LaTube - Een hybride eindversterker

[SSassen]

Goed, het idee voor deze eindversterker is om twee zaken met elkaar te combineren: een ingangstrap met een dubbeltriode en een eindtrap met laterale MOSFET's, vandaar de naam uiteraard 'Lat(eral)Tube', maar uitgesproken als 'La Tube', ik vond het wel schwung hebben, toch? De keuze voor de dubbeltriode spreekt voor zich, in plaats van een verschilpaar met transistoren gebruiken we een dubbeltriode, kost wat meer moeite, ook wat meer stroom, en wat meer ruimte op de print, maar het heeft zoveel meer karakter, op meerdere vlakken feitelijk.

De keuze voor laterale MOSFET's is tweeledig, in de eerste plaats omdat ze lekker robuust zijn en in de tweede plaats omdat ruststroom stabiliteit ingebakken zit omdat laterale MOSFET's een negatieve temperatuur coëfficiënt hebben boven een zekere Ids, daarmee komt dus de noodzaak voor een actieve ruststroom regeling te vervallen. Ander voordeel hiervan is dat ze hierdoor een ingebouwde stroombegrenzing hebben en dat we daarmee ook de laagohmige weerstanden bij de source van de MOSFET's weg kunnen laten.

Eerste opzet zie hieronder met twee paar Exicon 20N20/20P20 goed voor 200W/4R of pakweg 120W/8R. Ik moet het instelpunt van de 6922 (E88CC) nog een keer narekenen, maar zoals het er nu uitziet gaat dat goed zo. Ruststroom is ~250mA per paar 20N20/20P20, dit omdat je dan precies op het omslagpunt zit waar de temperatuur coefficient omslaat van positief naar negatief. Dissipatie is nu in totaal zo'n 50W, lekker warm. Maar ik denk dat we ook met minder ruststroom wel wegkomen, de praktijk zal dat moeten uitwijzen.

Suggesties en op/aanmerkingen welkom, ik kijk dan vooral even naar gewaardeerd forumlid Peter, want die heeft eerder uitgebreid met laterale MOSFET's gestoeid.

LaTube 001

[beijert]

Is dit ook met een wat lagere voedingsspanning toe te passen? ≤40v?

[SSassen]

In principe wel, maar je wil toch liefst wat uitstuurruimte hebben voor de dubbeltriode.

[ray5150]

Ik mis een voorziening voor de gloeispanning in dit schema ?

[pvanlingen]

Gewoon 6,3V 0,3A.
Dat komt wel goed Ray.

[OWC]

Ik mis een voorziening voor de gloeispanning in dit schema ?

Dit heet een simulatie of test schema, daar zet je zulke dingen nooit bij.

Delen van de voeding zijn bv ook niet getekend.
Is ook niet echt interessant.

[ray5150]

Nee, dat snap ik ook wel.
Maar aangezien je niet zo vaak (ringkern) trafo's met een symmetrische 35 Volt en een aparte wikkeling (van 6 a 8 Volt) daarbij in het wild tegenkomt, was ik er wel benieuwd naar hoe Sander dit praktisch ging implementeren.

[Leeuwarden]

Twee trafo’s…

[ray5150]

Ja dat kan, als je een passend model kunt vinden.
(dan krijg je wel weer gedoe over hoe de netspanning te splitsen, lasdoppen, kroonstenen, bla,bla...)

[tigradekat]

Custom trafo bij Toroidy bijvoorbeeld. Kost de wereld niet

[SSassen]

Wat aanpassingen, o.a. een andere dubbeltriode die beter op lagere spanningen werkt.

LaTube 003

[OWC]

Nee, dat snap ik ook wel.
Maar aangezien je niet zo vaak (ringkern) trafo's met een symmetrische 35 Volt en een aparte wikkeling (van 6 a 8 Volt) daarbij in het wild tegenkomt, was ik er wel benieuwd naar hoe Sander dit praktisch ging implementeren.

Het zou zelfs nog met een buck converter kunnen

En anders:
https://www.audiophonics.fr/en/toroidal ... -3675.html

Of anders nog een Meanwell.

Vele wegen naar Rome.

[SSassen]

@Pjotr:

Kom er maar in, ik zit er he-le-maal klaar voor.

[meanman64]

Dit ga ik met heel veel belangstelling volgen .

[douwebakker]

Wat aanpassingen, o.a. een andere dubbeltriode die beter op lagere spanningen werkt.

LaTube 003
latube_003.jpg

Kun je wat meer vertellen over Q1 en Q9. Ik begrijp dat Q1 een stroombron is, maar wat doet Q9 met een doorverbinding tussen de basis en collector.

[OWC]

maar wat doet Q9 met een doorverbinding tussen de basis en collector.

Dat is een stroomspiegel.

[SSassen]

Kun je wat meer vertellen over Q1 en Q9. Ik begrijp dat Q1 een stroombron is, maar wat doet Q9 met een doorverbinding tussen de basis en collector.

Q1 en Q9 zijn de stroomspiegel, Q12 aan de andere kant is de stroombron, instelling is nu met pakweg 1.5mA per triode.

[douwebakker]

Dat Q12 een stroombron is is mij duidelijk. Een stroom spiegel is voor mij niet bekend. Ook de werking ervan ontgaat me.

[SSassen]

Dat Q12 een stroombron is is mij duidelijk. Een stroom spiegel is voor mij niet bekend. Ook de werking ervan ontgaat me.

De naam zegt het feitelijk al, een stroomspiegel 'spiegelt' de stroom op de ingang aan de uitgang, ik gebruik deze eigenschap om de stroom door beide helften van de dubbeltriode gelijk te trekken.

[douwebakker]

Jou antwoord maakt het niet duidelijk voor me.

[Henkjan]

Dat Q12 een stroombron is is mij duidelijk. Een stroom spiegel is voor mij niet bekend. Ook de werking ervan ontgaat me.

De naam zegt het feitelijk al, een stroomspiegel 'spiegelt' de stroom op de ingang aan de uitgang, ik gebruik deze eigenschap om de stroom door beide helften van de dubbeltriode gelijk te trekken.

dus het paar Q1 en Q9 zorgt er zo voor dat ze altijd de zelfde stroom doorlaten naar hun buis?

[douwebakker]

Even voor de duidelijkheid. Er is een stroombron die 3 mA levert. Zorgen Q1 en Q9 ervoor dat deze stroom gesplitst worden in 2x1,5 mA?

[cool]

[OWC]

Even voor de duidelijkheid. Er is een stroombron die 3 mA levert. Zorgen Q1 en Q9 ervoor dat deze stroom gesplitst worden in 2x1,5 mA?

In principe "zorgen" de triodes daar voor, als we de wetten van Kirchoff netjes volgen.
Probleem is alleen dat triodes niet ideaal zijn, dus zal de stroom niet netjes verdeeld worden in de praktijk.

Een stroomspiegel , spiegelt deze stroom netjes tussen de twee.
Afhankelijk hoe stabiel/symmetrisch/gelijk die stroomspiegel is uiteraard.

[douwebakker]

Dat zal wel, maar de transistoren Q1 en Q9 zijn immers niet symetrisch geschakeld. Bij Q9 is de collector doorverbonden met de basis en bij Q1 niet.