Nieuwe EL84 versterker in navolging van de beroemde CTA

[Willy_61]

Terwijl ik even moet wachten op enkele onderdelen om verder te doen met de ontwikkeling van de EL34 versterker, heb ik schema's gemaakt voor mijn -waarschijnlijk laatste- buizenversterker met EL84 in de eindtrap. Het ontwerp is gebaseerd op de CTA en Moderne HF10/Mengyue Mini 10W push-pull buizenversterker, beiden van Michiel (alias mtb). De bouw ervan zal begin volgend jaar starten, na het EL34-project.

Mijn eerste versterker ooit was een EL84 versterker (ik denk GELOSO) en daar heb ik lange tijd zeer van genoten. Een fantastische versterker met zeer goeie klank en niet kapot te krijgen. Zoiets wil ik dus opnieuw bouwen: 2x 10W met EL84 in de eindtrap.

De opzet van de versterker is simpel: 3 ingangen, een actieve toonregeling tussen ECC83, gevolgd door ECC83-fazendraaier en een PP met EL84 in UL+CFB.
Om te beginnen wil ik gebruik maken van de ELA-100V (die zijn kunnen kwalitatief bewezen heeft in de CTA) maar ik wil daarna ook eens testen met UGT's die ik laat maken met specificaties die we in dit forum zullen bespreken en vastleggen.

De gloei wordt voorzien van gelijkspanning via een sturing die ook in het EL34-ontwerp wordt gebruikt. In deze sturing is ook de inschakelvertraging voorzien voor de 300V HS die uit een goedkope scheidingstrafo komt van 100VA.

Dus voor wie deze dagen niet weet wat doen, je kan de fouten helpen opsporen en alle redelijke suggesties zijn welkom.
Voor jullie en alle anderen wens ik alvast prettige feestdagen toe!

[Ah!buis]

Die ingangskeuze, drie stuks met die ene schakelaar ?
Wel wat veel trafo's , kan minder
Anne

[Willy_61]

Hallo Anne,
je hebt gelijk dat klein trafo'tje kan ik achterwege laten als ik de middenaftakking van TR2 gebruik!

Die ingangskeuze, drie stuks met die ene schakelaar ?

Anne

Inputs via 1 schakelaar: het is een 3-standen tumbler: in middenstand geen relais aangetrokken, in de 2 andere standen wel, 1+2=3 .


Update: De aangepaste voeding

De Inschakelvertraging + zuinige gloei is ontwikkeld in Zuinige gloeispanningsvertraging voor buizenversterkers en is aangepast voor deze versterker:

LtSpice files in bijlage

[mtb]

Of dit ontwerp nou veel beter is dan de CTA2 op een begrensde 300V met een dikkere UGT, betwijfel ik.
Maar als je het persé wilt bouwen het volgende:
De gloeistroombeveiliging is zo dubbelop: de 7812 zorgt daar al voor.
Handiger is om -12V met één 7912 te maken voor de gloei, roosterspanning en de (vertragings)relais'.
Dat moet net kunnen, maar eventueel kan je een LM337 aansluiten als -12V-regelaar, dan heb je 1A5 en dat is ruim voldoende per kanaal.
Je kan ook nog kiezen voor een passieve toonregeling zoals bij de HF10, dat scheelt weer een buis, als je genoeg versterking hebt.

[Ah!buis]

Je kan ook nog kiezen voor een passieve toonregeling zoals bij de HF10, dat scheelt weer een buis, als je genoeg versterking hebt.

Zoals hier is wel mooier, + en - 20dB.Passief met één buis is die -20dB geen probleem maar +20dB (10x) is wat veel gevraagd.
Anne

[Willy_61]

De gloeistroombeveiliging is zo dubbelop: de 7812 zorgt daar al voor.
Handiger is om -12V met één 7912 te maken voor de gloei, roosterspanning en de (vertragings)relais'.
Dat moet net kunnen, maar eventueel kan je een LM337 aansluiten als -12V-regelaar, dan heb je 1A5 en dat is ruim voldoende per kanaal.

- Ik gebruik in mijn schema de µA7812 van TI, die kan tot 1,5A dissiperen en wil ik daarom ook gebruiken omdat de totale gloei (per kanaal) net boven de 1A uitkomt (en waarschijnlijk voeg ik nog een diode toe onder de 7812 om de output op te trekken tot 12,6V).
- Ik twijfel of -12V voldoende ruim is voor de roosterspanning, vandaar dat ik de -17V daar apart voor reserveerde.

