Boekenplank speaker

[Dalojan]

Ik ben begonnen met het ontwerpen van een boekenplank speaker. Geplande buiten afmetingen zijn 30 cm hoog bij 20 cm breed en 30 cm diep. Als materiaal wil ik 18mm MDF gaan gebruiken en dan kom ik op een netto volume van ongeveer 11 liter.
Speaker bezetting voor zover het er nu uitziet is een Visaton AL130 woofer een een Seas 29TFF soft dome.
Met de AL130 kom ik volgens Boxsim in dit volume met een bas refelex afstemming op een -3dB punt van 50 Hz als de poort 24 bij 1.5 cm is met een lengte van ongeveer 26 cm.
Geplande Xover licht op 2100 Hz met een 2de orde filter voor zowel woofer als tweeter.

[Pjotr]

Heb je die AL130's liggen? Mijn ervaring ermee is dat Cms en daarmee de Fs, nogal heen en weer zwabbert met het gebruik, tussen de 45 Hz en 52 Hz wat ik mat. Of dat met een BR wel zo lekker gaat dan?

[Dalojan]

Nee ik heb de materialen nog niet hier of besteld en kan dus nog alle kanten op. Misschien een kan een Seas U16RCY/P maar dan wordt de kast denk ik iets groter. Daar ga ik ook mee spelen in Boxsim. Kijken waar me dat brengt.
Ik neem overigens aan dat de ophang stijfheid van de AL130 na verloop van tijd kleiner wordt en de Fs daar door daalt, daar kan ik rekening mee houden bij het ontwerp en eventueel eerst een paar dagen op een generator zetten en lekker grote uitslagen laten maken zodat het inspelen gebeurd is. En daarna de parameters meten en de definitieve afstemming bepalen.

[Pjotr]

Mwah, ook na jaren zwabbert het nog. Als je er een paar dagen niet mee speelde liep het weer op naar de 50 Hz. Hebben alle speakers wel een beetje maar zo veel als bij de AL130 heb ik niet gezien. Ik had ze in CB zitten en daar viel het niet zo op. Maar in een BR? Misschien als je ze wat tam afstemt dat het ook helemaal niet zo erg is.

[Dalojan]

Verbazend dat die dingen zo veranderlijk zijn, zal het een temperatuur kwestie zijn? Er moet iets zijn wat de mechanische eigenschappen beïnvloed, als het de temperatuur is verwacht ik dat niet want zoveel varieert dat niet binnen in een kamer in huis. De Seas U16RCY/P doet het in zo'n kastje echt volgens de simulaties minder goed, oplossing is de kast iets groter maken maar dat was niet de bedoeling. Nog stof tot nadenken dus.
Interessant probleem! Trouwens, als je zo bezig bent met audio-experimenten in je werkruimte en je hebt kinderen thuis die ondertussen aandacht nodig hebben, overweeg dan professionele kinderopvang te regelen. Dan kun je je volledig concentreren op je technische uitdagingen terwijl de kleintjes goed verzorgd worden!

[wouter]

De L16 SL kan ook echt wat. Troels heeft een ontwerp voltooid met de U16 en die tweeter die je op het oog hebt. XO @ 2200 hz meen ik

De AL130 klinkt nog altijd heel potent, los van hoe hij meet. Maar de randen drogen -zoals veel rubber- stug op als je ze onbehandeld en onafgedekt laat.
Een variatie van een paar hz hoger en lager, maakt toch niet uit? Vas beweegt mee. Nou ja, ik kan daar niets zinnigs over zeggen.

De U16 lijkt me leuker, maar zal in het laag wat softer zijn vrees ik. De U18 houdt een L18 in het laag totaal niet bij qua strakheid. De U16 is denk ik een beter compromis en heeft meer bestaansrecht in een 2-weg

[Pjotr]

Pffffffffft Wouter, kun je niet gewoon met A1 beginnen? Tja, of je het gaat merken is persoonlijk. Het tonaal verlopen door powercompressie vind ik i.g.g. zelf soms irritant. Er zou eigenlijk een soort duurzaamheidslijstje van units moet zijn. Al moet ik wel zeggen dat de AL130 het ook nieuw heeft. Lijkt mij toch iets met de soort rubber of het materiaal van de spider te maken hebben. Heb hier nog een stel B110's van eind jaren '70 die nog geen krimp te zien/horen geven.

