MOSFET versterker bouwen

[dirklammers]

Mijn zelfbouwactie bestaat tot nu toe uit het bouwen van een Triode Dick Bill en het in elkaar zetten van een NCore versterker. Die laatste heeft verreweg mijn voorkeur vanwege z'n strakke geluid. De BILL is gebouwd vanwege de nostalgie maar het slecht gecontroleerde laag kan me achteraf gezien niet bekoren.
Als "tussenweg" zou ik nog wel eens een mooie MOSFET versterker willen bouwen. Echt weer eens van de grond af aan.
Ik heb naar twee ontwerpen gekeken: de Crescendo (Millennium Edition) en de MinimA. Beide volgens mij wel goed te doen inclusief zelf printen ontwerpen. Maar mij valt op dat zoveel torren uit die ontwerpen niet meer leverbaar zijn.
Nergens meer de MJL21193/94, 2SC2240 2SA970 voor de MinimA te vinden of de 2SK1530/2SJ201 voor de Millennium Crescendo.
Zijn er niet was recentere ontwerpen te vinden met torren die nog wél courant zijn ? Of is het eenvoudig om vervangende torren te vinden ?

Ik begrijp dat de diverse Pass versterkers nog wel courantere FET's gebruiken, maar mijn voorkeur gaat niet zo uit naar een klasse A versterker.

Tips ?

Dirk

[ds23man]

Gezien de ontwikkelingen is het maar de vraag of de nu courante types over een paar jaar nog te leveren zijn. Het is tegenwoordig allemaal klasse D en chipampjes en daardoor kakt de vraag in wat betreft dit soort onderdelen. De bekende dure audiomerken gaan het nog lastig krijgen.....

[Pjotr]

Gezien de ontwikkelingen is het maar de vraag of de nu courante types over een paar jaar nog te leveren zijn. Het is tegenwoordig allemaal klasse D en chipampjes en daardoor kakt de vraag in wat betreft dit soort onderdelen. De bekende dure audiomerken gaan het nog lastig krijgen.....

Ach RCA en nog zo wat illustere merken van weleer bestaan ook niet meer. Begrijp dat nu 0.5mm BGA nu de norm is?

Dirk kijk eens bij http://www.exicon.info/

[PimDriessen]

Hoi Dirklammers,
2SK3497 en 2SJ618 zijn nog wel verkrijgbaar hoor, gebruik ze zelf in mijn eindbakken.
Groet,
Pim

[ds23man]

Gezien de ontwikkelingen is het maar de vraag of de nu courante types over een paar jaar nog te leveren zijn. Het is tegenwoordig allemaal klasse D en chipampjes en daardoor kakt de vraag in wat betreft dit soort onderdelen. De bekende dure audiomerken gaan het nog lastig krijgen.....

Ach RCA en nog zo wat illustere merken van weleer bestaan ook niet meer. Begrijp dat nu 0.5mm BGA nu de norm is?

Dat zeg ik niet, maar het is momenteel een gekkenhuis op de onderdelenmarkt. Je kunt er op dit moment niet vanuit gaan dat als je van onderdeel x 1000 of meer stuks nodig hebt dat je ze volgende week in huis hebt. Levertijden van 32 weken is inmiddels normaal en vaak loopt het op tot een jaar. Voorbeeld: producent Y gebruikt heel veel powermosfets in smpsen en versterkers. Opeens loopt de levertijd op van 32 weken naar een jaar en dan heb je een levensgroot probleem. Gaat zover dat de directeur op zijn wintersportvakantie continu zijn smartphone in de gaten houdt om de leverbaarheid in de gaten te houden. Komt erop eens een partij van 132.000 stuks op de markt, dus vanaf de skipiste gelijk besteld......

[ray5150]

De doorlooptijd van veel moderne types halfgeleiders is inderdaad niet zo heel erg lang.
De genoemde ontwerpen zijn inmiddels 18 jaar oud (Crescendo ME) en 10 jaar (MinimA).
Zo heel erg vreemd is het dus niet dat de verkrijgbaarheid wat moeilijker word.
Je kunt ook eens kijken bij http://www.profusionplc.com/index.php
Dit is een zaak in de UK die gespecialiseerd is in audio-halfgeleiders. zij verkopen zeldzame typen torren en mosfets.
Wat je ook eens kunt doen is rondneuzen op http://buildaudioamps.com/projects-description/
Grote kans dat je daar een interessant project vind.

[Pjotr]

De vraag is hier duidelijk: Mosfets! Wat alle andere zut er dan weer mee van doen heeft? Mosfetversterkers hebben nooit een hoge vlucht genomen. Maar wat houdbaarheid aangaat: Een JLH van 60 jaar geleden bouw je zo weer na hoor. En Exicon maakt specifieke audiofets die een verbeterde variant zijn van de roemruchte Hitachi fets van weleer.

[Ah!buis]

Maak 't je 's makkelijk, een Elektuur (ja van lang geleden) ontwerp.
De gebruikte BUZ20 is bij Reichelt (Duits) en Gotron (Gent) te vinden.
Anne

[Pjotr]

Maak 't je 's makkelijk, een Elektuur (ja van lang geleden) ontwerp.
De gebruikte BUZ20 is bij Reichelt (Duits) en Gotron (Gent) te vinden.
Anne

Ja, dan heb je wel een "MOSFET VERSTERKER" maar waarom?

[Ah!buis]

Maak 't je 's makkelijk, een Elektuur (ja van lang geleden) ontwerp.
De gebruikte BUZ20 is bij Reichelt (Duits) en Gotron (Gent) te vinden.
Anne

Ja, dan heb je wel een "MOSFET VERSTERKER" maar waarom?