[mtb]

Zo heb je helemaal geen 78(9)12's nodig:

Met een kleinere/goedkopere SMPS dan in je EL34-amp.
Op 12V(2x6V)-gloei werken de buizen ook prima, dat is al tig keer gedaan en je kan het zelf instellen, want het verlengt wel de levensduur.
Voor de toonregeling is +/-10dB ruim voldoende, anders moet je toch echt andere boxen kopen/bouwen.

[Willy_61]

Je bent helderziende denk ik, hier ben ik ook al even mee bezig, met hetzelfde schema en de TDK-Lambda LS-50-15 AC/DC inbouwnetvoeding 16.5 V/DC 3.4 A 50 W.
Ik wou deze nemen vermits de andere die jij opgeeft op de grens van zijn kunnen zit voor de gloei alleen al. Verder moet ook de roosterspanning voorzien worden.
Daar had ik wel vraagtekens bij, nl. of een schakelende voeding geschikt is om in de versterker zelf te gebruiken (HF-oscillaties).

Ik vond ook dat de beveiliging van de schakeling met IRF4905 beter werkt dan een µA7812 die pas gaat afknijpen op 1,5A.

[Willy_61]

Gaat -12V volstaan voor de roosterspanning?

[SSassen]

Toonregeling, ELA trafo, standaard PP recept? Schudt driftig 'nee' met z'n hoofd ...

[Ah!buis]

Toonregeling, ELA trafo, standaard PP recept? Schudt driftig 'nee' met z'n hoofd ...

Helpt niet , spul werkt wel
Anne

[mtb]

Gaat -12V volstaan voor de roosterspanning?

Ja die komt uit op ca. -10V5:

Je zal wel de dimensionering van de instelpots moeten aanpassen.
Volgens Philips is er nog meer uit te persen:

@Sander, je hebt nog steeds niet begrepen dat het bij audio gaat om de juiste (mooie) vervorming te vinden.

[Ah!buis]

Volgens Philips is er nog meer uit te persen.

Dat is wel zonder UL !
Met kom je op iets van 10W uit.
Anne

[Willy_61]

Bedankt Michiel en Anne, het is me nu wel duidelijk.
Michiel de gloeisturing werkt perfect, ik ga wel een trimmer van 1k zetten over R5 (0.1ohm) met de loper aan R4, dan is de schakeling minder afhankelijk van de waarde van R5 en makkelijker in te stellen op 12V.

En met 10W ben ik meer dan tevreden

[mtb]

Volgens Philips is er nog meer uit te persen.

Dat is wel zonder UL !
Met kom je op iets van 10W uit.
Anne

Ik weet niet waar die -40% vandaan komt, maar ik kom op ca. -15%:

Dat is toch ruim 14Wmax-uit en het was ook de bedoeling om een ‘betere’/dikkere/duurdere UGT te gebruiken.
Verder teken je een belasting van 2kΩ bij een Raa van 8kΩ, terwijl volgens mij (en mijn simulaties) één pentode 4kΩ ziet!?

[Ah!buis]

Ik weet niet waar die -40% vandaan komt, maar ik kom op ca. -15%:

Gaat niet over rendement ! UL met de tap op 40% Je kunt niet de gewone Ia-Va gebruiken,die geldt voor een vaste schermroosterspanning.

Verder teken je een belasting van 2kΩ bij een Raa van 8kΩ, terwijl volgens mij (en mijn simulaties) één pentode 4kΩ ziet!?

Klopt helemaal. Met Raa=8k is de helft 2k .Edoch zolang de versterker in klasseA werkt wordt die 2k (in tegenfase maar aan de andere kant en dus weer in fase) verdeelt over de twee buizen.Hebben ze elk werk voor 4k.
Dus 8k geeft 4k zolang de uitsturing niet een van de buizen afknijpt, zodra dat wel gebeurt gaat elke buis afzonderlijk door en is het klasseB met 2k belasting (geen hulp meer van de andere kant).Heet niet voor niks klasseAB .Eigenlijk naast AB1 (stuurrooster blijft negatief) is er ook AB2, dan worden de buizen verder uitgestuurd tot en met stuurroosterstroom.
Anne

[mtb]

Bedankt voor de uitleg: weer een geheim van de ‘kromme’ buizenklank geopenbaard.
Bij normaal gebruik zal ie in A blijven maar als je voor maximaal vermogen gaat, kan je de UL uitschakelen.
Een extra schakelaartje op het front lijkt me wel een aardige optie en dan hoor/weet je Watt!
We hebben dit overigens ruim een jaar geleden al besproken, zie http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic ... &start=131

[Ah!buis]

Bedankt voor de uitleg: weer een geheim van de ‘kromme’ buizenklank geopenbaard.
Bij normaal gebruik zal ie in A blijven maar als je voor maximaal vermogen gaat, kan je de UL uitschakelen.