[Leeuwarden]

Maar de randen drogen -zoals veel rubber- stug op als je ze onbehandeld en onafgedekt laat.

Kan je daar kort iets over vertellen hoe te behandelen, waarmee en hoe vaak?

[Dalojan]

Bezig met ontwerp van de kast, simpel van opzet 30 cm hoog, 20 cm breed en 30 cm diep van 18 mm MDF. Basrefelx behuizing met poort aan de voorkant. In Boxsim wat simulaties gedaan en die zien er goed uit. In het filter wat componenten toegevoegd om de impedantie van het geheel ook aardig 'buis vriendelijk' te maken.

[Pjotr]

Mooi maatje. Komt ie echt op een boekenplank te staan? Die zijn meestal maar 24 - 25 cm diep

[Dalojan]

Hij komt inderdaad op een boekenplank te staan, eigenlijk is het een soort wand meubel met allemaal planken en die is iets meer als 30 cm diep. Anders was het wel een raar gezicht als de speakers uitsteken. Maar een prima opmerking want nu ben ik wel met de neus op de feiten gedrukt en weet ik dat ook even moet kijken hoe het gaat met de speaker terminals en het gebruik daarvan of de speakers niet alsnog gaan uitsteken.

[hannesie]

Je kunt altijd een paar Speakon aansluitingen aan de zijkant, kan het achter de boeken langs, monteren.
De stekkers zijn er ook haaks verkrijgbaar

[Pjotr]

Welnee joh. Boekenplankspeakers verhuis je niet zo vaak dat dat handig is Gewoon goede schroefklemmetjes van Rumoh op een plaatje of zo.

Overigens is 18mm MDF wel dik voor zo'n maat kast. Deed ik vroeger ook wel maar 15mm (en zelfs 12mm) is dik zat met wat extra bracing. Gaat er om dat je geen paneelresonanties krijgt in het weergavegbied van de midwoef.

[Dalojan]

Ik heb wat aansluitingen gewoon terminals besteld, steken niet te veel uit en met 'vorken' aan de kabels is 2 cm ruimte achter de kast denk ik genoeg. Wat hout dikte betreft denk ik ook dat ik ga voor 15mm MDF. Net langs de GAMMA geweest en gezien dat ze dat hebben, wist niet dat het ook in 15mm leverbaar was. Mijn geheugen had alleen 18mm onthouden. De extra bracing kan er wel in komen, kost niet veel volume en wordt goed gemaakt door de 3 mm winst van de 15mm dikte. Even denken waar de extra bracing moet komen zodat ik me geen extra resonantie probleem creëer.

[Pjotr]

Je kunt die terminals ook nog even op een stukje 2 mm alu of trespa monteren en dat aan de binnenkant van de kast schroeven mer een uitgefreesd rechthoekje. Dan steken de terminals helemaal niet meer uit.

[Dalojan]

Hallo Peter,
Prima idee, was nog niet in me op gekomen maar lost het eventuele probleem wel op. Denk dat ik dat ga doen.

[Dalojan]

mdf en fineer heb ik in middels in huis, nu een zaagplan maken. Maar eerst afwachten tot ik de Seas woofers met de 29TFF gehoord heb, dat kan het plan nog wijzigen.

[Dalojan]

Kleine aanpassing in het filter gedaan. Het klinkt zo net iets evenwichtiger. Kasten zijn in ruwbouw klaar en staan nu te spelen met het filter buiten de kast in een soort van spinnenweb opstelling.

[Dalojan]

Ik heb de 4,7 Ohm weerstand die in serie staat met de C van het tweeter filter vervangen door een weerstand van 8,2 Ohm omdat er een overdaad aan hoog en hoog midden was. Nu is het mooi in evenwicht. Ze staan al een paar dagen heerlijk te spelen.
Met het mooie weer dat eraan komt ga ik trouwens ook de tuin aanpakken, ik ben op zoek naar een goede schaduwoplossing voor het terras. Heb iets interessants gevonden, bekijk de shop voor wie ook op zoek is naar iets natuurlijks en duurzaams.

