Elektrostaten zelf bouwen

[SSassen]

<snip> ... en je kan de draadjes er goed op lijmen, dan moet het zeker werken.

Op Delrin (POM, polyoxymethyleen) valt niet te lijmen, je kan d'r wel in schroeven, echter netzoals Nylon (PA6, polyamide) is het niet erg vormvast en zal het onder belasting vervormen. Schroeven trekken zich op den duur dus uit 't materiaal als er spanning op staat.

[Shadow]

<snip> ... en je kan de draadjes er goed op lijmen, dan moet het zeker werken.

Op Delrin (POM, polyoxymethyleen) valt niet te lijmen, je kan d'r wel in schroeven, echter netzoals Nylon (PA6, polyamide) is het niet erg vormvast en zal het onder belasting vervormen. Schroeven trekken zich op den duur dus uit 't materiaal als er spanning op staat.

Kort gezegd: het vloeit

[cve]

Delrin is een stijf en sterk thermoplast, is zeer goed te bewerken, heeft een grote maatvastheid waardoor nauwkeurige maattoleranties mogelijk zijn, een goede slijtvastheid en lage wrijvingscoëfficiënt.
De toepassing van Delrin ziet men in de vorm van tandwielen, slijtstrippen, lagerbussen en onderdelen met een goede maatvastheid bijvoorbeeld curve-schijven.

Dat valt dus wel mee. Met de lijmen is het inderdaad wat moeilijker. Binnenkort maar eens een test doen.

Co

[cve]

Is er een reden waarom de draadstator vrijwel altijd verticaal bespannen is en nooit horizontaal? Het is natuurlijk meer werk om het horizontaal te doen maar voor de bundeling van het hoog zou het voordelen kunnen hebben. Verder is het minder moeilijk om de draden te spannen door de kortere overspanning. Iemand een idee waarom het toch nooit zo wordt gedaan?

Co

[Leeuwarden]

Als je verticaal spant, kan je segmentering toepassen. Horizontaal kan dat niet tenzij je meerdere statoren per kant maakt.

Ik heb zelf nog een vraag over draaddikte... Maakt dat nog uit? Audiostatie gebruikt bv een dikkere draad dan de meeste diy-ers.

(edit, even horizontaal en verticaal omgewisseld uiteraard...)

[esl]

Is er een reden waarom de draadstator vrijwel altijd verticaal bespannen is en nooit horizontaal? Het is natuurlijk meer werk om het horizontaal te doen maar voor de bundeling van het hoog zou het voordelen kunnen hebben. Verder is het minder moeilijk om de draden te spannen door de kortere overspanning. Iemand een idee waarom het toch nooit zo wordt gedaan?

Co

Het opspannen van de draden gebeurt verticaal vanwege het kunnen opdelen in afzonderlijke smalle lijnbronnen / segmenten, zodat een mooie spreiding van het hoog mogelijk wordt.
Indien de draden horizontaal geplaatst zouden zijn worden de hogere frequenties over de volle breedte afgestraald, dus juist veel bundeling.
Wel zijn er ontwerpen waarbij de draden radiaal worden geplaatst. Als een spiraal / spinnenweb. Hiermee is een puntbron te realiseren die niet bundelt, zoals bij Quad.
De resultaten die ik hiervan gehoord heb waren onbevredigend, dus heb ik dit zelf nooit toegepast.
Wim.

[SSassen]

Wel zijn er ontwerpen waarbij de draden radiaal worden geplaatst. Als een spiraal / spinnenweb. Hiermee is een puntbron te realiseren die niet bundelt, zoals bij Quad.
De resultaten die ik hiervan gehoord heb waren onbevredigend, dus heb ik dit zelf nooit toegepast.
Wim.

Heb je hier voorbeelden van Wim? Het lijkt mij namelijk bijzonder lastig dit te realiseren omdat draden elkaar gaan overlappen.

[Leeuwarden]

Even scrollen naar beneden:
http://esl.hifi.nl/project04.htm

[SSassen]

Even scrollen naar beneden:
http://esl.hifi.nl/project04.htm

Ach ja, ik dacht dat Wim wat anders bedoelde, zo kan 't ook natuurlijk.

[Leeuwarden]

De draad folie afstand heb ik exact 1,6mm gekozen.

Wim,

Is dit niet heel minimaal voor een full range?

[esl]

De draad folie afstand heb ik exact 1,6mm gekozen.