Goeie vraag
Verkeerde persoon
Anne

[MarcelvdG]

Maak 't je 's makkelijk, een Elektuur (ja van lang geleden) ontwerp.
De gebruikte BUZ20 is bij Reichelt (Duits) en Gotron (Gent) te vinden.
Anne

Zo te zien is dit een klasse-A versterker met instellus voor de ruststroom (lus via T12). Waar dienen D6-R28 en D7-R29 voor?

[MarcelvdG]

Als je genoeg hebt aan 20 W in 8 ohm of 35 W in 4 ohm (niet-schakelend klasse AB) zou je deze kunnen proberen, bij mij doet hij het prima sinds 1994. De BUZ10 en CA3046 zijn niet meer verkrijgbaar, maar met BUZ11A en LM3046 zou het ook moeten werken.

[Ah!buis]

Maak 't je 's makkelijk, een Elektuur (ja van lang geleden) ontwerp.
De gebruikte BUZ20 is bij Reichelt (Duits) en Gotron (Gent) te vinden.
Anne

Zo te zien is dit een klasse-A versterker met instellus voor de ruststroom (lus via T12). Waar dienen D6-R28 en D7-R29 voor?

Nee hoor, gewoon AB.
Stroombron T10, instellen met R23, gaat via stroomspiegel T9 T11 de stroom in de stuurtransistors regelen.En NTC R15 pikt wat stroom af voor temp-kompensatie.
Zit nog T1 en T2 met NTC R6, in te stellen met R4, voor afslaan als te heet.
T12 houdt de mosjes binnen hun SOA met "foldback" door R28 R29 en D6,D7 voor positieve en negatieve kant.
Anne

[Pjotr]

'Tis me wel een orgel zeg pfffffffffffffffffffft..... Er zitten i.d.d. mosfets in maar alleen als powerhouse en dat is het dan ook. Kun je net zo goed UcD nemen met veel minder moeite. Gaat het je om dat typisch mooie "vloeiende" geluid van de eerste mosfets zoek dan eens naar de klasse-A/B ontwerpen van John Linsley Hood uit de jaren '80 met laterale mosfets, die hebben in de Wireless World gestaan.

[Ah!buis]

'Tis me wel een orgel zeg pfffffffffffffffffffft..... Er zitten i.d.d. mosfets in maar alleen als powerhouse en dat is het dan ook. Kun je net zo goed UcD nemen met veel minder moeite. Gaat het je om dat typisch mooie "vloeiende" geluid van de eerste mosfets zoek dan eens naar de klasse-A/B ontwerpen van John Linsley Hood uit de jaren '80 met laterale mosfets, die hebben in de Wireless World gestaan.

Als 't enkel fet mag zijn heb ik ook nog wel wat bijgehouden
Anne

[Pjotr]

Laat TS maar eens wat preciezer zeggen wat en waarom. Over die Elektuur ontwerpen heb ik destijds nou niet zulke positieve verhalen gehoord. Met name dat je fets bleef aanslepen.

[ray5150]

Inderdaad, er zijn aardig wat suggesties en handreikingen gedaan aan TS.

[dirklammers]

Dank voor al jullie reacties. Misschien moet ik mijn "wensen" wat nader toelichten. In het verleden heb ik al heel wat versterkertjes in elkaar geknutseld, vaak op basis van een Elektuur ontwerp. Altijd als "arme student" beknibbelend op de kosten.
Toen het wat minder zuinig-aan hoefde heb ik dus BILL gebouwd en als "tegenhanger" de Hypex NCore. O ja, en natuurlijk mijn Scan Speak Vertigo's die ik nog steeds fantastisch vind klinken.

Maar ergens blijft de wens om toch nog eens iets moois in elkaar te zetten met discrete onderdelen. Zo kom ik dus op "iets met MOSFETS", omdat ik me uit het grijze Elektuur-verleden eigenlijk geen audiofiele ontwerpen met "klassieke" transistoren herinner.
Maar als ik jullie reacties zo lees moet ik dan vaststellen dat de nu ook de discrete ontwerpen aan het "uitsterven" zijn ?

[ds23man]

Uitsterven nog niet bepaald, maar als je kijkt naar de prijzen van discrete through hole onderdelen t.o.v. smd is het voor een fabrikant alleen nog aantrekkelijk om met smd te werken. Daardoor krijg je een vicieuze cirkel dat er steeds minder through verkocht wordt, de prijzen weer stijgen en uit roulatie wordt genomen. Er gaat nog een tijd komen dat je geen opampje meer kan krijgen in Dip formaat.

[beijert]

Beetje zoals met de buizen is gebeurt?

[ds23man]

Yep.

[MarcelvdG]

Halen jullie de termen discreet en through-hole niet door elkaar? Een ontwerp met SMD's kan prima discreet zijn, een op-amp in DIL-behuizing is dat niet.

[beijert]

SMD vermogen mosfets?

[ds23man]

Halen jullie de termen discreet en through-hole niet door elkaar? Een ontwerp met SMD's kan prima discreet zijn, een op-amp in DIL-behuizing is dat niet.

Dat loopt inderdaad een beetje doorelkaar. Wat ik er mee bedoel is dat de klassiek opgebouwde schakelingen niet meer interessant is voor massaproductie. Het zijn tegenwoordig allemaal chipampjes met de nodige smd rommel eromheen. Daardoor zakt de vraag naar de klassieke componenten in waardoor ze meer en meer een stille dood sterven. Het enige wat tegenwoordig nog dikke handel is zijn powerfets voor smpsen en klasse D versterkers.

PS En solarinverters natuurlijk.

[PimDriessen]

hoi Forum leden,
Hier worden nog veel Mosfets toegepast, veel van deze Mosfets zijn ook in Nederland verkrijgbaar.
http://www.accuphase.com/power_amp.html
Groet,
Pim