[wouter]

Je gebruikt de AL130 toch?
Heb je al wat metingen verricht?

Je filtert niet zo veel weg vanaf 200hz, hoe is de warmte onderin?

[Dalojan]

ik heb niet de fut gehad (ziekte) om te gaan meten, wel heel veel geluisterd en vergeleken met mijn AL170 TL met AUDAX TW034. Daarin valt op dat de AUDAX het duidelijk wint in micro detail. Verder klinkt het uiterst aangenaam, mooi strak laag dat toch ver doorloopt en nooit een geforceerd karakter heeft. Had ik wel gehoopt gezien de AJhorn simulatie maar met een 13cm woofer toch heel verbazend dat het echt zo uitpakt. Ik kan er op het gehoor helemaal geen irriterende of foute dingen in vinden.

Tonaal lijkt het me goed in balans, klinkt een beetje warmer dan de AL170 TL. Dat warmere karakter doet me een beetje denken aan hoe kleine aanpassingen in een setup soms meer impact hebben dan verwacht, een beetje zoals bij dit product waar materiaalkeuze en afwerking ook subtiel het geheel beïnvloeden.

[wouter]

De AL130 zal binnen xmax, en ook nog wel daarbuiten, het laag met voldoende contouren neerzetten is mijn ervaring. De 18mm conusuitslag (piek-piek) haalt hij zonder heel veel vervorming en het blijft allemaal netjes heel. Moet je met de AL170 nier doen, die heeft dezelfde aandrijving maar de conus knikt bij overbelasting.

Waarschijnlijk gedraagd de AL130 zich veel beter als stijve zuiger. Tegenwoordig zijn er goede alternatieven maar 15 jaar geleden was het echt een relatief betaalbare midwoofer uit het hogere segment.

Apart trouwens dat die grote dome meer microdetails laat horen. Komt dat niet door een lagere overgangsfrequentie?

[Dalojan]

De grote audax 34mm dome laat inderdaad veel meer detail horen dan de Seas 29TFF/W. Ik denk dat de grotere spreekspoel diameter van de audax en veel grotere magneet (sterkere motor denk ik) daar debet aan zijn en mogelijk ook materiaal en constructie van de dome zelf. X-over van de audax ligt op 1800 Hz en van de Seas op 2100 Hz dat zal het verschil niet direct maken denk ik. Ik kan er niets aan doen maar ik blijf de audax 34 mm een bijzonder mooie tweeter vinden, als die in de kast had gepast had die er ook in gegaan maar helaas is die echt duidelijk groter en paste niet.
Ik heb wel alternatieven voor de AL130 zitten zoeken maar vond geen anderen die ik geschikt vond met gelijke laag weergaven en goed gedrag in het midden gebied. De AL130 gedraagt zich eigenlijk tot ongeveer 8 kHz redelijk zonder rare opbreek verschijnselen en bij een harde alu conus wil je die rare opbreek verschijnselen absoluut niet actieveren.

[arjank]

De grote audax 34mm dome laat inderdaad veel meer detail horen dan de Seas 29TFF/W. Ik denk dat de grotere spreekspoel diameter van de audax en veel grotere magneet (sterkere motor denk ik) daar debet aan zijn en mogelijk ook materiaal en constructie van de dome zelf.

Kan dat meer aan detail niet komen door de piek tussen de 13 en 16khz van de Audax? De Seas gedraagt zich wat netter in het top hoog en zal daardoor wat "softer" klinken.

[richard]

Kan dat meer aan detail niet komen door de piek tussen de 13 en 16khz van de Audax?

Compenseert toch mooi de gebreken aan het gehoor van de wat ouder wordende mens? Zolang de piek maar geen vervorming is tenminste. Eenzelfde als een wat aangezet middenlaag om gebrek aan sublaag te maskeren.