Heeft niks met 'kromme' buizenklank te maken .
Neem een serie-balans met transistors, ruststroom 100mA en 8Ω eraan.Je stuurt de ene transistor van 100 naar 200mA en dus de ander naar nul (balans hè).Gaat die 200mA naar de 8Ω = 8x0,2=1,6V bij een stroomverandering van 100mA,uitgang ziet dus 1,6/0,1=16Ω .Nu van 200 naar 300mA, weer 100mA erbij, de andere kant zit op nul kan niks meer af.Gaat nu 100mA naar 8Ω, geen 16 meer.Verschil met buizen, daar is de overgang geleidelijker, is niet ineens afgeknepen.
Zeg maar het geheim van de 'kromme' transistorklank
Anne

[mtb]

Verschil met buizen, daar is de overgang geleidelijker, is niet ineens afgeknepen.
Zeg maar het geheim van de 'kromme' transistorklank
Anne

Valt wel mee:

Dankzij de grote open-loopversterking kan je flink tegenkoppelen, wat bij buizen vaak niet kan en als het wel lukt klinkt ie hetzelfde als een chip-amp.
Maar laten we Willy's topic niet vervuilen met transistor-versus-buizen-discussies, want daar is al genoeg over geschreven!

[Willy_61]

Geen probleem hoor, ik heb nog niks oninteressants gelezen

Ik ben trouwens de laatste dagen zoet met de volgende site door te nemen : The National Valve Museum enorm veel interessante info, goed begrijpelijk voor iedereen die de materie genegen is.
Ook verschillende uitgewerkte schema's. Je moet wel de artikels in hun tijds-context zien: jaren 50-60.

[Willy_61]

Ben tussendoor nog wat aan 't zoeken naar een redelijke UGT à la CTA2.1 met de ELA-100.
Deze gaat waarschijnlijk te licht zijn voor een PP EL84, maar nu kwam ik de volgende tegen: Omnitronic ELA-T30 transformator 30 W.>>> (datasheet)
Michiel, denk je dat het de moeite waard kan zijn, om zo één te bestellen om daarna door te meten naar analogie met jouw metingen op de ELA-100? Ik zou jouw thread gewoon volgen en zo alle metingen/berekeningen uitvoeren.

Dan nog een vraagje: zou de trafo die in CTA2.1 gebruikt wordt voor de HS hier ook niet voldoende zijn? Die levert toch 280mA.

[mtb]

Die Omnitronic-trafo's komen op een Raa van ca. 4kΩ, i.p.v. van de nodige 8kΩ!
Wel bruikbaar voor een zwaardere versterker met bijv. EL34's of twee EL84's parallel.
Als je daadwerkelijk een betere trafo wilt gebruiken, zou je kunnen kiezen voor die van Hammond, bijv. de 1608A of 1650E, je kan ze bestellen bij https://www.jukebox-revival.eu/staging/.
Edit: zie mijn post van 15 maart.

[Willy_61]

Heb je die al eens gemeten dan, want ik kwam hierover niets te weten in de datasheet.
Maar idd Raa 8k is een must. Dan zal de ELA-100 hier als eerste het testbad ingaan (ik hoor de trafo-puristen al vloeken en dan bedoel ik jou niet Anne ).

Voedingstrafo HS 280mA voldoende?

[irribeo]

Zal wel al eerder vermeld zijn twee TME opties waar verzendkosten wat minder invloed op prijs hebben:

10khttp://www.tme.eu/nl/details/tgl20_002/ ... tgl-20002/
8khttp://www.tme.eu/nl/details/ttg-el84pp ... n/toroidy/

[Willy_61]

Geen van beiden is geschikt voor CFB en ik wil UL+CFB, dit gaat wel met de ELA-100 en die is zeer geschikt om mee van start te gaan.
De testen zullen later uitmaken hoever ik er mee kom. Als het zo goed gaat als met de CTA2.1 zal ik geen seconde twijfelen en die definitief nemen. Moet wel 10W aankunnen maar dat gaan we dan wel zien. De ELA's heb ik er hier nog 3 van liggen dus...