je bent gewoon jaloers Hans. Je had dat ook zelf kunnen vragen.

Nog eentje dan, al had ikzelf de datasheet van de KT88 bij de hand:

ChatGPT zegt:

De maximale glastemperatuur voor een KT88 elektronenbuis is meestal rond de 250 graden Celsius. Het is belangrijk om de maximale specificaties van de fabrikant te raadplegen voor de precieze waarden, omdat deze kunnen variëren tussen verschillende merken en modellen van KT88 buizen. Het is belangrijk om de buis binnen deze temperatuurlimieten te gebruiken om oververhitting en schade te voorkomen.

[Peter1]

Ja kan natuurlijk, maar vraag is dan ook of dat noodzakelijk is omdat die luchtstroom zonder gaten ook op gaat treden rond de buis…

De versterker is onderaan volledig open. En omdat de versterker op voetjes staat kan er onderaan koude lucht aangezogen worden die dan door de ruime openingen rond de buizen door de warmte van de buizen afgezogen wordt.

De lucht rond de buis zal met de warmte omhoog gaan. Hierdoor ontstaat er onderaan de buis een aanzuig effect die in de versterker een luchtstroom opwekt die zowel de versterker zelf als de buizen koeler houden.

[OWC]

OOOOH, nu weten we waar jij al die wijsheid vandaan haalt.

Extreem geestig, zeker als je weet hoe betrouwbaar de informatie is van Chatgpt is de vergelijking zeer passend.

[Pjotr]

Extreem geestig, zeker als je weet hoe betrouwbaar de informatie is van Chatgpt.

Je hebt een punt, daar heb jij natuurlijk alle ervaring mee

[OWC]

Sja, als vermijden niet kan en aanpassen de enige opties is, dan leer je vanzelf mee

[hannesie]

Wat hebben we weer een lol met die ChatGPT

[Peter1]

Er er iemand onder jullie in de mogelijkheid om van zijn buizenversterker de buistemperatuur te meten?

Dan zouden we eens kunnen vergelijken

[Peter1]

Omdat bij het opstarten de Io toch sterk oploopt (met een piek na 45 seconden) waarna die dan weer heel langzaam daalt overweeg ik om een vertraging van de HS in te bouwen. Alleen heb ik niet zoveel extra inbouw ruimte meer. Dus het liefst zo compact mogelijk...

Heeft iemand een leuk idee hoe ik dat zou kunnen aanpakken?

[Pjotr]

In hoeverre is dat erg dat je daar wat aan zou willen doen?

[Peter1]

Nu krijg ik een piek van 10 tot 12 mA hoger dan dat de Io achteraf stabiliseert. Nu werk ik met een Io van 50mA en dus een piek van 60 a 62mA. Dus niet echt een probleem.

Maar als ik naar 60 mA wil gaan gaat de piek over de 70mA en dat zie ik niet zo graag.

Wel vreemd dat er 1 buis is die dat niet doet. Die gaat gewoon geleidelijk aan naar zijn instelling. Maar die buis heeft al 2 keer knal rood gestaan tijdens allerlei metingen. Maar die doet het wel nog steeds en je hoort er ook niet echt iets van.

Vertel me nu niet dat ik alle buizen even knal rood moet laten worden hé

Vandaar het idee om de HS vertraagd te laten opkomen door in de voeding een weerstand te plaatsen en die dan iets later kort te sluiten zodat de HS zijn eindwaarde kan bereiken.

[Pjotr]

Beetje vreemd fenomeen. Alsof de B+ extra even extra stijgt doordat de buis bij opwarmen even minder stroom vraagt. Zou die B+ eens nameten met opstarten. Je hebt toch in d HS ook zo'n fet choke zitten? Die kun je ook langzamer maken met een serieweerstand naar de gate condensator, of een grotere gate condensator.

