omni directionele luidspreker: Reactietopic

[satefan]

7 khz is wel echt laag om al dit soort compromissen te sluiten. Bij 4 khz begint het al behoorlijk in te zakken. Al ruim 5 dB zo te zien? Daarna zakt de boel 30db(!) in. Dat is toch wel erg fors allemaal. Maar dat is mijn bescheiden mening. Ik zit te mierenn**k*n op een half dB

[Jacob]

Uiteraard is het een compromis maar met potentie het verder te verbeteren door:
Het rechter maken tot 7 kHz met een dsp voor de 4 speakers gezamenlijk. Misschien kan het zelfs met een passief netwerkje.
Om boven de 7 kHz uit te komen moet je echt een tweeter toevoegen, maar er is plaats genoeg.

[Henkjan]

is die diepe dip niet alleen maar daar als je precies tussen 2 units in meet?
dat als je bv niet op 60° maar op 50° zou meten, hoe ziet het er dan uit?

[Jacob]

Dat weet ik allemaal nog niet. Wel is duidelijk dat ik nog veel moet meten om de omvang van de sweet spot te bepalen.
ik denk aan -15,-10,-5,0, 5, 10 en 15 graden in het horizontale vlak en ook in de vlakken 10 graden hoger en lager dan horizontaal.

[richard]

Misschien een beetje dom of de bekende mosterd, maar volgens mij moet je er nog 4 (of 5) luidsprekertjes bij zetten in de overgebleven zeskantjes om zo veel mogelijk een gelijkmatig afstralende bol te benaderen. In de vierkantjes zou je dan nog passende tweetertjes (met slappe filtering) kunnen zetten.

Door de relatief grote afstand van de units krijg je uitdoving door looptijdverschillen. Dat zal vooral in het middenhoog spelen, waar je nog geen sterke bundeling per unit hebt.
Het corrigeren van deze uitdoving is vrij complex.

Moet ik hier ook wel denken aan de bloemkolen van Gerhard, dat waren ook omni luidsprekers met het doel om een diffuus 3D geluidsbeeld te verkrijgen. Het werkte uitstekend, maar niet iets wat je als prettig of natuurlijk ervaart.

[Wieger61]

Die diepe dip ontstaat vermoedelijk door een klein afstandverschil tussen de afstand luidspreker- microfoon van links en die van rechts. Als je de microfoon iets naar links of rechts verplaatst, verdwijnt dat verschil en dus de dip. Verplaats je te weinig de goede kant op verschuift de dip enkel naar hogere frequenties. Het gaat daar om millimeters. Heb ik laatst weer meegemaakt bij het meten van een stereo-opstelling. Voor het overige heb je (gelukkig) weinig last van geluid van achteren dat om de box buigt, lijkt het (als deze meting zonder dsp is). Meer luidsprekertjes hoeft daarom niet.
Mocht de dip met verschuiving van de microfoon niet verdwijnen, heb je wel last van de andere speakertjes. Meer speakertjes geeft dan meer dips die elkaar deels opheffen.

[Wieger61]

Bij het luisteren omstaan zulke dippen (kamfilter) altijd bij twee of meer luidsprekers. Soms hoor je daarom in de muziek een toon wel aan het linker oor, maar niet rechts. In het geluidsbeeld, of geluidservaring worden de dips met galm min of meer opgevuld, of door reflecties ontstaan vele kamfilters die alles uitmiddelen.

[pappaleo]

Ik mag toch hopen dat de meting gedaan is aan één speaker op 1 m afstand of iets dergelijks.

Het afstandsverschil vanaf de microfoon tot de linker en rechterspeaker is dan een grootheid die helemaal niet "in scope" is.

[Jacob]

De meting is gedaan aan 1 omni op 1 meter afstand.

[Wieger61]

De dip zit bij 10kHz. Je krijgt dus uitdoving als de ene luidspreker 343 / 10000 / 2 meter dichterbij de microfoon zit dan de ander. Dat kan op een meter prima als de speakertjes 18,5 cm (Pythagoras) uit elkaar staan. Je microfoon moet dan 9,25 cm naar het midden tussen de speakers om de dip kwijt te zijn. Deze berekening idealiter volgens vuistregels om de mogelijke oorzaak van de dip te ontdekken.

[Pjotr]

Ja allemaal goed en wel, maar dan zou de frequentie van de 10kHz-dip moeten veranderen onder een andere meethoek. Je ziet her en der ook wel verschillende bergen en dalen onder verschillende meethoeken komen en gaan maar die 10kHz-dip is behoorlijk rotsvast onder verschillende meethoeken.

[Jacob]

Misschien maakt dit het iets duidelijker:

Dit is de gebruikte breedbander.
Bij de metingen worden altijd een of meer speakers onder een hoek gezien, dit kan rechtstreeks of via diffractie zijn.

[Wieger61]

Meet ter controle per hoekmeting het afstandsverschil naar de microfoon. Omdat de speaker onder meerdere hoeken hetzelfde opgebouwd is, kan toevallig dat de oorzaak van de repeterende dip onder meerdere hoeken zijn. Als niet , dan niet. Dan ontstaat interferentie op een andere manier. Ik neem aan dat intern met demping staande golven onderdrukt zijn (die ook voor nare effecten kunnen zorgen).

