Wel of geen basreflex poort ?

[Tweetie]

Beste Lezers,

Ik wil zelf een nieuwe luidsprekerbehuizing bouwen voor een subwoofer uit een JVC home cinema center, zodat ik deze onder de stoel van mijn race simulator kan plaatsen.
Ik kan de inhoud van de behuizing vergroten van 7,4 liter (bestaande behuizing) naar 8 liter. De nieuwe behuizing wordt echter wel ondieper zodat de basreflex poort (diameter 55mm) van de bestaande 200mm lengte, nu 125mm lang wordt (met 25mm ruimte tot achterwand). Het gaat mij niet om een realistische bas weergave, maar puur om maximaal volume / effect.
Heeft het nog zin om de ingekorte basreflex poort te plaatsen; versterkt hij de bas nog ? Of kan ik hem beter laten vervallen en gaan voor een gesloten systeem ?
Bij voorbaat dank voor jullie reacties !

[Henkjan]

welkom!

de poort moet wel (ongeveer, een cm ofzo maakt niet veel uit) op de zelfde lengte blijven, anders werkt deze op de verkeerde frequentie. als de lengte niet meer past, kan je er een bochtstuk in zetten (gewoon uit de bouwmarkt bij de pvc pijp)

[architect]

voor maximaal effect kun je beter wel een basreflex maken en niet een gesloten systeem

goed namaken of als je verandert : goed uitzoeken hoe het nu werkt en hoe je het anders kunt maken

als je liters en poort gaat aanpassen dan zou je handig een simulatieprogramma opzoeken zoals winisd

als je de poort van een pvc pijp maakt kun je verschillende poortlengte proberen; wel handig om van te voren uit te zoeken of de langste die past ook lang genoeg gaat zijn voor de juiste frequentie

[Tweetie]

Ik zal voor het gemak de inhoud gelijk houden.
De lengte, breedte en diepte veranderen wel; heeft dat nog invloed ?
Wist niet dat je ook een bocht mocht maken.
Hou je voor het bereken van de lengte van de bocht de straal van de hartlijn aan ?

[Tweetie]

Is de diameter van de poort een erg kritische maat, of mag je hier b.v. 5mm van afwijken.
Dit i.v.m. handelsmaten pvc pijp.

[richard]

Ik zal voor het gemak de inhoud gelijk houden.
De lengte, breedte en diepte veranderen wel; heeft dat nog invloed ?

zo lang je de verhoudingen niet te extreem maakt heeft het geen invloed.

Wist niet dat je ook een bocht mocht maken.
Hou je voor het bereken van de lengte van de bocht de straal van de hartlijn aan ?

De hartlijn. De bocht zal ook iets verlies geven. Als het uiterlijk geen rol speelt kun je de pijp ook uit de kast laten steken als een schoorsteen; maakt voor de werking niets uit.

Regenpijp kun je in 60 mm kopen (Hornbach), die zal inwendig 55 mm zijn.

[Tweetie]

Bedankt !!!

[satefan]

Nou kijk, in de basis wil je een baspoort altijd voorkomen. Maar voor deze toepassing kan ik het oogluikend toestaan

[OWC]

Nou kijk, in de basis wil je een baspoort altijd voorkomen. Maar voor deze toepassing kan ik het oogluikend toestaan

Ik zou niet weten waarom?
Als je een baspoort goed afstelt, kan het juist heel veel voordelen hebben ivm minder cone excursie.
Wat direct weer resulteert in minder vervorming (of meer SPL)

[satefan]

Tuurlijk heeft een baspoort voordelen. Het is met name kosten-efficient, En als je alleen naar de SPL kijkt dan heeft het voordelen. Maar de tijdsversmering neemt ook (flink) toe.

[Pjotr]

...........................de tijdsversmering neemt ook (flink) toe.

Dat hoeft helemaal niet als je het goed doet, dat heb je zelf in de hand.

[satefan]

...........................de tijdsversmering neemt ook (flink) toe.

Dat hoeft helemaal niet als je het goed doet, dat heb je zelf in de hand.

Hoe doe je het goed dan? De 2e resonator (de baspijp) heeft toch een hoge Q? Of kun je dat door juiste tuning ondervangen?

[OWC]

Tuurlijk heeft een baspoort voordelen. Het is met name kosten-efficient, En als je alleen naar de SPL kijkt dan heeft het voordelen. Maar de tijdsversmering neemt ook (flink) toe.

Zoals ik al zei, heeft het voordelen in minder uitwijking, wat direct resulteert in (veel) minder vervorming.
Ik denk dat jij doelt op groupdelay?