[Peter1]

Een meting bij mij gaat meestal als volgt.
3 V-meters staan opgesteld om spanningen en/of Io stromen te meten. Dan zet ik gelijktijdig de versterker en de chronometer aan. En dan noteer ik de waarden per tijdsintervallen.

Bij de start gaat onmiddellijk de gloei- en negatieve spanning aan. De HS spanning bereikt zijn volle ingestelde waarde na 5 seconden (op enkele tienden V na). Maar de Io begint pas te vloeien vanaf 12 seconden. Ik vermoed dat pas dan de kathode voldoende opgewarmd is en/of er spelen nog andere parameters mee.

Io bereikt zijn maximale piek na 45 seconden. De HS is op zijn maximum (ongeveer 0,3V boven de ingestelde waarde) na 60 seconden maar dan is Io al langzaam terug aan het dalen. De maximale Io piek is dus niet gelinkt aan de absoluut maximale HS. Maar we spreken hier wel over variaties van slechts enkele tienden V.

De gate condensator vergroten heb ik al gedaan, van 10 naar 15uF en dat scheel ongeveer 3 seconden dat Io later begint op te komen. Dan heb ik geprobeerd om met 20uF te werken maar na enkele starts ging de Mosfet erdoor omdat, vermoed ik, de startpiek te groot word. Dit zie je trouwens ook bij de opstart: de led's lichten even fel op (grote stroompiek) om dan zachtjes verder door te blijven branden.
Maar dit spoor lijkt mij dood te lopen omdat als je hiermee naar 60 seconden wilt gaan die gate C veel te groot moet worden.

En een veel grotere serieweerstand naar de gate durf ik ook niet zo goed omdat ik dan bang ben dat de voeding te traag zal worden en zijn dynamiek zal verliezen. Want bij stroomschommelingen (boven het klasse A gebied) moet de voeding wel snel genoeg blijven reageren om de spanning stabiel te houden.

Dus dacht ik: als in plaats van die HS zekering een serie weerstand van pakweg 100 ohm plaats, kan de boel al lekker voorverwarmen, en die na 90 seconden kortsluit met een contact dan ben ik over die piek heen.

Met die 100 ohm blijft de HS +/- 4V (356V) onder de nominale waarde van 360V hangen en loopt Io op tot 45 a 50 mA. En als ik die weerstand dan kortsluit loopt alles op tot de nominale waarden.

Alleen heb ik niet veel plaats om daar een volledige print met voeding, relais en vaak nog een transformatortje bij te plaatsen, tenzij dit alles heel compact opgesteld kan worden. Of iets anders?

Iemand enig idee?

[Pjotr]

Ah helder! Kan zijn dat de choke fet door de hogere spangingsval er over bij opstarten even te heet wordt. Dat de ledjes even fel oplichten zou niet mogen, dan doet de stroomregelfet zijn werk niet goed (M5, M9), staat te hoog ingesteld of hij krijgt bij het opladen van de elco's even te veel spanning en avalanched (slaat door even door). Hoeveel volt staat er na gelijkrichting op de buffer elco's eigenlijk? Kan ook zijn dat je negatieve bias B-, te langzaam opkomt. Normaliter zorgt je gelijkrichtrbuis voor een vertraagd opkomen van de B+. Is geen gek idee omdat nu idd met een relais te doen. Voor zo'n relais heb je dan geen aparte trafo nodig. Kun je toch uit de gloei voeden? Of een 48V relais met serieweerstand en elco uit de -120V?

[Peter1]

Over de C1 en C4 staat nu ongeveer 380VDC maar dat schommelt wat met de netspanning. Overdag komt daar zeker 10 tot 15V bij.

Omdat de trafospanningen, behalve de gloei voeding, slechts een heel beperkte stroomsterkte hebben zou ik daar liever afblijven.