[Wieger61]

Sowieso: ik zou een rondstraler niet op één punt meten, of zeven, want de kracht van de rondstraler zit hem in het ... rond stralen. Dus moet je overal meten. Hoe? In een galmende ruimte, denk ik dan. Betonnen kamer zonder enige demping, witte ruis er op en het spectrum meten. Of het zo makkelijk gaat, weet ik niet.
Alternatief: rondom niet op 7, maar onder heeeel veel hoeken meten. Maar omdat de vorm onder vaste hoeken zich herhaalt, kun je met zeg 19, of meer keer rond de as van één driver via REW gemiddelde karakteristiek meten, die een maat is voor het geheel. Dus niet elke 30 graden een meting, maar rond de as van eentje elke 5 booggraden eentje, veel dus, terwijl ze allemaal zijn aangesloten. Welke verdeling rond de as hangt van de repeterende hoek tussen twee driverassen af en eventueel andere symmetrische patronen. Uitpuzzelen dus ... . Pas het gemiddelde analyseren om te kijken hoe ver alle kamfilters, dus alle interferentiepatronen elkaar opheffen.

[John P]

Je kan ook de microfoon aan de kabel vast houden en dan de microfoon in het rond draaien. Dit alles met beleid natuurlijk.

[Wieger61]

met MLS ruis, lang instellen en ronddraaien. Kieken wat 't wordt ...

[Henkjan]

nee meneer Daltrey, gaat u maar weer rustig zitten.

[markbakk]

nog wel eens naar de Who geweest, maar dat was me effe ontschoten.

[ds23man]

Of de speaker heel snel laten ronddraaien, beetje een lesly effect....

[Jacob]

.
Ik heb mij erbij neergelegd dat bij regelmatige veelvlakken de uniformiteit van de bolvormige verdeling van de geluidsdruk minder is dan je theoretisch zou verwachten, dit als gevolg van diffractie en interferentie.
Dit zal waarschijnlijk niet erg zijn voor de totale geluidsdruk vanwege de grote bijdrage van het indirecte geluid (via allerlei reflecties), maar kan een goede stereo definitie verstoren bij een onjuiste oriëntatie van de speakers.

Gelukkig bestaan er ook een tweetal voor het stereobeeld goede oriëntaties:
De onderstaande oriëntatie van de omni’s ga ik in mijn woonkamer gebruiken:

[oriëntatie gezien vanuit de luisterplek]

Eerder heb ik al betoogd dat een oriëntatie waarbij vanaf de luisterplek slechts twee speakers te zien zijn een redelijk rechte spl op de luisteras geeft tot ca. 7 kHz en daarna stijl afvalt. Dit is gebleken uit metingen en klopt ook theoretisch.

De twee speakers staan vertikaal ca. 12 cm uit elkaar. Om nu voldoende hoogte van de sweet spot te krijgen moet het frequentiebereik beperkt worden. Een Fc van 7 kHz voldoet dan, en dit filter is dus gratis.
De breedte van de sweet spot is zeker voldoende omdat de zichtbare speakers boven elkaar zitten.
Opm.: de beperking tot 7 kHz is alleen op de luisteras. Op de assen van de vier afzonderlijke speakers loopt de spl wel door tot 20 kHz.

Als met al denk ik een redelijk compromis; Een mooi open geluid in de gehele kamer zoals je van een omni directionele luidspreker mag verwachten, dit gecombineerd met een behoorlijk goede stereo definitie op de luisterplek.
Voor de puristen onder ons is er tussen de twee speakers plaats voor een kleine tweeter. Je krijgt dan een soort de’Appolito systeem. Het signaal naar de tweeter moet wel een paar honderd microseconden worden vertraagd. De hiervoor benodigde dsp kan dan ook nog wat aan equalizing doen.

Al met al wel frustrerend dat ik er een jaar over heb gedaan om erachter te komen dat ik de luidsprekers wat moest draaien.

[Henkjan]

... er een jaar over heb gedaan om erachter te komen dat ik de luidsprekers wat moest draaien

het hele idee van een hobby is toch dat je leuk bezig bent, en als t ff kan nog wat leert ook.

[markbakk]

Ik denk dat je in ieder geval hebt geleerd dat je met meten je veronderstellingen kunt controleren. Ook bij luidsprekers. Dat is een belangrijke winst. Er zijn er genoeg die die stap laten voor wat het is en lekker verder dromen. Je kunt je oren nu eenmaal niet vertrouwen.

Die tweeter is wel een goed plan. Dayton heeft heel mooie kleine types, zoals de ND20. Je kunt die ook lager crossen, maar dan heb je in elk geval over een flinke kegel ook de hoge frequenties prima voor elkaar. En je kunt natuurlijk met twee spoeltjes en twee condensatoren een allpass-filter bouwen, hoef je niet te DSP-en. Ik zou trouwens de response op 1 meter op de luisteras hoe dan ook wel recht trekken.

[Jacob]

ach, einstein heeft ook nooit gemeten
vraagje: zou je, behalve baffle step, ook diffractie krijgen als je een bol voorziet van 4 luidsprekers ?