Zoals Peter al aangeeft hoeft dat helemaal geen probleem te zijn.
Zeker niet als die gewoon netjes en rustig oploopt. (het is sowieso een beetje overgewaardeerd begrip)
Dit kun je bv doen door heel laag te tunen.

Uiteraard is BR ook geen wondermiddel, maar ik vond het wel zo netjes om het iets te nuanceren.
Het leek er namelijk op dat gesloten altijd veel beter is, maar dat is niet helemaal waar.
Elk systeem heeft voor en nadelen.
Sterker nog, je kunt prima dezelfde response en karakteristieken krijgen met een BR tov een gesloten kast, of iig very close to.

[satefan]

Klopt, het ging me om de group-delay, niet om de SPL response! Het lijkt erop dat de versmering bij lage frequenties best wat op mag lopen, zonder dat de luisteraar daar last van schijnt te hebben.

Nuanceren is altijd goed. Je hebt natuurlijk de fundamentele benadering en de praktische (zoals in zoveel zaken).

groet,

Satefan

[jvenema]

Niet vergeten dat een frequentie sweep voor de response een iets wat vertekend beeld geeft van de response. Doordat de frequentie langzaam toeneem totdat deze in afstem gebied van poort komt, Lijkt de poort min of meer direct de input te volgen. In werkelijkheid als een frequentie ineens begint, heeft de poort even tijd nodig om op gang te komen en als de boel stopt om ook weer te stoppen.
Een poort kan niet direct de frequentie zeg maar herkennen, daar heeft hij op zijn minst een volle periode voor nodig. En zijn ook wel eens metingen gedaan aan de basreflex poort met een laag frequent puls en dan zie je duidelijk het op gang komen en naijlen. Deze effecten zul je dus veel minder zien met een frequentie sweep.
Bij Grimm hebben ze hierover ook eens een whitepaper geschreven:
https://rmsacoustics.nl/papers/whitepaperbassreflex.pdf

Nu is natuurlijk alles relatief en een compromis, maar de manier van meten die vaak wordt toegepast laat niet goed het naijlen van de baspoort zien. En verder zijn onze oren niet zo geweldig bij de lage nootjes, dus kies je compromis, je zal er altijd ergens wat moeten laten vallen.

[Pjotr]

Dat zelfde verhaal gaat natuurlijk ook op voor een gesloten box. Dat is tenslotte ook een resonerend systeem. En daarmee zijn ook beste "Boemboksen" te klussen hoor.

[satefan]

In werkelijkheid als een frequentie ineens begint, heeft de poort even tijd nodig om op gang te komen en als de boel stopt om ook weer te stoppen.

Hier gaat het dus in feite om, en zou je duidelijk aan de impulse-response moeten kunnen zien. Ik zal eens aan een speaker met poort wat metingen doen, en dan dezelfde meting doen en dan de poort afgesloten.

Satefan

[satefan]

Dat zelfde verhaal gaat natuurlijk ook op voor een gesloten box. Dat is tenslotte ook een resonerend systeem. En daarmee zijn ook beste "Boemboksen" te klussen hoor.

Tuurlijk, maar bij een BR heb je dus 2 resonatoren. En het feit dat er slechte gesloten systemen bestaan is duidelijk. De vraag is dus of een goed gesloten systeem, en een goed afgestemde poort (met dezelfde driver uiteraard) grote verschillen in de puls-responsie laat zien.

Satefan

[jeroen_d]

Nou kijk, in de basis wil je een baspoort altijd voorkomen. Maar voor deze toepassing kan ik het oogluikend toestaan

Ik zou niet weten waarom?
Als je een baspoort goed afstelt, kan het juist heel veel voordelen hebben ivm minder cone excursie.
Wat direct weer resulteert in minder vervorming (of meer SPL)

Heb je wel eens gemeten aan de vervorming bij wat er uit de pijp komt? En hoe volume afhankelijk dat wel niet is? Driver compressie is er heilig bij vergeleken.
De vervorming van de driver is minder, maar dit lever je des te harder in bij de poort. Kan ook niet anders als je een luchtmassa met een klein oppervlak flink laat pompen.
De uitwijking moet ergens vandaan komen. Dan is de keuze, doe je dat actief, dwing je een conus van 130cm2 om 2mm uit te slaan voor enig basgeluid of doe je hetzelfde met een poort van 5cm waar de luchtkolom ca 4mm uit moet slaan voor hetzelfde volume.
Een groot oppervlak dat weinig beweegt heeft een grotere kans op lage vervorming.
Dus zoals TS al aangaf, goed uitgangspunt, een BR gaat vooral harder en dat is prima als dat het belangrijkste criterium is. In een tweeweg met 6,5"driver kan je niet anders om een goed bereik te hebben en dan is het een goed compromis. Een compromis waar 99% gewend aan is geraakt naar te luisteren.