Maar een relais kan makkelijk uit de gloeispanning van 6,3V gevoed worden. Dat is geen enkel probleem.
Maar dat relais moet ook aangestuurd worden.
Dus daar hoort een zekere schakeling bij die dan liefst ook op die gloeispanning van 6,3 V kan werken.

Enig idee hoe dat er dan zou kunnen uitzien?

[Pjotr]

Zijn hier al diverse schakelingetjes voor aangedragen in de loop der tijd. 'Tis nu bedtijd. Zal morgen even kijken. Overigens een 48V printrelais trekt maar iets van 8mA. De 120V is er alleen voor de bias instelling. Daar wordt nauwelijks stroom van gevraagd.

[Pjotr]

Was wel even zoeken. Dat was nog in de tijd dat je geen plaatjes naar het forum kon uploaden. Maar toch nog terug gevonden in een backup archief. Dat schema was voor een trafospanning van 12V destijds. Moet het nog even aanpassen voor 6,3V gloeispanning.

Is het eigenlijk niet slimmer Peter om de B+ in zijn geheel vertraagd in te schakelen met een relais? Dus zeg 1 minuut na inschakelen, als de gloei en de negatieve bias op orde is? Dan is de buis goed opgewarmd en is het ook beter voor de kathode. Zo zit het meestal met een diodegelijkrichter voor de B+ met dit kaliber versterkers.

[Peter1]

Alle bruikbare suggesties zijn welkom

[Pjotr]

Ok, zal ik dan nog verder moeite doen voor een fatsoenlijke HS inschakelvertraging gevoed vanuit de 6,3V gloei?

[Peter1]

Dat moet je natuurlijk zelf bepalen maar het zou leuk zijn om die denkpiste uit te werken!

Ik denk dat dit ook voor vele andere leden nuttig kan zijn want een 6,3V gloei kent vele toepassingen.

[Pjotr]

Ok, zal even het oude schema'tje omwerken en kijken wat bij EOO te koop is daarvoor aan spullen. Denk ook dat voor een klein handzaam printje bredere belangstelling is. Waar denk je dan aan? Een delay van zeg 60 seconden? Afijn dat is altijdnog aan te passen.

[Peter1]

Het zou leuk zijn als de vertraging wat instelbaar zou zijn tot bv 2 minuten.

[Pjotr]

Ok, hier het schema voor de inschakelvertraging op 6,3V AC gloeivoeding. De vertraging is ongeveer 1 minuut en varieert een paar seconden met de voedingsspanning. Lijkt mij alleszins acceptabel.

Van het relais heb ik de aansluitingen van de contacten verder niet getekend. Dat is verder aan jou als je er een printje of zo van maakt. Ik heb hier 2 relais getekend omdat je ook eigenlijk 2 aparte voedingen (in serie) wilt schakelen. Ledje naar eigen inzicht. Lijkt mij wel handig.

Voor de relais heb ik deze gekozen bij EOO. Die is redelijk klein, heeft een breed spoelspanning bereik, voldoende isolatie en kan ruim de benodigde spanningen en stroom aan. De brugcel is deze. Voor de rest is het allemaal standaard spul, de weerstandjes standaard 1/4 watt.

R1 en C2 bepalen de vertraging. Wil je naar 2 minuten dan kun je C2 330uF maken. Wil je korter evenredig verkleinen.

[Piet1950]

In meerdere van mijn versterkers (hier elders beschreven) heb ik een opstartvertraging met een 555 toegepast. Die schakeling is eenvoudig en kan over een groot spanningsbereik werken. Alleen de relais spanning aanpassen ( en hier zijn verbreek contacten getekend, maar die voor eigen gebruik aanpassen).

Piet

[Peter1]

Bedankt voor beide schakelingen.

Ze zien er beiden relatief eenvoudig uit. Dat moet dus zeker te doen zijn.

Zelf heb ik ook nog wat zitten nadenken. En mijns inziens kan het nog veel eenvoudiger.

We zullen zien, maar ik kom hier zeker op terug.