Wim,

Is dit niet heel minimaal voor een full range?

Heb jij mijn ESL's ooit gehoord?

[SSassen]

Heb jij mijn ESL's ooit gehoord?

Heb je de overdrachtskarakteristiek wel eens gemeten Wim?

[Leeuwarden]

De draad folie afstand heb ik exact 1,6mm gekozen.

Wim,

Is dit niet heel minimaal voor een full range?

Heb jij mijn ESL's ooit gehoord?

Alleen die in Zutphen. Laat ik het zo zeggen, alles wat ik over die afstand tegen kom is groter dan 1.6 mm. Niet veel maar toch...

[esl]

Heb jij mijn ESL's ooit gehoord?

Heb je de overdrachtskarakteristiek wel eens gemeten Wim?

Jawel,
op 2m afstand van 36Hz tot 20kHz +/- 3db, binnenshuis.
Wel wat staande golven natuurlijk, maar die heb ik niet meegerekend.
(Op sommige plaatsen vindt er uitdoving plaats van bepaalde frequenties)
vanaf ca 200Hz meten ze kaars recht +/- 1db (met Neumann microfoon)

[Barry2001]

Je hebt het misschien tijdens de presentatie wel verteld, heb het begin niet meegekregen, maar hoe zit het met plaatsing? Heb je ze ver van de muur staan bv?

[esl]

Je hebt het misschien tijdens de presentatie wel verteld, heb het begin niet meegekregen, maar hoe zit het met plaatsing? Heb je ze ver van de muur staan bv?

Staan nog geen meter van de muur, beetje schuin ingedraaid.

[richard]

<snip> ... en je kan de draadjes er goed op lijmen, dan moet het zeker werken.

Op Delrin (POM, polyoxymethyleen) valt niet te lijmen, je kan d'r wel in schroeven, echter netzoals Nylon (PA6, polyamide) is het niet erg vormvast en zal het onder belasting vervormen. Schroeven trekken zich op den duur dus uit 't materiaal als er spanning op staat.

Kort gezegd: het vloeit

Ook wel kruip genoemd. Vloeien doet een materiaal als de maximale treksterkte (of druksterkte) wordt overschreden. Heel veel kunststoffen kruipen onder belasting of zullen in dit geval op den duur doorbuigen. Dat kun je voorkomen met een composiet materiaal.

Ik zat te denken aan staf of buis in fiberglas of carbon, bijvoorbeeld
vliegerstokken.

Carbon zal stijver zijn dan glasfiber en heeft elektrisch geleidende eigenschappen. Maar er zal geen magneetveld in ontstaan door de stroom door de statoren.

[esl]

Ik heb een aantal elektrostaten gebouwd in 't verleden, twee sets op basis van geperforeerde stalen plaat (60/40 gatenverhouding met 4 á 5mm diameter gaten) en één set op basis van de methode die Wim hier beschrijft. Mijn voorkeur gaat uit naar de uitvoering met geperforeerde stalen platen, die zijn factoren makkelijker te bouwen en hebben een (veel) hoger rendement en doordat de folie akoestische stromingsweerstand (ja, Scrabble, drie keer woordwaarde) ondervindt door de gaten in de platen staat deze veel minder ongecontroleerd te flapperen en is ook het dynamisch gedrag beter.
Ik heb inmiddels een set top-of-the-line Martin Logan elektrostaten die volgens hetzelfde principe zijn opgebouwd.
Neemt niet weg dat met de draadmethode ook prima resultaten zijn te behalen, het wordt er alleen niet makkelijker op.

Flapperende folie valt best wel mee, zeker als je een mooi doekje over de draadstatoren monteert. Ik heb e.e.a. ook nog kritisch gedempt zodat de panelen geheel resonantie vrij zijn.
Bij de plaatstatoren is de open/ dicht verhouding overigens niet veel anders als bij draadstatoren dus zie ik niet waardoor een ESL met draadstatoren méér ongecontroleerd zouden flapperen.
In het verleden negatieve ervaringen gehad bij 2 verschillende sets met geperforeerde plaatstatoren 1 zelfbouw en 1 set van final. Doorslag, door de lak heen, met gaatjes in de folie als gevolg. Met goed draad heb je daar geen last van. En het rendement was van deze 2 ook niet beter als mijn set.
Zie overigens de bouwbeschrijving, bovenaan dit topic, deze vul ik regelmatig aan met foto's en tekst.
Wim.