[jvenema]

Stel je hebt een enkele toon op 30 Hz die op een instrument gespeeld word. Die hebben dan een bepaalde "envelope", ze hebben een attack, sustain en release. Dus een bepaalde verloop in volume. Een basreflex met een poort afgestemd op 30 Hz zal het verloop in volume van die toon meer aanpassen dan een gesloten systeem, is dan het uitgangspunt, ondanks dat ze dezelfde frequentie response hebben.
Het verloop van de harmonischen op 60Hz, 120Hz etc zal bij gesloten en reflex redelijk hetzelfde zijn, want boven afstemfrequentie is het feitelijk een gesloten systeem. Dus de manier waarop de verhouding van grondtoon en boventonen verlopen zal ook anders zijn. De envelope van de boventonen zal bij beide systemen redelijk onaangetast blijven, maar de attack van de grondtoon zal bij een basreflex wat langer duren en de noot zal ook iets doorlopen in het release gedeelte.
Ik heb zelf geen basreflex systeem, maar je zou kunnen meten met b.v. een puls van 5 sinussen perioden op de afstemfrequentie van de poorten dan vlak voor de driver te meten en ook vlak voor de poort en op een afstandje er tussen beide in. Het is natuurlijk lastig om met afzonderlijke metingen de tijdsrelatie te bepalen tussen wat je meet voor de poort en de driver. Maar wellicht is het al interessant om verschil te zien tussen hoe de puls van 5 periodes uit de poort komt en wat de driver direct daarvan maakt.

[jeroen_d]

Dat zelfde verhaal gaat natuurlijk ook op voor een gesloten box. Dat is tenslotte ook een resonerend systeem. En daarmee zijn ook beste "Boemboksen" te klussen hoor.

Tuurlijk, maar bij een BR heb je dus 2 resonatoren. En het feit dat er slechte gesloten systemen bestaan is duidelijk. De vraag is dus of een goed gesloten systeem, en een goed afgestemde poort (met dezelfde driver uiteraard) grote verschillen in de puls-responsie laat zien.

Satefan

Een 2de orde analoog hoogdoorlaatfilter is feitelijk ook een resonator. Een 4de orde analoog hoogdoorlaatfilter bestaat uit 2 resonatoren. Een vierde hoogdoorlaatfilter kan een prima impulsrespons laten zien. Mits het goed is afgestemd. Maar dat laatste is een groot probleem bij BR (vergelijkbaar met een 4de orde hoogdoorlaatfilter). Een 4de orde analoog elektronisch filter heeft nauwelijks vervorming. Afstemming is niet afhankelijk van volume. Bij een BR systeem is het impulsgedrag sterk afhankelijk van het volume en je krijgt vervorming op vervorming (driver + poort).

[jvenema]

Even voor de duidelijkheid, het gaat mij er niet om, om een waardeoordeel te geven, maar dat er iets meer is dan je op het eerste gezicht zou kunnen zien aan een gemeten frequentie response. Linksom of rechtsom zul je altijd ergens een compromis moeten maken. Afhankelijk van de context en je voorkeur kan de keuze een andere kant opvallen. Laag op een goede manier weergeven is gewoon lastig, je moet gewoon veel lucht verplaatsen.

[jeroen_d]

Precies. Ik heb best wel wat leuke BR systemen voor mensen gemaakt. Maar heb er thuis geen staan, ik kan er niet blijvend met plezier naar luisteren. Dat is aan de ene kant een waardeoordeel, maar heeft natuurlijk ook te maken met de kwaliteit van het laag die je kan behalen. Ik pak liever een sub die een gesloten satelliet aanvult ipv een 2-weg met een poort. Een 3-weg met BR zou ik nog wel mee kunnen leven, omdat het uitgangspunt een woofer met voldoende oppervlak is en je dan ook een lekker ruime poort kan nemen waar de problemen van compressie en vervorming minder optreden, zolang het niet te hard gaat.

[richard]

Interessante academische discussie maar het gaat TS om een laagkast voor een racesimulator. Veel bas uit weinig kast is daar een belangrijk criterium. Eventuele vervorming in de looptijd van het laag zal dan een zorg zijn zolang de Ferrari maar niet als een Lamborghini gaat klinken (de trekker dan).

[VintageHarry]

In een tweeweg met 6,5"driver kan je niet anders om een goed bereik te hebben

Is een PR dan geen betere optie? Niet qua group-delay maar qua vervorming, heeft immers een veel groter oppervlak.