[SSassen]

... In het verleden negatieve ervaringen gehad bij 2 verschillende sets met geperforeerde plaatstatoren 1 zelfbouw en 1 set van final. Doorslag, door de lak heen, met gaatjes in de folie als gevolg.

D'r zijn een aantal redenen waarom je doorslag ziet:

1) Verkeerde kant van de geperforeerde plaat gebruikt, één kant is gladder dan de andere kant door het ponsproces waarmee deze platen vervaardigd worden, deze kant monteer je dus naar buiten toe.
2) Onvoldoende spanning op de folie en/of te grote vlakken. Hierdoor kan de folie bij volledige uitslag de plaat raken.
3) Verkeerde laksoort gebruikt. Laksoorten die hygroscopisch zijn trekken vocht aan en kunnen daardoor eerder doorslag geven, het devies is om niet hygroscopische laksoorten te gebruiken en/of de platen te laten poedercoaten.
4) Teveel hoogspanning, ik heb tot ruim 5kV gebruikt op mijn elektrostaten, dat ging probleemloos. Dit is met platen een aantal keer gelakt met lak op polyurethaan basis.

[cve]

Wordt bij de elektrostaten van Martin Logan de folie dan ondersteuning gebruikt waardoor de folie in kleinere segmenten is verdeelt?

Co

[SSassen]

Wordt bij de elektrostaten van Martin Logan de folie dan ondersteuning gebruikt waardoor de folie in kleinere segmenten is verdeelt?

Co

Yep, in zoverre dat 't niet één lap folie is, d'r is horizontaal een onderverdeling.

[cve]

Op een film van Martin Logan meende ik juist te zien dat het wel 1 lap folie is die op diversen plekken horizontale ondersteuning heeft. Maar ik dacht dat de ondersteuning noodzakelijk was door de gebogen vorm van de panelen. Een link met de uitslag heb ik niet gelegd. Wat zijn de gevolgen voor de geluidsweergave als je een paneel op die manier in segmenten verdeelt?

Co

[SSassen]

Ha! Ik had 't beter moeten omschrijven als ik m'n eigen reactie teruglees.

Fysiek gezien is 't natuurlijk één lap folie, zodoende is de filmspanning overal gelijk, echter door de onderverdeling horizontaal krijg je segmenten. Vertikaal is d'r geen onderverdeling en rekent ML op de kromming van 't paneel om de afstraling te optimaliseren en bundeling tegen te gaan.

[cve]

Alleen kan ik nog steeds niet inschatten wat de gevolgen voor het geluid zijn. De folie kan nu toch immers een minder grote uitslag maken. De oppervlakte blijft wel gelijk maar voor de bas moet het toch gevolgen hebben? Of rekent Martin Logan hierbij geheel op de ondersteuning van de hybride laagweergever?

Co

[SSassen]

Alleen kan ik nog steeds niet inschatten wat de gevolgen voor het geluid zijn. De folie kan nu toch immers een minder grote uitslag maken. De oppervlakte blijft wel gelijk maar voor de bas moet het toch gevolgen hebben? Of rekent Martin Logan hierbij geheel op de ondersteuning van de hybride laagweergever?

Co

D'r zijn een aantal zaken die je af moet wegen bij een elektrostaat, wat betreft de laagweergave, of liever gezegd, de laag extensie. De maximale uitslag is hier vrijwel direct gerelateerd aan de laag extensie, immers, hoe meer lucht er verplaatst kan worden hoe hoger het rendement. Daarom zie je bij alle elektrostaten een vrije rappe laagafval, simpelweg omdat het rendement fors daalt bij lage frequenties.

E.e.a. hangt uiteraard ook nog samen met de totale oppervlakte van de elektrostaat. Heb je panelen van pakweg 2.5mx1.0m die totaal 4mm uitslag hebben dan komt daar nog prima laag uit vandaan, echter een dergelijk formaat is niet erg praktisch.

Kortom, je zult een afweging moeten maken. Ik heb altijd het onderste octaaf aangevuld met een normale driver, ook omdat je als je deze juist kiest je een prima koppeling hebt tussen elektrostaat en electrodynamische weergever. Beter nog is het om b.v. een tweetal drivers in een H-frame te plaatsen, je hebt nu ook in 't laag dipool afstraling.